Giữa không gian xanh mát của vùng hồ Thác Bà, nơi những dãy núi trùng điệp soi bóng xuống mặt nước trong veo, một ngôi nhà sàn mang đậm kiến trúc truyền thống của người Dao quần trắng tại thôn Ngòi Tu, xã Thác Bà, tỉnh Lào Cai đang ngày ngày đón những vị khách đến từ khắp nơi trên thế giới. Đó là một địa điểm lưu trú của anh Phạm Văn Đại, người đã lựa chọn trở về quê hương để khởi nghiệp bằng du lịch cộng đồng, góp phần gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa bản địa của vùng hồ Thác Bà.
Sinh ra và lớn lên bên hồ Thác Bà, anh Đại từng có nhiều năm bôn ba làm thuê ở nhiều nơi và làm việc trong lĩnh vực du lịch. Năm 2020, khi đại dịch COVID-19 khiến ngành du lịch gần như đóng băng, lượng khách sụt giảm nghiêm trọng, anh quyết định trở về quê nhà. Chính trong khoảng thời gian đầy biến động ấy, ý tưởng xây dựng một homestay mang đậm bản sắc quê hương bắt đầu được nhen nhóm.
“Lúc đó mình nghĩ nếu có một cơ sở lưu trú tại quê hương thì không chỉ tạo việc làm cho bản thân và gia đình mà còn có thể giúp những người xung quanh có thêm thu nhập từ du lịch”, anh Đại chia sẻ.
Từ suy nghĩ giản dị ấy, Vũ Linh Palmhouse Homestay ra đời. Không xây dựng những công trình mới hay chạy theo những mô hình hiện đại, anh Đại lựa chọn chính ngôi nhà sàn mà gia đình đang sinh sống, cả tạo lại để đón tiếp du khách. Ngôi nhà được dựng theo kiến trúc truyền thống của người Dao quần trắng với không gian mộc mạc, gần gũi với thiên nhiên cùng những nét văn hóa bản địa được gìn giữ nguyên vẹn đã nhanh chóng tạo dấu ấn đối với du khách trong và ngoài nước.
Trong hành trình phát triển mô hình du lịch cộng đồng, anh Đại cho biết bản thân nhận được nhiều sự hỗ trợ từ các cơ quan chức năng thông qua các lớp tập huấn, đào tạo kỹ năng làm du lịch. Bên cạnh đó, những giá trị văn hóa đặc sắc cùng cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ của hồ Thác Bà chính là lợi thế lớn để thu hút khách tham quan.
“Rất may mắn là chúng tôi được các sở, ban, ngành hỗ trợ nhiều về kỹ năng làm du lịch. Cùng với đó là cảnh quan thiên nhiên, môi trường trong lành và nền văn hóa đặc sắc của người Dao đã góp phần thu hút du khách”, anh nói.
Những ngày đầu mở cửa, homestay còn ít người biết đến, lượng khách thưa thớt khiến không ít lần anh cảm thấy nản lòng. Thế nhưng, bằng sự kiên trì và niềm tin vào tiềm năng của quê hương, anh đều đặn đăng tải hình ảnh về vùng hồ, những hoạt động trải nghiệm và đời sống thường nhật của người dân địa phương lên mạng xã hội.
Sự nỗ lực ấy dần mang lại trái ngọt. Hiện nay, lượng khách đến homestay ngày càng tăng, trong đó phần lớn là khách quốc tế. Nhiều đoàn khách lưu trú từ một đến vài ngày để khám phá thiên nhiên và trải nghiệm cuộc sống của người dân bản địa.
Để có thể giao tiếp và giới thiệu văn hóa địa phương đến du khách nước ngoài, anh Đại cùng vợ đã tự học tiếng Anh. Những ngày đầu, việc học ngôn ngữ mới không hề dễ dàng, nhưng với quyết tâm không bỏ cuộc, giờ đây anh không chỉ giao tiếp thành thạo mà còn có thể giới thiệu cho du khách những nét đặc trưng trong đời sống, phong tục tập quán và văn hóa của người Dao quần trắng.
Đến với nơi đây, du khách không chỉ được nghỉ ngơi giữa thiên nhiên yên bình mà còn được tham gia nhiều hoạt động trải nghiệm mang đậm bản sắc vùng hồ như đi thuyền khám phá hồ Thác Bà, đi bộ quanh làng tìm hiểu đời sống của người Dao, nhận biết các loại cây thuốc truyền thống hay học đan những chiếc rọ tôm, lồng đèn thủ công.
Trong số đó, hành trình khám phá hồ Thác Bà luôn là hoạt động được yêu thích nhất. Mặt hồ rộng lớn với hàng nghìn hòn đảo lớn nhỏ nhấp nhô giữa làn nước xanh biếc, những bản làng bình yên nép mình bên sườn núi cùng nhịp sống chậm rãi của cư dân vùng hồ mang đến cho du khách những trải nghiệm khác biệt, khó tìm thấy ở nhiều điểm đến khác.
Lần đầu đến với làng văn hóa du lịch Ngòi Tu, anh Phú không giấu được sự bất ngờ trước vẻ đẹp thanh bình của nơi đây. Những ngôi nhà sàn truyền thống nằm nép mình dưới tán cây xanh tạo nên khung cảnh vừa thơ mộng vừa gần gũi.
“Điều khiến tôi ấn tượng nhất không chỉ là cảnh đẹp mà còn là sự thân thiện của người dân. Ngồi dưới ngôi nhà sàn, nghe anh Đại kể về cuộc sống, phong tục của người Dao quần trắng, tôi cảm thấy như mình đang được sống cùng người dân địa phương chứ không đơn thuần là một chuyến tham quan. Chắc chắn lần tới tôi sẽ ở lại lâu hơn để trải nghiệm trọn vẹn cuộc sống nơi đây”, anh Phú chia sẻ.
Tuy nhiên, con đường phát triển du lịch cộng đồng tại địa phương vẫn còn không ít trở ngại. Theo anh Đại, bài toán về nguồn vốn đầu tư luôn là áp lực lớn đối với các hộ làm du lịch. Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông, điện lưới và chất lượng sóng viễn thông vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu ngày càng tăng của du khách.
“Đường đi còn nhỏ, cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ. Điện áp đôi khi chưa ổn định và sóng điện thoại, internet cũng còn yếu. Đây là những vấn đề ảnh hưởng khá nhiều đến hoạt động du lịch”, anh chia sẻ.
Mang trong mình khát vọng phát triển du lịch bền vững trên chính quê hương, anh Đại mong muốn thời gian tới địa phương tiếp tục được quan tâm đầu tư về hạ tầng giao thông, điện và viễn thông. Theo anh, đây sẽ là những điều kiện quan trọng để vùng hồ Thác Bà nói chung và các mô hình du lịch cộng đồng nói riêng có thể đón thêm nhiều du khách trong nước và quốc tế.
Không riêng homestay của anh Đại, phong trào làm du lịch cộng đồng tại xã Thác Bà đang từng bước phát triển. Hiện nay, riêng thôn Ngòi Tu có 165 hộ dân, trong đó có 15 hộ đăng ký làm du lịch và 7 hộ đang hoạt động homestay.
Ông Lương Thái Sơn, Phó Chủ tịch UBND xã Thác Bà cho biết, những năm qua cùng với sự phát triển chung của tỉnh, hoạt động du lịch trên địa bàn xã từng bước được quan tâm đầu tư và đạt những kết quả bước đầu đáng ghi nhận. Nhiều hộ dân đã mạnh dạn cải tạo nhà ở, phát triển các loại hình dịch vụ phục vụ khách du lịch, từng bước hình thành tư duy làm du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.
Hiện nay, một số mô hình du lịch cộng đồng đã được hình thành và hoạt động hiệu quả tại các khu vực như Ngòi Tu, Tầm Vông, Đồng Chằm, Hàm Rồng, Phai Thao và nhiều điểm ven hồ Thác Bà, góp phần tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.
Các hoạt động văn hóa truyền thống cũng từng bước được khôi phục và khai thác phục vụ du lịch. Nhiều nét văn hóa đặc sắc của đồng bào Dao, Cao Lan được bảo tồn và giới thiệu đến du khách thông qua các chương trình giao lưu văn nghệ, trình diễn trang phục truyền thống và giới thiệu ẩm thực dân tộc.
Công tác quảng bá, xúc tiến du lịch ngày càng được chú trọng. Một số điểm du lịch cộng đồng của xã đã được nhiều doanh nghiệp lữ hành trong và ngoài tỉnh biết đến, góp phần đưa hình ảnh hồ Thác Bà đến gần hơn với du khách.
Theo thống kê, giai đoạn 2021 – 2025, toàn xã Thác Bà đón trên 144.000 lượt khách du lịch; riêng năm 2025 ước đạt khoảng 25.000 lượt khách với doanh thu du lịch khoảng 20 tỷ đồng. Những con số này cho thấy sức hút ngày càng lớn của du lịch cộng đồng vùng hồ, đồng thời khẳng định hướng đi đúng đắn trong việc khai thác tiềm năng du lịch gắn với bảo tồn văn hóa truyền thống.
Từ một ý tưởng nhen nhóm trong giai đoạn khó khăn nhất của ngành du lịch, làng văn hóa du lịch Ngòi Tu hôm nay đã trở thành điểm dừng chân quen thuộc của nhiều du khách quốc tế. Câu chuyện của anh Phạm Văn Đại không chỉ là hành trình khởi nghiệp từ quê hương mà còn là minh chứng cho tình yêu bản sắc, cho khát vọng gìn giữ và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống của người Dao giữa lòng hồ Thác Bà thơ mộng.
Sau một tuần làm việc và học tập căng thẳng, Linh (22 tuổi, Hà Nội) có thói quen kéo rèm kín phòng, đặt đồ ăn cạnh giường rồi nằm xem TikTok, Netflix suốt từ sáng đến tối. Cô gần như không bước chân ra khỏi phòng suốt 2 ngày cuối tuần.
"Em không muốn gặp ai, không muốn đi đâu. Chỉ muốn nằm thôi. Em thấy như vậy mới được nghỉ thật sự", Linh nói.
Kiểu "nghỉ ngơi" này đang được giới trẻ gọi bằng cái tên khá kỳ lạ: Bed Rotting – tạm dịch là "mục rữa trên giường". Trend viral trên TikTok mô tả việc dành hàng giờ, thậm chí cả cuối tuần nằm trên giường để lướt điện thoại, xem phim, ăn uống và tránh mọi hoạt động xã hội. Hashtag #bedrotting từng thu hút hàng trăm triệu lượt xem trên TikTok.
Nhiều người trẻ xem đây là cách "reset não", thoát khỏi áp lực học tập, công việc và sự mệt mỏi kéo dài. Một số video còn mô tả cảm giác "hạnh phúc nhất là không phải làm gì cả".
Tuy nhiên, trào lưu này đang gây tranh cãi dữ dội. Một bên cho rằng đó là quyền được nghỉ ngơi sau burnout. Bên còn lại cho rằng Bed Rotting thực chất chỉ là phiên bản được "romanticize" của sự trì trệ và cô lập bản thân.
Theo các chuyên gia được CNN phỏng vấn, nằm lì trên giường trong thời gian dài có thể khiến cơ thể mất nhịp sinh hoạt bình thường, làm rối loạn giấc ngủ và tăng cảm giác stress thay vì phục hồi năng lượng.
Một số bác sĩ tâm lý cũng cảnh báo Bed Rotting đôi khi là dấu hiệu che giấu của burnout, lo âu hoặc trầm cảm. Bởi khi tinh thần kiệt sức kéo dài, con người thường muốn "rút lui" khỏi mọi tương tác xã hội và tìm cảm giác an toàn trong không gian quen thuộc như chiếc giường ngủ.
Đáng chú ý, nhiều chuyên gia cho rằng mạng xã hội đang góp phần khiến xu hướng này lan rộng. TikTok liên tục đề xuất các video "ở lì trong chăn", ăn uống trên giường hay binge-watch phim như một hình mẫu self-care thời hiện đại. Một số nghiên cứu về TikTok cho thấy thuật toán nền tảng này có khả năng khuếch đại mạnh các nội dung mang tính cảm xúc và dễ đồng cảm với giới trẻ.
Trên Reddit, nhiều người dùng thừa nhận Bed Rotting phản ánh cảm giác "kiệt sức tập thể" của thế hệ trẻ hiện nay. Có người gọi đây là "cơ chế đóng băng cảm xúc", số khác lại xem đó đơn giản là cách chạy trốn áp lực cuộc sống.
Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh nghỉ ngơi không phải điều xấu. Vấn đề nằm ở việc nghỉ ngơi có giúp cơ thể hồi phục thật sự hay chỉ khiến con người ngày càng phụ thuộc vào cảm giác trì trệ.
"Nằm một ngày để nghỉ sau thời gian quá tải là bình thường. Nhưng nếu bạn liên tục muốn trốn trong chăn, mất động lực sống và cắt đứt mọi kết nối, đó có thể không còn là self-care nữa", một chuyên gia tâm lý nhận định.
Giữa thời đại ai cũng mệt mỏi, Bed Rotting có thể là lời thú nhận chân thật nhất của Gen Z: họ đang quá kiệt sức để tiếp tục "luôn tích cực" như mạng xã hội mong muốn.
Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ chiều 27/4, mưa gia tăng khi rãnh áp thấp bị nén bởi một đợt không khí lạnh cường độ yếu. Đến gần sáng ngày 29/4, không khí lạnh tác động rõ hơn, miền Bắc sẽ có mưa to kèm nguy cơ xảy ra dông lốc và mưa đá.
Tại khu vực Tây Bắc Bộ, mưa dông có thể xảy ra cục bộ, thậm chí có nơi xuất hiện mưa to, chủ yếu tập trung vào chiều tối và ban đêm. Trong khi đó, Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa ghi nhận mưa rải rác trong 2 ngày 26-27/4, một số nơi có thể mưa lớn, trước khi giảm dần vào ngày 28/4, xen kẽ những khoảng thời gian có nắng vào ban ngày.
Trung Trung Bộ duy trì trạng thái thời tiết tương tự với mưa dông cục bộ ở vùng núi phía Tây vào chiều tối, còn các khu vực khác nhìn chung có mưa rào vài nơi. Riêng khu vực Nam Bộ và cao nguyên Trung Bộ xuất hiện nắng nóng cục bộ vào ban ngày, song chiều tối vẫn tiềm ẩn mưa dông.
Cảnh báo nguy cơ đi kèm các hiện tượng cực đoan như lốc xoáy, sét, mưa đá và gió giật mạnh trong các cơn dông.
Thời tiết Hà Nội có nhiều mây, có lúc có mưa rào và dông, cục bộ có nơi mưa to. Gió nhẹ. Trong mưa dông có thể xuất hiện lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ: 23-25 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ: 28-31 độ C.
Tây Bắc Bộ
Khu vực Tây Bắc Bộ, tin tức đêm nay và ngày mai sẽ có nhiều mây, có mưa rào và dông vài nơi; riêng đêm nay và chiều tối mai có mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Gió nhẹ. Trong mưa dông có thể xuất hiện lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ: 22-25 độ, có nơi dưới 20 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ: 28-31 độ, có nơi trên 32 độ C.
Đông Bắc Bộ
Tin tức Đông Bắc Bộ có nhiều mây, có mưa rào rải rác và có nơi có dông, cục bộ có nơi mưa to. Gió nhẹ. Trong mưa dông có thể xuất hiện lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ: 21-24 độ, vùng núi có nơi dưới 21 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ: 27-30 độ, có nơi trên 30 độ C.
Thanh Hóa đến Huế
Tin tức khu vực Thanh Hóa - Huế có mây, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi; ngày nắng. Gió nhẹ. Trong mưa dông có thể xuất hiện lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ: 22-25 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ: 29-32 độ, có nơi trên 32 độ C.
Duyên hải Nam Trung Bộ
Dự báo thời tiết tại Nam Trung Bộ sẽ có mây, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi; ngày nắng, có nơi nắng nóng. Gió đông nam đến nam cấp 2-3. Trong mưa dông có thể xuất hiện lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ: 23-26 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ: 31-34 độ, có nơi trên 35 độ C.
Cao nguyên Trung Bộ
Tại khu vực Tây Nguyên, có mây, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi; ngày nắng, có nơi nắng nóng. Gió nhẹ. Trong mưa dông có thể xuất hiện lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ: 20-23 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ: 31-34 độ, có nơi trên 35 độ C.
Ở khu vực Nam Bộ, thời tiết dự báo sẽ có mây, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi; ngày nắng nóng. Gió nhẹ. Trong mưa dông có thể xuất hiện lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ: 24-27 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ: 34-36 độ, có nơi trên 36 độ C.
Tại Tp.HCM, tin tức thời tiết có mây, chiều tối và đêm có mưa rào và dông vài nơi; ngày nắng nóng. Gió nhẹ. Trong mưa dông có thể xuất hiện lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Nhiệt độ thấp nhất từ: 24-26 độ C. Nhiệt độ cao nhất từ: 34-36 độ C.
Bảo tàng tỉnh Quảng Trị vừa tiếp nhận các hiện vật do đoàn thám hiểm hang động Anh – Việt hiến tặng để phục vụ công tác nghiên cứu và trưng bày.
Theo đó, đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh do ông Howard Limbert làm trưởng đoàn đã phát hiện 5 chiếc rìu đá tại hang Én thuộc vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, 5 chiếc rìu đá được xác định có niên đại khoảng 6.000–8.000 năm, thuộc thời kỳ đá mới, nhiều khả năng gắn với văn hóa Bàu Tró.
Theo thông tin từ Bảo tàng Quảng Trị, hiện 5 lưỡi rìu đá cổ được phân bổ lưu giữ tại 3 địa điểm: Tại Bảo tàng Hà Nội, qua quá trình thẩm định, các chuyên gia bước đầu nhận định những hiện vật này có niên đại từ khoảng 6.000 – 8.000 năm trước.
Trong khi đó, theo nhận định của vợ chồng ông Howard Limbert, các lưỡi rìu có thể có niên đại khoảng 5.000 năm trước Công nguyên, thuộc thời kỳ đá mới.
Bà Nguyễn Thị Phương Thảo, hướng dẫn viên tiếng Anh thuộc Bảo tàng Quảng Trị cho biết, sau khi đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh do ông Howard Limbert dẫn đầu phát hiện các lưỡi rìu đá cổ, phía đoàn đã chủ động gửi hình ảnh kèm một bức thư ngắn.
"Trong thư, ông Howard Limbert bày tỏ nguyện vọng gửi tặng các hiện vật này cho ngành văn hóa Quảng Trị. Thông tin sau đó được chuyển đến ông Đặng Đông Hà – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, và ngay lập tức Bảo tàng Quảng Trị được giao nhiệm vụ tiếp nhận", bà Nguyễn Thị Phương Thảo cho biết.
Sau đó, bà Thảo chủ động liên hệ với ông Howard Limbert và nhận được sự hợp tác rất nhiệt tình. "Đến ngày 15/4, tôi cùng lãnh đạo bảo tàng đã trực tiếp gặp vợ chồng ông để tiếp nhận 2 lưỡi rìu đá cổ", bà Thảo chia sẻ.
Theo ông Howard Limbert, trong quá trình đoàn di chuyển vào hang Sơn Đoòng, khi đi qua hang Én, thuộc Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng, một thành viên trong đoàn là Nguyễn An đã tình cờ phát hiện một lưỡi rìu đá.
Từ phát hiện ban đầu này, cả đoàn tiến hành tìm kiếm xung quanh và tiếp tục phát hiện thêm 4 lưỡi rìu khác. Các hiện vật đều có bề mặt nhẵn bóng, dấu hiệu rõ ràng của quá trình chế tác và sử dụng. Sau đó, đoàn đã thu thập và mang các hiện vật ra ngoài để nghiên cứu và bảo quản.
Các lưỡi rìu được xác định chế tác từ đá silic, gồm hai loại chính là rìu vai xuôi và rìu vai ngang. Trên thân và phần lưỡi vẫn còn lưu lại dấu vết ghè đẽo và mài nhẵn – đặc trưng của kỹ thuật chế tác công cụ thời tiền sử.
Đáng chú ý, nhiều hiện vật có dấu hiệu mài mòn, sứt khuyết ở phần lưỡi và chuôi. Điều này cho thấy chúng đã được sử dụng nhiều lần trong hoạt động sinh hoạt và sản xuất, như chặt cây, khai phá tự nhiên.
Các rìu đá được tìm thấy nằm trong lớp trầm tích bị nước lũ bào mòn bên trong hang Én, nơi vẫn còn dấu tích của các tầng văn hóa cổ. Điều này củng cố nhận định rằng khu vực Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng từng là nơi cư trú hoặc sinh hoạt của con người từ hàng nghìn năm trước.
Hang Én, một trong những hang động lớn nhất thế giới có chiều dài hơn 1,6 km, thể tích khoảng 6,7 triệu m³, với không gian rộng lớn, trần cao và nhiều cửa hang đón ánh sáng tự nhiên. Đây cũng là điểm du lịch mạo hiểm được khai thác từ năm 2012 và là cửa ngõ dẫn tới hang Sơn Đoòng nổi tiếng.
