6 người nhập viện sau khi ăn bọ xít

Trong Thông tư 13/2026 vừa được Bộ Y tế ban hành, phế cầu và HPV là hai trong 4 loại vaccine mới được bổ sung vào chương trình tiêm chủng quốc gia giai đoạn 2024-2030. Trước đó, vaccine ngừa virus Rota đã được thử nghiệm quy mô nhỏ từ cuối năm 2024 và sẽ mở rộng vào năm 2026; vaccine ngừa cúm dự kiến áp dụng từ năm 2030.

Như vậy, từ năm 2026, số bệnh truyền nhiễm có vaccine miễn phí sẽ tăng lên 13 bệnh, bao gồm: viêm gan B, lao, bạch hầu, ho gà, uốn ván, bại liệt, bệnh do Hib, sởi, rubella, viêm não Nhật Bản B, tiêu chảy do virus Rota, các bệnh do phế cầu và ung thư cổ tử cung..

Phế cầu khuẩn là nguyên nhân hàng đầu gây viêm phổi, viêm màng não, nhiễm trùng huyết ở trẻ nhỏ, có thể dẫn tới tử vong hoặc di chứng thần kinh nặng. Trong khi đó, HPV là tác nhân chính gây ung thư cổ tử cung và nhiều bệnh lý đường sinh dục ở cả nam lẫn nữ.

Theo Bộ Y tế, vaccine phế cầu giúp giảm nguy cơ mắc bệnh nặng và hạn chế tình trạng kháng kháng sinh. Với vaccine HPV, tiêm chủng ở độ tuổi 9-14 cho hiệu quả bảo vệ trên 90% đối với các tổn thương tiền ung thư.

Về lộ trình tiêm chủng, ngành y tế dự kiến triển khai tiêm vaccine phế cầu quy mô nhỏ từ quý I/2026 tại một số địa phương như Bắc Kạn, Lạng Sơn, Quảng Nam, Đắk Nông, Sóc Trăng, Tuyên Quang, Lào Cai, Cao Bằng, Sơn La và Quảng Ngãi.

Vaccine HPV sẽ được thí điểm từ quý III/2026 tại các vùng khó khăn. Bốn tỉnh đầu tiên tiêm miễn phí cho bé gái 11 tuổi gồm Tuyên Quang, Quảng Ngãi, Đắk Lắk và Vĩnh Long. Dự kiến giai đoạn 2026-2028 sẽ có khoảng 18.000 trẻ mỗi năm được hưởng chính sách này.

Hiện vaccine HPV có giá khoảng 3-6 triệu đồng cho đủ ba liều, trong khi vaccine phế cầu khoảng 1,2 triệu đồng mỗi mũi. Việc đưa hai vaccine vào diện miễn phí được kỳ vọng giúp trẻ em, đặc biệt ở vùng khó khăn, tiếp cận công bằng hơn với dịch vụ y tế dự phòng.

Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia được triển khai từ năm 1985. Sau gần 40 năm, Việt Nam đã thanh toán bệnh bại liệt vào năm 2000, loại trừ uốn ván sơ sinh năm 2005 và duy trì tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ cho trẻ dưới một tuổi ở mức trên 90%.

Tin Gốc: Vnexpress

Tại Bệnh viện FV, hành trình của gia đình bé Lê Minh Nhật (4 tuổi rưỡi, Hà Nội) đi tìm cơ hội phục hồi chức năng bàn tay cho con là một câu chuyện đầy xúc động, được viết nên bằng sự kiên trì và tình yêu thương không bỏ cuộc của cả gia đình.

Ngày đón con chào đời, thấy tay chân con đầy đủ và lành lặn như bao đứa trẻ khác, anh chị cứ ngỡ con hoàn toàn khỏe mạnh. Cho đến ngày thứ ba, cô điều dưỡng tắm bé khẽ gọi mẹ bé Minh Nhật ra một góc rồi thầm thì: "Chị ơi, ngón tay cái của con hình như không có xương, cứ mềm rũ ra…".

Câu nói ấy đã mở đầu cho một hành trình ròng rã suốt hơn 4 năm của gia đình, đi qua gần 10 bệnh viện lớn nhỏ từ Bắc vào Nam. Ngón cái bẩm sinh của Minh Nhật mắc chứng "ngón tay rơi" (floating thumb) - một dạng dị tật hiếm gặp khi ngón cái chỉ là một mẩu da thịt lỏng lẻo dính vào bàn tay, hoàn toàn không có xương, gân hay dây thần kinh bên trong để điều khiển. Hầu hết các bác sĩ đều lắc đầu và đưa ra một giải pháp duy nhất: Cắt bỏ ngón tay thừa đó đi.

Nhưng nếu chỉ cắt đi đơn thuần, bàn tay con sẽ mãi khiếm khuyết, không thể có được khả năng phối hợp giữa các ngón để cầm nắm. Để thích nghi, Minh Nhật phải tập kẹp mọi đồ vật vào kẽ giữa ngón trỏ và ngón giữa. Nhìn con chuẩn bị vào lớp 1 nhưng bàn tay quá vất vả để giữ một cây bút, người mẹ không chấp nhận buông xuôi.

Mọi nút thắt chỉ được gỡ bỏ khi gia đình may mắn tìm đến Bệnh viện FV và được thăm khám với tiến sĩ, bác sĩ Stéphane Guero - Chuyên gia Phẫu thuật bàn tay đến từ Pháp với hơn 30 năm kinh nghiệm. Khác với những lần thăm khám trước, bác sĩ Stephane không chỉ sờ nắn dị tật, mà hỏi một câu chạm đúng vào thói quen đời thực của đứa trẻ. Bác sĩ Stéphane Guero chia sẻ:

"Bé có đang cầm nắm bằng cách kẹp giữa hai ngón tay hay không? Việc quan sát kỹ hành vi vận động tự nhiên của trẻ là chìa khóa quan trọng để chúng tôi đánh giá chính xác mức độ thích nghi của hệ thần kinh trước khi lên phương án phẫu thuật".

Thay vì chỉ cắt bỏ phần da thừa và chấp nhận một bàn tay thiếu ngón, bác sĩ Stéphane Guero cùng ê-kíp tại FV đã quyết định thực hiện kỹ thuật Pollicization để chuyển ngón trỏ thành ngón cái. Đây là một kỹ thuật cực khó của ngoại khoa tạo hình, biến ngón trỏ thành một ngón cái mới hoàn chỉnh chỉ trong một ca mổ kéo dài 2,5 giờ bao gồm các bước: cắt bỏ phần ngón cái rơi không chức năng, bóc tách loại bỏ 4/5 đoạn xương thuộc phần mu bàn tay của ngón trỏ để thu ngắn chiều dài và xoay trục giải phẫu sang vị trí mới.

"Điểm mấu chốt quyết định sự sống và công năng của ngón tay mới nằm ở hệ thống vi mạch. Toàn bộ hệ thống cơ, mạch máu nuôi dưỡng, gân và dây thần kinh của ngón trỏ đều phải được bóc tách siêu vi phẫu một cách chuẩn xác, bảo tồn nguyên vẹn và dịch chuyển khéo léo sang trục mới. Có như vậy, ngón cái mới có được nguồn máu nuôi ổn định và có thể cử động chủ động ngay sau khi lành thương", bác sĩ Stéphane Guero phân tích sâu về mặt kỹ thuật.

Nhiều phụ huynh thường lo lắng: Chuyển vị trí ngón tay đột ngột như vậy, làm sao đứa trẻ biết cách điều khiển? Về điều này, chuyên gia người Pháp đã đưa ra lời giải thích trên góc độ góc nhìn thần kinh học đầy thuyết phục: "Cấu trúc não bộ của trẻ em có khả năng thích nghi và tái định vị vùng chức năng rất kỳ diệu. Vì trước phẫu thuật, Minh Nhật đã tự có phản xạ dùng ngón trỏ kẹp đồ vật để thay thế công năng ngón cái. Chính nhờ thói quen phản xạ có sẵn này, ngay sau khi ngón trỏ được xoay trục, não bộ của con sẽ tự nhận diện và học cách điều khiển ngón cái mới cực kỳ nhanh mà không cần trải qua các bài tập vật lý trị liệu quá nặng nề".

Dự kiến, sẽ cần khoảng 2 tháng để các mô hết sưng phù và cấu trúc xương lành hoàn toàn và Minh Nhật sẽ có thể sở hữu một bàn tay mới với lực bấm của ngón cái mới sau phục hồi có thể đạt tới 7 kg, gần như tương đương lực bấm tiêu chuẩn của một người trưởng thành bình thường (dao động từ 5 - 10 kg). Đồng thời, con có thể hoàn toàn tự do viết bài, vẽ tranh, thực hiện các động tác cầm, nhặt đồ vật từ siêu nhỏ cho đến xách những vật nặng.

"Thẩm mỹ rất quan trọng. Nhưng với một bàn tay, chức năng vẫn phải là ưu tiên đầu tiên" - lời bác sĩ khiến gia đình bé Nhật quyết định bước vào ca mổ kéo dài hơn 2,5 giờ hôm đó. Tuy nhiên theo bác sĩ Stephane Guero chia sẻ: "Bàn tay 4 ngón được tạo hình của bé có thể hài hòa đến mức khi con đi học, ngay cả giáo viên chủ nhiệm cũng không hề nhận ra".

Tại Bệnh viện FV, các ca dị tật bàn tay bẩm sinh phức tạp luôn được tiến sĩ, bác sĩ Stéphane Guero tiếp cận dưới góc độ khôi phục tối đa chức năng vận động tự nhiên và bảo tồn sự phát triển lâu dài của trẻ. Sự xuất sắc trong chuyên môn của bác sĩ cùng sự đồng hành của FV không chỉ trả lại cho bé Minh Nhật một đôi tay vững chãi để tự tin bước vào lớp 1, mà còn mở ra cho em một tương lai tự lập, không rào cản. Đối với gia đình, việc tìm được đúng người bác sĩ tài hoa chính là phép màu lớn nhất trên hành trình sửa chữa đôi tay cho con mở ra một tương lai tự lập, không rào cản và hơn hết là thấy mình không dị biệt so với các bạn đồng trang lứa.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bệnh tim ngày càng phổ biến và chế độ ăn uống giữ vai trò quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe tim mạch. Trong nhiều loại rau quen thuộc, cà tím được đánh giá là thực phẩm có lợi cho tim nếu sử dụng đúng cách và ăn đều đặn trong bữa cơm hằng ngày, theo trang NDTV (Ấn Độ).

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Food Chemistry cho thấy ăn cà tím với lượng vừa phải trong chế độ ăn lành mạnh có thể hỗ trợ bảo vệ tim mạch.

Ông Ambuj Roy, giáo sư tim mạch tại Viện Khoa học Y khoa toàn Ấn Độ (AIIMS), cho biết chế độ ăn có khả năng chống viêm giúp cải thiện sức khỏe tim mạch. Theo ông, cà tím là loại rau có đặc tính chống viêm tốt và phù hợp cho người muốn chăm sóc tim.

Bà Archana Singh, giáo sư khoa hóa sinh tại AIIMS, cho biết khẩu phần ăn hiện nay thường chứa quá nhiều tinh bột nhưng lại thiếu rau xanh, trái cây và các loại đậu. Điều này làm tăng tình trạng viêm trong cơ thể và gây áp lực cho tim.

Chất xơ đóng vai trò quan trọng vì giúp hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn và hỗ trợ hấp thu dưỡng chất. Thực phẩm giàu chất chống oxy hóa cũng giúp giảm stress oxy hóa, từ đó giảm gánh nặng cho cơ tim. Ngoài ra, chế độ ăn ít chất béo bão hòa còn giúp hạn chế mảng bám trong động mạch.

Cà tím chứa ít calo, ít chất béo nhưng giàu chất xơ và nước. Loại quả này còn cung cấp vitamin C, folate, kali cùng các hợp chất chống oxy hóa như polyphenol và anthocyanin. Phần vỏ của cà tím chứa lượng chất chống oxy hóa cao nhất.

Nghiên cứu đăng trên tạp chí Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases cho thấy chất xơ trong cà tím giúp hạn chế hấp thu cholesterol xấu. Điều này hỗ trợ giảm tích tụ mảng bám trong động mạch và góp phần giữ ổn định mỡ máu.

Cà tím còn có hàm lượng natri thấp nên phù hợp với người cần kiểm soát huyết áp. Kali trong loại rau này giúp mạch máu thư giãn tốt hơn và hỗ trợ tuần hoàn máu. Việc hỗ trợ kiểm soát cân nặng cũng giúp huyết áp ổn định hơn.

Các chuyên gia khuyến khích ưu tiên cách chế biến như hấp, nướng hoặc áp chảo để giữ giá trị dinh dưỡng. Cà tím chiên nhiều dầu có thể làm giảm lợi ích sức khỏe và khiến cơ thể nạp thêm chất béo không cần thiết.

Người có cơ địa dị ứng hoặc hệ tiêu hóa nhạy cảm cần thận trọng khi ăn cà tím. Loại rau này chỉ phát huy hiệu quả khi được dùng điều độ và kết hợp trong chế độ ăn cân bằng.

Tin Gốc: Thanh Niên