Chương trình nghệ thuật chính luận với chủ đề “Nhân dân khỏe mạnh – Đất nước phát triển” được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 tối 5.4, do Bộ Y tế, Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện, khẳng định thông điệp nhất quán: “Sức khỏe nhân dân là trụ cột của phát triển quốc gia”.
Sự kiện có sự tham dự của bà Nguyễn Thị Thanh, Phó chủ tịch Quốc hội; ông Phạm Tất Thắng, Phó trưởng ban Thường trực, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.
Phát biểu tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị đã thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược: chuyển mạnh từ tư duy khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh; lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu; bảo đảm chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa; lấy người dân làm trung tâm và huy động sự tham gia của toàn xã hội trong xây dựng hệ thống y tế công bằng, hiệu quả, hiện đại.
Theo Phó chủ tịch Quốc hội, mỗi gia đình là tuyến phòng thủ đầu tiên bảo vệ sức khỏe. Mỗi cộng đồng là môi trường nuôi dưỡng những giá trị sống tích cực. Mỗi người dân phải trở thành chủ thể trung tâm, chủ động chăm lo sức khỏe của chính mình. Chúng ta cần tiếp tục quán triệt sâu sắc, đầy đủ Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và tổ chức thực hiện hiệu quả trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, tổ chức…
Quốc hội đang ưu tiên hoàn thiện hệ thống pháp luật về y tế, đặc biệt trong lĩnh vực phòng bệnh và bảo hiểm y tế, hướng tới một hệ thống y tế toàn dân, công bằng, hiệu quả, bảo đảm mọi người dân đều được chăm sóc sức khỏe, không ai bị bỏ lại phía sau.
Phó chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh: không ai có thể thay chúng ta gìn giữ, bảo vệ sức khỏe của chính mình, và cũng không ai có thể xây dựng một quốc gia khỏe mạnh nếu mỗi người dân không khỏe mạnh.
Hãy bắt đầu từ những việc rất nhỏ: sống lành mạnh hơn, rèn luyện mỗi ngày, ăn uống khoa học, chủ động phòng bệnh, quan tâm đến sức khỏe của bản thân và gia đình.
Tại sự kiện, chia sẻ về các giải pháp tăng cường tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại tuyến cơ sở, bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế, cho biết, thực hiện Nghị Quyết 72, ngành y tế trước hết nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cung cấp cho người dân, tăng tối đa các quyền lợi, bảo đảm cung ứng đủ thuốc, thiết bị y tế, cải thiện chất lượng dịch vụ y tế, nâng dần phạm vi quyền lợi được hưởng của người bệnh bảo hiểm y tế.
Từng bước giảm tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh, hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế để mọi người đều được tham gia bảo hiểm y tế và được bảo vệ sức khỏe.
Bà Trang cho biết: “Chúng tôi đang cố gắng nâng cao chất lượng dịch vụ, bao phủ những dịch vụ cơ bản nhưng đảm bảo chất lượng, và tiến tới miễn viện phí toàn dân ở mức cơ bản”.
Miễn viện phí phải xác định chất lượng là ưu tiên; đồng thời lựa lựa chọn dịch vụ dự phòng, để từng bước đưa vào bảo hiểm y tế chi trả, trên cơ sở cân đối quỹ; tăng cường đầu tư nguồn lực cho y tế cơ sở để người dân tin tưởng.
Đây là những sự việc đáng báo động, cho thấy các nguy cơ chấn thương nghiêm trọng có thể phát sinh từ những hành vi tưởng đùa nghịch của lứa tuổi học sinh.
Mới đây, nam sinh (12 tuổi, Hà Nội) nhập viện với biểu hiện đau nhiều, tụ máu vùng tầng sinh môn kèm đi tiểu ra máu. Qua khai thác bệnh sử cho thấy tai nạn xảy ra trong giờ học.
Nam sinh đang trong giờ học, khi đứng lên phát biểu, em không biết phía dưới chỗ ngồi bị bạn đặt sẵn một chiếc bút. Khi em ngồi xuống, đầu bút bất ngờ chọc thẳng vào vùng tầng sinh môn, gây ra chấn thương nghiêm trọng. Qua thăm khám và làm các chỉ định cận lâm sàng, người bệnh được chẩn đoán tổn thương niệu đạo.
Bác sĩ Nguyễn Hữu Thảo, Trung tâm Nam học, cho biết đây là khu vực giải phẫu đặc biệt nhạy cảm, tập trung nhiều mạch máu và cơ quan quan trọng như niệu đạo, trực tràng, dương vật, tinh hoàn…
Tổn thương tại đây có thể gây ra nhiều biến chứng nghiêm trọng như tụ máu lan rộng, rò niệu đạo, nhiễm trùng, áp xe tầng sinh môn và đặc biệt ảnh hưởng lâu dài đến chức năng sinh lý và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Sau quá trình điều trị tích cực, tình trạng người bệnh đã cải thiện rõ rệt: tụ máu giảm, không còn đi tiểu ra máu.
Một trường hợp khác là nam sinh (14 tuổi, Hải Phòng) nhập viện trong tình trạng có vết thương vùng đỉnh chẩm, kèm theo dị vật là một chiếc chìa khóa cắm sâu tại vị trí tổn thương. Qua thăm khám và thực hiện các chỉ định cận lâm sàng, người bệnh được chẩn đoán vết thương xoang tĩnh mạch dọc.
Theo các bác sĩ, đây là dạng vết thương khó gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh vì tổn thương vào xoang tĩnh mạch gây chảy máu ồ ạt trong thời gian ngắn.
Sau khi đánh giá tình trạng huyết động và hoàn tất các chỉ định cận lâm sàng cần thiết, người bệnh được chỉ định phẫu thuật cấp cứu.
Bác sĩ Lê Văn Bằng, khoa phẫu thuật thần kinh II, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, cho biết: "Thách thức lớn nhất trong ca phẫu thuật là nguy cơ chảy máu ồ ạt khi rút dị vật ra ngoài, đây là tình huống rất khó kiểm soát.
Tuy nhiên nhờ vào trình độ chuyên môn cao cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại, ê kíp phẫu thuật đã kiểm soát tốt tình trạng chảy máu và phẫu thuật thành công lấy dị vật cho người bệnh".
Do đây là dị vật xâm nhập, nguy cơ nhiễm trùng sau mổ cao, người bệnh được điều trị tích cực bằng kháng sinh liều cao nhằm phòng ngừa biến chứng.
Các bác sĩ cho hay hai trường hợp trên cho thấy tai nạn học đường không chỉ xuất phát từ hành vi bạo lực, mà còn đến từ sự đùa nghịch thiếu kiểm soát. Những vật dụng quen thuộc như chìa khóa, bút viết… nếu sử dụng không đúng cách có thể trở thành tác nhân gây chấn thương nghiêm trọng.
Hậu quả của các tai nạn này không chỉ dừng lại ở tổn thương thể chất trước mắt, mà còn có thể để lại di chứng lâu dài về sức khỏe, tâm lý, thậm chí kéo theo hệ lụy pháp lý và ảnh hưởng đến gia đình, xã hội.
Tai nạn học đường có thể xảy ra bất cứ lúc nào và từ những tình huống rất nhỏ. Vì vậy gia đình và nhà trường cần phối hợp để nâng cao nhận thức, tăng cường giáo dục và giám sát, xây dựng môi trường học đường an toàn, văn minh.
Tâm lý của bà Trà cũng là nỗi lo chung của rất nhiều người bệnh khi được chỉ định thực hiện các thủ thuật xâm lấn. Không ít người cho rằng "đi soi là phải soi ca đầu tiên" để hạn chế tối đa rủi ro lây nhiễm chéo các bệnh lý truyền nhiễm. Thậm chí, có người xin dời lịch sang hôm sau chỉ để giành được suất khám mở màn.
Nội soi tiêu hóa là thủ thuật dùng ống mềm nhỏ có gắn camera và đèn chiếu sáng để đưa trực tiếp vào bên trong đường tiêu hóa, giúp chẩn đoán các bệnh lý như viêm loét, phát hiện sớm ung thư và can thiệp như sinh thiết, cắt polyp, cầm máu. Do thiết bị luồn sâu và tiếp xúc trực tiếp dịch cơ thể, vấn đề vệ sinh, khử khuẩn luôn là mối bận tâm của người bệnh.
ThS.BS Trần Minh Tuấn, Chủ nhiệm Khoa Nội soi, Bệnh viện Quân y 175, cho biết nếu tuân thủ nghiêm quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn, xử lý thiết bị, chất lượng vô khuẩn của ống soi ở ca đầu tiên và ca cuối cùng trong ngày là hoàn toàn như nhau. Sự e ngại của người bệnh không phải không có cơ sở nếu quy trình khử khuẩn tại cơ sở y tế bị xem nhẹ.
Theo bác sĩ Tuấn, nếu ống nội soi không được làm sạch triệt để, người bệnh có nguy cơ lây nhiễm chéo các bệnh truyền nhiễm. Ngoài ra, do cấu trúc phức tạp với nhiều kênh nhỏ, thiết bị có thể giữ lại nước và dung dịch khử khuẩn trong quá trình xử lý. Nếu bước rửa lại bằng nước sạch không được thực hiện đầy đủ theo khuyến cáo, tồn dư hóa chất có thể xảy ra và ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người bệnh sau
Để tránh các sự cố trên, nguyên tắc quan trọng là thiết bị phải di chuyển theo "đường một chiều". Tại khu vực khử khuẩn, hai khu bẩn - sạch được phân lập rạch ròi. Sau khi hoàn thành ca soi, ống dơ lập tức được đưa ra bằng cửa sau, đi thẳng vào khu xử lý.
Trước khi làm sạch, thiết bị được kiểm tra chất lượng, sau đó ống soi dạ dày và đại tràng được phân luồng riêng. Quy trình chuẩn gồm rửa nước, ngâm khử khuẩn, rửa lại và xịt khô. Để tối ưu, Bệnh viện Quân y 175 đầu tư 8 hệ thống máy rửa tự động vận hành khép kín, kiểm soát chặt thời gian, nồng độ và lưu lượng, giúp đảm bảo hiệu quả khử khuẩn, giảm sai sót và hạn chế tồn dư hóa chất cũng như tiếp xúc của nhân viên y tế với dung dịch khử khuẩn.
Sau khi làm sạch và làm khô, ống nội soi được lưu trữ trong tủ chuyên dụng có hệ thống khí lọc và kiểm soát môi trường, giúp giữ khô, hỗ trợ ngăn ngừa tái nhiễm và đảm bảo sẵn sàng sử dụng theo đúng khuyến cáo. Do vậy, chất lượng ống soi được đảm bảo đồng đều trong suốt ngày làm việc, không phụ thuộc thời điểm thăm khám là "ca đầu tiên" hay "ca cuối cùng".
Bác sĩ Tuấn khuyến cáo người bệnh không nên tự tạo áp lực tâm lý, chen lấn hay chờ đợi mệt mỏi chỉ để giành suất soi mở màn. Yếu tố cần thiết để đảm bảo an toàn là lựa chọn cơ sở y tế uy tín, đầu tư bài bản hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn và tuân thủ chặt chẽ quy chuẩn của Bộ Y tế. Thay vì lo lắng về thứ tự khám, người bệnh nên tập trung tuân thủ đúng hướng dẫn chuẩn bị trước thủ thuật, đặc biệt là khâu nhịn ăn uống và sử dụng thuốc làm sạch ruột đúng cách để có kết quả chẩn đoán chính xác nhất.
Cụ thể, theo hướng dẫn của Bộ Y tế, khám sức khỏe định kỳ cho trẻ dưới 6 tuổi sẽ được tổ chức ít nhất 1 lần/năm trên phạm vi toàn quốc.
Trẻ sẽ được khám các dấu hiệu sinh tồn; đánh giá tình trạng dinh dưỡng; đánh giá sự phát triển tinh thần, vận động; đánh giá tiêm chủng.
Đồng thời thăm khám toàn thân và các bộ phận như da, đầu - cổ, tai mũi họng, răng miệng, hô hấp, tim mạch, bụng và cơ quan sinh dục, cơ xương khớp và thần kinh.
Trẻ sẽ được đánh giá nguy cơ tự kỷ qua kiểm tra trắc nghiệm, áp dụng cho trẻ từ 16-30 tháng tuổi.
Bộ Y tế cũng hướng dẫn quy trình thực hiện khám đầy đủ như khai thác tiền sử bệnh tật của trẻ khi sinh, khai thác tiền sử bệnh tật của mẹ trong thời gian mang thai.
Khám, ghi nhận kết quả, tư vấn can thiệp hoặc hướng dẫn theo dõi sức khỏe theo các mẫu giấy khám sức khỏe cho trẻ phù hợp độ tuổi.
Trong trường hợp trẻ có dấu hiệu bất thường, phát hiện bệnh tật, cần phải khám và điều trị bệnh, tư vấn chuyển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phù hợp để khám và điều trị kịp thời.
Kết quả khám được tổng hợp, đánh giá và lập sổ sức khỏe điện tử; liên thông, chia sẻ dữ liệu khám sức khỏe định kỳ và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành y tế với hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế theo quy định hiện hành.
Đồng thời các dữ liệu sổ sức khỏe điện tử đảm bảo liên thông với hệ thống thông tin quản lý hoạt động khám bệnh, chữa bệnh; cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và cổng tiếp nhận dữ liệu của hệ thống thông tin giám định bảo hiểm y tế theo quy định hiện hành.
Để thực hiện, Bộ Y tế hướng dẫn các đơn vị lập kế hoạch khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em dưới 6 tuổi; thông tin rộng rãi về buổi khám; thông báo đến cha, mẹ, người chăm sóc trẻ/người giám hộ trẻ ngày khám sức khỏe cụ thể.
Theo đó, nhân lực cho 1 dây chuyền khám như bác sĩ khám sức khỏe cho trẻ em dưới 6 tuổi; 1 y sĩ hoặc điều dưỡng hoặc hộ sinh thực hiện đo dấu hiệu sinh tồn, cân đo trọng lượng, chiều cao…; 1 nhân viên y tế hỗ trợ (nhân viên y tế công cộng, công tác xã hội…).
Bác sĩ tham gia khám sức khỏe phải có chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề có phạm vi hành nghề khám bệnh, chữa bệnh phù hợp theo quy định. Các nhân viên tham gia khám phải được tập huấn hoặc được phổ biến về nội dung khám.
Theo đó, địa điểm khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em dưới 6 tuổi ưu tiên tổ chức tại trạm y tế xã/phường khi bố trí nhân lực, trang thiết bị và dụng cụ khám đáp ứng yêu cầu chuyên môn.
Ngoài ra có thể thực hiện điểm khám sức khỏe lưu động được bố trí hợp lý, thuận tiện cho cha mẹ, người giám hộ. Các cơ sở y tế công lập và ngoài công lập các cấp khám chữa bệnh ban đầu và cơ bản...
