Cách đây một năm, Dan Thomson, một nhà sáng lập công nghệ, gây chú ý khi tuyên bố thành lập một quốc gia do trí tuệ nhân tạo (AI) quản lý trên một hòn đảo nhiệt đới giữa lòng châu Á. Năm 2025, Thomson mua quyền sử dụng một hòn đảo tại tỉnh Palawan, điểm du lịch nổi tiếng của Philippines. Ông đặt tên đảo là Sensay, trùng tên với công ty AI của mình và tuyên bố đây là một “vi quốc gia” (micronation), thuật ngữ chỉ các thực thể tự xưng là nhà nước độc lập nhưng không được các chính phủ hay tổ chức quốc tế công nhận.
Thomson đã thiết lập một hội đồng điều hành gồm các bot vận hành bằng AI được mô phỏng theo loạt nhân vật lịch sử như Winston Churchill, Eleanor Roosevelt, Marcus Aurelius, Nelson Mandela, Tôn Tử, Leonardo da Vinci, Alexander Hamilton và Mahatma Gandhi, đồng thời mở cổng đăng ký cư trú cho công dân toàn cầu.
Tầm nhìn của Thomson là biến hòn đảo thành một điểm dừng chân độc đáo cho những du khách thích lặn biển và đi tour khám phá nhiều đảo vốn phổ biến tại Palawan, đồng thời đón nhận một số cư dân định cư lâu dài. Thomson cho hay ông đã có quyền thuê và phát triển hòn đảo, đang được quy hoạch để xây dựng khoảng 30 biệt thự nghỉ dưỡng cao cấp dành cho du khách và những người muốn đến trải nghiệm lối sống mới.
“Tôi nghĩ nơi đây chủ yếu sẽ đón khách du lịch đến từ các đảo lân cận đảo Coron”, ông nói và cho biết chính quyền tỉnh Palawan hiện chưa phản hồi về tính pháp lý của mô hình quản trị này.
Bên cạnh việc ghé thăm đảo thực tế, du khách có thể đăng ký trở thành “cư dân điện tử” (e-residents) thông qua một chương trình trực tuyến sẽ ra mắt vào năm 2027. Chương trình cư trú dự kiến chính thức ra mắt vào năm 2027, nhưng các thử nghiệm tương tác sẽ bắt đầu trong mùa hè năm nay.
Hiện tại, đã có hơn 12.000 người đăng ký trải nghiệm mô hình. Du khách ảo có thể gửi các đề xuất xây dựng, phát triển đảo và chờ đợi hội đồng robot AI thảo luận, bỏ phiếu thông qua. Theo hiến pháp của Sensay, các thực thể AI sẽ đưa ra quan điểm, phản biện lẫn nhau và tiến hành bỏ phiếu. Sau đó, con người trên đảo sẽ có nhiệm vụ thực thi quyết định của AI.
Theo Emily Keogh, cố vấn truyền thông của dự án, đảo Sensay hiện chưa gặp phải các xung đột với dân bản địa. Dân số thực tế duy nhất trên đảo hiện chỉ có một nhân viên chăm sóc cảnh quan tên Mike.
Piotr Pietruszewski-Gil, một người từng tự xây dựng vi quốc gia riêng, đã gia nhập dự án với tư cách quản lý. Anh cho biết người nộp đơn rất đa dạng, từ những du khách tò mò, người đam mê công nghệ, đến những công dân đã mất niềm tin vào các chính trị gia ngoài đời thực.
Thomson chia sẻ việc tìm kiếm những nhân sự hoàn toàn khách quan để thực hiện chính xác các mệnh lệnh của AI là một thách thức. Ông tin rằng khi công nghệ phát triển, yếu tố con người sẽ giảm dần. AI có thể tự sở hữu ví tiền điện tử, tài khoản ngân hàng để tự thuê nhà thầu và nhân công thực hiện các công việc lao động chân tay trên đảo.
Khẳng định dự án không phải là trò đùa, nhà sáng lập kỳ vọng mô hình này sẽ được các chính phủ tương lai áp dụng để đảm bảo tính khách quan, tránh bị chi phối bởi các nhóm lợi ích. Để làm được điều đó, hệ thống sử dụng kho tài liệu lịch sử khổng lồ để huấn luyện các “nhà lãnh đạo AI” đưa ra quyết định dựa trên tầm nhìn vĩ mô, thay vì bắt chước các thói quen hay định kiến của nguyên mẫu.
Mặc dù những người sáng lập tin tưởng vào một chính phủ AI không biên giới và không xung đột, giới học giả lại đưa ra những cảnh báo nghiêm khắc.
Alondra Nelson, chuyên gia nghiên cứu tại Viện Đạo đức AI thuộc Đại học Oxford, nói: “Đó là một tuyên bố lố bịch, chúng ta thấy AI gặp lỗi và đi chệch hướng mỗi ngày”. Bà Nelson cũng hoài nghi về tính dân chủ của dự án khi mọi quyền lực thực chất nằm trong tay một công ty công nghệ hoặc một nhà sáng lập duy nhất, gọi cơ chế này là “mang tính biểu diễn”.
Đáp lại, Thomson cho biết hiến pháp của đảo cho phép cư dân bỏ phiếu thay thế bất kỳ thành viên nào trong hội đồng bằng một nhân vật lịch sử khác. Ông cho hay đây là một cuộc thử nghiệm xã hội. Nếu cư dân muốn đề xuất các nhân vật độc tài như Stalin hay Hitler vào nội các, đó là lựa chọn của họ. Rủi ro lớn nhất không đến từ AI, mà đến từ việc con người có thể kích động hệ thống tạo ra một robot mang tính cách của vị vua chuyên chế để đi xâm chiếm các vùng đất khác.
“Nếu hệ thống AI này bắt đầu tìm cách sở hữu vũ khí và tấn công các đảo lân cận, đó sẽ là một kịch bản tồi tệ, nhưng tôi nghĩ khả năng này cực kỳ thấp”, Thomson nói và cho rằng ông không chắc chắn hoàn toàn về một kết cục tốt đẹp của quốc gia AI.
Mô hình vi quốc gia để phục vụ du lịch và thử nghiệm ý tưởng không phải mới. Trước đây, Công quốc Sealand, Anh, hay Vương quốc Slowjamastan giữa sa mạc California, Mỹ, từng trở thành những điểm check in nổi tiếng nhờ tính độc lạ, sở hữu cả hộ chiếu và luật lệ riêng.
Tuy nhiên, đảo Sensay lại đại diện cho một xu hướng mới của các triệu phú công nghệ, mua đảo hoang để làm “phòng thí nghiệm” công nghệ và lối sống. Bằng cách cài đặt các bot AI làm người quản lý, nhà sáng lập kỳ vọng hòn đảo sẽ vận hành một cách khách quan nhất, không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố thiên vị của con người.
Dù mô hình quản lý bằng robot này vẫn nhận về nhiều ý kiến hoài nghi từ các chuyên gia công nghệ về tính thực tế và độ an toàn, đảo Sensay vẫn đang là cái tên gây tò mò lớn trong cộng đồng xê dịch, hứa hẹn mang đến một làn gió mới cho du lịch biển đảo Philippines thời gian tới.
Hàng nghìn lồng đèn thắp sáng chùa Pháp Hoa, phường Nhiêu Lộc để chào mừng lễ Phật đản. Đây là ngày kỷ niệm Đức Phật Tất Đạt Đa xuất thế, diễn ra vào 15/4 âm lịch hằng năm.
Chùa do Hòa thượng Tuệ Hải khai sáng năm 1967, thuộc dòng thiền Lâm Tế. Diện mạo hiện tại của chùa được hoàn thành sau đợt trùng tu năm 2005 với kiến trúc Bắc tông và mái ngói đỏ. Nơi đây nổi tiếng với lễ hội hoa đăng, thu hút đông người dân và du khách đến chiêm bái.
Hàng nghìn lồng đèn thắp sáng chùa Pháp Hoa, phường Nhiêu Lộc để chào mừng lễ Phật đản. Đây là ngày kỷ niệm Đức Phật Tất Đạt Đa xuất thế, diễn ra vào 15/4 âm lịch hằng năm.
Chùa do Hòa thượng Tuệ Hải khai sáng năm 1967, thuộc dòng thiền Lâm Tế. Diện mạo hiện tại của chùa được hoàn thành sau đợt trùng tu năm 2005 với kiến trúc Bắc tông và mái ngói đỏ. Nơi đây nổi tiếng với lễ hội hoa đăng, thu hút đông người dân và du khách đến chiêm bái.
Hơn 1.500 lồng đèn được trang trí dọc 400 m bờ kênh và khuôn viên chùa.
Theo thượng tọa Thích Quảng Minh, trụ trì nhà chùa, từ đầu tháng 5, các tăng ni và phật tử đã tập trung lắp ráp cánh hoa sen, treo lồng đèn và cờ.
Hơn 1.500 lồng đèn được trang trí dọc 400 m bờ kênh và khuôn viên chùa.
Theo thượng tọa Thích Quảng Minh, trụ trì nhà chùa, từ đầu tháng 5, các tăng ni và phật tử đã tập trung lắp ráp cánh hoa sen, treo lồng đèn và cờ.
Hơn 1.500 lồng đèn được trang trí dọc 400 m bờ kênh và khuôn viên chùa.
Theo thượng tọa Thích Quảng Minh, trụ trì nhà chùa, từ đầu tháng 5, các tăng ni và phật tử đã tập trung lắp ráp cánh hoa sen, treo lồng đèn và cờ.
Trong sân chùa là hình ảnh đức Phật đản sinh, xung quanh là những đóa sen hồng.
Theo quan niệm Phật giáo, khi Đức Phật sinh ra đã đi bảy bước, dưới mỗi bước chân có một hoa sen nâng gót. Biểu tượng Đức Phật một tay chỉ trời, một tay chỉ đất mang ý nghĩa "Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn".
Trong sân chùa là hình ảnh đức Phật đản sinh, xung quanh là những đóa sen hồng.
Theo quan niệm Phật giáo, khi Đức Phật sinh ra đã đi bảy bước, dưới mỗi bước chân có một hoa sen nâng gót. Biểu tượng Đức Phật một tay chỉ trời, một tay chỉ đất mang ý nghĩa "Thiên thượng thiên hạ, duy ngã độc tôn".
Các chánh điện và khuôn viên chùa thắp nhiều lồng đèn, treo cờ Phật giáo. Nhà chùa cũng lập điểm giữ xe miễn phí cho khách tại khu vực cạnh bờ kênh.
Các chánh điện và khuôn viên chùa thắp nhiều lồng đèn, treo cờ Phật giáo. Nhà chùa cũng lập điểm giữ xe miễn phí cho khách tại khu vực cạnh bờ kênh.
Các chánh điện và khuôn viên chùa thắp nhiều lồng đèn, treo cờ Phật giáo. Nhà chùa cũng lập điểm giữ xe miễn phí cho khách tại khu vực cạnh bờ kênh.
Ngôi chùa là điểm đến chiêm bái, lễ Phật, tham gia các khóa tu nổi tiếng của thành phố, không chỉ trong dịp Phật đản.
Ngôi chùa là điểm đến chiêm bái, lễ Phật, tham gia các khóa tu nổi tiếng của thành phố, không chỉ trong dịp Phật đản.
Mỗi tối, người dân đến khuôn viên chùa tham quan và chụp ảnh với lồng đèn.
Theo trụ trì nhà chùa, đêm hội hoa đăng mừng Phật đản diễn ra lúc 17h30 ngày 28/5 (tức 12/4 âm lịch), dự kiến thu hút hàng nghìn du khách và phật tử.
Mỗi tối, người dân đến khuôn viên chùa tham quan và chụp ảnh với lồng đèn.
Theo trụ trì nhà chùa, đêm hội hoa đăng mừng Phật đản diễn ra lúc 17h30 ngày 28/5 (tức 12/4 âm lịch), dự kiến thu hút hàng nghìn du khách và phật tử.
"Chùa trang trí rất đẹp, không gian như bừng sáng với lồng đèn", Nguyễn Khánh Ly, 21 tuổi, lần đầu tới chùa trong dịp Phật đản, nói.
"Chùa trang trí rất đẹp, không gian như bừng sáng với lồng đèn", Nguyễn Khánh Ly, 21 tuổi, lần đầu tới chùa trong dịp Phật đản, nói.
Trong tuần lễ Phật đản, chùa tổ chức nhiều hoạt động như tụng kinh, quy Tam bảo, tắm Phật.
Nhà chùa mở cửa đón khách từ 6h-11h30 và 13h30-21h hằng ngày. Khách vãn cảnh di chuyển dọc tuyến đường kênh Nhiêu Lộc. Chùa có sân gửi xe phía trước nhưng diện tích nhỏ, thường hết chỗ vào ngày rằm hoặc ngày lễ.
Trong tuần lễ Phật đản, chùa tổ chức nhiều hoạt động như tụng kinh, quy Tam bảo, tắm Phật.
Nhà chùa mở cửa đón khách từ 6h-11h30 và 13h30-21h hằng ngày. Khách vãn cảnh di chuyển dọc tuyến đường kênh Nhiêu Lộc. Chùa có sân gửi xe phía trước nhưng diện tích nhỏ, thường hết chỗ vào ngày rằm hoặc ngày lễ.
Khi thời tiết nắng nóng, ở vùng núi xã Sơn Hòa, Đắk Lắk, nhiều người lại tìm về bãi cát ven bờ kè sông Ba như một cách "giải nhiệt" tự nhiên. Nơi đây, người dân và du khách ưu ái đặt tên là "bãi biển trên núi".
Nằm cạnh dòng sông lớn chảy qua, khu vực này luôn nhộn nhịp với các nhóm bạn trẻ, gia đình và cả du khách đến cắm trại, nghỉ ngơi, vui chơi. Thời điểm đông đúc nhất là vào chiều muộn và những ngày cuối tuần.
Theo người dân địa phương, bãi cát này được hình thành từ sau trận lũ tháng 11-2025. Cát bồi sát chân bờ kè, kéo rộng ra sông, thành một bãi cát trắng phau, sạch sẽ.
Còn tên gọi "bãi biển Sơn Hòa" là cách gọi vui của người dân địa phương khi nơi đây vừa có bãi cát mịn, vừa có dòng nước trong xanh chảy qua kèm những gợn sóng lăn tăn.
Chị Trương Thị Thấm, 33 tuổi, người dân xã Sơn Hòa, cho hay: "Từ xã Sơn Hòa xuống biển Tuy Hòa hơn 60km, đi xe máy mất hơn 1 giờ, nên không phải ai cũng có điều kiện đi được. Bởi vậy khi bãi cát bên bờ sông Ba hình thành, rộng rãi, sạch sẽ, không khí bên sông đầy gió và hơi nước làm mát mẻ, giải nhiệt trong những ngày nắng như nung này, ai cũng mê. Nhìn khung cảnh cũng thấy giống như... biển thật, chỉ khác trước mặt mình là dòng sông Ba".
Quanh khu vực bãi cát cũng xuất hiện thêm một số dịch vụ như cho thuê đèn chiếu sáng, chiếu trải, nước uống, đồ ăn vặt... Nhờ vậy nhiều nhóm bạn trẻ, gia đình có thể ở lại lâu hơn để tận hưởng không khí mát mẻ bên sông. Từ chiều muộn đến tối, khu vực này luôn rộn ràng đến tận khuya mới dần thưa vắng.
Không chỉ hấp dẫn bởi cảnh quan tự nhiên, khu vực bãi cát ven sông Ba còn để lại ấn tượng đẹp nhờ ý thức giữ gìn môi trường của cộng đồng địa phương.
Thời gian qua nhiều bạn trẻ và người dân trên địa bàn đã cùng nhau dọn rác, thu gom chai nhựa, túi ni lông, làm sạch khu vực bãi cát sau những ngày đông người đến vui chơi.
Với mong muốn bảo vệ cảnh quan, ông Lê Văn Nguyên, người dân xã Sơn Hòa, đã tự bỏ tiền túi làm một tấm bảng nhắc nhở người dân không nên xả rác bừa bãi.
"Việc bảo vệ cảnh quan không chỉ là chuyện của riêng ai, bãi cát sạch sẽ thì người dân, du khách mới đến vui chơi. Tôi muốn mọi người hiểu rằng yêu thiên nhiên không chỉ là đến để tận hưởng, mà còn phải biết giữ gìn", ông Nguyên nói.
Ông Sô Minh Chiến, Chủ tịch UBND xã Sơn Hòa, cho hay địa phương có cắm biển cảnh báo khu vực nước sâu, nhắc nhở người dân không lội, bơi ra xa bờ tại khu vực bãi bồi ven bờ kè sông Ba. Đồng thời tuyên truyền đến người dân, các hộ kinh doanh giữ gìn vệ sinh môi trường, an ninh trật tự.
Việc Hà Giang và Hội An có tên trong bảng xếp hạng này phản ánh sức hút ngày càng lớn của du lịch Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh du khách có xu hướng tìm kiếm những trải nghiệm độc đáo, gần gũi với thiên nhiên và văn hóa bản địa.
