Cách đây một năm, Dan Thomson, một nhà sáng lập công nghệ, gây chú ý khi tuyên bố thành lập một quốc gia do trí tuệ nhân tạo (AI) quản lý trên một hòn đảo nhiệt đới giữa lòng châu Á. Năm 2025, Thomson mua quyền sử dụng một hòn đảo tại tỉnh Palawan, điểm du lịch nổi tiếng của Philippines. Ông đặt tên đảo là Sensay, trùng tên với công ty AI của mình và tuyên bố đây là một “vi quốc gia” (micronation), thuật ngữ chỉ các thực thể tự xưng là nhà nước độc lập nhưng không được các chính phủ hay tổ chức quốc tế công nhận.
Thomson đã thiết lập một hội đồng điều hành gồm các bot vận hành bằng AI được mô phỏng theo loạt nhân vật lịch sử như Winston Churchill, Eleanor Roosevelt, Marcus Aurelius, Nelson Mandela, Tôn Tử, Leonardo da Vinci, Alexander Hamilton và Mahatma Gandhi, đồng thời mở cổng đăng ký cư trú cho công dân toàn cầu.
Tầm nhìn của Thomson là biến hòn đảo thành một điểm dừng chân độc đáo cho những du khách thích lặn biển và đi tour khám phá nhiều đảo vốn phổ biến tại Palawan, đồng thời đón nhận một số cư dân định cư lâu dài. Thomson cho hay ông đã có quyền thuê và phát triển hòn đảo, đang được quy hoạch để xây dựng khoảng 30 biệt thự nghỉ dưỡng cao cấp dành cho du khách và những người muốn đến trải nghiệm lối sống mới.
“Tôi nghĩ nơi đây chủ yếu sẽ đón khách du lịch đến từ các đảo lân cận đảo Coron”, ông nói và cho biết chính quyền tỉnh Palawan hiện chưa phản hồi về tính pháp lý của mô hình quản trị này.
Bên cạnh việc ghé thăm đảo thực tế, du khách có thể đăng ký trở thành “cư dân điện tử” (e-residents) thông qua một chương trình trực tuyến sẽ ra mắt vào năm 2027. Chương trình cư trú dự kiến chính thức ra mắt vào năm 2027, nhưng các thử nghiệm tương tác sẽ bắt đầu trong mùa hè năm nay.
Hiện tại, đã có hơn 12.000 người đăng ký trải nghiệm mô hình. Du khách ảo có thể gửi các đề xuất xây dựng, phát triển đảo và chờ đợi hội đồng robot AI thảo luận, bỏ phiếu thông qua. Theo hiến pháp của Sensay, các thực thể AI sẽ đưa ra quan điểm, phản biện lẫn nhau và tiến hành bỏ phiếu. Sau đó, con người trên đảo sẽ có nhiệm vụ thực thi quyết định của AI.
Theo Emily Keogh, cố vấn truyền thông của dự án, đảo Sensay hiện chưa gặp phải các xung đột với dân bản địa. Dân số thực tế duy nhất trên đảo hiện chỉ có một nhân viên chăm sóc cảnh quan tên Mike.
Piotr Pietruszewski-Gil, một người từng tự xây dựng vi quốc gia riêng, đã gia nhập dự án với tư cách quản lý. Anh cho biết người nộp đơn rất đa dạng, từ những du khách tò mò, người đam mê công nghệ, đến những công dân đã mất niềm tin vào các chính trị gia ngoài đời thực.
Thomson chia sẻ việc tìm kiếm những nhân sự hoàn toàn khách quan để thực hiện chính xác các mệnh lệnh của AI là một thách thức. Ông tin rằng khi công nghệ phát triển, yếu tố con người sẽ giảm dần. AI có thể tự sở hữu ví tiền điện tử, tài khoản ngân hàng để tự thuê nhà thầu và nhân công thực hiện các công việc lao động chân tay trên đảo.
Khẳng định dự án không phải là trò đùa, nhà sáng lập kỳ vọng mô hình này sẽ được các chính phủ tương lai áp dụng để đảm bảo tính khách quan, tránh bị chi phối bởi các nhóm lợi ích. Để làm được điều đó, hệ thống sử dụng kho tài liệu lịch sử khổng lồ để huấn luyện các “nhà lãnh đạo AI” đưa ra quyết định dựa trên tầm nhìn vĩ mô, thay vì bắt chước các thói quen hay định kiến của nguyên mẫu.
Mặc dù những người sáng lập tin tưởng vào một chính phủ AI không biên giới và không xung đột, giới học giả lại đưa ra những cảnh báo nghiêm khắc.
Alondra Nelson, chuyên gia nghiên cứu tại Viện Đạo đức AI thuộc Đại học Oxford, nói: “Đó là một tuyên bố lố bịch, chúng ta thấy AI gặp lỗi và đi chệch hướng mỗi ngày”. Bà Nelson cũng hoài nghi về tính dân chủ của dự án khi mọi quyền lực thực chất nằm trong tay một công ty công nghệ hoặc một nhà sáng lập duy nhất, gọi cơ chế này là “mang tính biểu diễn”.
Đáp lại, Thomson cho biết hiến pháp của đảo cho phép cư dân bỏ phiếu thay thế bất kỳ thành viên nào trong hội đồng bằng một nhân vật lịch sử khác. Ông cho hay đây là một cuộc thử nghiệm xã hội. Nếu cư dân muốn đề xuất các nhân vật độc tài như Stalin hay Hitler vào nội các, đó là lựa chọn của họ. Rủi ro lớn nhất không đến từ AI, mà đến từ việc con người có thể kích động hệ thống tạo ra một robot mang tính cách của vị vua chuyên chế để đi xâm chiếm các vùng đất khác.
“Nếu hệ thống AI này bắt đầu tìm cách sở hữu vũ khí và tấn công các đảo lân cận, đó sẽ là một kịch bản tồi tệ, nhưng tôi nghĩ khả năng này cực kỳ thấp”, Thomson nói và cho rằng ông không chắc chắn hoàn toàn về một kết cục tốt đẹp của quốc gia AI.
Mô hình vi quốc gia để phục vụ du lịch và thử nghiệm ý tưởng không phải mới. Trước đây, Công quốc Sealand, Anh, hay Vương quốc Slowjamastan giữa sa mạc California, Mỹ, từng trở thành những điểm check in nổi tiếng nhờ tính độc lạ, sở hữu cả hộ chiếu và luật lệ riêng.
Tuy nhiên, đảo Sensay lại đại diện cho một xu hướng mới của các triệu phú công nghệ, mua đảo hoang để làm “phòng thí nghiệm” công nghệ và lối sống. Bằng cách cài đặt các bot AI làm người quản lý, nhà sáng lập kỳ vọng hòn đảo sẽ vận hành một cách khách quan nhất, không bị ảnh hưởng bởi các yếu tố thiên vị của con người.
Dù mô hình quản lý bằng robot này vẫn nhận về nhiều ý kiến hoài nghi từ các chuyên gia công nghệ về tính thực tế và độ an toàn, đảo Sensay vẫn đang là cái tên gây tò mò lớn trong cộng đồng xê dịch, hứa hẹn mang đến một làn gió mới cho du lịch biển đảo Philippines thời gian tới.
Việt Nam có một điểm đến như vậy trong danh sách top những nơi "bỗng dưng nổi tiếng" do báo Úc Sydney Morning Herald bình chọn.
Tuy nhiên, bài báo cũng khuyến cáo du khách cẩn thận bởi không phải tất cả các điểm du lịch này đều an toàn hay có tác động tích cực đến môi trường xung quanh… Dưới đây một số trong danh sách 17 điểm đến được bình chọn:
Marriott Bonvoy hiện sở hữu hơn 30 thương hiệu khách sạn và 10.000 điểm đến, hội viên có thể tham gia Marriott Bonvoy để tận hưởng các đặc quyền độc đáo từ tích điểm qua các chuyến đi và chi tiêu thường nhật, bao gồm cả giao dịch qua thẻ tín dụng đồng thương hiệu, đến đổi điểm cho đêm nghỉ miễn phí và nhiều ưu đãi khác. Với chương trình "For Fans, Everywhere", hai ngôi sao bóng đá nổi tiếng hiện nay là Erling Haaland (Na Uy) và Vinicius Júnior (Brazil), sẽ cùng đồng hành với Marriott Bonvoy và Visa trong chuỗi nội dung quảng bá cho chiến dịch săn vé xem FiFa World Cup 2026 tại Mỹ, Canada, Mexico.
Theo đó, chương trình khách hàng thân thiết Marriott Bonvoy áp dụng quy đổi theo mức điểm cố định để sở hữu vé xem các trận thi đấu tại World Cup. Cụ thể, các phiên đấu giá và gần 100 đợt đổi điểm nhận quà chỉ với 1 điểm hội viên (1-Point Drops). Các đợt "1-Point Drops" sẽ diễn ra vào mỗi thứ sáu hàng tuần, trước khi bước vào giai đoạn cao điểm đầu tháng 5 với chuỗi đổi điểm hằng ngày kéo dài trong một tuần dành cho những người nhanh tay nhất, qua đó sẽ mở ra cơ hội sở hữu vé xem những khoảnh khắc khó quên của FIFA World Cup 2026, bao gồm cả vé xem trận chung kết.
Bà Peggy Roe, Phó chủ tịch điều hành kiêm Giám đốc Khách hàng toàn cầu của Marriott International cho biết thêm: "Chiến dịch này được lấy cảm hứng từ một điều rất đặc trưng ở người hâm mộ World Cup, với họ, du lịch không chỉ là một chuyến đi mà đó là cách để họ gắn kết sâu hơn với những con người, niềm đam mê và những điểm đến mà họ yêu quý. Du lịch mùa World Cup khác với bất kỳ hành trình nào khác. Người hâm mộ không chỉ khám phá thế giới mà còn đồng hành cùng đội tuyển của mình và lan tỏa văn hóa bản địa trên quy mô toàn cầu".
Trong bối cảnh du lịch thể thao tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ, hiện chiếm khoảng 10% chi tiêu du lịch toàn cầu và dự kiến đạt 1.300 tỉ USD vào năm 2032, với gần 75% người Mỹ bày tỏ sự quan tâm đến bóng đá và xu hướng du lịch quốc tế gắn liền với các sự kiện thể thao đang gia tăng, FIFA World Cup 2026 hứa hẹn sẽ trở thành một dấu mốc nổi bật của văn hóa và du lịch. Marriott Bonvoy đang có nhiều điều kiện thuận lợi để thúc đẩy du lịch trải nghiệm, kết nối hội viên và chủ thẻ với những cơ hội độc quyền chưa từng có.
Trong chuyến thám hiểm biển sâu do Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ dẫn đầu tại khu vực vịnh Alaska, một vật thể lạ nằm ở độ sâu hơn 3.200m được phát hiện vào năm 2023.
Vật thể có hình dạng như một quả trứng với kích thước khoảng 10cm, bề mặt trơn nhẵn, ánh vàng, có lỗ lớn phía trước. Khi được phát hiện qua robot điều khiển từ xa Deep Discoverer, vật thể khiến nhóm chuyên gia bối rối.
Một số người cho rằng, có thể đây là loài bọt biển mới. Số khác lại nghi ngờ về túi trứng của loài sinh vật chưa từng được biết tới.
Trong đoạn video chia sẻ, nhóm chuyên gia còn nói đùa rằng, cảnh tượng khi phát hiện thấy vật thể lạ như phần mở đầu của bộ phim kinh dị. Sau khi vật thể được đưa lên tàu nghiên cứu Okeanos Explorer, các phân tích ban đầu chỉ xác định nó có nguồn gốc sinh học.
Thông tin nhanh chóng kéo theo nhiều giả thuyết, trong đó có cả giả định về sinh vật ngoài hành tinh. Một số ý kiến thận trọng hơn cho rằng, có thể đây chỉ là trứng của một sinh vật đại dương bởi phần lớn hệ sinh thái biển vẫn chưa được khám phá.
Sau đó, mẫu vật tiếp tục được gửi tới bảo tàng lịch sử tự nhiên quốc gia Smithsonian để nghiên cứu chuyên sâu.
Tiến sĩ Allen Collins - Giám đốc phòng thí nghiệm phân loại quốc gia thuộc NOAA Fisheries - cho biết, các chuyên gia đã xử lý hàng trăm mẫu vật khác nhau theo đúng quy trình thông thường để giải đáp bí ẩn.
Tuy nhiên đây lại là trường hợp đặc biệt, đòi hỏi sự tập trung và chuyên môn của nhiều nhà nghiên cứu.
"Một bí ẩn phức tạp, cần sự kết hợp của các chuyên ngành như hình thái học, di truyền học, nghiên cứu biển sâu và tin sinh học để giải quyết", Tiến sĩ Allen nói.
Manh mối đầu tiên, vật thể không có cấu trúc giải phẫu điển hình của động vật. Ngoài ra, không có lớp màng bao quanh nên khó có thể là trứng.
Khi quan sát dưới kính hiển vi, các chuyên gia phát hiện đây là vật liệu dạng sợi, được bao phủ bởi lớp tế bào có khả năng gây chích. Những đặc điểm này là đặc trưng của nhóm sinh vật bao gồm san hô và hải quỳ (loài động vật biển không xương sống, có xúc tu chứa nọc độc).
Phần còn lại của hải quỳ khổng lồ
Sau 3 năm kể từ khi được phát hiện, mới đây bí mật về quả trứng vàng của "người ngoài hành tinh" mới được giải đáp.
Theo các phân tích sâu hơn bao gồm giải mã bộ gene, các chuyên gia xác định, vật thể có nguồn gốc từ loài hải quỳ khổng lồ mang tên Relicanthus daphneae.
Đây là một trong những loài hải quỳ lớn nhất từng được biết. Chúng có thể dài tới 2m.
Hải quỳ thường sống bám vào đáy biển, có thể mang màu sắc rất đa dạng. Loài hải quỳ sử dụng các xúc tu có độc để bắt sinh vật nhỏ trôi theo dòng nước. Đây là loài hải quỳ lớn nhất trong nhóm ruột khoang, thường sống gần các miệng phun thủy nhiệt dưới đáy đại dương - nơi cung cấp nguồn dinh dưỡng dồi dào.
“Loài này xứng đáng trở thành biểu tượng cho khám phá biển sâu, bởi nó cho thấy sự thú vị của các sinh vật sống trong môi trường khắc nghiệt và khó tiếp cận. Đồng thời việc phát hiện ra cho thấy, chúng ta vẫn còn hiểu biết rất hạn chế về chúng", bà Charlotte Benedict, tác giả trong nhóm nghiên cứu, chia sẻ.
Dù danh tính đã được xác định, một số câu hỏi vẫn chưa có lời giải rõ ràng.
Theo bà Benedict, nếu khối vật chất này là phần còn lại sau quá trình sinh sản vô tính, thì phần còn lại của hải quỳ ở đâu và bằng cách nào nó bị tách ra.
