Trung Quốc chỉ ra điểm yếu đe dọa tính mạng phi hành gia trong chương trình Artemis của NASA

Tổng thống Donald Trump hôm 5/4 thông báo các lực lượng Mỹ đã giải cứu được thành viên còn lại trong tổ lái tiêm kích đa năng F-15E bị phòng không Iran bắn rơi. Ông khẳng định những chiến dịch đột kích, giải cứu phi công như vậy "rất hiếm khi được tiến hành" bởi mối đe dọa đối với nhân lực và khí tài của quân đội Mỹ.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt ca ngợi đây là "một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất trong lịch sử Mỹ".

Chiến dịch tìm kiếm cứu hộ được triển khai ngay sau khi tiêm kích đa năng F-15E Mỹ bị bắn hạ ở khu vực sâu trong không phận phía nam Iran hôm 3/4.

Phi công buồng trước nhanh chóng được giải cứu sau vài giờ. Sĩ quan điều khiển vũ khí ngồi buồng sau, người được ông Trump mô tả là "một đại tá rất được kính trọng", đã mất tích. Điều đó khiến quân đội Mỹ phải gấp rút huy động nguồn lực quy mô lớn để tìm kiếm phi công, một phần do lo ngại cục diện đàm phán sẽ thay đổi nếu Iran bắt sống được người này.

Hai quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ với CNN rằng phi công này mang theo súng ngắn, bộ phát tín hiệu định vị và hệ thống liên lạc bảo mật, đồng thời phải liên tục di chuyển để trốn các mũi truy lùng của lực lượng Iran.

Vì lo ngại bị đối phương phát hiện, đại tá Mỹ không thể liên tục phát tín hiệu vô tuyến cho đồng đội xác định vị trí. Có thời điểm, ông phải leo lên sườn núi ở độ cao khoảng 2.100 m so với mực nước biển để tránh gọng kìm truy đuổi của các dân quân Iran.

Sĩ quan Mỹ cuối cùng ẩn nấp trong một khe núi. Vị trí của ông được các đặc vụ Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) xác định bằng nguồn lực riêng, sau đó chuyển lại cho Nhà Trắng và Lầu Năm Góc để đưa ra quyết định hành động. Đây cũng đánh dấu lần đầu Mỹ điều động quân nhân đặt chân lên lãnh thổ Iran kể từ đầu xung đột.

"Trong vòng 8 tiếng sau khi xác định được vị trí, chúng tôi đã xây dựng xong kế hoạch hành động. Trong 12 tiếng sau đó, chúng tôi đã triển khai lực lượng vào Iran", một nguồn tin tình báo Mỹ tiết lộ với Fox News.

Theo tiết lộ từ các quan chức Mỹ, hàng trăm binh sĩ cùng lực lượng đặc nhiệm tinh nhuệ và hàng chục máy bay từ các quân chủng đã tham gia chiến dịch. Quy mô nhân sự và số lượng phương tiện được huy động khiến chiến dịch trở nên đặc biệt hiếm có.

"Đây là những điều chúng ta chỉ thấy trong phim. Khi câu chuyện chính thức được công bố, tôi nghĩ mọi người sẽ bất ngờ. Đây là chiến dịch có thể được ghi vào sách sử", Jennifer Griffin, nhà báo chuyên về chiến sự của Fox, bình luận về chiến dịch sau khi tiếp cận các nguồn tin Lầu Năm Góc.

Một quan chức Mỹ mô tả cho biết chiến dịch giải cứu được chia làm hai giai đoạn, gồm bao vây khu vực và tiếp cận mục tiêu. Hoạt động diễn ra trong nhiều giờ, kéo dài từ đêm sang ngày, thay vì được tiến hành chớp nhoáng trong đêm như các chiến dịch giải cứu thông thường.

Đặc nhiệm SEAL Team 6 của hải quân Mỹ được giao nhiệm vụ tiến vào khu vực mục tiêu để giải cứu phi công, trong khi tiêm kích và các phương tiện yểm trợ hoạt động liên tục để kiểm soát không phận và ngăn lực lượng Iran tiếp cận. Các nguồn tin quan chức Mỹ khẳng định không xảy ra giao tranh trực diện giữa đặc nhiệm Mỹ và lực lượng Iran.

Song song với hoạt động quân sự, CIA triển khai chiến dịch đánh lạc hướng, tung thông tin sai lệch rằng phi công Mỹ đã được giải cứu từ lâu và đang được sơ tán khỏi Iran bằng đường bộ. Chiến thuật này nhằm gây nhiễu loạn và kìm hãm quá trình truy tìm của lực lượng Iran.

Khi các đơn vị Mỹ hội quân tại khu vực phi công ẩn nấp, không quân Mỹ tiến hành không kích và tuần tra để bảo đảm hành lang an toàn. Máy bay không người lái (UAV) MQ-9 Reaper và các hệ thống trinh sát liên tục theo dõi, sẵn sàng tấn công nếu lực lượng Iran tiến gần.

Chiến dịch cũng đòi hỏi thiết lập đường băng dã chiến trong lãnh thổ Iran để phục vụ rút quân. Dữ liệu đối chiếu địa lý cho thấy địa điểm này dường như nằm ở phía nam thành phố Isfahan, một trong những đô thị chủ chốt của Iran. Quân đội Mỹ đã triển khai ít nhất hai máy bay vận tải đặc nhiệm MC-130J Commando II đến đây, sẵn sàng đưa đặc nhiệm và phi công F-15E rời khu vực.

Tuy nhiên, trong quá trình chờ đợi, hai máy bay MC-130J đã gặp sự cố và không thể cất cánh.

Bộ chỉ huy chiến dịch sau đó phải điều động 3 vận tải cơ dự bị đến sân bay dã chiến để sơ tán lực lượng. Đặc nhiệm Mỹ phá hủy hai máy bay MC-130J, mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng 114 triệu USD, nhằm ngăn chúng rơi vào tay Iran. Hình ảnh hiện trường còn cho thấy một hoặc hai trực thăng hạng nhẹ AH/MH-6 Little Bird, có giá 2-7 triệu USD tùy phiên bản, bị cháy rụi.

Giới chức Mỹ không công bố nguyên nhân dẫn tới sự cố. ABC News dẫn lời hai quan chức giấu tên cho biết các phi cơ Commando II bị mắc kẹt trong nền cát, trong khi quân đội Iran tuyên bố đã bắn hạ "ít nhất một vận tải cơ C-130 và hai trực thăng của Mỹ".

Quân đội Mỹ cho biết không có trường hợp thiệt mạng trong chiến dịch giải cứu. Ông Trump nói rằng đại tá phi công F-15E bị thương nặng, nhưng đang được điều trị và sẽ phục hồi sức khỏe.

Tuy nhiên, quân đội Mỹ cũng hứng chịu nhiều tổn thất khí tài trong nỗ lực giải cứu. Bên cạnh các vận tải cơ MC-130J và trực thăng AH/MH-6 bị phá hủy, một cường kích A-10 đã bị phòng không Iran bắn rơi khi đang yểm trợ lực lượng tìm kiếm.

Hai trực thăng cứu nạn chiến đấu HH-60W Jolly Green II cũng trúng hỏa lực Iran, khiến ít nhất một quân nhân bị thương, nhưng vẫn hạ cánh an toàn ở lãnh thổ đồng minh của Mỹ. Chưa rõ mức độ hư hại của chúng.

Các quan chức Mỹ và giới chuyên gia nhận định đây là chiến dịch có độ phức tạp hiếm thấy, bắt nguồn từ hàng loạt yếu tố như địa hình núi non hiểm trở, phi công bị thương, áp lực truy đuổi từ đối phương, phải triển khai lực lượng vào sâu trong lãnh thổ thù địch.

Theo Griffin, chiến dịch này vượt trội cả về quy mô lẫn mức độ rủi ro so với những đợt giải cứu của quân đội Mỹ trong quá khứ.

"Đây là hoạt động rất khác thường. Chúng ta đã giải cứu phi công giữa ban ngày, sau 7 giờ hiện diện trong lãnh thổ Iran. Tất cả binh sĩ tham gia đã thể hiện tài năng và sự dũng cảm tuyệt vời", Tổng thống Trump cho hay.

Thanh Danh (Theo CNN, NYT, Fox, WSJ)

Nguồn: https://vnexpress.net/hai-ngay-my-chay-dua-giai-cuu-phi-cong-bi-ban-roi-o-iran-5058837.html

Thủ tướng Hungary Viktor Orban năm ngoái tuyên bố nước này sẽ rút khỏi Tòa Hình sự Quốc tế (ICC) và động thái dự kiến có hiệu lực vào 2/6. Tuần trước, Thủ tướng đắc cử Peter Magyar cho biết ông muốn đảo ngược quyết định này, đồng thời vẫn mời Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu thăm Budapest vào tháng 10.

Khi được phóng viên hỏi động thái dừng rút khỏi ICC sẽ ảnh hưởng ra sao đến chuyến thăm của ông Netanyahu, người đã nhận lời mời của Hungary, ông Magyar ngày 20/4 cho biết đã nói rõ, "kể cả với Thủ tướng Israel", về ý định chấm dứt tiến trình rút khỏi ICC.

"Nếu một quốc gia là thành viên ICC và có người đang bị truy nã bước vào lãnh thổ của chúng tôi, thì người đó phải bị bắt. Tôi không cần phải nói rõ mọi thứ qua điện thoại. Tôi cho rằng mọi nguyên thủ quốc gia và lãnh đạo chính phủ đều hiểu quy định này", ông nói.

Theo ông Magya, chính phủ sắp tới của ông có thể dừng tiến trình rút khỏi ICC trước khi Hungary chính thức rời tổ chức này.

ICC thành lập năm 2002, có trụ sở tại The Hague, Hà Lan. Đây là tòa án thường trực để truy tố cá nhân phạm tội ác diệt chủng, chống lại loài người và tội ác chiến tranh. ICC hiện có 125 quốc gia thành viên. Tòa hồi tháng 11/2024 ban hành lệnh bắt Thủ tướng Netanyahu với cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người, tội ác chiến tranh liên quan tới xung đột ở Dải Gaza.

Khi là thành viên của ICC, về mặt lý thuyết, Hungary có nghĩa vụ bắt và giao nộp ông Netanyahu cho cơ quan này. Tuy nhiên, Thủ tướng Orban đã không thực thi lệnh khi ông Netanyahu tới Hungary hồi tháng 4/2025.

Ông Orban những năm qua ủng hộ mạnh mẽ người đồng cấp Netanyahu, sẵn sàng phản bác các tuyên bố hay hành động của châu Âu nhằm chỉ trích Israel. Thủ tướng Netanyahu hoan nghênh việc Hungary không thực thi lệnh bắt của ICC là "táo bạo và có nguyên tắc".

Một số quốc gia lập luận họ có thể vẫn là thành viên ICC mà không cần thực thi lệnh bắt. Pháp cho rằng việc bắt ông Netanyahu sẽ vi phạm các thỏa thuận mà nước này đã ký với Israel. Điều 98 Quy chế ICC ủng hộ lập luận của Pháp, nêu rằng một quốc gia không thể "hành động trái với nghĩa vụ của mình theo luật quốc tế liên quan quyền miễn trừ ngoại giao của một cá nhân".

Tháng 4/2025, thủ tướng Đức lúc bấy giờ Olaf Scholz cho biết khó có thể hình dung việc đất nước mình bắt ông Netanyahu. Italy cũng đã cấp quyền miễn trừ cho lãnh đạo Israel.

Tin Gốc: Vnexpress

Ở đầu dây bên kia, nữ rapper nói với ông Trump rằng cô ủng hộ ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử để đảm nhận nhiệm kỳ Tổng thống thứ hai, các nguồn thạo tin nói với WSJ.

Cuộc gọi này khiến các quản lý chiến dịch của ông Trump nhìn thấy cơ hội giành được sự ủng hộ công khai từ một trong những nữ rapper nổi tiếng nhất thế giới. Họ lập tức đề nghị Minaj công khai lập trường ủng hộ ứng viên tổng thống đảng Cộng hòa.

Nhưng Minaj và ê kíp quản lý nói rằng cô cần giữ kín quan điểm chính trị của mình, bởi việc công khai có thể gây rủi ro cho thương hiệu và các hoạt động kinh doanh của cô.

Nhưng giờ thì không còn như vậy nữa. Sau khi ông Trump tái đắc cử, nữ rapper 43 tuổi đã trở thành một gương mặt hạng A mới của phong trào Làm Nước Mỹ Vĩ đại Trở lại (MAGA).

Cô đã đến thăm Tổng thống Trump tại Phòng Bầu dục, phát biểu tại Liên Hợp Quốc để ủng hộ các ưu tiên của chính quyền, và kêu gọi hàng chục triệu người theo dõi trên mạng xã hội gây sức ép với các nhà lập pháp thay cho Nhà Trắng.

Cô trò chuyện trên sân khấu với các influencer bảo thủ, đầu tư vào chương trình ưu đãi thuế cho trẻ em của ông Trump, quay video TikTok với Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, và tham gia podcast của bình luận viên bảo thủ Katie Miller.

Tại buổi công chiếu phim tài liệu "Melania" về đệ nhất phu nhân Melania Trump, Minaj mặc một chiếc váy xanh gợi cảm và được xếp chỗ gần Tổng thống cùng gia đình ông. Tất cả những việc này đã trở thành "công việc thứ hai" mà cô cảm thấy mình "được thôi thúc phải làm", nữ rapper nói trên podcast với Miller.

Trong sự kiện Tháng Lịch sử Người da đen (Black History) hồi tháng 2, ông Trump cho thấy sự yêu mến này đến từ cả hai phía, khi ông nhắc đến bộ móng dài được chăm chút kỹ lưỡng của Minaj. "Cô ấy đẹp quá, tuyệt vời quá, và quan trọng hơn là cô ấy hiểu vấn đề", ông Trump nói.

Mối quan hệ giữa Minaj và ông Trump không phải suôn sẻ ngay từ đầu. Khi ông Trump ra tranh cử năm 2016, Minaj từng gọi chính sách của ông là "trẻ con". Trong nhiệm kỳ đầu của ông Trump, cô cùng nhiều ngôi sao âm nhạc đã công khai chỉ trích ông, đặc biệt là về chính sách chia tách gia đình người nhập cư.

Trên mạng xã hội, cô kể về ký ức được bố mẹ đưa vào Mỹ khi mới 5 tuổi. "Các bạn có thể hình dung nỗi sợ hãi và hoảng loạn mà những đứa trẻ như vậy phải trải qua không? Không biết cha mẹ mình còn sống hay đã chết, và liệu có bao giờ được gặp lại họ nữa không", cô viết.

Khi ông Trump bắt đầu chiến dịch tái tranh cử năm 2020, Minaj cho biết chính những chính sách chia cắt gia đình nhập cư đó đã khiến cô quyết định đứng ngoài "trào lưu ủng hộ ông Trump". Nhưng khi đại dịch Covid-19 bùng phát, quan điểm chính trị của cô bắt đầu thay đổi, cùng với thái độ hoài nghi vaccine.

Năm 2021, khi vaccine Covid-19 bắt đầu được triển khai trên diện rộng, Minaj đã chia sẻ một câu chuyện với những người theo dõi mình trên mạng xã hội. Cô cho biết một người bạn của anh họ cô ở quê nhà Trinidad đã bị chứng bất lực và sưng tinh hoàn sau khi tiêm vaccine.

"Anh ta sắp kết hôn, nhưng giờ cô gái đã hủy hôn", cô viết, thúc giục những người hâm mộ đang cân nhắc việc tiêm vaccine hãy "cầu nguyện về điều đó và đảm bảo rằng bạn thoải mái với quyết định của mình, chứ không phải vì bị ép buộc".

Các bác sĩ nhanh chóng chỉ ra rằng sưng tinh hoàn không phải là tác dụng phụ của vaccine Covid-19 và Minaj đã bị các quan chức chính phủ cũng như nhiều người nổi tiếng khác chỉ trích dữ dội vì lan truyền thông tin sai lệch. Bộ Y tế Trinidad cho biết không có báo cáo nào về tình trạng sưng tinh hoàn liên quan đến vaccine.

Nhưng Minaj lại lên tiếng rằng chính làn sóng phản đối dữ dội này càng khiến cô đặt nhiều nghi vấn hơn. Vài tháng sau, Minaj chia sẻ với tạp chí Vogue rằng những bình luận này là minh chứng rõ hơn cho cách tiếp cận của cô đối với chính trị. "Tôi thích tự đưa ra đánh giá của riêng mình", cô nói. "Mỗi lần tôi nói về chính trị, mọi người đều nổi điên".

Những người thân cận với Minaj cho rằng sự hoài nghi với vaccine Covid-19, được thúc đẩy thêm bởi mâu thuẫn với các đối thủ trong ngành âm nhạc ủng hộ đảng Dân chủ, đã khiến nữ rapper chuyển sang ủng hộ ông Trump, người cũng từng có những phát biểu gây tranh cãi về vaccine.

Họ cũng cho rằng Minaj và ông Trump có những điểm chung, từ xuất thân ở Queens đến khả năng lôi kéo người hâm mộ trực tuyến. Tổng thống Mỹ từ lâu cũng có sức hút trong giới hip hop, bởi ông từng ân xá cho một số rapper có ảnh hưởng như Lil Wayne và NBA YoungBoy.

Minaj bắt đầu kết nối với phe MAGA từ năm 2024, sau khi được Amber Rose, bạn gái cũ của rapper Kanye West, giới thiệu với Alex Bruesewitz, cựu nhân viên chiến dịch 29 tuổi chuyên nhắm tới các ngôi sao và influencer, lôi kéo họ vào quỹ đạo ủng hộ ông Trump.

Cuối năm đó, Rose tiếp tục kết nối để James Blair, trợ lý cấp cao của ông Trump, thuyết phục Minaj công khai ủng hộ ứng viên Cộng hòa, trong bối cảnh chiến dịch muốn lôi kéo thêm cử tri da màu và các nhóm khác.

Minaj khi đó tỏ ra ủng hộ ông Trump, nhưng vẫn do dự vì cần tham khảo ý kiến những người quanh mình, gồm cả ê kíp âm nhạc. Sau khi ông Trump thắng cử, Minaj dần công khai ủng hộ một số mục tiêu của chính quyền.

Tháng 11/2025, cô phát biểu tại Liên Hợp Quốc thay mặt cho các nỗ lực của chính quyền Trump nhằm hỗ trợ người Cơ đốc giáo tại Nigeria bị phe Hồi giáo cực đoan tấn công.

Minaj từng công kích Thống đốc California Gavin Newsom, người có thể ra tranh cử tổng thống năm 2028, vì những phát biểu bị giới phê bình cho là ám chỉ người Mỹ gốc Phi kém thông minh.

Công ty phân tích mạng Cyabra gần đây công bố báo cáo cho thấy hàng nghìn bot đã góp phần khuếch đại các bài đăng chính trị và giúp nội dung ủng hộ Trump của Minaj đạt hàng triệu lượt xem trên X.

"Tôi có thể nói rằng có lẽ tôi là người hâm mộ số một của Tổng thống", Minaj nói tại Washington hồi tháng 1.

Bruesewitz gọi việc nữ rapper gia nhập phe Trump ở đỉnh cao danh tiếng là "một chiến thắng lớn về văn hóa cho đảng Cộng hòa", trong khi Nhà Trắng kỳ vọng sức ảnh hưởng của cô sẽ giúp kéo lại sự ủng hộ đang suy giảm của cử tri da màu trước bầu cử giữa kỳ.

Sự ủng hộ nhiệt thành mà Minaj dành cho Tổng thống Trump biến cô thành mục tiêu của các đối thủ trong giới rap, nơi ranh giới chính trị đã len lỏi vào các hoạt động nghệ thuật.

Minaj và các đồng minh MAGA ngày càng đối đầu với những ngôi sao hip hop ủng hộ đảng Dân chủ. Trong những tháng gần đây, Minaj nhiều lần công kích Jay Z, người ủng hộ cựu tổng thống Barack Obama.

Phó tổng thống JD Vance hồi tháng 12 cũng tham gia vào cuộc đối đầu lâu năm giữa Minaj và Cardi B, người từng phát biểu tại một cuộc vận động của ứng viên đảng Dân chủ Kamala Harris năm 2024. "Nicki hơn Cardi", ông Vance đăng trên X.

Khi Minaj đến thăm Nhà Trắng vài tuần sau đó, ông Trump đã mời cô vào tham dự cuộc họp mà ông đang tiến hành với Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson.

Các nhân viên Nhà Trắng đã xin chụp ảnh với cô, và rapper này thậm chí còn đưa ra ý kiến về cách chấm dứt tình trạng chính phủ đóng cửa. Minaj sau đó lại ghé Phòng Bầu dục một lần nữa trong ngày, cắt ngang cuộc gặp của Tổng thống Trump với các công nhân ngành ôtô.

Cô đội mũ trắng in chữ TRUMP, phối với áo khoác lông trắng, và bắt tay các khách mời. Tổng thống nhận ra sự phấn khích đã khiến ông không còn là tâm điểm chú ý. "Thấy chưa, giờ họ quên mất tôi đang ở đây rồi", ông nói đùa.

Tin Gốc: Vnexpress