Hiệu trưởng bị chỉ trích vì phát ngôn sốc trong lễ tốt nghiệp

Sáng 6-5, sinh viên ngành truyền thông - marketing Trường đại học Hoa Sen đã có buổi trò chuyện cùng nhà báo Trương Bảo Châu - Phó tổng thư ký báo Tuổi Trẻ - với chuyên đề “Làm sao để viết một bài bình luận có chiều sâu, có trách nhiệm và mang tiếng nói riêng”.

Buổi talkshow thuộc học phần Kỹ năng viết bài bình luận trong chương trình hợp tác đào tạo giữa báo Tuổi Trẻ và Trường đại học Hoa Sen.

Tại buổi trò chuyện, nhà báo Trương Bảo Châu đã chia sẻ những trải nghiệm nghề nghiệp tích lũy qua nhiều năm làm báo, đồng thời phân tích các yếu tố làm nên một bài bình luận có chiều sâu, từ việc lựa chọn vấn đề, xác lập quan điểm đến cách xây dựng lập luận thuyết phục và có trách nhiệm với công chúng.

Nhiều sinh viên đặt vấn đề rằng: "Tại sao khi bắt tay vào viết, đặc biệt là viết bình luận, lại không biết bắt đầu từ đâu?”, trong khi đây là kỹ năng cốt lõi góp phần hình thành tư duy làm báo và truyền thông chuyên nghiệp.

Không ít bạn cho rằng nếu viết một bài tường thuật đã khó, thì việc xây dựng lập luận, đưa ra góc nhìn và bảo vệ quan điểm cá nhân một cách thuyết phục còn là thử thách lớn hơn.

Trước băn khoăn này, nhà báo Trương Bảo Châu cho rằng một bài bình luận cần dựa trên các yếu tố cốt lõi: chọn đề tài là những vấn đề gây bức xúc trong các lĩnh vực đời sống, xây dựng hệ thống quan điểm để làm sáng tỏ quan điểm và thuyết phục dư luận mà mình hướng đến, dùng dẫn chứng đắt, đáng tin cậy, trình bày văn phong phù hợp với góc nhìn, hướng đến những giải pháp mới mẻ có thể định hướng người đọc, tuân thủ những quy chuẩn pháp luật, đạo đức, và hướng đến những giá trị nhân văn.

Theo nhà báo Trương Bảo Châu, giá trị của một bài bình luận chỉ được đảm bảo khi người viết biết cân nhắc trách nhiệm trong từng câu chữ của mình.

Sau buổi học, nhiều sinh viên cho biết các bạn đã có cái nhìn rõ ràng hơn về cách tiếp cận thể loại bình luận, vốn được xem là một trong những dạng bài khó của báo chí.

Bạn Huỳnh Phạm Đăng Khoa - sinh viên năm hai ngành truyền thông - marketing Trường đại học Hoa Sen - cho biết sau buổi học bản thân tích lũy thêm nhiều kinh nghiệm trong việc viết bài bình luận sao cho thuyết phục người đọc.

"Qua chia sẻ của nhà báo Trương Bảo Châu, mình học được cách lựa chọn đề tài, xây dựng góc nhìn và triển khai nội dung một cách chặt chẽ, từ đó giúp bài viết có chiều sâu và sức nặng hơn", Khoa nói.

Cùng quan điểm, bạn Lâm Phương Thy nhận định buổi học không đơn thuần là một buổi chia sẻ mà giống như một lớp học thực tế. Từ những kinh nghiệm của diễn giả, Thy hiểu rõ hơn cách đặt tiêu đề, cách chọn vấn đề để khai thác cũng như tư duy khi viết một bài bình luận.

"Việc được tiếp cận với những dẫn chứng thực tế giúp mình nhận ra yêu cầu cao của người viết báo: không chỉ giỏi kỹ năng mà còn cần nền tảng hiểu biết rộng. Đối với mình, những chia sẻ này là nguồn kiến thức vô cùng quý giá khó có ở bên ngoài", Thy nói.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Đó là một trong những điều có thể rút ra khi đọc Bước nhảy vọt kinh tế Việt Nam – Nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo và con đường trở thành nước có thu nhập cao (NXB Công Thương, Hà Nội, 2026) của tiến sĩ Đinh Trường Hinh và GS-TS Nguyễn Trọng Hoài.

Việt Nam đã đi được một chặng đường dài từ một quốc gia nghèo trở thành nước có thu nhập trung bình. Nhưng chặng đường còn lại để bước vào nhóm quốc gia thu nhập cao có thể khó hơn tất cả những gì đã đi qua. Đó cũng chính là câu hỏi trung tâm mà cuốn sách Bước nhảy vọt kinh tế Việt Nam-Nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo và con đường trở thành nước có thu nhập cao của tiến sĩ Đinh Trường Hinh và GS-TS Nguyễn Trọng Hoài đặt ra.

Theo số liệu được dẫn trong sách, năm 2024 thu nhập bình quân đầu người của Việt Nam theo phương pháp Atlas của Ngân hàng Thế giới đạt khoảng 4.180 USD, trong khi ngưỡng để được xếp vào nhóm quốc gia thu nhập cao hiện nay là 14.005 USD. Điều đó có nghĩa chúng ta mới đi được khoảng một phần ba chặng đường. Vấn đề đặt ra không chỉ là tăng trưởng nhanh hay chậm, mà là tăng trưởng dựa vào đâu.

Một trong những luận điểm quan trọng nhất của cuốn sách là Việt Nam khó có thể trở thành quốc gia thu nhập cao nếu tiếp tục dựa chủ yếu vào mở rộng vốn đầu tư và lao động.

Các tác giả cho thấy đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP), yếu tố phản ánh trình độ công nghệ, chất lượng quản trị và hiệu quả sử dụng nguồn lực, còn thấp và thiếu ổn định. Một nhận định đáng suy ngẫm là nếu TFP của Việt Nam trong các thập niên qua đạt mức trung bình của những nền kinh tế mới nổi thì thu nhập bình quân đầu người hiện nay có thể cao hơn thực tế khoảng 30%. Đó là một con số biết nói. Nó cho thấy bẫy thu nhập trung bình, xét đến cùng, là bẫy năng suất.

Một quốc gia có thể tăng trưởng nhanh trong một thời gian nhờ vốn đầu tư, tài nguyên hay lao động giá rẻ. Nhưng để trở thành quốc gia thu nhập cao, tăng trưởng phải dựa trên năng suất, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cuốn sách dành nhiều dung lượng để phân tích công nghiệp hóa và vị trí của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Hai thập niên qua, Việt Nam đã trở thành một trung tâm sản xuất quan trọng của thế giới. Xuất khẩu dệt may tăng trung bình khoảng 16,6% mỗi năm trong giai đoạn 2000-2020; ngành chế tạo tăng trên 15% mỗi năm. Tuy nhiên, tỷ lệ giá trị gia tăng giữ lại trong nước lại chưa tăng tương xứng. Nghịch lý ấy phản ánh thực tế rằng Việt Nam tham gia ngày càng sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu nhưng vẫn chủ yếu ở các công đoạn có giá trị gia tăng thấp.

Vì vậy, thông điệp xuyên suốt của cuốn sách là Việt Nam cần chuyển từ "Made in Vietnam" sang "Created in Vietnam". Đó không chỉ là câu chuyện của trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn hay công nghệ cao. Đối với một nền kinh tế đang phát triển, đổi mới sáng tạo trước hết là khả năng tiếp thu, thích nghi, cải tiến và nâng cấp công nghệ; là năng lực học hỏi để tạo ra nhiều giá trị hơn từ cùng một lượng nguồn lực. Đó cũng là con đường mà Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan hay Singapore đã đi qua.

Ở góc độ này, điều đáng chú ý là dù cuốn sách được hoàn thành từ năm 2024, nhiều phân tích và khuyến nghị của các tác giả đã "liên kết mạnh mẻ" với các chủ trương lớn được Việt Nam ban hành gần đây, như Nghị quyết 57 về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, hay Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân.

Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy thách thức lớn nhất thường không nằm ở việc xác định đúng chiến lược. Điều khó hơn là xây dựng được môi trường thể chế đủ thuận lợi để doanh nghiệp dám đầu tư dài hạn cho nghiên cứu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Điều khiến tôi chú ý nhất là các tác giả dành hơn một phần ba dung lượng cuốn sách cho vốn nhân lực. Từ giáo dục, thị trường lao động, di cư ngược, già hóa dân số đến vai trò của lao động nữ. Đây không phải là một phần phụ của cuốn sách; Ngược lại, đó có lẽ là phần sâu sắc nhất.

Trong nhiều năm, chúng ta thường nhìn giáo dục như một chính sách xã hội. Nhưng dưới góc nhìn của cuốn sách, giáo dục trước hết là một chính sách phát triển. Giáo dục tạo ra vốn nhân lực. Vốn nhân lực nâng cao năng suất. Năng suất quyết định khả năng vượt qua bẫy thu nhập trung bình.

Các số liệu được đưa ra khá đáng suy nghĩ. Năm 2020, chỉ khoảng 11,1% lực lượng lao động Việt Nam có trình độ ĐH trở lên, trong khi khoảng 76% chưa qua đào tạo chuyên môn kỹ thuật. Năm 2021, Việt Nam chỉ có khoảng 55 sinh viên ngành STEM (khoa học-kỹ thuật-công nghệ-toán học) trên 10.000 dân, thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia phát triển.

Đáng chú ý hơn, dù số lượng công bố khoa học quốc tế của các trường ĐH đã tăng nhanh, đạt khoảng 17.625 bài năm 2021, nhưng tỷ lệ đăng ký sáng chế từ các cơ sở giáo dục ĐH mới khoảng 15,5%. Khoảng cách từ nghiên cứu đến thương mại hóa công nghệ vẫn còn khá xa.

Cuốn sách dành riêng một chương cho "di cư ngược", cho thấy các tác giả nhìn nguồn nhân lực không chỉ trong phạm vi quốc gia mà còn trong mạng lưới tri thức Việt Nam toàn cầu.

Nếu Nghị quyết 68 đặt doanh nghiệp tư nhân vào vị trí động lực tăng trưởng, Nghị quyết 57 coi khoa học công nghệ là đột phá chiến lược, thì Nghị quyết 71 về giáo dục và đào tạo chính là nền tảng để hiện thực hóa các mục tiêu đó. Bởi doanh nghiệp cần nhân lực. Đổi mới sáng tạo cần tri thức; Công nghệ cần nghiên cứu; Và tất cả đều gặp nhau ở giáo dục và ĐH.

Điểm đáng giá nhất của Bước nhảy vọt kinh tế Việt Nam-Nâng cao năng suất, đổi mới sáng tạo và con đường trở thành nước có thu nhập cao không phải là nêu ra những vấn đề hoàn toàn mới, mà là kết nối năng suất, đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp tư nhân, giáo dục và vốn nhân lực thành một hệ logic phát triển thống nhất. Dĩ nhiên, không phải giải pháp nào cũng dễ thực hiện. Việt Nam không thiếu những chiến lược đúng. Điều khó hơn là thực thi nhất quán và đủ dài hạn.

Nhưng chính vì vậy cuốn sách trở nên đáng đọc. Nó không hứa hẹn những con đường tắt. Nó nhắc chúng ta rằng muốn có bước nhảy vọt về kinh tế phải có bước nhảy vọt về năng suất; muốn có bước nhảy vọt về năng suất phải có bước nhảy vọt về tri thức. Và muốn có bước nhảy vọt về tri thức, Việt Nam phải bắt đầu từ con người, từ giáo dục và từ một hệ thống ĐH đủ mạnh để trở thành động lực của đổi mới sáng tạo và phát triển quốc gia.

Một quốc gia có thể đi nhanh nhờ vốn và công nghệ, nhưng chỉ có thể đi xa bằng con người.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ngày 25/5, Công an xã Quỳnh Anh, Nghệ An thông tin đơn vị đã hỗ trợ đưa em T.V.T. (SN 2011), học sinh Trường THCS Quỳnh Thanh (xã Quỳnh Anh) đến điểm thi đúng thời gian quy định.

Ngay sau khi nhận được tin báo về việc T. ngủ quên, lực lượng Công an xã Quỳnh Anh đang làm nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông tại điểm thi đã nhanh chóng phối hợp với Đoàn Thanh niên xã sử dụng ô tô đến tận nhà đón em T. tới địa điểm dự thi.

Nhờ sự hỗ trợ kịp thời của các lực lượng chức năng, nam sinh đã có mặt tại điểm thi đúng giờ, không bỏ lỡ môn thi đầu tiên.

Năm nay, cùng với các thí sinh trên toàn tỉnh Nghệ An, 938 học sinh trên địa bàn xã Quỳnh Anh tham gia kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT. Trong thời gian diễn ra kỳ thi, lực lượng công an địa phương được huy động thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và bảo đảm an toàn thông tin trên không gian mạng.

Sự việc nam sinh T. được Công an xã Quỳnh Anh hỗ trợ kịp thời đã góp phần giúp kỳ thi diễn ra thuận lợi, thể hiện tinh thần trách nhiệm của các lực lượng làm nhiệm vụ trong công tác đồng hành, hỗ trợ thí sinh.

Tin Gốc: Dân Trí