Ngân hàng Thế giới (WB) xếp loại các nền kinh tế vào 4 nhóm: thu nhập thấp, trung bình thấp, trung bình cao và cao. Về cơ bản, tiêu chí xếp loại được dựa trên chỉ số Tổng thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người.
Vào ngày 1-7 hằng năm, Nhóm Dữ liệu phát triển thuộc WB cập nhật bảng xếp loại các nền kinh tế dựa trên ước tính thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người của năm dương lịch trước đó.
Năm nay, WB xác định nhóm thu nhập trung bình cao là các nền kinh tế có GNI bình quân đầu người năm 2025 trong khoảng 4.636-14.375 USD, trong khi nhóm thu nhập cao là trên 14.375 USD.
Theo báo cáo năm nay, WB ghi nhận GNI bình quân đầu người của Việt Nam đã đạt 4.970 USD, vượt ngưỡng tối thiểu của nhóm thu nhập trung bình cao. Cùng đợt cập nhật này, Philippines, Sri Lanka, Jordan và Micronesia cũng được nâng hạng lên trung bình cao.
Báo cáo của WB thuyết minh về câu chuyện kinh tế của Việt Nam trong năm qua: “Việt Nam kể một câu chuyện tăng trưởng. Nhờ mô hình dựa vào xuất khẩu, quốc gia này chứng kiến kim ngạch xuất khẩu tăng vọt hơn 15% trong cả hai năm 2024 và 2025, với GDP tăng trưởng lần lượt 7% và 8%. GNI tăng bình quân 10% mỗi năm trong giai đoạn 2021-2025, trở thành một trong những chuỗi tăng trưởng bền vững mạnh mẽ nhất khu vực”.
Trong vòng 4 năm, từ 2021 đến 2025, GNI bình quân đầu người của Việt Nam đã tăng từ 3.540 USD năm 2021 lên 4.970 USD.
Theo báo cáo vừa được công bố, với sự bổ sung của 5 nước trên, WB ghi nhận trên thế giới đang có 59 nước thu nhập trung bình cao. Ngoài ra, trong số 218 quốc gia được xếp loại năm nay, có 25 quốc gia thu nhập thấp, 47 quốc gia trung bình thấp và 87 thu nhập cao.
Trong nhóm những nước thu nhập trung bình cao có những đại diện tiêu biểu như Trung Quốc (nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, gia nhập năm 2010), Brazil (đại diện lớn nhất khu vực Mỹ – Latin).
Tại Đông Nam Á, Malaysia, Thái Lan và Indonesia cũng thuộc nhóm này.
Theo WB, việc được nâng hạng này có ý nghĩa quan trọng với các nền kinh tế, bởi bảng xếp loại này quyết định những quốc gia nào được tiếp cận các khoản vay ưu đãi và viện trợ phát triển.
Bảng xếp loại cũng giúp các chính phủ, giới nghiên cứu cùng nhiều tổ chức quốc tế theo dõi tiến trình phát triển kinh tế trên khắp thế giới.
Hãng tin Bloomberg khẳng định việc một quốc gia được nâng hạng lên thu nhập trung bình cao sẽ củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vào thị trường nước này.
Tuy nhiên nó cũng đi kèm không ít thách thức, tiêu biểu là khả năng tiếp cận nguồn vốn phát triển ưu đãi sẽ thu hẹp dần. Với Việt Nam, đây không phải chuyện mới. Việt Nam đã không còn nhận nguồn vốn ưu đãi của Hiệp hội Phát triển quốc tế (IDA) thuộc WB từ năm 2017.
Việc thoát “bẫy thu nhập trung bình” cũng là một vấn đề đáng lưu tâm của các nước thu nhập trung bình cao. Báo cáo Phát triển thế giới năm 2024 của WB cho biết kể từ năm 1990, chỉ 34 nền kinh tế vượt được từ trung bình lên thu nhập cao. Hơn một phần ba trong số đó nhờ gia nhập Liên minh châu Âu (EU) hoặc nhờ có dầu mỏ.
Trong đợt điều chỉnh năm 2026 vừa được công bố, không có nước nào được nâng từ thu nhập trung bình cao lên thu nhập cao.
Hàn Quốc thường được xem là ví dụ tiêu biểu của việc “thoát bẫy”, khi thu nhập đầu người nước này tăng từ 1.200 USD năm 1960 lên 33.000 USD vào cuối năm 2023. Ba Lan và Chile cũng là những trường hợp thành công đáng chú ý.
Tại Đông Nam Á, Malaysia đang là nước tiệm cận ngưỡng phát triển lên thu nhập cao nhất, với GNI bình quân đầu người là 12.380 USD.
Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV xác định mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và là nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.
Theo tính toán của WB, để đạt mục tiêu đó, thu nhập bình quân đầu người cần tăng khoảng 6% mỗi năm liên tục trong 20 năm tới, tức hơn gấp ba lần mức hiện nay.
Đài NPR ngày 15.5 đưa tin một bồi thẩm đoàn tại Chicago (bang Illinois, Mỹ) vừa phán quyết Boeing phải bồi thường 49,5 triệu USD cho gia đình một phụ nữ trẻ thiệt mạng trong vụ rơi máy bay Boeing 737 MAX ở Ethiopia năm 2019.
Phán quyết này giải quyết một trong những vụ kiện cuối cùng liên quan hai vụ tai nạn chết người khiến tổng cộng 346 người thiệt mạng, xảy ra chỉ cách nhau vài tháng.
Cô Samya Stumo qua đời ở tuổi 24 trong vụ rơi máy bay Boeing 737 MAX thứ hai.
"Con gái chúng tôi lên máy bay với lòng tin tuyệt đối. Cô ấy đang thực hiện nhiệm vụ đầu tiên ở Đông Phi cho một tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Cô ấy không bao giờ nghĩ rằng sẽ có bất kỳ vấn đề nào với chính chiếc máy bay, và rồi đã xảy ra một vấn đề nghiêm trọng", theo lời mẹ cô là bà Nadia Milleron.
Boeing đã thừa nhận trách nhiệm về vụ tai nạn, vì vậy phiên tòa chỉ xoay quanh việc hãng phải trả bao nhiêu tiền bồi thường thiệt hại.
"Chúng tôi vô cùng lấy làm tiếc cho tất cả những người đã mất người thân trên chuyến bay 610 của Lion Air và chuyến bay 302 của Ethiopian Airlines", Boeing cho biết trong thông cáo.
"Dù chúng tôi đã giải quyết gần như tất cả các vụ việc này thông qua các thỏa thuận dàn xếp, nhưng các gia đình vẫn có quyền theo đuổi vụ kiện thông qua thủ tục tòa án, và chúng tôi tôn trọng quyền đó của họ", theo thông cáo.
Boeing đã đạt được thỏa thuận với Bộ Tư pháp Mỹ để tránh bị truy tố hình sự. Hãng cũng đồng ý dàn xếp kín trong hàng chục vụ kiện của các thành viên gia đình các nạn nhân vụ tai nạn. Tuy nhiên, một vài vụ đã được đưa ra xét xử.
"Chúng tôi rất vui mừng vì có cơ hội được xét xử vụ kiện đòi bồi thường thiệt hại", các luật sư Shanin Specter và Elizabeth Crawford của hãng luật Kline & Specter, đại diện cho gia đình cô Stumo, cho biết.
Theo các luật sư, bồi thẩm đoàn đã phán quyết gia đình nạn nhân được bồi thường 21 triệu USD cho những tổn thất mà cô Stumo phải gánh chịu trên chuyến bay định mệnh, 16,5 triệu USD cho những tổn thất mà gia đình cô phải gánh chịu và 12 triệu USD cho nỗi đau buồn của gia đình.
Vào tháng 11, một bồi thẩm đoàn khác đã phán quyết bồi thường hơn 28 triệu USD cho gia đình của cô Shikha Garg, một nhân viên môi trường của Liên Hiệp Quốc cũng thiệt mạng trong vụ rơi máy bay Boeing 737 MAX năm 2019.
Các nữ cầu thủ CLB Naegohyang về Bình Nhưỡng ngày 26/5 sau khi đoạt chức vô địch giải AFC Champions League nữ, giải vô địch cấp CLB nữ châu Á đăng cai tại Hàn Quốc.
Trong ngày trở về, các quan chức, lãnh đạo ngành thể thao, người thân của các cầu thủ đã ra sân bay quốc tế Bình Nhưỡng chờ đón, hãng thông tấn nhà nước Triều Tiên KCNA ngày 27/5 đưa tin.
Các cầu thủ sau đó lên một xe buýt lớn màu đỏ, trang trí hoa, treo biểu ngữ "Nhiệt liệt chào mừng những cô gái đã làm rạng danh tổ quốc". Xe sau đó diễu hành qua nhiều khu vực ở thủ đô Bình Nhưỡng, trong đó có phố Jeontong, Birch Tree, Gaeseong, Changjeon, Munsu, giữa sự chào đón của đoàn người vẫy cờ, hoa hai bên đường.
"Làn sóng hân hoan chào đón các nữ cầu thủ đáng tin cậy, những người một lần nữa làm rung chuyển bóng đá nữ châu Á, tràn ngập các tuyến phố thủ đô. Công nhân, học sinh và trẻ em nhiệt liệt vẫy tay chúc mừng", KCNA mô tả bầu không khí.
Rodong Sinmun, cơ quan ngôn luận của đảng Lao động Triều Tiên, cũng đăng ảnh đội bóng tươi cười khi đến sân bay Bình Nhưỡng và cảnh người dân bế trẻ nhỏ hướng về xe buýt của đội.
Trong trận bán kết ngày 20/5, trước sự cổ vũ của nhóm cổ động viên liên Triều do Bộ Thống nhất Hàn Quốc hỗ trợ, Naegohyang lội ngược dòng đánh bại Suwon FC Women (Hàn Quốc) 2-1, sau đó thắng Tokyo Verdy Beleza (Nhật Bản) 1-0 ở trận chung kết ngày 23/5.
Theo truyền thông Hàn Quốc, trong suốt chuyến đi 8 ngày 7 đêm ở nước này, các cầu thủ Naegohyang giữ vẻ mặt nghiêm nghị, kiệm lời. Đội từng rời khỏi một cuộc họp báo để phản đối cách gọi tên Triều Tiên.
Hồi đầu tháng này, Triều Tiên cũng vô địch AFC U17 Women’s Asian Cup, lần thứ 5 đăng quang, nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác.
Nhà Trắng không tiết lộ chi tiết cuộc gặp nêu trên. Trong khi đó, viết trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump chỉ trích NATO "đã không có mặt khi chúng tôi cần, và họ cũng sẽ không có mặt nếu chúng tôi cần họ lần nữa". Đáp lại, Tổng thư ký NATO cho rằng phần lớn châu Âu ủng hộ chiến dịch tại Trung Đông của Tổng thống Mỹ, dù một số nước đã không thực hiện đúng cam kết. Ông Trump thời gian qua liên tục chỉ trích các đồng minh NATO khi các nước từ chối tham gia chiến dịch cùng Mỹ và Israel đối phó Iran. Chủ nhân Nhà Trắng cũng dọa sẽ rút khỏi liên minh quân sự lâu đời này.
Trong một diễn biến liên quan, tờ The Wall Street Journal tiết lộ chính quyền Tổng thống Trump nhiều khả năng sẽ không rút hoàn toàn khỏi NATO, nhưng sẽ xem xét một số biện pháp "trừng phạt" với những thành viên không hỗ trợ trong cuộc xung đột với Iran. Theo các nguồn thạo tin, Nhà Trắng đang cân nhắc rút bớt quân đội khỏi các quốc gia thành viên NATO, thậm chí có thể xem xét đóng cửa một căn cứ Mỹ tại châu Âu. Chính quyền ông Trump chưa phản hồi thông tin này.
Giới quan sát cho rằng quan hệ Mỹ - NATO đang diễn biến phức tạp sau những động thái gây sức ép từ Tổng thống Trump. Reuters dẫn lời bà Oana Lungescu, cựu phát ngôn viên NATO, nhận định "đây là thời điểm nguy hiểm đối với liên minh xuyên Đại Tây Dương".
