Thí sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong nói gì về đề lịch sử tốt nghiệp THPT?

Đây là lời nhắn nhủ của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn với các học sinh, sinh viên tại lễ khai mạc Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên lần thứ 8, diễn ra sáng 18-4.

Theo Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn, đất nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động, năng lực cạnh tranh quốc gia và khả năng thích ứng trước những biến động nhanh chóng của thế giới.

Ngày nay, sự khác biệt giữa các quốc gia không còn nằm ở tài nguyên thiên nhiên hay chi phí lao động, mà ở năng lực tạo ra tri thức mới và chuyển hóa tri thức đó thành giá trị kinh tế.

Ngày hội Khởi nghiệp quốc gia của học sinh, sinh viên năm nay có sự tham gia của 135 dự án cùng hàng trăm thí sinh, chuyên gia, doanh nghiệp và hàng nghìn học sinh, sinh viên.

Ông Sơn cho biết sau khi xem qua danh sách 135 dự án đã rất ấn tượng với sự đa dạng và tính thực tiễn của các em, từ công nghệ xanh, trí tuệ nhân tạo đến các giải pháp vì cộng đồng.

"Ngày hội hôm nay là một dấu mốc, nhưng không phải là đích đến cuối cùng. Thầy mong các em hãy thay đổi định vị bản thân: Đừng chỉ học để cầm tấm bằng đi tìm việc. Hãy học để có năng lực làm chủ, năng lực nhận diện cơ hội và bản lĩnh để khởi nghiệp", ông Sơn nói.

Ông khuyên các bạn học sinh, sinh viên đừng sợ thất bại. Trong khởi nghiệp, thất bại không phải là dấu chấm hết, mà là một học phần bắt buộc của sự thành công. Điều quan trọng hơn giải thưởng ngày hôm nay chính là tư duy đổi mới, khả năng giải quyết vấn đề phức hợp và khát vọng cống hiến mà các em tích lũy được qua hành trình này.

Ông tin tưởng rằng từ những hạt giống ý tưởng tại ngày hội khởi nghiệp hôm nay sẽ sớm hình thành nên các doanh nghiệp khởi nghiệp, các doanh nghiệp khoa học công nghệ thực thụ, góp phần đưa Việt Nam vươn cao trên bản đồ kinh tế tri thức thế giới.

Với các thầy cô giáo, lãnh đạo sở giáo dục và đào tạo, ông Sơn nhấn mạnh việc thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp không phải là tổ chức thêm một vài cuộc thi, mà là tái cấu trúc triết lý giáo dục và đào tạo.

Cần chuyển từ tư duy quản lý giáo dục, quản lý đào tạo sang quản trị hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Nhà trường phải là một nền tảng kết nối chặt chẽ giữa nhà trường - doanh nghiệp - nhà nước.

Các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp phải là những mắt xích trung tâm, là "hạ tầng chiến lược" nơi tri thức được tạo ra, thử nghiệm và thương mại hóa ngay trong lòng hệ thống.

Theo ông Sơn, mỗi nhà giáo không chỉ là người truyền thụ kiến thức mà phải là những "tác nhân kinh tế tri thức". Các thầy cô phải là người đồng hành, hướng dẫn học sinh, sinh viên biến các kết quả nghiên cứu thành các sản phẩm, dịch vụ thực tế.

"Đã đến lúc chúng ta phải thay đổi thước đo thành công. Thành công của một trường đại học, trường cao đẳng không chỉ là tỉ lệ sinh viên có việc làm đúng chuyên môn, mà là bao nhiêu sinh viên có khả năng trở thành những người "tạo việc làm" - những cá nhân có thể tự tạo ra giá trị mới và cơ hội cho người khác", ông Sơn nhấn mạnh.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Định hướng của TP.HCM là từ năm 2027 sẽ tính toán mở rộng khu vực xét tuyển, học sinh không phải thi lớp 10 nhằm giảm áp lực thi cử.

Khi các loại hình trường đảm bảo thực hiện chủ trương, Sở sẽ nghiên cứu xây dựng các tiêu chí xét tuyển không chỉ đảm quyền lợi của học sinh mà còn để các trường THPT tuyển chọn được học sinh có nguyện vọng, phù hợp với định hướng phát triển của mỗi nhà trường.

Trước thông tin này, đã có nhiều luồng ý kiến và phân tích bày tỏ quan điểm nên hay không nên thi lớp 10.

Theo bạn đọc Nguyễn Tuyến, học tập là quyền lợi của tất cả trẻ em. Chúng ta nên xây dựng đủ trường lớp cho các cháu được học ở trường gần nhà nhất.

Đồng tình với phương án xét tuyển lớp 10, một phụ huynh cho hay: "Còn thi tuyển là còn mệt mỏi và dạy thêm tràn lan. Con tôi năm nay bước vào lớp 9. Bắt đầu từ hè và cả năm lớp 9 tới cháu sẽ chỉ đi học thêm 3 môn thi tuyển để đấu vào trường điểm cháu chọn. Giờ bậc phụ huynh như tôi biết phải làm sao? Cấm thì không ổn, mà để theo kế hoạch của cháu thì không đành. Vậy là năm nay không được nghỉ hè!".

Trong khi đó, một giáo viên dạy toán gửi ý kiến đến Báo Thanh Niên bày tỏ quan điểm, nếu hệ thống giáo dục đáp ứng được hết nhu cầu học tập thì nên xét tuyển. Nếu không thì thi lớp 10 vẫn là giải pháp công bằng nhất, đánh giá theo học bạ hoàn toàn chưa đáng tin.

Một phụ huynh học sinh gửi ý kiến đến thanhnien.vn: "Tôi thấy hình thức xét tuyển nhìn thì nhẹ cho học sinh nhưng thực thế thì học sinh phải học nhiều hơn, học đều hơn và vất vả hơn, không còn vừa học vừa chơi nữa" (?).

Bạn đọc này đưa ra ví dụ: Nếu thi tuyển, học sinh lớp 6-7-8 học tầm tầm vừa học vừa chơi, lên lớp 9 cố gắng và tập trung học thi. Còn giờ xét tuyển học bạ thì học sinh sẽ phải học chăm chỉ từ lớp 6 đến lớp 9 để được thành tích cao mới xét tuyển được vào trường tốt. Điều này gây nên áp lực cho học sinh và phụ huynh nhiều hơn, học sinh đi học thêm sẽ nhiều hơn.

“Còn ai nói bây giờ nhà trường chạy theo thành tích nên học bạ điểm cao thì có con đi học mới biết được. Học sinh lớp 6, lớp 7 bây giờ bắt buộc phải biết vi tính, làm poster, canva một cách thuần thuật rồi trong khi thời tôi đi học, sinh viên năm nhất còn chưa biết làm Powerpoint. Đề thi bây giờ các con trắc nghiệm nhiều hơn (nhưng cũng chiếm không quá 70% điểm) thì để đạt điểm cao cần học rộng hơn. Còn các câu hỏi tự luận không hề dễ nên muốn có điểm cao các môn không dễ như phụ huynh nghĩ”, phụ huynh trên nêu quan điểm.

Để bảo vệ quan điểm đồng tình với việc thi tuyển lớp 10, bạn đọc Trí Điền nói, trước hết chúng ta cần hiểu rõ học tập ở đây không có nghĩa là chỉ học tập văn hóa, mà còn có học tập nghề nghiệp. Ở độ tuổi bước vào cấp THPT, các em bắt đầu có sự phân tầng, phân hóa rất rõ, sở trường, sở đoản được hình thành. Có những em cảm thấy học văn hóa như một cực hình, nhưng học nghề thì lại rất đam mê, và ngược lại... Vì vậy ở độ tuổi này không nhất thiết chỉ đào tạo văn hóa.

Bạn đọc trên tiếp tục đặt ra các vấn đề nếu xét tuyển vào lớp 10: Thử nghĩ xem một đất nước chỉ toàn là thầy hoặc toàn là thợ thì sẽ thế nào? Nếu như bỏ thi chuyển cấp thì liệu các em có cần học, cần phấn đấu không, khi biết chắc mình tự nhiên có chỗ học lớp 10? Liệu tình trạng "sáng 6 chiều 1" có tái hiện không? Và liệu có thầy cô tiêu cực giúp các em "chạy điểm" để được xét tuyển không?".

Còn bạn đọc Q.V, phụ huynh học sinh Trường THCS Nguyễn Gia Thiều (P.Tân Hòa, TP.HCM), bày tỏ quan điểm, phổ cập là chủ trương đúng nhưng cần cho học sinh đăng ký dựa trên nhu cầu và nguyện vọng lớp 10. Những học sinh nào có nhu cầu đăng ký không thi tuyển thì TP phân tuyến. Đồng thời cần có trường hoặc lớp phải tổ chức thi với đề chung toàn thành phố, để có sự đánh giá công bằng, minh bạch nếu học sinh muốn đăng ký vào học trường, lớp mình mong muốn.

Bên cạnh đó, vị phụ huynh này cũng cho biết, nếu xét bằng học bạ vào lớp 10 còn có thể nảy sinh các tiêu chí phụ vì có nhiều học sinh có điểm học bạ bằng nhau. Vì vậy đảm bảo chủ trương nhân văn thì vẫn cần có những phương án sao cho đảm bảo việc phổ cập nhưng học sinh vẫn có quyền lợi học tập theo nguyện vọng.

Tin Gốc: Thanh Niên

Cô Hồng, 49 tuổi, giáo viên Ngữ văn, kiêm tổng phụ trách Đội ở trường THCS Lê Thị Bạch Cát, phường Cửa Lò, đã có hơn 23 năm đứng lớp theo diện hợp đồng dài hạn. Từng đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp thị xã, được Sở Giáo dục và Đào tạo cử làm giáo viên cốt cán, nhưng cô chưa có cơ hội vào biên chế. Với 14,5 triệu đồng mỗi tháng, cô Hồng chắt chiu nuôi hai con ăn học và lo thuốc men cho chồng, thấy "đủ" để duy trì cuộc sống.

Khó khăn ập đến khi tháng 10/2025, tỉnh Nghệ An giao biên chế trực tiếp về các trường, nhóm do cấp huyện ký trước đây không còn nằm trong diện được trả lương từ ngân sách.

Cô Hồng không có lương từ đầu năm đến nay, dù vẫn đứng lớp đều đặn hai buổi mỗi ngày.

"Năng lực được ghi nhận, nhưng lương lại không có", cô ngậm ngùi.

Hơn 4 tháng qua, chi tiêu của gia đình cô Hồng dựa vào khoản lương hưu hơn 7 triệu đồng của chồng, kết hợp vay mượn đồng nghiệp và người thân, mỗi lần vài trăm nghìn.

"Tôi không dám vay nhiều, chỉ đủ cầm cự qua ngày", cô kể.

Gần đây, giá xăng tăng, chi phí cho quãng đường gần 20 km từ nhà đến trường cao hơn một chút. Vì thế, cô Hồng tự nấu cơm mang theo để tiết kiệm. Những khoản chi như học phí của con hay tiền thuốc cho chồng dần trở thành gánh nặng.

Sau gần 22 năm làm việc, chị Hà, nhân viên y tế trường Mầm non Bình Minh (phường Cửa Lò) nhận lương tháng khoảng 9,8 triệu đồng. Trước kia, chị tin hợp đồng dài hạn do Chủ tịch thị xã Cửa Lò (cũ) ký là đảm bảo cho một công việc ổn định.

Với thù lao lái xe thuê của chồng, tổng thu nhập gia đình chị Hà khoảng 15 triệu đồng mỗi tháng. Nay mất đi nguồn chính, cuộc sống gia đình 5 người chao đảo. Chị Hà phải tính toán, vay mượn từng đồng, bởi còn lo cho hai con lớn học đại học, con nhỏ học lớp 6.

"Tôi xoay như chong chóng", chị Hà nói, giọng mệt mỏi, cho biết phải mượn bạn bè từng khoản nhỏ, mỗi lần 1-2 triệu đồng để trang trải sinh hoạt.

Dù vậy, cả hai vẫn đi làm đều đặn. Cô Hồng dạy đủ hai buổi mỗi ngày, kiêm nhiệm công tác Đội, tối về thức khuya soạn giáo án. Trong lớp học, cô Hồng cố quên đi mọi bộn bề để giữ nguyên nhịp giảng.

"Đi làm vì cái tâm", cô nói, lấy tay lau nước mắt khi kể về việc người thân khuyên nghỉ dạy. Rời bỏ bục giảng sau 23 năm là điều cô chưa từng nghĩ đến.

Còn chị Hà phụ giáo viên chăm trẻ buổi sáng, buổi chiều tiếp tục các phần việc khác, từ y tế đến hỗ trợ lau dọn bàn ghế, vệ sinh phòng học... Ở tuổi 46, chị từng tìm việc làm thêm như rửa bát tại nhà hàng, quán ăn nhưng đều bị từ chối. Tính vay ngân hàng một khoản nhỏ để tìm hướng kinh doanh, song chị cũng bế tắc vì không có thu nhập ổn định để chứng minh khả năng trả nợ.

Cách đây vài ngày, cô Hồng, chị Hà cùng một số đồng nghiệp đến UBND tỉnh Nghệ An, đăng ký gặp Chủ tịch. Họ mong được giải quyết số tiền lương bị nợ và được trả lời rõ ràng về tương lai công việc.

"Chúng tôi cần một câu trả lời thỏa đáng để biết đường tính tiếp", chị Hà nói, cho hay đã có lịch gặp trong những ngày tới.

Tỉnh Nghệ An hiện có 63 giáo viên và 148 nhân viên hợp đồng (y tế học đường, thiết bị thư viện, thủ quỹ, kế toán...). Nhiều người làm việc trên 20 năm, cá biệt tới 29 năm. Cô Hồng và chị Hà thuộc diện hợp đồng dài hạn, hưởng chế độ như biên chế, còn phần lớn hưởng lương bậc 1 (khoảng 5 triệu đồng), thậm chí chỉ 85% mức này. Do nhiều năm không có chỉ tiêu hoặc không đạt yêu cầu tuyển dụng, đời sống và việc làm của họ luôn bấp bênh.

Tin Gốc: Vnexpress