Học sinh TP.HCM chọn môn thi tốt nghiệp THPT 2026: Tiếng Anh và lý chiếm đa số

PGS. TS Lê Hiếu Học, Trưởng khoa Khoa học và Công nghệ Giáo dục, Đại học Bách khoa Hà Nội, nêu mong muốn trên tại workshop "Đồng kiến tạo nguồn nhân lực tương lai", cuối tuần qua.

Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị nêu "Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia". Ông Học cho rằng điều này đặt ra yêu cầu rất rõ cho giáo dục đại học.

"Chúng ta không chỉ đào tạo người học chỉ biết, mà phải đào tạo người học làm được việc", ông nói.

Tuy nhiên, nhà trường, doanh nghiệp hiện chưa thực sự kết nối tốt. Nhà trường dạy tốt nhưng thiếu bài toán thực tế, còn sinh viên học nhiều nhưng ít cơ hội làm thật. Phía doanh nghiệp cần người làm được nhưng chưa tham gia đào tạo từ đầu, có tâm lý e ngại với sinh viên.

Thực trạng trên khiến các trường đại học có thể gặp khó trong đào tạo nguồn nhân lực phù hợp với doanh nghiệp. Trong khi đó, các công ty cũng vướng ở một số vấn đề như mất thêm chi phí do tuyển sai người, phải đào tạo lại từ đầu, nhân sự nghỉ việc sớm do không đáp ứng yêu cầu.

Vì thế, Đại học Bách khoa Hà Nội đang thúc đẩy mô hình "Thực việc - Thực chiến - Thực lực" với mong muốn sinh viên không chỉ học trên lớp mà được tiếp cận các bài toán thật, làm việc cùng doanh nghiệp và học trong môi trường gần với thực tế nhất.

Trong khoảng 15 tuần, tương đương một học kỳ, dưới sự hướng dẫn của giảng viên và mentor (cố vấn) từ doanh nghiệp, sinh viên sẽ tìm cách giải quyết. Sau đó, hai bên đánh giá kết quả, phần này được tính vào điểm học phần của sinh viên.

Đánh giá cao mô hình của Đại học Bách khoa Hà Nội, nhiều công ty cho biết sẵn sàng để sinh viên giải quyết bài toán của mình trong khoảng 10-15 tuần. Trong đó, 7 doanh nghiệp đã ký thỏa thuận hợp tác với riêng khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục, đồng ý giao bài cho sinh viên và tham gia hướng dẫn, đánh giá.

Ông Tô Hồng Nam, Phó Cục trưởng Cục Khoa học, Công nghệ và Thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo, đánh giá mô hình này thiết thực, cụ thể hóa việc hợp tác giữa ba nhà là nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp. Việc này không chỉ giúp nhà trường xây dựng các chương trình sát thực tế hơn, mà doanh nghiệp cũng có cơ hội tạo nguồn nhân lực ổn định, chất lượng; đưa sản phẩm, giải pháp của mình vào môi trường giáo dục.

Tin Gốc: Vnexpress

Một trong 2 chính sách giáo dục mới có hiệu lực từ tháng 6 là Thông tư quy định về công tác sinh viên (áp dụng từ 30.6), thay thế cho nhiều quyết định và thông tư riêng lẻ liên quan đến công tác học sinh, sinh viên dành cho trường trung cấp, CĐ, ĐH từ năm 2007 đến trước 30.6.2026.

Thông tư này này áp dụng đối với cơ sở giáo dục ĐH, cơ sở giáo dục nghề nghiệp; học sinh trung cấp, sinh viên CĐ và ĐH.

Nếu như Thông tư 16 năm 2016 đánh giá kết quả rèn luyện của sinh viên ở 6 mức xuất sắc, tốt, khá, trung bình, yếu, kém thì quy định mới được phân thành 5 loại gồm loại xuất sắc (từ 90 đến 100 điểm), tốt (từ 80 đến dưới 90 điểm), khá (từ 70 đến dưới 80 điểm), trung bình (từ 50 đến dưới 70 điểm) và yếu (dưới 50 điểm).

Kết quả rèn luyện của sinh viên sẽ được sử dụng để xét, cấp học bổng khuyến khích học tập, xét khen thưởng năm học, toàn khóa học và điểm rèn luyện sẽ được thể hiện trực tiếp trên bảng điểm kết quả học tập của sinh viên khi kết thúc khóa học.

Đối với việc kỷ luật, quy định đưa ra có 4 mức. Mức độ 1 là vi phạm có mức độ tác hại không lớn, trong phạm vi của một lớp, sẽ bị khiển trách.

Mức độ 2 là vi phạm có tính chất, mức độ, tác hại lớn, tác động trong phạm vi nhiều lớp, khoa gây dư luận xấu trong hoặc ngoài nhà trường, bị cảnh cáo.

Mức độ 3 là vi phạm có tính chất, mức độ, tác hại rất lớn, phạm vi tác động ngoài nhà trường, gây dư luận bức xúc, làm ảnh hưởng đến uy tín của nhà trường, sẽ bị đình chỉ học tập có thời hạn.

Mức độ 4 là vi phạm có tính chất, mức độ, tác hại đặc biệt lớn, phạm vi tác động đến toàn xã hội, dư luận rất bức xúc, làm ảnh hưởng lớn đến uy tín của nhà trường. Mức này chịu kỷ luật cao nhất là buộc thôi học.

Sinh viên bị kỷ luật mức khiển trách thì đánh giá rèn luyện tối đa chỉ được loại khá (dưới 80 điểm); nếu bị mức cảnh cáo trở lên thì tối đa chỉ được loại trung bình (dưới 70 điểm).

Sinh viên bị kỷ luật mức đình chỉ học tập không được đánh giá rèn luyện trong thời gian bị đình chỉ; bị kỷ luật mức buộc thôi học không được đánh giá kết quả rèn luyện.

Thông tư 36 ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường dự bị ĐH có hiệu lực từ 7.6, thay thế cho các thông tư năm 2011 và thông tư sửa đổi năm 2013 đã có nhiều điểm mới so với quy định trước.

Cụ thể, nếu như Thông tư 24 năm 2011 quy định trường dự bị ĐH dược thành lập cho con em dân tộc thiểu số, con em các gia đình dân tộc định cư lâu dài tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nhằm góp phần đào tạo tạo nguồn cán bộ cho các vùng này, thì Thông tư 36 quy định chức năng của trường dự bị ĐH là thực hiện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Thông tư mới yêu cầu các trường dự bị ĐH thực hiện Chương trình các môn học bồi dưỡng dự bị ĐH do Bộ GD-ĐT ban hành. Như vậy, chương trình dự bị ĐH có thêm môn tin học.

Ngoài ra, còn có quy định về hoạt động giáo dục đặc thù, bao gồm giáo dục văn hóa các dân tộc, giáo dục hướng nghiệp và các hoạt động trải nghiệm. Nhà trường bắt buộc phải xây dựng kế hoạch, nội dung cho các hoạt động này (cả trong và ngoài khuôn viên trường) nhằm giữ gìn bản sắc văn hóa và tăng cường kỹ năng mềm cho học sinh.

Như vậy nếu Thông tư 24 năm 2011 chủ yếu vận hành trường dự bị ĐH như một cơ sở luyện thi/bồi dưỡng kiến thức chuyển tiếp, thì Thông tư 36 năm 2026 đã nâng tầm các trường này thành các trung tâm giáo dục chuyên biệt toàn diện, vừa bù đắp kiến thức vừa nuôi dưỡng văn hóa dân tộc, vừa rèn luyện kỹ năng sống và chuyển đổi số cho học sinh vùng khó khăn.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bùi Trần Quang Khải, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Công nghệ thông tin, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, dự kiến bảo vệ đồ án tốt nghiệp vào tháng 8.

Tháng trước, Khải nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ của Đại học Duke - ngôi trường top 7 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, theo US News. Chương trình kéo dài 5 năm với học bổng toàn phần cùng hỗ trợ sinh hoạt phí gần 44.000 USD mỗi năm.

"Quá trình làm hồ sơ quá gấp gáp nên việc trúng tuyển Duke là một bất ngờ dù đây là nguyện vọng 1 trong lòng mình", Khải nói.

Vốn định tiếp nối truyền thống gia đình làm việc trong ngành Hóa nhưng dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn định hướng nghề nghiệp của Khải.

Theo nam sinh, phần lớn công việc ngành Hóa đòi hỏi làm trực tiếp ở phòng thí nghiệm (lab). Nếu có đại dịch hay giãn cách xã hội, công việc sẽ bị đình trệ. Trong khi ngành Công nghệ thông tin có tính linh hoạt cao hơn, cho phép làm việc từ xa và kết nối với môi trường quốc tế chỉ thông qua chiếc laptop. Vì vậy, Khải rẽ hướng từ lớp 11.

Nam sinh tự bổ sung kiến thức môn Tin bằng các tài liệu, khóa học trên mạng. Khải nói khó nhất là thay đổi tư duy giữa hai môn học. Ở môn Tin, cùng một bài toán nhưng thay đổi cách triển khai thuật toán tạo ra hiệu quả và tốc độ khác biệt rõ rệt. Điều này đòi hỏi tư duy và cách nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, phối hợp với khả năng sáng tạo để tìm ra phương pháp tối ưu hơn.

Đỗ vào ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khải chịu khó thực hành code để rèn luyện tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cuối năm thứ hai, nam sinh cùng nhóm bạn đọc thêm nhiều bài báo khoa học chuyên ngành. Với mỗi bài nghiên cứu, Khải đều thử lập trình nhằm hiểu sâu hơn về phương pháp và cách triển khai.

Trong giai đoạn này, Khải cũng tìm đọc các hướng nghiên cứu mới về AI trên thế giới, từ đó hứng thú du học.

"Khi được tiếp cận với kiến thức và xu hướng mới nhanh hơn, mình sẽ có nhiều cơ hội tạo ra được những kết quả tốt hơn, có giá trị hơn", Khải nhìn nhận. Nam sinh bắt đầu tìm hiểu viết bài báo khoa học, tìm kiếm và liên hệ chuyên gia ở các đại học Mỹ để tham gia các dự án nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm.

Từ giữa tháng 10 năm ngoái, nam sinh bắt tay làm hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Thời điểm này khá gấp gáp vì Khải phải chuẩn bị nhiều bộ hồ sơ, trong khi hạn chót của các trường đa phần rơi vào đầu tháng 12. Khải liên tục kết nối, xin lịch phỏng vấn trước với một số giáo sư để kịp tiến độ.

"Phải chuẩn bị nhiều thứ nên thời gian viết bài luận cá nhân không còn nhiều. Ngay cả với Đại học Duke, lúc mình nộp hồ sơ cũng là những giờ cuối trước khi hệ thống đóng đơn", Khải kể.

Hồ sơ của Khải nổi bật với 9 bài báo khoa học, một số đăng tại các hội nghị chuyên ngành uy tín cùng nhiều dự án hợp tác với sinh viên, giáo sư Đại học Carnegie Mellon, Northwestern, North Carolina A&T State và Y khoa Đài Bắc. Cùng đó, nam sinh đạt điểm trung bình (GPA) 3.86/4 và IELTS 7.5.

Với Đại học Duke, Khải trải qua 5 lượt phỏng vấn ở 3 vòng. Chàng trai đánh giá vòng phỏng vấn thứ hai căng thẳng và có tính chất quyết định cao nhất. Ba sinh viên ngành AI của trường, mỗi người phỏng vấn sâu Khải 30 phút, sau đó là các giáo sư.

Quá trình này, nam sinh thể hiện sự đầu tư nghiêm túc, hứng thú với hướng nghiên cứu của ngành học. Khải nhìn nhận điều này đã tạo ấn tượng tốt với hội đồng tuyển sinh.

Theo Khải tìm hiểu, Duke có thế mạnh trong lĩnh vực STEM và Y khoa với bệnh viện, phòng nghiên cứu lớn, được xếp trong nhóm tốt nhất ở Mỹ. Đây là lợi thế khi hướng nghiên cứu chính của nam sinh là ứng dụng AI trong y tế.

Giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp cho Khải ở khoa Công nghệ thông tin đánh giá điểm khác biệt, vượt trội của học trò là chủ động kết nối, gầy dựng mối quan hệ hợp tác nghiên cứu với các nhóm, giáo sư ở một số đại học hàng đầu ở Mỹ.

"Không phải sinh viên nào cũng làm được như vậy. Khải không thể hiện bản thân nhiều trên lớp học nhưng kết quả các bài kiểm tra đều rất tốt, biết rõ mình muốn gì", thầy nói.

Tin Gốc: Vnexpress