Theo Hãng tin AFP, Qatar xác nhận một tàu chở hàng thương mại xuất phát từ Abu Dhabi đã bị thiết bị không người lái (drone) tấn công sáng 10-5 (giờ địa phương) trong vùng lãnh hải của nước này, dẫn tới hỏa hoạn nhỏ trên tàu.
“Tàu sau đó tiếp tục hành trình tới cảng Mesaieed (Qatar) sau khi đám cháy được khống chế” -Bộ Quốc phòng Qatar thông tin, nhưng không cung cấp chi tiết về nguồn gốc của chiếc drone.
Bộ Ngoại giao Qatar lên án vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại, gọi đây là “hành vi vi phạm trắng trợn nguyên tắc tự do hàng hải và các điều khoản của luật pháp quốc tế, là một bước leo thang nguy hiểm và không thể chấp nhận được, đe dọa an ninh và an toàn của các tuyến hàng hải thương mại cũng như nguồn cung thiết yếu trong khu vực”.
Đồng thời kêu gọi điều tra vụ việc để xác định ai là bên chịu trách nhiệm.
Hiện chưa có bên nào nhận trách nhiệm về vụ việc. Tuy nhiên, Hãng tin Fars của Iran dẫn một nguồn tin giấu tên nói rằng “chiếc tàu chở hàng bị tấn công gần bờ biển Qatar đang treo cờ Mỹ và thuộc về Mỹ”.
Vụ việc xảy ra sau khi một chiến đấu cơ Mỹ hôm 8-5 vô hiệu hóa hai tàu chở dầu treo cờ Iran tại vịnh Oman nhằm ngăn các tàu này tiếp tục hành trình tới Iran.
Sau đó vào ngày 9-5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) dọa sẽ nhắm mục tiêu vào các cơ sở của Mỹ ở Trung Đông cũng như “tàu thuyền của địch” nếu các tàu chở dầu của Iran tiếp tục bị tấn công.
Theo báo The National, hôm nay các hệ thống phòng không của Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đã đánh chặn 2 máy bay không người lái được phóng từ Iran. Không có trường hợp thương vong nào được ghi nhận trong cuộc tấn công mới nhất từ Iran.
“Bộ Quốc phòng UAE thông báo rằng vào ngày 10-5, các hệ thống phòng không của UAE đã đánh chặn thành công 2 drone được phóng từ Iran” – bộ này cho biết trên mạng xã hội.
Kể từ khi xung đột nổ ra ở Trung Đông vào ngày 28-2, UAE đã đối mặt với các cuộc tấn công từ ít nhất 551 tên lửa đạn đạo, 29 tên lửa hành trình và 2.265 máy bay không người lái.
Quân đội Kuwait cho biết đã đẩy lùi một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái xảy ra vào rạng sáng 10-5 theo giờ địa phương.
“Rạng sáng nay, các lực lượng vũ trang đã phát hiện nhiều drone thù địch trong không phận Kuwait và đã xử lý theo các quy trình đã được thiết lập”, họ viết trên X.
Chưa rõ nguồn gốc của những drone này.
Ngày 10-5, Hãng tin IRNA tường thuật ông Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, đã gặp Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei và trình bày báo cáo về mức độ sẵn sàng chiến đấu của các lực lượng vũ trang Iran.
Trong cuộc gặp, ông Abdollahi khẳng định quân đội Iran đã chuẩn bị đầy đủ để đối phó với các “hành động thù địch” từ Mỹ và Israel, song bản tin không nêu rõ thời điểm diễn ra cuộc gặp.
“Nếu Mỹ và Israel thực hiện bất kỳ hành động gây hấn nào nhằm vào Iran, các lực lượng vũ trang Iran sẽ đáp trả nhanh chóng, mạnh mẽ và quyết liệt” – ông Abdollahi tuyên bố.
Ông Mojtaba Khamenei đã ca ngợi các lực lượng vũ trang Iran là “dũng cảm và hùng mạnh”, đồng thời vạch ra những biện pháp mới nhằm tiếp tục cuộc chiến chống lại kẻ thù.
Kể từ khi lên nắm quyền đến nay, ông Mojtaba Khamenei – được cho là đã bị thương trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel ngay ngày đầu tiên của cuộc chiến – chỉ đưa ra các tuyên bố bằng văn bản.
Ngày 10-5, Bộ Ngoại giao Qatar thuật lại ông Mohammed bin Abdulrahman al-Thani – Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Qatar – đã nói với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi rằng việc sử dụng eo biển Hormuz làm “công cụ gây sức ép” sẽ chỉ khiến cuộc khủng hoảng tại vùng Vịnh thêm trầm trọng.
Trong cuộc điện đàm, Thủ tướng Mohammed bin Abdulrahman al-Thani cũng nhấn mạnh rằng tất cả các bên liên quan trong cuộc xung đột cần đáp lại các nỗ lực hòa giải nhằm chấm dứt cuộc chiến.
Bộ Ngoại giao Qatar không nói rõ cuộc điện đàm diễn ra khi nào.
"Hamideh Soleimani Afshar và con gái của bà đang bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) tạm giữ" - Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo.
Trước đó Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã ra quyết định thu hồi thẻ xanh của hai mẹ con. Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội, ông cho biết họ hiện "đang chờ bị trục xuất".
Giới chức Mỹ cáo buộc bà Hamideh từng công khai ủng hộ các cuộc tấn công nhằm vào binh sĩ Mỹ, ca ngợi lãnh tụ tối cao mới của Iran và gọi Mỹ là "kẻ thù".
Ngoài ra bà cũng bị cho là thể hiện sự ủng hộ "kiên định” đối với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Theo Hãng tin Reuters, chồng của bà cũng đã bị cấm nhập cảnh vào Mỹ.
Ngoại trưởng Rubio nhấn mạnh: "Chúng tôi sẽ không để nước Mỹ trở thành nơi trú ngụ của những người nước ngoài ủng hộ các chế độ bị coi là tài trợ khủng bố chống Mỹ".
Tuy nhiên bà Zeinab Soleimani - con gái của tướng Qassem Soleimani - sau đó đã bác bỏ thông tin này: "Đây là thông báo sai sự thật. Những người đó không có bất kỳ liên hệ nào với gia đình chúng tôi".
Một người con gái khác của ông Soleimani, bà Narjes Soleimani, hiện là thành viên Hội đồng Thành phố Tehran, cũng nhấn mạnh không có bất kỳ người thân nào trong gia đình đang sinh sống tại Mỹ.
Truyền thông Iran dẫn lời bà Narjes cho biết tướng Qassem Soleimani chỉ có cháu trai, không có cháu gái.
Tướng Qassem Soleimani từng là chỉ huy lực lượng tinh nhuệ Quds thuộc IRGC. Ông thiệt mạng tại Baghdad (Iraq) vào tháng 1-2020 trong một cuộc không kích bằng máy bay không người lái của Mỹ.
Ông được xem là một trong những nhân vật quyền lực và có ảnh hưởng hàng đầu tại Iran thời điểm đó. Sau cái chết của ông, nhiều lãnh đạo Iran đã tuyên bố sẽ trả đũa.
Trong cuộc họp báo ngày 5/5, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine được đề nghị bình luận về thông tin lực lượng Iran có cá heo tự sát. "Tôi chưa từng nghe về chuyện cá heo tự sát. Nó giống cá mập bắn tia laser phải không?", tướng Caine đáp, dường như ám chỉ một cách mỉa mai về loạt phim hài có chủ đề điệp viên hồi đầu những năm 2000.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth nói rằng "không thể xác nhận hay phủ nhận" liệu Mỹ có cá heo tự sát hay không, song khẳng định Iran không sở hữu loại vũ khí này.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Báo Wall Street Journal hôm 30/4 dẫn lời các quan chức Iran giấu tên cho biết nước này có thể triển khai những vũ khí chưa từng tham chiến trước đó để tấn công tàu chiến Mỹ, từ tàu ngầm cho đến cá heo mang thủy lôi. Điều này làm dấy lên các cuộc thảo luận về khả năng triển khai cá heo làm vũ khí tự sát.
Tin đồn Tehran sở hữu cá heo tự sát đã được đề cập trong hơn một thập kỷ qua, bắt nguồn từ thông tin cho rằng Iran mua cá heo được hải quân Liên Xô huấn luyện để tấn công tàu và người nhái.
Quân đội Mỹ từ lâu cũng sử dụng động vật có vú sống ở biển cho những nhiệm vụ như phát hiện thủy lôi hay thợ lặn đối phương. Theo cây viết Kelsey Baker của Business Insider, cá heo cực kỳ thông minh và có hệ thống định vị thủy âm nội tại rất nhạy cảm, nên đủ sức thực hiện hiệu quả vai trò "cảm biến sống".
Mỹ đã huấn luyện cá heo để thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, trong đó có tìm kiếm thủy lôi và bảo vệ cảng, và triển khai loài vật này từ cuối những năm 1950. Trong chiến tranh Iran - Iraq hồi những năm 1980, một số cá heo đã được triển khai từ căn cứ Mỹ ở Bahrain để bảo vệ các tàu hải quân.
Hải quân Mỹ hồi năm 2022 từng xem xét hủy bỏ chương trình Các hệ thống Động vật có vú biển, ngừng sử dụng cá heo cũng như sư tử biển để hỗ trợ tìm kiếm, vô hiệu hóa thủy lôi. Lực lượng này muốn tập trung nhiều hơn vào những cảm biến tiên tiến và phương tiện dưới nước.
Tuy nhiên, những công nghệ này được xác định là chưa vượt trội hơn năng lực của cá heo. Chương trình cá heo vẫn được hải quân Mỹ duy trì cho đến ngày nay, tập trung vào phát hiện mối đe dọa và được giám sát bởi Bộ phận Trinh sát và Ngăn chặn thuộc Trung tâm Tác chiến Thông tin Hải quân Thái Bình Dương.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc từ hôm 13 - 15.5. Theo thông báo của Nhà Trắng ngày 17.5, ông Trump và Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình "đã đạt đồng thuận về nhiều vấn đề, giúp tăng cường ổn định và tự tin cho doanh nghiệp và người tiêu dùng toàn cầu".
"Trung Quốc sẽ giải quyết những lo ngại của Mỹ về thiếu hụt chuỗi cung ứng liên quan đất hiếm và các khoáng sản quan trọng khác, gồm yttrium, scandium, neodymium và indium. Trung Quốc cũng sẽ giải quyết lo ngại của Mỹ liên quan những lệnh cấm hoặc giới hạn bán sản phẩm đất hiếm, và thiết bị và công nghệ xử lý", Nhà Trắng cho biết.
Trung Quốc tinh luyện hơn 90% đất hiếm toàn cầu và đã thống trị ngành này trong nhiều thập niên. Năm 2025, Trung Quốc đã siết chặt xuất khẩu đất hiếm để đáp trả việc chính quyền ông Trump áp thuế nhập khẩu lên hàng hóa của Bắc Kinh. Các chất như yttrium và scandium đặc biệt được kiểm soát vì chúng được ứng dụng trong quốc phòng, hàng không không gian và chế tạo chip.
Theo Reuters, Bộ Thương mại Trung Quốc không nhắc đến đất hiếm trong thông cáo tổng kết hội nghị vào hôm 16.5.
Mặt khác, Nhà Trắng thông báo Trung Quốc đồng ý mua 200 máy bay Boeing cho các hãng hàng không trong nước. Trung Quốc cũng sẽ mua ít nhất 17 tỉ USD nông sản Mỹ trong giai đoạn 2026 - 2028, bên cạnh cam kết mua đậu nành hồi tháng 10.2025.
Trung Quốc cũng tái mở cửa thị trường cho thịt bò Mỹ khi gia hạn danh sách hơn 400 cơ sở thịt bò Mỹ và bổ sung danh sách mới. Trung Quốc cũng sẽ làm việc với cơ quan quản lý Mỹ để dỡ toàn bộ lệnh đình chỉ hoạt động đối với các cơ sở thịt bò Mỹ.
Ngoài ra, Trung Quốc khôi phục nhập khẩu thịt gà Mỹ được Bộ Nông nghiệp Mỹ xác định là không bị nhiễm cúm gia cầm.
Cũng liên quan thương mại và đầu tư, hai nhà lãnh đạo thành lập hai tổ chức mới để tối ưu hóa quan hệ kinh tế song phương gồm Hội đồng Thương mại và Hội đồng Đầu tư Mỹ - Trung. Hai tổ chức này sẽ giúp chính phủ hai nước quản lý thương mại song phương liên quan hàng hóa không nhạy cảm và thảo luận về các vấn đề đầu tư.
Theo thông báo của Nhà Trắng, Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập đồng ý rằng hai nước nên xây dựng quan hệ mang tính ổn định chiến lược trên cơ sở công bằng và có qua có lại. Chủ tịch Tập sẽ thăm Washington D.C vào mùa thu năm nay và hai nước ủng hộ nhau trong việc chủ trì hội nghị G20 (Mỹ) và APEC (Trung Quốc) trong năm.
Về Iran, hai lãnh đạo nhất trí rằng nước này không thể có vũ khí hạt nhân, kêu gọi tái mở cửa eo biển Hormuz. Hai bên đồng ý rằng không quốc gia hay tổ chức nào được phép thu phí tại eo biển này.
Ngoài ra, hai lãnh đạo xác nhận mục tiêu chung là phi hạt nhân hóa CHDCND Triều Tiên.
Đài Loan không được nhắc đến trong thông cáo dù phía Trung Quốc trước đó liên tục nhấn mạnh với Mỹ rằng đây là lằn ranh đỏ.
