Tìm thấy người thân từ ảnh Hội An 30 năm trước của khách Tây

Ở Trung Quốc cổ đại, việc đặt những chiếc chum lớn trong sân vườn thường mang ý nghĩa cát tường, giúp trấn giữ ngôi nhà và cải thiện vận may cho gia chủ. Hoàng cung cũng không ngoại lệ. Tuy nhiên, mục đích cốt lõi của những chiếc chum nước trong Tử Cấm Thành là phòng hỏa.

Kiến trúc của Tử Cấm Thành chủ yếu được xây dựng bằng gỗ, khiến hỏa hoạn trở thành mối nguy lớn nhất đối với sự an toàn của cung điện. Do đó, những chiếc chum lớn được đặt ở khắp các sân điện và dọc lối đi, luôn được đổ đầy nước quanh năm. Mỗi chiếc chum có thể chứa từ vài trăm đến vài nghìn lít nước, tương đương với lượng nước của một chiếc xe chữa cháy nhỏ ngày nay.

Nếu hỏa hoạn xảy ra, quân lính và thái giám có thể lấy nước ngay tại chỗ để dập lửa. Những chiếc chum này còn được gọi bằng những cái tên như "Môn Hải" (biển trước cửa), "Cát Tường Cương" (chum cát tường) hay "Thái Bình Cương" (chum thái bình).

Vào mùa đông khắc nghiệt ở Bắc Kinh, để ngăn nước trong chum bị đóng băng, dẫn đến việc không thể dùng chữa cháy khi cần, người trong cung áp dụng các biện pháp sưởi ấm. Họ đặt than củi đang cháy vào bên trong các bệ đá rỗng bên dưới đáy chum. Ngoài ra, những chiếc chum còn được đậy nắp kỹ và mặc thêm "áo khoác bông" - một lớp bọc bằng vải bông dày để cách nhiệt và giữ ấm cho nước bên trong. Nhờ vậy, dòng nước luôn sẵn sàng dù ở nhiệt độ dưới 0 độ C.

Theo ghi chép trong cuốn Đại Thanh Hội Điển, từng có tổng cộng 308 chiếc chum lớn trong Tử Cấm Thành nhưng qua thời gian, hiện chỉ còn 231 chiếc được bảo tồn.

Những chiếc chum này được chia làm ba loại chính dựa trên chất liệu: đồng, sắt và đồng mạ vàng. Vào thời nhà Minh (1368-1644), hầu hết chum được làm bằng sắt. Đến thời nhà Thanh (1644-1911), những chiếc chum đồng mạ vàng bắt đầu xuất hiện.

Quy trình mạ vàng tinh xảo và phức tạp khi vàng được hòa tan trong thủy ngân, quét lên bề mặt đồng, sau đó nung nóng để thủy ngân bay hơi, để lại lớp vàng bám chặt vào bề mặt đồng, tạo nên vẻ ngoài vàng óng rực rỡ.

Hệ thống phân cấp kiến trúc trong Tử Cấm Thành rất nghiêm ngặt và những chiếc chum cũng tuân theo quy tắc đó. Chum đồng mạ vàng là loại cao cấp nhất, hiện chỉ còn 18 chiếc, được đặt tại lối vào của các cung điện quan trọng nhất như điện Thái Hòa và điện Bảo Hòa. Chum đồng và sắt được đặt tại các cung điện bình thường và dọc các con lộ.

Vào cuối thời nhà Thanh, quân xâm lược tràn vào Tử Cấm Thành. Do những chiếc chum quá nặng không thể mang đi, chúng đã dùng lưỡi lê để cạo sạch lớp vàng trên bề mặt. Đến nay, du khách vẫn có thể nhìn thấy những vết xước của lưỡi lê hằn trên thân chum như một phần của lịch sử.

Tử Cấm Thành hay Cố Cung được khởi công từ thời nhà Nguyên trong khoảng năm 1271-1368. Công trình gồm nhiều cung điện, bao phủ diện tích khoảng 720.000 m2, từng là nơi ở của 24 vị hoàng đế nhà Minh và nhà Thanh. Nơi đây được bảo vệ bởi bức tường cao 10 m với các tháp canh cùng hào nước rộng. Hiện nay, Tử Cấm Thành là điểm du lịch nổi tiếng hầu hết du khách sẽ ghé qua khi tới Bắc Kinh.

Tin Gốc: Vnexpress

Điều này thể hiện qua mức độ quan tâm mạnh mẽ trên các nền tảng mạng xã hội, cũng như sự tăng trưởng đáng kể của ngành du lịch trong những năm gần đây.

Theo số liệu của Cục Du lịch quốc gia Việt Nam (VNAT), doanh thu du lịch của Việt Nam đã tăng nhanh trong nhiều thập kỷ, từ 1,34 tỉ đồng năm 1990 lên 355.000 tỉ đồng năm 2010 và đạt khoảng 840.000 tỉ đồng (tương đương 40,6 tỉ đô la Singapore) vào năm 2024.

Sau đại dịch COVID-19, Việt Nam cũng nổi lên là thị trường phục hồi du lịch nhanh nhất khu vực Đông Nam Á, với lượng khách quốc tế đạt khoảng 98% so với mức trước dịch năm 2019.

Giới chuyên gia cho rằng các yếu tố nền tảng như môi trường chính trị ổn định, hệ thống giáo dục chất lượng và cơ sở hạ tầng ngày càng được cải thiện đã góp phần tạo động lực tăng trưởng lâu dài.

Ông Gareth Leather, nhà kinh tế cấp cao về châu Á tại công ty kinh tế vĩ mô toàn cầu Capital Economics ở London, đánh giá những yếu tố này đã giúp Việt Nam duy trì đà phát triển ổn định trong nhiều năm qua và tiếp tục củng cố vị thế trên bản đồ du lịch khu vực.

Hiện Việt Nam thu hút du khách quốc tế nhờ sự kết hợp giữa bề dày lịch sử, cảnh quan thiên nhiên đa dạng và chi phí hợp lý. Văn hóa đường phố, ẩm thực và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe, làm đẹp với giá cả phải chăng đang ngày càng thu hút nhóm du khách trẻ từ Singapore và các nước trong khu vực.

Nadia Lim, 25 tuổi, chuyên viên tiếp thị truyền thông trên mạng xã hội, đã đến TP.HCM 2 lần chỉ trong 6 tháng. Cô chia sẻ: "Đối với người Singapore, đây là một nơi dễ dàng để đi du lịch. Giá cả cũng tốt và tôi cảm thấy mọi người rất thích mua sắm và ăn uống ở Việt Nam".

Triển vọng tăng trưởng của ngành du lịch Việt Nam trong những năm tới được đánh giá tích cực. Chính phủ đặt mục tiêu đón khoảng 50 triệu lượt khách quốc tế vào năm 2030. Song song với đó, nhiều tập đoàn khách sạn quốc tế đã và đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Các doanh nghiệp trong lĩnh vực lưu trú cho rằng Việt Nam sở hữu sự kết hợp giữa nhu cầu du lịch tăng cao, mức sống trong nước cải thiện và khả năng kết nối ngày càng thuận lợi.

Bên cạnh đó, các dự án quy mô lớn tiếp tục được triển khai nhằm nâng cao năng lực phục vụ du khách. Nhiều tập đoàn quốc tế đang hợp tác phát triển các khu nghỉ dưỡng, khách sạn tại các điểm đến trọng điểm như Phú Quốc và Vũng Tàu, góp phần mở rộng nguồn cung phòng trong những năm tới.

Tại các khu vực có lợi thế về cảnh quan như miền Bắc và miền Trung, xu hướng du lịch chăm sóc sức khỏe cũng đang phát triển, với sự tham gia của các thương hiệu khách sạn quốc tế như Melia Hotels International và Hilton Hotels & Resorts.

Nhu cầu này được thúc đẩy nhờ việc cải thiện kết nối hàng không, khi nhiều đường bay mới được mở, giúp tăng khả năng tiếp cận của du khách quốc tế. Theo số liệu thống kê của VNAT, năm 2025, lượng khách du lịch từ Singapore tăng 15,5% so với năm trước.

Các tuyến bay mới được khai trương trong những năm gần đây đã góp phần tăng khả năng tiếp cận. Ví dụ, hãng hàng không giá rẻ Scoot bắt đầu bay đến Phú Quốc vào tháng 12-2024, tiếp theo là Nha Trang, một thành phố biển ở miền Nam Việt Nam, vào tháng 11-2025.

Tuy nhiên, một số yếu tố rủi ro vẫn tồn tại. Các chuyên gia cảnh báo căng thẳng địa chính trị và biến động giá năng lượng có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế toàn cầu, qua đó tác động đến nhu cầu du lịch. Trong bối cảnh chi phí gia tăng, du khách có xu hướng nhạy cảm hơn về giá cả, có thể làm giảm mức chi tiêu cho du lịch.

Dù vậy, triển vọng tổng thể của ngành du lịch Việt Nam vẫn được đánh giá khả quan. Theo VNAT, Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng du lịch cao nhất trong quý đầu tiên của năm 2026 với 6,76 triệu lượt khách quốc tế, tăng 12,4% so với cùng kỳ năm ngoái. Các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc) tiếp tục đóng vai trò động lực chính thúc đẩy nhu cầu.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Cách đây một năm, Dan Thomson, một nhà sáng lập công nghệ, gây chú ý khi tuyên bố thành lập một quốc gia do trí tuệ nhân tạo (AI) quản lý trên một hòn đảo nhiệt đới giữa lòng châu Á. Năm 2025, Thomson mua quyền sử dụng một hòn đảo tại tỉnh Palawan, điểm du lịch nổi tiếng của Philippines. Ông đặt tên đảo là Sensay, trùng tên với công ty AI của mình và tuyên bố đây là một "vi quốc gia" (micronation), thuật ngữ chỉ các thực thể tự xưng là nhà nước độc lập nhưng không được các chính phủ hay tổ chức quốc tế công nhận.

Thomson đã thiết lập một hội đồng điều hành gồm các bot vận hành bằng AI được mô phỏng theo loạt nhân vật lịch sử như Winston Churchill, Eleanor Roosevelt, Marcus Aurelius, Nelson Mandela, Tôn Tử, Leonardo da Vinci, Alexander Hamilton và Mahatma Gandhi, đồng thời mở cổng đăng ký cư trú cho công dân toàn cầu.

Tầm nhìn của Thomson là biến hòn đảo thành một điểm dừng chân độc đáo cho những du khách thích lặn biển và đi tour khám phá nhiều đảo vốn phổ biến tại Palawan, đồng thời đón nhận một số cư dân định cư lâu dài. Thomson cho hay ông đã có quyền thuê và phát triển hòn đảo, đang được quy hoạch để xây dựng khoảng 30 biệt thự nghỉ dưỡng cao cấp dành cho du khách và những người muốn đến trải nghiệm lối sống mới.

"Tôi nghĩ nơi đây chủ yếu sẽ đón khách du lịch đến từ các đảo lân cận đảo Coron", ông nói và cho biết chính quyền tỉnh Palawan hiện chưa phản hồi về tính pháp lý của mô hình quản trị này.

Bên cạnh việc ghé thăm đảo thực tế, du khách có thể đăng ký trở thành "cư dân điện tử" (e-residents) thông qua một chương trình trực tuyến sẽ ra mắt vào năm 2027. Chương trình cư trú dự kiến chính thức ra mắt vào năm 2027, nhưng các thử nghiệm tương tác sẽ bắt đầu trong mùa hè năm nay.

Hiện tại, đã có hơn 12.000 người đăng ký trải nghiệm mô hình. Du khách ảo có thể gửi các đề xuất xây dựng, phát triển đảo và chờ đợi hội đồng robot AI thảo luận, bỏ phiếu thông qua. Theo hiến pháp của Sensay, các thực thể AI sẽ đưa ra quan điểm, phản biện lẫn nhau và tiến hành bỏ phiếu. Sau đó, con người trên đảo sẽ có nhiệm vụ thực thi quyết định của AI.

Theo Emily Keogh, cố vấn truyền thông của dự án, đảo Sensay hiện chưa gặp phải các xung đột với dân bản địa. Dân số thực tế duy nhất trên đảo hiện chỉ có một nhân viên chăm sóc cảnh quan tên Mike.

Piotr Pietruszewski-Gil, một người từng tự xây dựng vi quốc gia riêng, đã gia nhập dự án với tư cách quản lý. Anh cho biết người nộp đơn rất đa dạng, từ những du khách tò mò, người đam mê công nghệ, đến những công dân đã mất niềm tin vào các chính trị gia ngoài đời thực.

Thomson chia sẻ việc tìm kiếm những nhân sự hoàn toàn khách quan để thực hiện chính xác các mệnh lệnh của AI là một thách thức. Ông tin rằng khi công nghệ phát triển, yếu tố con người sẽ giảm dần. AI có thể tự sở hữu ví tiền điện tử, tài khoản ngân hàng để tự thuê nhà thầu và nhân công thực hiện các công việc lao động chân tay trên đảo.

Khẳng định dự án không phải là trò đùa, nhà sáng lập kỳ vọng mô hình này sẽ được các chính phủ tương lai áp dụng để đảm bảo tính khách quan, tránh bị chi phối bởi các nhóm lợi ích. Để làm được điều đó, hệ thống sử dụng kho tài liệu lịch sử khổng lồ để huấn luyện các "nhà lãnh đạo AI" đưa ra quyết định dựa trên tầm nhìn vĩ mô, thay vì bắt chước các thói quen hay định kiến của nguyên mẫu.

Mặc dù những người sáng lập tin tưởng vào một chính phủ AI không biên giới và không xung đột, giới học giả lại đưa ra những cảnh báo nghiêm khắc.

Alondra Nelson, chuyên gia nghiên cứu tại Viện Đạo đức AI thuộc Đại học Oxford, nói: "Đó là một tuyên bố lố bịch, chúng ta thấy AI gặp lỗi và đi chệch hướng mỗi ngày". Bà Nelson cũng hoài nghi về tính dân chủ của dự án khi mọi quyền lực thực chất nằm trong tay một công ty công nghệ hoặc một nhà sáng lập duy nhất, gọi cơ chế này là "mang tính biểu diễn".

Đáp lại, Thomson cho biết hiến pháp của đảo cho phép cư dân bỏ phiếu thay thế bất kỳ thành viên nào trong hội đồng bằng một nhân vật lịch sử khác. Ông cho hay đây là một cuộc thử nghiệm xã hội. Nếu cư dân muốn đề xuất các nhân vật độc tài như Stalin hay Hitler vào nội các, đó là lựa chọn của họ. Rủi ro lớn nhất không đến từ AI, mà đến từ việc con người có thể kích động hệ thống tạo ra một robot mang tính cách của vị vua chuyên chế để đi xâm chiếm các vùng đất khác.

"Nếu hệ thống AI này bắt đầu tìm cách sở hữu vũ khí và tấn công các đảo lân cận, đó sẽ là một kịch bản tồi tệ, nhưng tôi nghĩ khả năng này cực kỳ thấp", Thomson nói và cho rằng ông không chắc chắn hoàn toàn về một kết cục tốt đẹp của quốc gia AI.

Mô hình vi quốc gia để phục vụ du lịch và thử nghiệm ý tưởng không phải mới. Trước đây, Công quốc Sealand, Anh, hay Vương quốc Slowjamastan giữa sa mạc California, Mỹ, từng trở thành những điểm check in nổi tiếng nhờ tính độc lạ, sở hữu cả hộ chiếu và luật lệ riêng.

Tuy nhiên, đảo Sensay lại đại diện cho một xu hướng mới của các triệu phú công nghệ, mua đảo hoang để làm "phòng thí nghiệm" công nghệ và lối sống. Bằng cách cài đặt các bot AI làm người quản lý, nhà sáng lập kỳ vọng hòn đảo sẽ vận hành một cách khách quan nhất, không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố thiên vị của con người.

Dù mô hình quản lý bằng robot này vẫn nhận về nhiều ý kiến hoài nghi từ các chuyên gia công nghệ về tính thực tế và độ an toàn, đảo Sensay vẫn đang là cái tên gây tò mò lớn trong cộng đồng xê dịch, hứa hẹn mang đến một làn gió mới cho du lịch biển đảo Philippines thời gian tới.

Tin Gốc: Vnexpress