TS Nguyễn Quang Thuận, Phó hiệu trưởng trường Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội (VNU-IS) đưa ra lời khuyên này, bên lề Tuần lễ kết nối việc làm của trường, ngày 4/4.
Ông Thuận cho biết hiện có hai vấn đề về việc làm cần lưu ý với sinh viên. Một là nhiều em đi làm sớm, có thu nhập đều nên lơ là việc học, dẫn đến hổng kiến thức nền tảng. Nhóm này thường khó đẩy kiến thức, kỹ năng lên cao để có công việc tốt hơn. Ông đánh giá như vậy, sinh viên không thể đi đường dài.
Hai là, ông cho rằng sinh viên nên mạnh dạn chấp nhận làm việc ở một số vị trí có tính thử thách, dù thu nhập chưa cao.
“Đó là những vị trí giúp các em học hỏi được nhiều, dần trở thành người làm chủ hay những người không thể thay thế trong doanh nghiệp. Khi đó, thu nhập tất yếu sẽ cao”, ông Thuận nói. “Hãy coi đó là bài toán đầu tư”.
Tại Tuần lễ kết nối việc làm của trường Quốc tế, chuyên gia cho biết hiện các doanh nghiệp giảm tuyển vị trí thực tập sinh, sinh viên mới ra trường (fresher). Thay vào đó, ứng viên có kinh nghiệm được ưu tiên.
Khảo sát của nền tảng công nghệ tuyển dụng JobOKO năm 2025 cũng cho thấy điều này khi nhu cầu tuyển vị trí fresher của các doanh nghiệp trong 10 tháng đầu năm 2025 giảm 12,96% so với cùng kỳ năm trước đó. Ở một số nhóm ngành như Hành chính – Nhân sự, Kế toán, Tài chính – Ngân hàng, mức sụt giảm mạnh hơn (34-54%).
Trước thực tế trên, ngoài việc không nên kén chọn công việc lương cao ngay sau khi ra trường, một số chuyên gia cho rằng sinh viên cần trang bị thêm nhiều kỹ năng, đặc biệt là AI.
Ông Nguyễn Đức Long, Giám đốc điều hành Học viện AIUNI, nhìn nhận sinh viên hiện chủ yếu “chơi với AI”, chỉ sử dụng AI để hỏi đáp đơn giản, chứ chưa thực sự có kỹ năng sử dụng.
“AI không thay thế nhưng đang định nghĩa lại công việc của chúng ta. Những việc làm phổ thông mang tính lặp đi lặp lại sẽ bị thay thế”, ông Long nói. “Vì vậy, sinh viên cần làm chủ các công cụ AI, chuẩn bị sẵn các kỹ năng doanh nghiệp cần ngay khi còn ngồi trên ghế nhà trường”.
Nói thêm, ông Nguyễn Quang Thuận khuyên sinh viên nâng cao khả năng ngoại ngữ, sự chủ động và các kiến thức, kỹ năng mang tính liên ngành.
Thực tế tại trường Quốc tế, sinh viên có ngoại ngữ tốt nhờ chương trình đào tạo hầu hết bằng tiếng Anh. Tuy nhiên, những em ở ngành Phân tích dữ liệu kinh doanh có thu nhập tốt hơn cả, có em xuất sắc nhận mức 3.000-5.000 USD (80-130 triệu đồng). Lý do đây là ngành học có tính liên ngành, sinh viên được học cả kiến thức về công nghệ thông tin lẫn kinh doanh, tài chính.
Ông Thuận cho rằng doanh nghiệp thiếu nhân sự như vậy nên sinh viên hiểu biết liên ngành có lợi thế, giúp rút ngắn thời gian “đào tạo lại” khi mới được tuyển dụng. Ngoài ra, sinh viên cần hiểu biết về công việc ở doanh nghiệp, tận dụng các chương trình liên kết của trường.
Ông Trần Phi Long, Giám đốc Vườn ươm khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, Đại học Quốc gia Hà Nội, gợi ý sinh viên nghĩ tới khởi nghiệp để tích lũy kinh nghiệm, trong bối cảnh nhà nước, các đơn vị tăng cường hỗ trợ hoạt động này.
“Sinh viên có thể nghĩ tới việc kinh doanh nhỏ trước. Nếu có thất bại, các bạn cũng có kinh nghiệm cho các việc làm về sau”, ông Long nói.
Trưa 29-4, chúng tôi ghé thăm công trình xây dựng Trường tiểu học Bình Chuẩn 3, phường Thuận Giao, TP.HCM (Bình Dương cũ). Trong tiết trời nắng gắt, các công nhân ở đây vẫn tất bật làm việc ở nhiều khu vực khác nhau.
Đứng trước công trình đã bắt đầu có hình hài của một ngôi trường, nhiều người trong đoàn công tác của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM thốt lên: "Không ngờ tiến độ xây dựng trường này lại nhanh như thế. Mới có 3 tháng mà hoàn thành hơn 60% công trình" - ông Trần Khắc Huy, Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, cho hay.
Trường tiểu học Bình Chuẩn 3 được xây dựng trên khu đất có diện tích hơn 1ha tại đường Bình Chuẩn 13, phường Thuận Giao. Điều đặc biệt là toàn bộ kinh phí đầu tư xây dựng, mua sắm bàn ghế, trang thiết bị dạy học cho trường đều do Công ty cổ phần phát triển bất động sản Phát Đạt tài trợ và thực hiện theo hình thức "chìa khóa trao tay".
Ông Lê Đoàn Huy Thịnh, Giám đốc dự án xây dựng Trường tiểu học Bình Chuẩn 3, Công ty cổ phần phát triển bất động sản Phát Đạt, thông tin: "Trường tiểu học Bình Chuẩn 3 được khởi công từ 28-1-2026 với tổng kinh phí đầu tư hơn 156 tỉ đồng. Trường có 40 phòng học và nhiều phòng chức năng như: phòng học STEM, thư viện số, phòng học ngoại ngữ, phòng dành cho học sinh học hòa nhập, nhà thể dục thể thao đa năng…
Đặc biệt, chúng tôi xây khu bếp ăn để nhà trường có thể tổ chức nấu nướng ngay tại chỗ phục vụ bữa ăn bán trú cho học sinh. Ngoài kinh phí xây dựng thì chúng tôi trang bị cả bàn ghế, dụng cụ giảng dạy, học tập cho nhà trường. Chỉ tính riêng việc mua sắm máy móc, thiết bị cho phòng học STEM và thư viện số đã hơn 6 tỉ đồng".
Cũng theo ông Thịnh: "Đến nay chúng tôi đã cất nóc khối nhà chính, riêng nhà thể dục thể thao đa năng đã xong phần kết cấu móng và gia công kèo thép. Hàng ngày có khoảng 180 công nhân làm việc hết công suất ở công trình này".
"Anh em ở đây làm cả thứ Bảy và Chủ nhật, ngày lễ cũng không nghỉ và thường tăng ca đến 22h. Tất cả để cho kịp tiến độ ngày 30-7 sẽ hoàn thiện công trình và bàn giao cho bên thụ hưởng" - ông Thịnh cho hay.
Ghi nhận tại các điểm thi, đa số thí sinh nhận xét đề thi tiếng Anh thi lớp 10 năm nay có độ khó vừa phải, bám sát nội dung ôn tập và không có quá nhiều câu hỏi gây bất ngờ.
Nguyệt Anh, học sinh Trường THCS Đống Đa, cho biết đề thi tương đối dễ và tương đương các đề thi thử mà em đã làm trong quá trình ôn tập. Các dạng câu hỏi khá quen thuộc nên em làm bài thuận lợi. "Nếu không có sai sót gì thì em nghĩ mình có thể được 10 điểm", Nguyệt Anh nói.
Chung nhận định, Thái Hòa, học sinh Trường THCS Lam Sơn, đánh giá đề thi năm nay không quá khó và nằm trong khả năng của phần lớn học sinh đã ôn tập kỹ. Theo em, độ khó của đề tương đương với các đề thi thử trước kỳ thi, thậm chí dễ hơn. Đề có nhiều câu hỏi quen thuộc nên em làm xong bài trong khoảng 30 phút.
"Đề thi tiếng Anh năm nay khá vừa sức, không có nhiều bẫy đánh đố như tụi em lo lắng. Phần ngữ pháp khá căn bản, phần đọc hiểu cũng không có quá nhiều từ vựng mới. Em làm xong còn dư khoảng 15 phút để dò lại bài và tự tin mình được khoảng 8,5 đến 9 điểm", em Hoàng Anh, Trường THCS Ngô Tất Tố chia sẻ.
Lê Mai Anh (điểm thi THPT Phú Nhuận) nhận xét đề thi có độ phân hóa nằm ở phần từ vựng và một số câu cuối của bài đọc: "Những bạn học lực trung bình khá hoàn toàn có thể lấy điểm 6, 7 một cách dễ dàng. Riêng những câu hỏi mang tính phân hóa để lấy điểm 9, 10 thì yêu cầu tụi em phải nắm thật chắc ngữ cảnh và có vốn từ vựng mở rộng một chút".
Tại điểm thi Trường THCS Phan Tây Hồ (phường An Hội Đông), nhiều sĩ tử đánh giá đề thi vừa sức. Phạm Vân Khánh (Trường THCS An Nhơn) cười tươi vì hoàn thành bài thi khá tốt.
Nữ sinh cho biết dạng đề đã được ôn tập nhiều ở trường, và bám sát đề tham khảo: "Em thấy đề khá vừa vặn với mình và có tính phân hóa. Em chỉ mất 60 phút hoàn thành. Phần đúng/sai và bài đục lỗ nhiều đánh đố với em nhất".
Tương tự, Lâm Thị Hoàng Hoa (Trường THCS Phan) đánh giá đề thi dễ, vừa sức với mình. Hoa chỉ mất 50 phút hoàn thành bài thi. Phần "làm khó" em là wordform (cấu tạo từ). Hoa tự đánh giá mình có thể đạt 7,75-8 điểm.
Tại điểm thi Trường THCS Nguyễn Trãi, nhiều thí sinh cho rằng đề thi năm nay tương đối vừa sức, bám sát kiến thức đã được ôn tập. "Đề có 40 câu hỏi với độ khó ở mức phù hợp, nằm trong khả năng làm bài của học sinh", em Cẩm Ly, học sinh Trường THCS Tân Sơn, nói.
Trong khi đó, em Gia Minh, học sinh Trường THCS Phạm Văn Chiêu, chia sẻ: "Ban đầu em nghĩ đề sẽ khó hơn, nhưng khi làm bài em thấy khá dễ. Nếu nhận diện được dạng đề thì sẽ làm bài thuận lợi". Theo Minh, đề thi năm nay có phần dễ hơn so với một số đề của các năm trước nhờ cấu trúc quen thuộc và ít câu hỏi đánh đố.
Tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), nhiều thí sinh vui mừng vì làm được bài. Với nụ cười tươi, nhiều em tự tin đạt điểm 9-10 môn tiếng Anh.
Rời điểm thi tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, em Trần Minh Trí - học sinh Trường THCS Nguyễn Gia Thiều (phường Phước Thắng, TP.HCM) hớn hở chạy đến chia vui cùng mẹ đang đứng đợi trước cổng trường.
Trí cho biết đề thi môn tiếng Anh năm nay cơ bản giống với đề thi các năm trước, chỉ có phần đọc hơi khó tí. Tuy nhiên, nam sinh tự tin có thể đạt điểm 9, thậm chí điểm 10.
Từng lo lắng sau khi sáp nhập về TP.HCM đề thi sẽ khó hơn, em Nguyễn Lê An Nhiên (lớp 9/1, Trường THCS Nguyễn Thái Bình, phường Rạch Dừa) bất ngờ khi đề thi chiều nay dễ hơn dự kiến. "Em làm bài trong khoảng 30 phút là xong, thời gian còn lại rà soát lại bài nhiều lần để đảm bảo không sai sót", An Nhiên chia sẻ.
Tương tự, nhiều thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn đánh giá đề thi môn tiếng Anh khá vừa sức, dễ đạt điểm trung bình khá. Những em chuyên có thể đạt điểm 9-10 môn thi này.
Nhiều thí sinh tại các điểm thi khu vực Bình Dương (cũ) cũng cho biết đề khá vừa sức. Em Trần Doãn Anh Phúc (điểm thi tại phường Thủ Dầu Một, TP.HCM) nói cả hai môn ngữ văn và tiếng Anh trong ngày thi đầu tiên đều phù hợp năng lực, em làm bài khá tốt.
Ban tổ chức Trường hè Khoa học Việt Nam 13 (VSSS'13) thông báo trường hè đã chính thức mở cổng tuyển sinh từ nay đến 31.5. Ngoài sinh viên, học học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh, nhà nghiên cứu trẻ, ban tổ chức VSSS'13 còn mời một số học sinh THPT xuất sắc tham gia.
VSSS'13 dự kiến được tổ chức từ ngày 5 - 8.8, tại Trung tâm quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE), có địa chỉ ở Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai, có chủ đề "Rethinking Science - Suy ngẫm về khoa học". Ban tổ chức VSSS'13 sẽ tuyển chọn khoảng 150 học viên trên toàn quốc, trong độ tuổi từ 16 - 40, có niềm yêu thích khoa học và mong muốn theo đuổi nghiên cứu lâu dài.
Tại trường hè, học viên sẽ được nghe các bài giảng nền tảng và các chuyên đề chuyên sâu, được học cách tiếp cận khoa học dưới góc nhìn đa chiều và liên ngành. Thông qua chương trình, học viên sẽ có cơ hội hiểu rõ hơn khoa học là gì, hình thành tư duy khoa học vững chắc, đồng thời nhận diện vị trí của khoa học trong bức tranh rộng lớn của xã hội, bao gồm cả các yếu tố địa chính trị và những tác động ngoài khoa học đến con đường nghề nghiệp.
Bên cạnh việc cập nhật kiến thức, chương trình còn nhấn mạnh năng lực thích ứng trong bối cảnh mới - từ việc đối diện với các thách thức phi khoa học, đến khả năng tận dụng tiến bộ công nghệ để mở ra những hướng đi và cơ hội phát triển mới. Đồng thời, trách nhiệm của người làm nghiên cứu đối với cộng đồng học thuật và xã hội cũng là một nội dung xuyên suốt của trường hè.
Trong suốt thời gian diễn ra chương trình, học viên sẽ tham gia các hoạt động tương tác như Science Hackathon, các phiên thảo luận bàn tròn chuyên sâu, cũng như trao đổi trực tiếp với giảng viên về phương pháp làm khoa học. Đây cũng là cơ hội để kết nối với cộng đồng những người trẻ đam mê nghiên cứu đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau.
Trường hè Khoa học Việt Nam là một hoạt động thường niên, được tổ chức từ năm 2013, do một nhóm các nhà khoa học trẻ người Việt làm việc trong và ngoài nước khởi xướng. Đây là chương trình hoàn toàn phi lợi nhuận, hướng tới việc truyền cảm hứng và trang bị nền tảng phương pháp luận nghiên cứu cho thế hệ khoa học trẻ.
Năm nay VSSS'13 được tổ chức với sự đồng hành và tài trợ của Quỹ Gặp gỡ Việt Nam (Rencontres du Vietnam), ICISE và Viện Nghiên cứu cao cấp về toán (VIASM). Học viên trúng tuyển được miễn toàn bộ học phí. Một số trường hợp khó khăn tài chính sẽ được ban tổ chức xem xét hỗ trợ chi phí ăn ở, đi lại.
