Sáng 12/6, hơn 1,22 triệu thí sinh hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT với hai bài tự chọn. Trong đó, hơn 347.000 em đăng ký môn Tiếng Anh. Đề thi giữ nguyên cấu trúc năm ngoái với 40 câu trắc nghiệm.
Vì thế, nhiều giáo viên nhận định đề thi năm nay có phần “dễ thở” hơn, không gây bất ngờ lớn vì thí sinh đã được ôn tập, bám sát đề minh họa. Đề gồm hai bài đục lỗ (điền từ vào chỗ trống) lần lượt 6 và 5 câu, một bài sắp xếp, hai bài đọc hiểu với 8 và 10 câu.
Thầy Vũ Hà Thành Luân, giáo viên trường THCS&THPT M.V. Lômônôxốp, Hà Nội, nhận định các bài trong phần đọc hiểu có từ vựng dễ hơn, phần lớn ở mức B1-B2.
Về ngữ pháp, độ khó của các câu hỏi ở mức trung bình, đều nằm trong chương trình giáo dục phổ thông 2018, như thì, loại từ, liên từ, mệnh đề quan hệ rút gọn, so sánh, động từ khuyết thiếu,… Học sinh có thể làm nhanh và đạt độ chính xác cao.
“Học sinh cũng quen dạng đề và chuẩn bị tâm thế là nhiều từ vựng khó trước khi thi”, thầy Luân nhận xét.
Cô Nguyễn Thị Dịu, giáo viên môn tiếng Anh THPT Phenikaa, Hà Nội và cô Đinh Thị Thùy Anh, Tổ trưởng Tiếng Anh, trường THPT Nguyễn Hữu Cầu, TP HCM, cùng cho rằng 60% số câu hỏi là kiến thức cơ bản, thuộc mức độ nhận biết và thông hiểu. Các câu hỏi ngữ pháp cơ bản, từ loại, hoàn thành hội thoại và một số câu đọc hiểu tìm ý trực tiếp là những phần giúp học sinh dễ lấy điểm.
Điểm khác biệt, theo cô Trang Anh, giáo viên tại hệ thống giáo dục Moon là khung ngữ pháp của dạng bài đục lỗ 6 câu thay đổi hoàn toàn so với năm trước, gồm bị động thể nhờ vả, so sánh, câu điều kiện, động từ khuyết thiếu,… mà năm ngoái không có. Dù vậy, đây đều là kiến thức ngữ pháp thông dụng.
“Nếu độ khó đề năm ngoái là 10 thì đề năm nay giảm còn khoảng 8”, cô Thùy Anh nói.
Tuy nhiên, các giáo viên đánh giá đề thi vẫn có độ phân hóa cao, để chọn học sinh giỏi.
Phân tích chi tiết, thầy Luân cho hay bài đọc xuất hiện một số ít từ vựng học thuật C2 (như instrumental, relinquished, indolent,… ). Cùng đó, mỗi phần thi đều xuất hiện các câu hỏi suy luận cao, chẳng hạn câu 27, 31, 34 ở mã đề 1130 lần lượt hỏi thí sinh ý nào không được nêu ra trong bài đọc, kết luận gì từ đoạn văn chỉ định trong bài, và chọn câu phù hợp làm tiêu đề.
Ví dụ: Question 27. Which of the following is NOT implied in paragraph 2?
A. Hydroelectric generation and white-water canoeing cannot coexist on the same stretch of river.
B. The opportunity cost of the dam construction includes intangible benefits that are sacrificed.
C. Recreational activities and power generation impose equal environmental burdens on the river.
D. The intrinsic value attached to the river may extend beyond its potential use for hydroelectric generation.
Như câu 27 với nội dung về thủy điện, theo thầy Luân, thí sinh phải thành thạo nhiều kỹ năng như đọc kỹ, đọc lướt tìm ý chính, suy luận, tóm tắt, đoán nghĩa từ bối cảnh,… mới làm được.
“Các em không chắc ngữ pháp, đặc biệt về thành phần câu, không có đủ lượng từ vựng ở mức B1-B2, đặc biệt là từ đồng nghĩa, ngại suy luận và dự đoán thì rất khó đủ kiên nhẫn và lý do thuyết phục để đi tới được đáp án đúng”, thầy nói.
Cô Trang Anh cũng thấy dù đề dễ đọc hiểu hơn, nhưng câu hỏi lại khó chọn hơn nhiều, yêu cầu thí sinh có tư duy phản biện, phán đoán để xử lý. Thí sinh muốn được từ 8 điểm trở lên cần vốn từ vựng sâu rộng, có tư duy đọc hiểu và chiến thuật làm bài hiệu quả, nếu không sẽ không kịp thời gian.
Nhìn chung, cả ba cô giáo cùng cho rằng phổ điểm sẽ rơi vào khoảng 6 hoặc 6,5-7. Còn thầy Luân dự đoán điểm trung bình chừng 5,5-6, nhỉnh hơn năm ngoái (5,38), có nhiều điểm 10 hơn.
Năm ngoái, đề thi tiếng Anh được đánh giá là khó và dài, nhiều câu hỏi ở trình độ B2-C2, vượt chuẩn đầu ra B1 với bậc THPT. Cả nước chỉ có 141 em đạt điểm tuyệt đối, giảm bốn lần so với năm trước. Thí sinh đạt điểm 5,25 là nhiều nhất. Chỉ hơn 15% đạt từ 7 điểm trở lên.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra ngày 11-12/6 với khoảng 1,22 triệu thí sinh, đông nhất từ trước tới nay. Điểm thi được công bố ngày 1/7. Thí sinh bắt đầu đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng xét tuyển ngay sau đó, kéo dài đến chiều 14/7.
Giáo viên Đỗ Đức Anh, Tổ phó chuyên môn tổ ngữ văn Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành, TP.HCM), nhận xét đề thi ngữ văn của TP.HCM rất hay, rất mở, rất "đương đại", hợp thời nhưng vẫn giữ được hồn văn. Đề thi mang hơi thở của thời đại trí tuệ nhân tạo (AI) nhưng lại có thể hướng học sinh (HS) quay về khám phá chiều sâu cảm xúc của con người. Đây là lựa chọn rất phù hợp với bối cảnh hiện nay khi AI phát triển mạnh mẽ, nhiều người lo ngại về sự chai sạn cảm xúc của giới trẻ. Đây không chỉ là một đề thi phản ánh đúng tinh thần đổi mới đánh giá năng lực của môn học, đảm bảo chức năng tuyển sinh, mà còn có tính giáo dục cao.
Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân, đánh giá đề thi được xây dựng công phu, có chiều sâu giáo dục, bám sát tinh thần của chương trình và đặc biệt là đánh giá khá đúng năng lực thực chất của HS. Điều đáng quý là đề không áp đặt một khuôn mẫu. HS có thể đồng tình, phản biện hoặc tiếp cận vấn đề từ nhiều góc nhìn khác nhau miễn là có lập luận hợp lý và thuyết phục. Chính sự cởi mở đó tạo cơ hội để các em phát huy năng lực tư duy độc lập, khả năng lập luận và vốn sống của bản thân. Đây cũng là cách ra đề giúp hạn chế tình trạng học thuộc văn mẫu, khuyến khích những bài viết mang dấu ấn cá nhân và những suy nghĩ chân thực của HS.
So sánh với đề thi năm trước, thạc sĩ Nguyễn Phước Bảo Khôi, giảng viên Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, nhận định đề thi có sự phân hóa rất tốt nhưng vẫn phù hợp với bối cảnh năm đầu sáp nhập địa phương.
So với đề thi năm ngoái, tuy ngữ liệu đọc hiểu văn bản văn học là thể loại truyện nhưng đề năm nay lại "dễ thở" hơn. Thêm vào đó, nội dung các câu hỏi đọc hiểu, các câu lệnh viết đoạn văn và bài văn đều rất tường minh, quen thuộc; dù có đặt ra những lựa chọn nhưng thực chất định hướng lựa chọn phù hợp đã được người ra đề có những gợi ý đầy tinh tế và nhân văn nếu thí sinh chịu khó đọc kỹ đề.
Với môn tiếng Anh, giáo viên Trần Thị Vân, Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành), nhận xét đề thi theo định hướng phát triển năng lực của Chương trình GDPT 2018, các chủ đề không hề xa lạ. Tuy nhiên, để đạt điểm tuyệt đối ở đề này, HS giỏi cần đặc biệt lưu ý các câu đọc hiểu mang tính suy luận. Cô Vân dự đoán phổ điểm đại trà ở mức 6 - 7,5 điểm; HS khá giỏi đạt mức 8 - 9 điểm; mức điểm 9,5 - 10 điểm có thể thuộc về HS xuất sắc dự thi lớp chuyên/tích hợp.
Tương tự, thầy Bảo Khôi nói rằng đề thi có độ vừa sức với số đông nhưng vẫn có khoảng phân hóa rõ ở mức điểm 8 trở lên. Thí sinh nếu nắm chắc kỹ năng làm bài có thể đạt khoảng 6 - 6,5 điểm. Dự báo phổ điểm chung có thể tập trung trong khoảng 6,5 - 7 điểm.
Thầy Đỗ Đức Anh dự đoán phổ điểm môn ngữ văn năm 2026 sẽ có xu hướng nhỉnh hơn một chút so với một số năm gần đây nhưng khó xuất hiện "mưa điểm 9, 10".
Theo Cục Giáo dục Hong Kong (EDB), tổng cộng 15 trường tiểu học (gồm 1 trường công lập và 14 trường được chính quyền trợ cấp) đối mặt với nguy cơ xóa sổ do không tuyển đủ số lượng học sinh tối thiểu. Đây là con số cao kỷ lục trong những năm gần đây.
Cụ thể, 4 trường sẽ bắt đầu lộ trình giải thể và chấm dứt hoạt động muộn nhất vào năm học 2029-2030. Trong số còn lại, 9 trường đã nộp đơn xin sáp nhập, còn một trường đang xem xét chuyển sang mô hình tư thục.
Theo quy định, một trường phải tuyển được ít nhất 16 học sinh mới đủ điều kiện mở một lớp 1 và được chính quyền trợ cấp. Những trường không đạt chỉ tiêu phải trình "kế hoạch sinh tồn". Nếu không được phê duyệt, họ sẽ phải đóng cửa sau 3 năm.
Hong Kong (Trung Quốc) chứng kiến số lượng trẻ em trong độ tuổi đi học giảm dần trong 10 năm qua, theo Cục trưởng Giáo dục Christine Choi. Trước tình hình này, giới chức giáo dục liên tục hối thúc các trường cân nhắc phương án sáp nhập.
Các trường trong danh sách rủi ro phải nộp đề án chi tiết trước cuối tháng 4, đồng thời giữ thông tin thông suốt với đội ngũ nhân viên và phụ huynh.
Nằm trong nhóm bị ảnh hưởng, trường Fresh Fish Traders' School tại Tai Kok Tsui - vốn có truyền thống "vượt khó" để được hoạt động - cho biết đã nộp đơn xin sáp nhập với một trường trong quận. Đại diện nhà trường tin rằng việc hợp nhất sẽ giúp tối ưu hóa nguồn lực.
Tương tự, trường SKH Tseung Kwan O Kei Tak cũng đề xuất sáp nhập với một trường tiểu học cùng hệ thống tại Wong Tai Sin, sau khi được phụ huynh và các bên liên quan đồng ý.
Một trường hợp đặc biệt là trường ELCHK Faith Love Lutheran tại Chai Wan đã nộp đơn kháng nghị quyết định của Cục Giáo dục. Nhà trường giải thích nhu cầu nhập học sắp tăng, do một dự án nhà ở xã hội hơn 1.700 căn chuẩn bị hoạt động ngay gần, nên hy vọng được tiếp tục duy trì các lớp 1.
Hiện, hai trường xác nhận nộp đề án lên cơ quan chức năng, chờ phản hồi cuối cùng để thông báo tới phụ huynh.
Hong Kong đối mặt tỷ lệ sinh giảm nhiều năm gần đây. Khoảng 31.700 em bé được sinh tại thành phố này trong năm 2025, kém năm ngoái 14% và là thấp nhất trong 7 năm. Tổng số học sinh lớp 1 tại các trường mầm non từ năm học 2021-2022 đến 2024-2025 đã giảm từ khoảng 50.000 xuống 37.000, tức tỷ lệ giảm 26%.
Ở châu Á, tỷ lệ sinh thấp cũng đẩy nhiều trường học tại Hàn Quốc hay Nhật Bản vào cảnh vắng bóng học sinh. Ước tính hơn 4.000 trường học tại Hàn Quốc đã biến mất, dự kiến 100 trường khác dừng hoạt động trong vòng nửa thập kỷ tới.
Hồi tháng 1, Zhang từ chức giáo sư bậc một tại Đại học Yale (Mỹ) để gia nhập Khoa Khoa học Sự sống và Y học thuộc Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc (USTC) tại Hợp Phì, An Huy.
Chỉ một tháng sau, công trình nghiên cứu mà anh là tác giả chính được công bố trên tạp chí danh giá Nature, đánh dấu bước đột phá về công nghệ phân tích và hình ảnh hiển vi điện tử độ phân giải cao.
Nghiên cứu này được giới chuyên môn đánh giá là "chìa khóa" để hiểu về sự sống, phát triển các công nghệ chẩn đoán, điều trị mới và cải thiện quản lý sức khỏe con người.
Với Zhang Kai, việc trở về Trung Quốc là lựa chọn tất yếu để thực hiện tham vọng xây dựng ngân hàng dữ liệu cấu trúc tế bào siêu quy mô với độ chính xác chưa từng có.
"Tại Mỹ, một học giả người Hoa gần như không thể đảm nhận vai trò dẫn dắt dự án này", Zhang chia sẻ với tờ China Science Daily hôm 26/3.
Hành trình của Zhang Kai bắt đầu từ hơn 20 năm trước tại một vùng nông thôn nghèo ở tỉnh Thiểm Tây. Năm 2004, anh trúng tuyển Học viện Công nghệ Cáp Nhĩ Tân (HIT), rồi học cao học tại Viện Vật lý sinh học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc (CAS), nơi anh bén duyên với kính hiển vi điện tử siêu lạnh (cryo-EM).
Cryo-EM là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh cho phép nhà nghiên cứu quan sát cấu trúc của các đại phân tử sinh học. Khác với những phương pháp sinh học truyền thống chủ yếu dựa vào thí nghiệm, cryo-EM là sự kết hợp hữu cơ giữa thí nghiệm, lý thuyết và tính toán.
Ngay từ khi còn trẻ, Zhang đã nuôi tham vọng "viễn tưởng" là có thể nhìn thấy trực tiếp cấu trúc nguyên tử của các phức hợp chuỗi hô hấp bên trong ti thể - vốn được coi là "nhà máy năng lượng" của tế bào.
Sau khi nhận bằng tiến sĩ tại CAS năm 2013, Zhang làm nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Phòng thí nghiệm Sinh học phân tử thuộc Hội đồng Nghiên cứu y khoa ở Cambridge (Anh). Năm 2019, anh bắt đầu vị trí giáo sư bậc một (associate professor) tại Đại học Yale, sau đó liên tục công bố nhiều công trình trên các tạp chí khoa học hàng đầu thế giới như Science, Nature và Cell.
Năm 2024, Zhang cùng cộng sự công bố một nghiên cứu được các phản biện đánh giá là "công trình tiên phong" trên Nature.
Trước đây, việc nghiên cứu protein thường phải trải qua quá trình tinh chế từ ti thể, sau đó mới quan sát qua kính hiển vi. Tuy nhiên, trong cơ thể sống, protein luôn vận động và tương tác không ngừng. Việc quan sát tĩnh không thể phản ánh đúng trạng thái thực của chúng.
Zhang và các đồng nghiệp đã tìm ra cách quan sát protein ngay khi chúng đang "vận động" trong cơ thể.
"Nếu trước đây việc này giống như chụp ảnh có sắp đặt trong studio, thì nay chúng ta đã có thể chụp ảnh khoảnh khắc", Zhu Jiapeng, cộng sự của Zhang tại Đại học Y dược Trung Quốc Nam Kinh, ví von.
Việc ghi lại những hình ảnh tự nhiên này giúp dữ liệu về protein chân thực và chính xác hơn, phục vụ đắc lực cho các phân tích khoa học sau này.
Trong bài báo mới nhất xuất bản hồi tháng 2, Zhang cũng đã bác bỏ "giả thuyết lắp ráp tế bào chất" vốn tồn tại hơn một thập kỷ qua. Nghiên cứu của anh chỉ ra rằng các vi ống đóng góp tới 97% hiệu quả lắp ráp, trong khi các protein kết nối chỉ đóng vai trò thứ yếu.
Việc Zhang Kai rời Yale khi đang ở độ chín của sự nghiệp khiến nhiều người bất ngờ. Sự trở về của anh tiếp nối làn sóng dịch chuyển của nhiều nhà khoa học từ phương Tây về châu Á trong khoảng hai năm gần đây.
