Đài NPR ngày 15.5 đưa tin một bồi thẩm đoàn tại Chicago (bang Illinois, Mỹ) vừa phán quyết Boeing phải bồi thường 49,5 triệu USD cho gia đình một phụ nữ trẻ thiệt mạng trong vụ rơi máy bay Boeing 737 MAX ở Ethiopia năm 2019.
Phán quyết này giải quyết một trong những vụ kiện cuối cùng liên quan hai vụ tai nạn chết người khiến tổng cộng 346 người thiệt mạng, xảy ra chỉ cách nhau vài tháng.
Cô Samya Stumo qua đời ở tuổi 24 trong vụ rơi máy bay Boeing 737 MAX thứ hai.
“Con gái chúng tôi lên máy bay với lòng tin tuyệt đối. Cô ấy đang thực hiện nhiệm vụ đầu tiên ở Đông Phi cho một tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Cô ấy không bao giờ nghĩ rằng sẽ có bất kỳ vấn đề nào với chính chiếc máy bay, và rồi đã xảy ra một vấn đề nghiêm trọng”, theo lời mẹ cô là bà Nadia Milleron.
Boeing đã thừa nhận trách nhiệm về vụ tai nạn, vì vậy phiên tòa chỉ xoay quanh việc hãng phải trả bao nhiêu tiền bồi thường thiệt hại.
“Chúng tôi vô cùng lấy làm tiếc cho tất cả những người đã mất người thân trên chuyến bay 610 của Lion Air và chuyến bay 302 của Ethiopian Airlines”, Boeing cho biết trong thông cáo.
“Dù chúng tôi đã giải quyết gần như tất cả các vụ việc này thông qua các thỏa thuận dàn xếp, nhưng các gia đình vẫn có quyền theo đuổi vụ kiện thông qua thủ tục tòa án, và chúng tôi tôn trọng quyền đó của họ”, theo thông cáo.
Boeing đã đạt được thỏa thuận với Bộ Tư pháp Mỹ để tránh bị truy tố hình sự. Hãng cũng đồng ý dàn xếp kín trong hàng chục vụ kiện của các thành viên gia đình các nạn nhân vụ tai nạn. Tuy nhiên, một vài vụ đã được đưa ra xét xử.
“Chúng tôi rất vui mừng vì có cơ hội được xét xử vụ kiện đòi bồi thường thiệt hại”, các luật sư Shanin Specter và Elizabeth Crawford của hãng luật Kline & Specter, đại diện cho gia đình cô Stumo, cho biết.
Theo các luật sư, bồi thẩm đoàn đã phán quyết gia đình nạn nhân được bồi thường 21 triệu USD cho những tổn thất mà cô Stumo phải gánh chịu trên chuyến bay định mệnh, 16,5 triệu USD cho những tổn thất mà gia đình cô phải gánh chịu và 12 triệu USD cho nỗi đau buồn của gia đình.
Vào tháng 11, một bồi thẩm đoàn khác đã phán quyết bồi thường hơn 28 triệu USD cho gia đình của cô Shikha Garg, một nhân viên môi trường của Liên Hiệp Quốc cũng thiệt mạng trong vụ rơi máy bay Boeing 737 MAX năm 2019.
Tin Gốc: Thanh Niên
Thế Giới
AI mạo danh lãnh đạo đất nước: Báo động chiêu lừa đảo mới ở Đông Nam Á

Chiêu thức tinh vi
Những kẻ tội phạm đã tạo ra phiên bản AI của Thủ tướng Singapore với mục đích lừa tiền. Phiên bản đó tham gia một cuộc họp Zoom, cảm ơn một người lạ vì đã dành thời gian tham dự và lấy mất của nạn nhân 3,8 triệu USD, trong khi Thủ tướng Lawrence Wong thật thậm chí còn không biết chuyện gì đã xảy ra.
Nạn nhân nhận được một tin nhắn WhatsApp được cho là từ "thư ký nội các Singapore", mời tham dự một cuộc họp riêng.
Điều diễn ra sau đó không phải là một bức ảnh chỉnh sửa hay đoạn video dài 15 giây nhằm đánh lừa những người xem lướt mạng xã hội. Đó là cả một hội nghị được dựng lên hoàn toàn bằng công nghệ, với sự xuất hiện của nhiều quan chức, bao gồm Thủ tướng Lawrence Wong, Tổng thống Tharman Shanmugaratnam, Bộ trưởng Indranee Rajah và cả các nhân vật ngoại giao nước ngoài.
Tất cả đều được tái tạo chân thực đến mức khiến người tham dự tin rằng họ đang thảo luận về một dự án liên quan đến eo biển Hormuz. Phiên bản giả của ông Wong kết thúc cuộc họp bằng lời cảm ơn nạn nhân đã tham dự. Sau đó, một luật sư giả tiếp tục cuộc gọi và 4,9 triệu đô la Singapore (3,8 triệu USD) biến mất vào một tài khoản hiện không còn tồn tại.
Ngành công nghiệp lừa đảo ở Đông Nam Á đã có trong tay một loại vũ khí mới đầy nguy hiểm. Đó không phải là phần mềm độc hại, mưu mẹo hay lòng tham, mà là những gương mặt bị đánh cắp nhận diện.
Các băng nhóm lừa đảo ngày càng sử dụng công nghệ AI để tạo ra các video deepfake mô phỏng lãnh đạo Đông Nam Á, theo SCMP.
Chúng sao chép hình ảnh và giọng nói của những nhân vật được người dân tin tưởng nhất trong khu vực, khoác lên các vụ lừa đảo lớp vỏ uy tín gần như không thể nghi ngờ của một tổng thống hay thủ tướng, rồi kiếm tiền từ thứ mà không hệ thống bảo mật nào có thể vá được: lòng tin của con người.
Tại Indonesia, một vụ lừa đảo tương tự xuất hiện chỉ vài ngày sau chiến thắng của Tổng thống Prabowo Subianto trong cuộc bầu cử năm 2024. Một đoạn video trên Instagram lan truyền rộng rãi cho thấy ông dường như đang hỏi người xem: “Ai chưa nhận được hỗ trợ từ tôi? Hiện giờ các bạn cần gì?”.
Ông Prabowo chưa bao giờ nói những lời đó. Nhưng giọng nói là của ông, khuôn mặt là của ông và với nhiều người, như vậy là đủ.
Tại 20 tỉnh thành trên khắp Indonesia, một số lượng không xác định người dân đã chuyển cho những kẻ lừa đảo “phí hành chính” 55 USD, với hy vọng nhận được khoản hỗ trợ của chính phủ vốn chưa bao giờ tồn tại.
Tại Philippines, những kẻ lừa đảo sử dụng gương mặt của Tổng thống Ferdinand Marcos Jr., ghép vào một video quảng bá nền tảng đầu tư trực tuyến với chất lượng đủ thuyết phục để khiến một nha sĩ chuyển tới 93 triệu peso (1,5 triệu USD) trước khi nhận ra mình bị lừa.
Những vụ việc này cho thấy một thực tế đáng lo ngại: trí tuệ nhân tạo không còn chỉ giúp tội phạm viết những email tinh vi hơn. Nó đang tự tạo ra uy tín cho chúng từ con số 0.
Mối đe dọa mới nổi
Một báo cáo của Interpol công bố hồi tháng 6 xác định tội phạm sử dụng AI là một trong những mối đe dọa mới nổi nghiêm trọng nhất tại Đông Nam Á. Báo cáo cảnh báo các mạng lưới tội phạm đang ngày càng tinh gọn và chuyên nghiệp hơn khi công nghệ phát triển nhanh hơn các quy định pháp lý.
Tuy nhiên, nếu bỏ qua yếu tố công nghệ, bản chất của các vụ lừa đảo này không mới. Theo các chuyên gia, AI chỉ khai thác những điểm yếu quen thuộc của con người, nỗi sợ hãi, hy vọng, tuyệt vọng, nhưng bằng một khuôn mặt đáng tin hơn.
Người cao tuổi là một trong những nhóm dễ trở thành nạn nhân nhất vì họ đã quen với việc tin vào các cuộc gọi điện thoại trong suốt nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, không ai thực sự miễn nhiễm với lừa đảo, đặc biệt khi công nghệ ngày càng tinh vi hơn.
Công nghệ sao chép giọng nói còn tạo ra một mức độ tàn nhẫn mới khi có thể tái hiện chính xác giọng nói trấn an hoặc tiếng kêu cứu hoảng loạn của người thân.
“Khi nghe thấy người mình yêu quý khóc lóc cầu cứu, phản ứng chiến đấu hoặc bỏ chạy sẽ được kích hoạt ngay lập tức, gần như vô hiệu hóa hoàn toàn khả năng suy nghĩ lý trí. Bạn hành động hoàn toàn theo cảm xúc", Jun Angelo Suglao, nhà tâm lý học lâm sàng và Chủ tịch nhóm hỗ trợ sức khỏe tâm thần thuộc Hiệp hội Tâm lý học Philippines, cho biết.
Không ai hiểu điều đó rõ hơn một lao động giúp việc người Philippines được gọi bằng cái tên Maria. Maria tin rằng mình đã tìm được tình yêu với một hoàng tử Dubai qua ứng dụng hẹn hò.
Người đàn ông đó liên tục nhắn tin, gọi video, thể hiện sự quan tâm và hiện diện theo mọi cách mà một mối quan hệ thực sự cần có. Nhưng anh ta chưa bao giờ tồn tại.
Đến khi Maria nhận ra sự thật, cô đã gửi 100.000 peso, tương đương một năm tiền lương, để thanh toán cho một “giấy chứng nhận kết hôn” và một “thẻ thành viên hoàng gia” giả được hứa hẹn sẽ giúp cô có việc làm tại Dubai.
“Chúng nhắm vào những người cô đơn. Chúng từ từ xây dựng mối liên kết cảm xúc sâu sắc với mục tiêu cuối cùng là chiếm đoạt tiền của nạn nhân", Suglao nói về các đối tượng lừa đảo.
Neal Jetton, người đứng đầu Cục Tội phạm mạng của Interpol, dẫn các ước tính cho thấy thiệt hại do tội phạm mạng trên toàn cầu đã đạt 10.500 tỷ USD trong năm 2025 và có thể tăng thêm 142% trước cuối thập niên này.
Theo Interpol, điều khiến các vụ lừa đảo hiệu quả đến vậy là chúng khai thác lòng tin của con người thay vì các lỗ hổng kỹ thuật. Điều này đã biến các vụ lừa đảo tình cảm trực tuyến thành một lĩnh vực phát triển mạnh trong nền kinh tế lừa đảo mạng đã gây thiệt hại tới 37 tỷ USD trên toàn thế giới.
AI không tạo ra một thế giới ngầm tội phạm mới. Nó chỉ nâng cấp thế giới cũ với tốc độ chưa từng có. Các chuyên gia thừa nhận không có giải pháp thần kỳ nào để chống lại vấn nạn này.
Khi nội dung do AI tạo ra ngày càng khó phân biệt với thực tế, các phương pháp phát hiện truyền thống như nghe giọng nói cứng nhắc hay quan sát động tác chớp mắt bất thường đang dần mất tác dụng.
Biện pháp phòng vệ hiệu quả nhất còn lại là xác minh thông tin qua một kênh hoàn toàn khác. Ngoài ra, người dân cần buộc kẻ lừa đảo phải “ra khỏi kịch bản” bằng cách đặt một câu hỏi có tính cá nhân mà AI không thể biết câu trả lời.
Trong khi đó, chuyên gia Suglao nhấn mạnh yếu tố cộng đồng: “Nếu có một cơ hội đầu tư đáng ngờ hoặc một yêu cầu khẩn cấp bất thường, hãy trao đổi với một người mà bạn tin tưởng trước. Việc nói chuyện với người khác sẽ phá vỡ môi trường áp lực cao mà kẻ lừa đảo đang cố tạo ra".
Tin Gốc: Dân Trí

"Đây là hình ảnh một vận tải cơ C-130 Hercules tham gia chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn ở tây nam Iran đã bị mắc kẹt, không thể di chuyển. Sau cùng, máy bay này đã bị bỏ lại rồi phá hủy bởi lực lượng Delta", OSINTWarfare, tài khoản mạng xã hội chuyên thu thập dữ liệu tình báo nguồn mở, cho biết ngày 5/4.
Tài khoản này đăng kèm ảnh một cột khói đen bốc lên từ khu vực trống trải, phía sau là đồi núi.
Jack Murphy, đồng sáng lập trang tin về an ninh quốc gia Mỹ The High Side, mô tả địa điểm xảy ra sự việc là "một điểm tiếp nhiên liệu tiền phương (FARP)" và bánh xe của chiếc C-130 mắc kẹt trong cát. "Một nhóm đặc nhiệm Delta buộc phải vào phá hủy tại chỗ. Toàn bộ chiến dịch cực kỳ mạo hiểm, nhưng họ vẫn hoàn thành", Murphy viết trên X.
Bộ Quốc phòng Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Trong khi đó, hãng tin Iran Fars News đưa tin khi Mỹ mở chiến dịch giải cứu, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và Lực lượng Thực thi Pháp luật (FARAJA) "đã phối hợp tấn công, phá hủy một máy bay địch, khiến Washington chịu thêm một thất bại ê chề".
Mỹ hôm nay thông báo lực lượng nước này đã giải cứu được phi công còn lại trong vụ tiêm kích F-15 bị bắn hạ tại Iran. Chiến dịch giải cứu diễn ra trong đêm 4/4, huy động hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác.
Một quan chức quân sự Mỹ trả lời New York Times rằng sau khi phi công được giải cứu, hai máy bay vận tải dùng để đưa lực lượng đặc nhiệm và phi công đến nơi an toàn đã bị mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh ở Iran.
Các chỉ huy quyết định điều thêm ba máy bay mới tới để đưa toàn bộ binh sĩ Mỹ và phi công rời đi, đồng thời phá hủy hai chiếc máy bay gặp sự cố nhằm tránh để chúng rơi vào tay Iran.
C-130 Hercules là vận tải cơ được tập đoàn Lockheed phát triển trên cơ sở máy bay Fairchild C-123 Provider, biên chế cho không quân Mỹ từ năm 1956. C-130 được đánh giá là xương sống trong các chiến dịch của quân đội Mỹ nhờ lợi thế hậu cần, có thể hoạt động trên các đường băng dã chiến và không đòi hỏi hạ tầng hỗ trợ phức tạp. Máy bay sử dụng 4 động cơ tua-bin cánh quạt để tăng hiệu quả hoạt động và công suất vận tải.
Vận tải cơ C-130 có tổ bay 5 người, tầm bay 3.800 km, tốc độ tối đa 590 km/h, trần bay 10.000 m khi không chở hàng và 7.000 m khi đầy tải. Máy bay có thể chở tối đa 19 tấn hàng, 92 binh sĩ hoặc 64 lính dù, 6 pallet hàng, 2-3 thiết giáp Humvee, hai thiết giáp M113 hoặc một pháo tự hành CAESAR 155 mm.
Mỹ đã liên tục nâng cấp dòng C-130 để đáp ứng thay đổi về hoạt động trên toàn thế giới. Trong số này, biến thể HC-130J Combat King II, với tầm bay hơn 6.400 km, là loại máy bay cánh cố định chuyên dụng duy nhất của Không quân Mỹ cho nhiệm vụ tìm kiếm - cứu nạn nhân sự. Chi phí sản xuất một chiếc HC-130J năm 2010 là 66 triệu USD, tương đương hơn 98 triệu USD theo tỷ giá hiện tại.
Như Tâm (Theo USAF, AFP, Reuters)
Nguồn: https://vnexpress.net/hinh-anh-my-huy-van-tai-co-66-trieu-usd-khi-giai-cuu-phi-cong-5058741.html

Sau khi được bầu làm Chủ tịch đảng Dân chủ tự do (LDP) để trở thành nữ thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản vào tháng 10.2025, bà Takaichi ưu tiên hợp tác với Đông Nam Á bằng việc dự Hội nghị thượng đỉnh ASEAN. Điều này nhằm trấn an các đối tác khu vực rằng Tokyo vẫn đầu tư vào khả năng phục hồi kinh tế và an ninh của khu vực giữa bối cảnh các cường quốc cạnh tranh.
Ngay cuối tháng 10.2025, bà nhanh chóng chào đón Tổng thống Mỹ Donald Trump đến Tokyo. Thay vì bị sa lầy xích mích thương mại quen thuộc với chính quyền Washington đương nhiệm, Thủ tướng Takaichi giành được một chiến thắng rất thực tế bằng cách ký một thỏa thuận đất hiếm song phương giữa hai nước. Động thái này trực tiếp thu hút sự tập trung của Mỹ vào việc tách rời chuỗi cung ứng khỏi Trung Quốc, đồng thời đảm bảo các nguồn lực quan trọng cho các lĩnh vực công nghệ cao và quốc phòng của Nhật Bản. Nữ Thủ tướng Takaichi đã xử lý hiệu quả mối quan hệ đồng minh phức tạp với Mỹ dưới thời Tổng thống Trump.
Một thành tựu ngoại giao nổi bật khác là bà đã xây dựng quan hệ với Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung, dù trước đó giới quan sát dự đoán quan hệ hai nước sẽ căng thẳng dưới thời Thủ tướng Takaichi - người được đánh giá có xu hướng bảo thủ. Bằng cách tách rời những bất đồng lịch sử và tập trung vào quan tâm an ninh chung liên quan CHDCND Triều Tiên cùng sự trỗi dậy của Trung Quốc, và chính sách khó đoán định của Mỹ, bà Takaichi đã tăng cường hợp tác với Hàn Quốc.
Đương kim Thủ tướng Nhật Bản còn cập nhật tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương Tự do và Rộng mở (FOIP) của nước này, bổ sung thêm sáng kiến POWERR Asia để hỗ trợ năng lượng cho các nước trong khu vực giữa bất ổn dầu khí do xung đột ở Iran. Bên cạnh đó, bằng cách liên kết an ninh châu Âu - Đại Tây Dương với sự ổn định ở Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (Indo-Pacific), bà đang định vị Nhật Bản như một trụ cột địa chính trị không thể thiếu. Chuyến thăm của bà đến Ấn Độ vào đầu tháng 7 vừa qua đã củng cố thêm kiến trúc này, kéo New Delhi đến gần hơn với một mạng lưới các quan hệ đối tác an ninh, công nghệ và kinh tế tăng cường lẫn nhau.
Dù có những thành tựu như vậy, nhưng chương trình hành động của bà Takaichi chỉ trong giai đoạn phát triển và bị cho là vẫn còn phủ bóng nhiều bởi ảnh hưởng của cố Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe. Vì thế, để có được di sản bền vững, bà cần phát triển thương hiệu riêng biệt, chứ không thể chỉ là "tiếng vang" của ông Abe.
Điều này đòi hỏi sự cân bằng tinh tế giữa sức mạnh và giao tiếp chiến lược, một lĩnh vực mà nội các bà dường như đang có những thiếu sót. Trong một môi trường địa chính trị phức tạp hiện nay với nhiều quốc gia ra sức thể hiện quyền lực và sức mạnh, Thủ tướng Takaichi phải tiếp tục thể hiện khả năng của mình và tuyệt đối không sẵn sàng bị ép buộc.
Ngày 7.11.2025, bà đặt ra một dấu mốc quan trọng khi tuyên bố việc tấn công quân sự Đài Loan sẽ đòi hỏi sự tham gia của Lực lượng phòng vệ Nhật Bản để bảo vệ lợi ích sống còn của Tokyo. Chiến lược này thể hiện sự rõ ràng đầy táo bạo, gửi một tín hiệu răn đe rõ ràng đến Bắc Kinh.
Tuy nhiên, răn đe không chỉ đơn thuần là những tuyên bố táo bạo, mà cần phải kiểm soát toàn diện, được hỗ trợ bởi sự tham gia ngoại giao liên tục để không trở thành những hành động khiêu khích vô nghĩa, mà Bắc Kinh có thể khai thác để "phản đòn" rằng Tokyo là bên xâm lược, tái quân sự hóa. Tokyo cần giữ vững lập trường, song không để leo thang căng thẳng nhằm kiểm soát quan hệ Nhật - Trung với sự kết hợp tinh tế giữa cam kết, khả năng phục hồi và răn đe. Hiện tại, Tokyo dường như chỉ phản ứng trước các hành động của Bắc Kinh hơn là chủ động thiết lập cuộc chơi.
Bên cạnh đó, Thủ tướng Takaichi phải thuyết phục dư luận trong nước về việc tại sao Nhật Bản tiếp tục kề vai sát cánh với Mỹ dù đang tồn tại nhiều vấn đề. Dư luận Nhật Bản có xu hướng lo ngại việc bị kéo vào các cuộc xung đột cường quốc hoặc phải chịu sự thay đổi chính sách đột ngột từ Washington.
Thêm vào đó, bà cần chủ động dẫn dắt dư luận về các chính sách của mình để hạn chế sự chỉ trích từ phe đối lập và truyền thông.
Rõ ràng, nếu thoát khỏi cái bóng của cố Thủ tướng Abe, tinh chỉnh đường lối ngoại giao công chúng và duy trì lập trường kiên cường, đồng thời kiểm soát hiệu quả quan hệ với Mỹ, bà Takaichi hoàn toàn có thể dẫn dắt một kỷ nguyên mới cho Nhật Bản.
Tin Gốc: Thanh Niên

