Theo Hãng tin Kyodo News, ngày 5-6, Nhật Bản và Indonesia đã thống nhất bắt đầu các cuộc đàm phán về khả năng xuất khẩu tàu khu trục lớp Asagiri của Tokyo cho Jakarta.
Thỏa thuận này đạt được trong cuộc hội đàm tại Tokyo giữa Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi và người đồng cấp Indonesia Sjafrie Sjamsoeddin.
Nhật Bản đang nỗ lực thắt chặt hợp tác về trang thiết bị quốc phòng với các đối tác an ninh tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, bao gồm cả Philippines và New Zealand.
Vào tháng 4 vừa qua, Nhật Bản đã sửa đổi “Ba nguyên tắc chuyển giao trang thiết bị và công nghệ quốc phòng” cùng các hướng dẫn thực thi liên quan, qua đó nới lỏng các biện pháp hạn chế xuất khẩu vũ khí.
Theo quy định mới, Nhật Bản được phép xuất khẩu các loại vũ khí, bao gồm cả tàu khu trục, sang các quốc gia đã ký kết thỏa thuận với Tokyo về bảo mật thông tin và các vấn đề an ninh khác.
Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết, tại cuộc gặp, Bộ trưởng Sjafrie đã bày tỏ ý định của Indonesia trong việc thúc đẩy hợp tác công nghệ và trang thiết bị quốc phòng, bao gồm khả năng tiếp nhận các tàu khu trục đa năng của Lực lượng Tự vệ trên biển Nhật Bản.
Hai Bộ trưởng thống nhất sẽ sử dụng khuôn khổ cấp chuyên viên được thiết lập vào tháng trước để thảo luận các vấn đề liên quan đến tiềm năng chuyển giao, công tác huấn luyện, bảo dưỡng cũng như các yêu cầu vận hành.
Theo báo Nikkei Asia, tàu khu trục lớp Asagiri được trang bị hệ thống tên lửa, bệ phóng ngư lôi và một trực thăng tuần tra tàu ngầm. Bên cạnh chiến hạm này, Indonesia cũng bày tỏ sự quan tâm đến việc nhập khẩu các tàu ngầm đã qua sử dụng từ Nhật Bản.
Trước đó vào ngày 31-5, bên lề Đối thoại Shangri-La tại Singapore, Bộ trưởng Koizumi và người đồng cấp Philippines – ông Gilberto Teodoro – cũng đã đồng ý đẩy nhanh thương vụ chuyển giao các tàu khu trục lớp Abukuma đã loại biên cho Manila.
Song song đó, Tokyo cũng đang tiến hành đàm phán với New Zealand về khả năng xuất khẩu tàu hộ tống lớp Mogami tiên tiến.
Hiện New Zealand đang cân nhắc giữa mẫu tàu này và tàu hộ tống Type 31 của Anh, dự kiến có quyết định lựa chọn vào cuối năm 2027.
Đài truyền hình trung ương Trung Quốc CCTV hôm 22/5 cho biết Ngụy Hoài Nhân, người đứng đầu "gia tộc họ Ngụy", bị cáo buộc các tội lừa đảo, giết người, tống tiền và tổ chức vượt biên trái phép trong phiên tòa diễn ra tại Tòa án Nhân dân Trung cấp Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến ngày 19-22/5. Các thành viên trong băng của Ngụy cũng hầu tòa.
Đây là một trong "tứ đại gia tộc lừa đảo" từng hoành hành tại các thị trấn biên giới Myanmar. Các công tố viên cho biết kể từ năm 2019, "gia tộc họ Ngụy" đã lợi dụng ảnh hưởng với các nhóm vũ trang tại vùng Kokang ở Myanmar để vận hành nhiều khu phức hợp lừa đảo, chiếm đoạt hơn 24 tỷ nhân dân tệ (khoảng 3,5 tỷ USD) của các nạn nhân ở Trung Quốc.
Hai công dân Trung Quốc được cho là đã bị các thành viên trong gia tộc họ Ngụy sát hại tại các khu phức hợp này. Băng nhóm trên cũng được cho là đã cử lực lượng vũ trang bảo vệ cho các "nhà đầu tư", những người điều hành hoạt động lừa đảo viễn thông tại các tổ hợp.
Các công tố viên còn cáo buộc Trần Đại Vĩ, cháu trai của Ngụy, tham gia vào hai vụ giết người, bên cạnh các tội danh khác. Ba nghi phạm còn lại trong phiên tòa cũng bị cáo buộc nhiều tội danh khác nhau.
Phiên tòa đang trong giai đoạn chờ nghị án. Chưa rõ khi nào thẩm phán sẽ ra phán quyết với Ngụy Hoài Nhân và đồng phạm.
"Tứ đại gia tộc", gồm họ Ngụy, họ Bạch, họ Lưu và họ Minh từng kiểm soát nền kinh tế Kokang, khu vực bán tự trị ở miền bắc Myanmar và giáp với tỉnh Vân Nam của Trung Quốc. Các gia tộc này còn điều hành hoạt động trên nhiều lĩnh vực như khai thác mỏ, sòng bạc và bất động sản, trong đó đem lại lợi nhuận lớn nhất là lừa đảo viễn thông.
Chúng đã hoạt động tự do trong nhiều năm, sử dụng các lực lượng vũ trang tư nhân và mối quan hệ chính trị để điều hành các khu phức hợp lừa đảo, nơi nạn nhân buôn người bị ép buộc phải tham gia hoạt động lừa đảo trực tuyến. Những ai không đạt chỉ tiêu hoặc cố gắng chạy trốn sẽ bị đánh đập, tra tấn và thậm chí là sát hại.
Chính phủ Trung Quốc hồi cuối năm 2023 phối hợp với chính quyền địa phương ở Myanmar phát động chiến dịch nhằm dẫn độ những cái tên chủ chốt của các gia tộc. Cho tới nay, hơn 57.000 công dân Trung Quốc đã bị bắt trong chiến dịch trấn áp do nghi ngờ có liên quan đến hoạt động lừa đảo.
Hồi tháng 3, giới chức Trung Quốc cho biết 16 người đã bị tuyên án tử hình, 39 người bị phạt tù chung thân hoặc nhận án tử hình treo trong chiến dịch đối phó "tứ đại gia tộc". Trong đó, 11 thành viên "gia tộc họ Minh" đã bị xử tử vào tháng 1 vì các tội danh như lừa đảo, buôn ma túy và giết người. 5 người khác bị tuyên án tử hình treo.
Tòa án Nhân dân Trung cấp Thâm Quyến, tỉnh Quảng Đông, ngày 2/2 công bố hoàn tất thi hành án tử hình đối với 4 người liên quan "gia tộc họ Bạch".
Phát ngôn viên hải quân Mỹ ngày 24/5 cho biết quân chủng này đang thực hiện chiến lược đa hướng nhằm đảm bảo nguồn cung điện ổn định, liên tục cho các căn cứ, qua đó duy trì khả năng khôi phục nguồn năng lượng và duy trì nhiệm vụ.
"Một trong những nỗ lực trong chiến lược này là sử dụng tàu sân bay hạt nhân lớp Ford để cấp điện cho cơ sở trên bờ, nhằm chứng minh năng lực đáp ứng nhu cầu cấp thiết và quan trọng cho nhiệm vụ. Cuộc thử nghiệm dự kiến diễn ra tại quân cảng Norfolk", người này cho hay.
Kế hoạch được quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hùng Cao trình bày trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ ngày 14/5. Ông cho biết một tàu sân bay sẽ cung cấp điện cho căn cứ hải quân Norfolk "vào mùa hè này", song không tiết lộ thông tin về chiến hạm cụ thể.
USS Gerald R. Ford là chiếc duy nhất thuộc lớp tàu sân bay Ford trong biên chế hải quân Mỹ, chiếc thứ hai là USS John F. Kennedy đang thử nghiệm trên biển và chưa được bàn giao. USS Gerald R. Ford trở về căn cứ Norfolk hồi giữa tháng sau 326 ngày làm nhiệm vụ, kết thúc đợt triển khai dài nhất của một tàu sân bay Mỹ trong hàng chục năm qua.
"Các siêu tàu sân bay Mỹ thực chất là những thành phố nổi với hàng nghìn thành viên thủy thủ đoàn và các phi đoàn phối thuộc. Chúng có nhu cầu tiêu thụ điện khổng lồ", biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone cho biết.
Mỗi tàu sân bay lớp Ford có hai lò phản ứng hạt nhân A1B với công suất được giữ bí mật, ước tính mạnh hơn 25% so với lò A4W trên lớp Nimitz. Trevithick nhận định hai lò A1B có tổng công suất 1.400 MW, chỉ bằng một phần nhỏ công suất của lò phản ứng trong các nhà máy điện hạt nhân ở Mỹ.
"Biến chiến hạm Ford và các tàu sân bay khác trong tương lai thành nhà máy điện hạt nhân nổi, phục vụ căn cứ lớn như Norfolk có thể trở thành phương án dự phòng hữu ích, đề phòng trường hợp nguồn điện bị gián đoạn", Trevithick nhận định.
Năng lực này có thể mở ra những phương án tác chiến mới, khi quân đội Mỹ tập trung vào khái niệm phân tán lực lượng trên khu vực rộng lớn. Theo đó, nhiều đơn vị có thể được triển khai đến tiền tuyến, những nơi có hạ tầng cấp điện hạn chế.
Ngoài ra, biến tàu sân bay thành nhà máy điện nổi sẽ trở nên hữu ích trong các hoạt động phi tác chiến ở trong nước và nước ngoài, trong đó có nhiệm vụ cứu trợ thiên tai. Khôi phục nguồn điện thường là yếu tố quan trọng trong hoạt động này, giúp tái lập dịch vụ y tế và phục vụ nhu cầu thiết yếu khác.
Tuy nhiên, ý tưởng biến tàu sân bay thành nhà máy điện nổi cũng đối mặt nhiều thách thức về tính khả thi, trong đó có vấn đề chiến hạm neo đậu tại cảng dễ tổn thương hơn khi hoạt động ngoài khơi.
"Tàu sân bay là mục tiêu giá trị cao trong mọi cuộc xung đột. Cần có lực lượng bảo vệ đáng kể khi dùng các chiến hạm này thay thế nguồn cung điện truyền thống, đặc biệt là với những cơ sở đã hoặc đang bị tấn công", Trevithick giải thích.
Ngoài ra, kế hoạch còn có thể ảnh hưởng đến năng lực triển khai của hải quân Mỹ, khi họ phải chật vật đáp ứng yêu cầu duy trì hoạt động với 11 siêu tàu sân bay.
Nga là quốc gia duy nhất trên thế giới đang vận hành nhà máy điện hạt nhân nổi. Cơ sở này có tên Viện sĩ Lomonosov, được hạ thủy tháng 6/2010, hoàn thiện năm 2018 và bắt đầu vận hành sau đó hai năm. Hàn Quốc đang nghiên cứu thiết kế nhà máy tương tự cơ sở của Nga.
Theo AUKUS năm 2021, Úc dự kiến sẽ nhận được ít nhất 3 tàu ngầm hạt nhân lớp Virginia từ Mỹ trong vòng 15 năm. Úc cũng từng dự kiến sẽ nhận được 2 tàu ngầm đã qua sử dụng và một tàu ngầm mới từ Mỹ, nhưng hai nước đã thông báo hôm 30.5 rằng cả 3 tàu giờ đây sẽ là tàu đang phục vụ trong Hải quân Mỹ.
Trong một tuyên bố chung hôm 30.5, Bộ trưởng Quốc phòng kiêm Phó thủ tướng Úc Richard Marles, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth và Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey đã xác nhận sự điều chỉnh trong thỏa thuận tàu ngầm.
"Phó thủ tướng và các bộ trưởng hoan nghênh phương án đề xuất nhằm đơn giản hóa việc mua sắm tàu ngầm lớp Virginia (VCS) của Úc, tinh gọn công tác quản lý chuỗi cung ứng, các yêu cầu vận hành và bảo trì, và tối đa hóa hiệu quả chi phí. Cách tiếp cận này sẽ cho phép Úc mua 3 tàu ngầm lớp Virginia đang hoạt động thay vì phải sử dụng hỗn hợp các biến thể mới và đang hoạt động", tuyên bố viết.
Hải quân Mỹ có 24 tàu ngầm lớp Virginia, nhưng các xưởng đóng tàu của Mỹ đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng mục tiêu sản xuất 2 tàu mới mỗi năm.
Khi được hỏi tại sao Canberra giờ đây chỉ nhận tàu ngầm đã qua sử dụng, Bộ trưởng Marles hôm nay 31.5 nói với các phóng viên rằng việc này sẽ giúp tiết kiệm chi phí hơn.
"Tôi không thể nhấn mạnh hết tầm quan trọng của việc này, đối với các thủy thủ vận hành tàu ngầm, cũng như những người đang làm việc để bảo trì những tàu ngầm", ông Marles nói.
Chương trình tàu ngầm AUKUS nằm ở trung tâm chiến lược quốc phòng của Úc và có thể tiêu tốn tới 235 tỉ USD trong 30 năm, theo dự báo của chính phủ Úc.
