Gan là cơ quan nội tạng lớn nhất trong cơ thể, đảm nhiệm hơn 500 chức năng như tiêu hóa protein, dự trữ khoáng chất, sản xuất mật và lọc máu. Tuy nhiên, lối sống và chế độ ăn uống kém lành mạnh có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về gan. Dưới đây là 5 loại rau quen thuộc ăn thường xuyên có thể tăng cường chức năng gan.
Bông cải xanh
Các hợp chất như sulforaphane và vitamin C trong bông cải xanh giúp giảm stress oxy hóa trong gan. Sulforaphane còn có tác dụng kích hoạt các enzyme hỗ trợ quá trình giải độc gan, góp phần trung hòa và loại bỏ độc tố. Chiết xuất mầm bông cải có khả năng giảm chỉ số men gan ALT và γ-GTP ở người mắc gan nhiễm mỡ, từ đó cải thiện chức năng gan.
Gan là cơ quan nội tạng lớn nhất trong cơ thể, đảm nhiệm hơn 500 chức năng như tiêu hóa protein, dự trữ khoáng chất, sản xuất mật và lọc máu. Tuy nhiên, lối sống và chế độ ăn uống kém lành mạnh có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về gan. Dưới đây là 5 loại rau quen thuộc ăn thường xuyên có thể tăng cường chức năng gan.
Bông cải xanh
Các hợp chất như sulforaphane và vitamin C trong bông cải xanh giúp giảm stress oxy hóa trong gan. Sulforaphane còn có tác dụng kích hoạt các enzyme hỗ trợ quá trình giải độc gan, góp phần trung hòa và loại bỏ độc tố. Chiết xuất mầm bông cải có khả năng giảm chỉ số men gan ALT và γ-GTP ở người mắc gan nhiễm mỡ, từ đó cải thiện chức năng gan.
Củ dền
Betalain trong củ dền tạo nên màu đỏ tím đặc trưng đồng thời có tác dụng giảm stress oxy hóa trong gan, hỗ trợ quá trình hồi phục. Ăn củ dền còn bổ sung folate và mangan giúp tăng cường chuyển hóa, hỗ trợ cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ. Bạn có thể nướng, ép nước hoặc trộn salad để bổ sung loại củ này vào thực đơn.
Củ dền
Betalain trong củ dền tạo nên màu đỏ tím đặc trưng đồng thời có tác dụng giảm stress oxy hóa trong gan, hỗ trợ quá trình hồi phục. Ăn củ dền còn bổ sung folate và mangan giúp tăng cường chuyển hóa, hỗ trợ cải thiện tình trạng gan nhiễm mỡ. Bạn có thể nướng, ép nước hoặc trộn salad để bổ sung loại củ này vào thực đơn.
Atiso
Atiso rất giàu chất chống oxy hóa như polyphenol, quercetin, rutin, vitamin C, luteolin và silymarin có tác dụng chống viêm. Đặc biệt, cynarin trong atiso là hợp chất có lợi cho gan, góp phần tái tạo tế bào gan, tăng sản xuất mật, hỗ trợ tiêu hóa chất béo và loại bỏ độc tố.
Atiso
Atiso rất giàu chất chống oxy hóa như polyphenol, quercetin, rutin, vitamin C, luteolin và silymarin có tác dụng chống viêm. Đặc biệt, cynarin trong atiso là hợp chất có lợi cho gan, góp phần tái tạo tế bào gan, tăng sản xuất mật, hỗ trợ tiêu hóa chất béo và loại bỏ độc tố.
Cải bó xôi
Loại rau họ cải này chứa nhiều chất chống oxy hóa như beta-carotene, vitamin C và vitamin E, có thể bảo vệ tế bào gan khỏi stress oxy hóa cũng như viêm nhiễm. Thêm vào món canh, luộc, hấp hoặc sinh tố, salad để tận dụng lợi ích dinh dưỡng của rau cải bó xôi.
Cải bó xôi
Loại rau họ cải này chứa nhiều chất chống oxy hóa như beta-carotene, vitamin C và vitamin E, có thể bảo vệ tế bào gan khỏi stress oxy hóa cũng như viêm nhiễm. Thêm vào món canh, luộc, hấp hoặc sinh tố, salad để tận dụng lợi ích dinh dưỡng của rau cải bó xôi.
Cải bắp
Cải bắp chứa vitamin C cùng các chất chống oxy hóa khác giúp bảo vệ gan khỏi stress oxy hóa và tổn thương. Tiêu thụ loại rau này thường xuyên còn hỗ trợ làm tăng hoạt động của hệ thống enzyme giải độc tự nhiên của gan.
Cải bắp
Cải bắp chứa vitamin C cùng các chất chống oxy hóa khác giúp bảo vệ gan khỏi stress oxy hóa và tổn thương. Tiêu thụ loại rau này thường xuyên còn hỗ trợ làm tăng hoạt động của hệ thống enzyme giải độc tự nhiên của gan.
Thói quen ăn uống buổi tối ngày càng phổ biến, khi nhiều người kết thúc công việc muộn và có xu hướng ăn thêm trước giờ ngủ. Tuy nhiên, không phải thực phẩm nào cũng phù hợp vào thời điểm này. Những lựa chọn tưởng chừng lành mạnh vẫn có thể gây ảnh hưởng nếu dùng không đúng lúc.
Cơ thể vào ban đêm có nhiều thay đổi về chuyển hóa, tiêu hóa và nhu cầu nghỉ ngơi, vì vậy việc ăn uống trong khoảng thời gian này cần được cân nhắc, theo trang NDTV Food (Ấn Độ).
Dưa hấu là loại trái cây giàu nước, có vị ngọt tự nhiên và cung cấp nhiều dưỡng chất. Thành phần của dưa hấu chứa khoảng 94% nước, cùng lycopene, kali và chất xơ, giúp hỗ trợ tiêu hóa và bù nước cho cơ thể.
Bà Shilpa Arora, chuyên gia dinh dưỡng tại Ấn Độ, cho biết dưa hấu mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe tổng thể. Tuy nhiên, bà không khuyến khích ăn dưa hấu sau 19 giờ. Theo bà, dưa hấu có tính axit nhẹ, trong khi hệ tiêu hóa hoạt động chậm hơn vào ban đêm nên dễ gây cảm giác khó chịu.
Bà Shilpa Arora khuyến nghị nên ăn dưa hấu vào khoảng 12 - 13 giờ, khi hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả, giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
Ông Dhanvantri Tyagi lưu ý cần thận trọng khi ăn dưa hấu vào buổi tối. Loại quả này chứa nhiều nước và đường tự nhiên, nếu ăn sát giờ ngủ có thể khiến dạ dày phải làm việc trong khi cơ thể đang chuẩn bị nghỉ ngơi.
Điều này dễ gây cảm giác đầy bụng, nặng bụng hoặc khó chịu vào sáng hôm sau. Ngoài ra, lượng nước lớn trong dưa hấu còn làm tăng nhu cầu đi tiểu ban đêm, khiến giấc ngủ bị gián đoạn.
Người có hệ tiêu hóa yếu hoặc mắc hội chứng ruột kích thích nên cân nhắc khi ăn dưa hấu vào buổi tối. Những người dễ bị đầy hơi, trào ngược axit cũng nên hạn chế.
Người mắc tiểu đường cần kiểm soát khẩu phần khi ăn loại trái cây này. Ngoài ra, sau bữa tối nhiều đạm và chất béo, không nên ăn thêm dưa hấu ngay lập tức.
Dưa hấu vẫn là thực phẩm bổ dưỡng nếu ăn tươi và bảo quản đúng cách. Tuy nhiên, thời điểm ăn đóng vai trò quan trọng. Ăn dưa hấu vào ban ngày hoặc giữa các bữa chính sẽ giúp cơ thể hấp thu tốt hơn và hạn chế cảm giác khó chịu.
Bác sĩ Lương Cảnh Trung (Liang Jing-zhong), Phó Giám đốc Khoa Phụ sản, Bệnh viện Trường Canh Lâm Khẩu (Đài Loan), nhận định ung thư đại trực tràng có mối liên hệ mật thiết với thói quen ăn uống và lối sống. Đáng chú ý, không chỉ trẻ nhỏ mà ngay cả những phụ nữ có sở thích ăn đồ ăn vặt cũng đang tự đẩy mình vào vòng nguy hiểm.
Bác sĩ Lương Cảnh Trung chỉ ra rằng, ung thư đại trực tràng từ lâu đã luôn nằm trong nhóm 3 nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu. Trong đó, có tới 90% số ca ung thư đại trực tràng khởi phát từ các polyp. Những khối polyp này thường cần từ 5 đến 10 năm để tiến triển thành ung thư, đặc biệt các polyp tuyến (adenomatous polyp) có nguy cơ hóa ác cao nhất.
Đáng lo ngại hơn, cùng với sự gia tăng tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến (UPF) trên toàn cầu, tỷ lệ mắc ung thư đại trực tràng khởi phát sớm ở những người trẻ dưới 50 tuổi cũng đang liên tục gia tăng.
Bác sĩ Trung nhấn mạnh, việc xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân định kỳ kết hợp nội soi đại tràng có thể giúp phát hiện sớm và cắt bỏ các polyp tiền ung thư. Tuy nhiên, thay đổi thói quen ăn uống mới là phương pháp hữu hiệu nhất để ngăn chặn sự hình thành của các polyp này ngay từ đầu, từ đó giảm đáng kể nguy cơ ung thư. Đối với những bệnh nhân có tiền sử cắt bỏ polyp, việc tái khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ sau phẫu thuật là bắt buộc để đảm bảo sức khỏe đường ruột.
Theo một nghiên cứu quy mô lớn được công bố trên tạp chí y khoa danh tiếng JAMA Oncology, các nhà khoa học đã theo dõi 29.000 nữ nhân viên điều dưỡng trong giai đoạn từ năm 1991 đến 2015, với thời gian theo dõi trung bình lên tới 13 năm. Nghiên cứu tập trung đánh giá mối tương quan giữa lượng thực phẩm siêu chế biến nạp vào cơ thể và nguy cơ xuất hiện polyp tiền ung thư đại trực tràng. Kết quả khẳng định việc thay đổi chế độ ăn uống là một biện pháp can thiệp cực kỳ hiệu quả để phòng ngừa căn bệnh này.
Cụ thể, nghiên cứu chỉ ra rằng nhóm tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến nhiều nhất (khoảng 10 phần mỗi ngày) có nguy cơ xuất hiện polyp tuyến cao hơn rõ rệt so với nhóm tiêu thụ ít nhất (khoảng 3 phần mỗi ngày).
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng ghi nhận nguy cơ phát triển các tổn thương răng cưa (serrated lesions) không có sự khác biệt đáng kể giữa hai nhóm này. Những số liệu thực tế này là lời cảnh báo đanh thép gửi tới các chị em phụ nữ: Việc tiêu thụ quá mức thực phẩm chế biến sẵn đang âm thầm đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe đường ruột.
Thực phẩm siêu chế biến (UPF) là những sản phẩm thường chứa từ 5 thành phần trở lên, đi kèm một lượng lớn các chất phụ gia không được sử dụng trong nấu ăn gia đình thông thường (như chất tạo màu, hương liệu nhân tạo, chất tạo ngọt, chất bảo quản...). Những công nghệ chế biến này khiến người tiêu dùng hầu như không thể nhận ra hình dáng nguyên bản của nguyên liệu ban đầu.
Bác sĩ Lương Cảnh Trung đã chỉ ra 5 nhóm thực phẩm siêu chế biến cực kỳ quen thuộc mà chúng ta thường vô tình tiêu thụ mỗi ngày.
Đầu tiên là nhóm đồ ăn vặt đóng gói bao gồm khoai tây chiên, socola, bánh quy và kẹo. Tiếp theo là nhóm đồ uống có đường vô cùng phổ biến như nước ngọt có ga, nước tăng lực, nước trái cây đóng hộp và trà sữa đóng chai. Thứ ba là nhóm đồ ăn nhanh tiện lợi được nhiều người bận rộn ưa chuộng như mì ăn liền, pizza đông lạnh hay các hộp cơm ăn liền dùng cho lò vi sóng.
Thứ tư là nhóm thịt chế biến sẵn tiềm ẩn nhiều nguy cơ như xúc xích, thịt nguội, thịt ba chỉ xông khói và thịt hộp. Cuối cùng là nhóm các thực phẩm ăn liền khác như nước sốt pha sẵn, sữa chua có hương liệu và bánh mì đóng gói.
Bác sĩ Trung lưu ý, rất nhiều người đang vô tư sử dụng các món ăn nhanh như mì gói, pizza đông lạnh hay cơm hộp vi sóng làm bữa ăn chính hàng ngày. Thậm chí, những sản phẩm tưởng chừng như rất tốt cho sức khỏe vì có chứa lợi khuẩn như "sữa chua có hương liệu" (sữa chua vị trái cây...), hoặc bánh mì đóng gói, nước sốt chế biến sẵn cũng là thực phẩm siêu chế biến. Chúng chứa rất nhiều chất phụ gia, vô tình tạo áp lực và gánh nặng cực lớn cho cơ thể mà người tiêu dùng không hề hay biết.
Để chủ động phòng ngừa hiểm họa ung thư đại trực tràng, bác sĩ Lương Cảnh Trung đưa ra những lời khuyên thực tế:
Về tầm soát y tế: Khuyến nghị người dân nên bắt đầu thực hiện nội soi đại trực tràng định kỳ từ độ tuổi 45 đến 50 để phát hiện và cắt bỏ sớm các polyp. Việc chủ động tầm soát giúp chúng ta nắm rõ tình trạng đường ruột, từ đó chặn đứng mầm mống ung thư trước khi nó kịp phát triển, giúp nâng cao tỷ lệ sống sót của bệnh nhân lên tối đa.
Về thay đổi thói quen ăn uống: Nên hạn chế tối đa việc tiêu thụ các loại thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn và đồ nướng. Thay vào đó, hãy bổ sung nhiều chất xơ vào thực đơn hàng ngày, tăng tỷ lệ rau củ quả và ưu tiên sử dụng các loại thực phẩm nguyên bản (chưa qua chế biến).
Bác sĩ Trung đặc biệt nhấn mạnh, dù bạn là người đã nghỉ hưu, dân văn phòng bận rộn hay các bạn trẻ tự lập, hãy bắt đầu bảo vệ bản thân ngay hôm nay bằng việc cắt giảm các thực phẩm siêu chế biến. Hãy biến thói quen ăn uống lành mạnh trở thành lá chắn kiên cố đầu tiên giúp cơ thể đẩy lùi căn bệnh ung thư quái ác này.
Tối 28-4, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã có văn bản gửi Sở An toàn thực phẩm TP.HCM về việc điều tra, xử lý vụ ngộ độc thực phẩm trên địa bàn TP.HCM.
Theo đó, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) nhận được thông tin từ ngày 25-4 đến ngày 27-4, bệnh viện trên địa bàn TP đã tiếp nhận 25 trường hợp có các triệu chứng rối loạn tiêu hóa như đau bụng, tiêu chảy, nôn ói, một số ca kèm sốt… nghi ngờ bị ngộ độc thực phẩm tại Trường tiểu học Đặng Thùy Trâm, phường Tân Thuận (TP.HCM).
Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở An toàn thực phẩm TP.HCM chỉ đạo các đơn vị chức năng chỉ đạo gấp các bệnh viện có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Đồng thời tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc; lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân; điều tra, xử lý nghiêm các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có).
Phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong các cơ sở giáo dục.
Bên cạnh đó, nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm của hiệu trưởng nhà trường trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm khi tổ chức các hoạt động bếp ăn tập thể trong trường học.
Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, tập trung truyền thông vào nhóm cơ sở kinh doanh bếp ăn tập thể, thức ăn đường phố.
Theo dõi, cập nhật diễn biến tình hình vụ ngộ độc, thực hiện báo cáo nhanh theo hướng dẫn, chủ động truyền thông thông tin vụ việc và sớm công khai kết quả điều tra ngộ độc thực phẩm, đồng thời báo cáo về Cục An toàn thực phẩm theo quy định.
Cùng ngày Bệnh viện Nhi đồng 2 cho biết tính đến 15h cùng ngày, nơi đây tiếp nhận 13 ca tới khám. Trong đó một ca điều trị ngoại trú, 12 ca nhập viện điều trị nội trú. Hiện tình trạng sức khỏe của các bệnh nhân ổn định, đang dùng kháng sinh tĩnh mạch.
Đáng chú ý, theo bệnh viện, kết quả xét nghiệm mẫu phân của một ca bệnh phát hiện vi khuẩn Salmonella spp.
