Chương trình nghệ thuật chính luận với chủ đề “Nhân dân khỏe mạnh – Đất nước phát triển” được truyền hình trực tiếp trên kênh VTV1 tối 5.4, do Bộ Y tế, Đài Truyền hình Việt Nam thực hiện, khẳng định thông điệp nhất quán: “Sức khỏe nhân dân là trụ cột của phát triển quốc gia”.
Sự kiện có sự tham dự của bà Nguyễn Thị Thanh, Phó chủ tịch Quốc hội; ông Phạm Tất Thắng, Phó trưởng ban Thường trực, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương.
Phát biểu tại sự kiện, bà Nguyễn Thị Thanh nêu rõ, Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị đã thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược: chuyển mạnh từ tư duy khám bệnh, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh; lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu; bảo đảm chăm sóc sức khỏe từ sớm, từ xa; lấy người dân làm trung tâm và huy động sự tham gia của toàn xã hội trong xây dựng hệ thống y tế công bằng, hiệu quả, hiện đại.
Theo Phó chủ tịch Quốc hội, mỗi gia đình là tuyến phòng thủ đầu tiên bảo vệ sức khỏe. Mỗi cộng đồng là môi trường nuôi dưỡng những giá trị sống tích cực. Mỗi người dân phải trở thành chủ thể trung tâm, chủ động chăm lo sức khỏe của chính mình. Chúng ta cần tiếp tục quán triệt sâu sắc, đầy đủ Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị và tổ chức thực hiện hiệu quả trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan, tổ chức…
Quốc hội đang ưu tiên hoàn thiện hệ thống pháp luật về y tế, đặc biệt trong lĩnh vực phòng bệnh và bảo hiểm y tế, hướng tới một hệ thống y tế toàn dân, công bằng, hiệu quả, bảo đảm mọi người dân đều được chăm sóc sức khỏe, không ai bị bỏ lại phía sau.
Phó chủ tịch Quốc hội cũng nhấn mạnh: không ai có thể thay chúng ta gìn giữ, bảo vệ sức khỏe của chính mình, và cũng không ai có thể xây dựng một quốc gia khỏe mạnh nếu mỗi người dân không khỏe mạnh.
Hãy bắt đầu từ những việc rất nhỏ: sống lành mạnh hơn, rèn luyện mỗi ngày, ăn uống khoa học, chủ động phòng bệnh, quan tâm đến sức khỏe của bản thân và gia đình.
Tại sự kiện, chia sẻ về các giải pháp tăng cường tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại tuyến cơ sở, bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế, cho biết, thực hiện Nghị Quyết 72, ngành y tế trước hết nâng cao chất lượng dịch vụ y tế cung cấp cho người dân, tăng tối đa các quyền lợi, bảo đảm cung ứng đủ thuốc, thiết bị y tế, cải thiện chất lượng dịch vụ y tế, nâng dần phạm vi quyền lợi được hưởng của người bệnh bảo hiểm y tế.
Từng bước giảm tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh, hỗ trợ mức đóng bảo hiểm y tế để mọi người đều được tham gia bảo hiểm y tế và được bảo vệ sức khỏe.
Bà Trang cho biết: “Chúng tôi đang cố gắng nâng cao chất lượng dịch vụ, bao phủ những dịch vụ cơ bản nhưng đảm bảo chất lượng, và tiến tới miễn viện phí toàn dân ở mức cơ bản”.
Miễn viện phí phải xác định chất lượng là ưu tiên; đồng thời lựa lựa chọn dịch vụ dự phòng, để từng bước đưa vào bảo hiểm y tế chi trả, trên cơ sở cân đối quỹ; tăng cường đầu tư nguồn lực cho y tế cơ sở để người dân tin tưởng.
Nhiều năm trước, lời khuyên là không nên ăn quá một hoặc hai quả trứng mỗi tuần. Lý do là do lượng cholesterol cao trong lòng đỏ trứng, khoảng 200mg mỗi quả. Hướng dẫn về cholesterol trước đây khuyến nghị không nên ăn quá 300mg cholesterol mỗi ngày.
Tuy nhiên, BS Howard LeWine (Mỹ) chia sẻ trên trang web của Trường Y Harvard rằng nghiên cứu gần đây hơn cho thấy cholesterol trong chế độ ăn uống ít ảnh hưởng đến nồng độ cholesterol toàn phần và cholesterol LDL (cholesterol "xấu") trong máu. Thay vào đó, chính chất béo bão hòa trong chế độ ăn uống làm tăng nồng độ này trong máu.
Lý do, hầu hết cholesterol trong cơ thể bạn không đến từ chế độ ăn uống mà được gan sản xuất. Và chất béo bão hòa trong chế độ ăn uống có thể khiến gan sản xuất nhiều cholesterol.
Mặc dù các nghiên cứu gần đây vẫn chưa đưa ra câu trả lời nhất quán, nhưng người khỏe mạnh bình thường có thể không bị hại gì khi ăn tới 7 quả trứng mỗi tuần.
“Trên thực tế, trứng là một loại thực phẩm bổ dưỡng. Chúng tương đối ít calo và chất béo bão hòa, đồng thời giàu protein, vitamin và khoáng chất. Chúng cũng chứa các chất dinh dưỡng như lutein và zeaxanthin, tốt cho mắt và choline, giúp hỗ trợ não bộ và hệ thần kinh”, BS Howard LeWine nhấn mạnh.
Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia (Bộ Y tế), trẻ em sau 6 tháng và người lớn có thể ăn trứng 3-4 lần/tuần. Với người bị cao huyết áp hoặc cholesterol máu cao vẫn có thể ăn trứng.
Lý do vì lecithin trong trứng có tác dụng điều hòa lượng cholesterol, ngăn ngừa tích lũy cholesterol, thúc đẩy quá trình phân tách cholesterol và đào thải các thành phần thu được ra khỏi cơ thể.
Trứng cũng chứa lượng cholesterol đáng kể (600mg cholesterol/ 100gr trứng gà). Nhưng nhờ có tương quan thuận lợi giữa lecithin và cholesterol nên lecithin sẽ phát huy vai trò điều hòa cholesterol, ngăn ngừa quá trình xơ vữa động mạch (liên quan tới bệnh tăng huyết áp, tim mạch) và đào thải cholesterol ra khỏi cơ thể.
Do vậy, người bị tăng huyết áp hay mỡ máu cao vẫn có thể ăn trứng được nhưng chỉ nên ăn 2-3 lần trong một tuần.
Cách ăn trứng đúng
Bên cạnh đó, theo Viện Dinh dưỡng, để đảm bảo an toàn, chúng ta không nên ăn trứng gà sống hay hòa tan trứng sống trong cháo nóng, canh nóng mà nên luộc hoặc nấu chín để phòng nhiễm khuẩn...
Đường sinh dục của gà có rất nhiều vi khuẩn nên cả trong và ngoài trứng gà đều có thể nhiễm khuẩn, đặc biệt là salmonella - một yếu tố gây ngộ độc thức ăn. Để ngăn ngừa bệnh do vi khuẩn Salmonella, bạn nên giữ trứng trong tủ lạnh, nấu trứng cho đến khi lòng đỏ cứng lại và nấu chín kỹ các loại thực phẩm có chứa trứng.
Ngoài ra, trong lòng trắng trứng sống còn có một chất chống lại biotin (vitamin H), cản trở hấp thu dưỡng chất này. Vitamin H là yếu tố không thể thiếu được trong quá trình sử dụng protein và đường - bột, cần thiết cho sự phát triển bình thường của cơ thể.
Vì vậy, ăn trứng sống hoặc chín tái đều có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Trứng gà rán hoặc ốp nếu dùng lửa to dễ khiến bên ngoài cháy trong khi bên trong chưa chín. Lúc đó, lòng trắng trứng bị cháy sẽ khó hấp thu, lại tiêu hủy các vitamin tan trong nước như vitamin B1, B2, còn lòng đỏ chưa được tiệt khuẩn nếu có.
Vì vậy, khi rán hoặc ốp trứng, nên để lửa nhỏ, thời gian lâu một chút cho lòng đỏ vừa chín là tốt.
Nếu ăn trứng gà sống, tỷ lệ hấp thu và tiêu hóa chỉ được 40%. Trong khi đó, ở trứng luộc là 100%, trứng rán chín tới 98,5%, trứng rán già 81%, trứng ốp 85%, trứng chưng 87,5%.
Do đó, tốt nhất là nên ăn trứng luộc chín tới. Điều này không những bảo đảm được chất dinh dưỡng như protein, lipid, khoáng chất…, các vitamin cũng bị mất đi ít.
Ngày 14/4, ông Võ Hải Sơn, Phó cục trưởng Y tế dự phòng (Bộ Y tế), cho biết từ đầu năm 2026, cả nước ghi nhận khoảng 26.000 ca mắc tay chân miệng khiến 8 trẻ tử vong, cùng gần 32.000 ca sốt xuất huyết làm 4 người chết. Hệ thống xét nghiệm phát hiện chủng virus EV71 lưu hành với tỷ lệ cao, nguy cơ lớn gây biến chứng nặng cho bệnh nhi.
Dịch bùng phát mạnh nhất tại khu vực phía Nam. Riêng TP HCM tuần qua ghi nhận thêm 1.347 trẻ mắc tay chân miệng, tăng 64% so với trung bình 4 tuần trước, đẩy tổng số bệnh nhân từ đầu năm vượt mốc 10.000. Lượng bệnh nhi nhập viện tăng vọt buộc các bệnh viện nhi tuyến cuối của thành phố kích hoạt kịch bản chống dịch mức cao và thiết lập thêm hàng trăm giường điều trị.
Khí hậu nóng ẩm và môi trường lớp học đông đúc tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh lây lan. Ngành y tế đang phối hợp cùng ngành giáo dục tăng cường giám sát từ bệnh viện đến cộng đồng. Ông Sơn nhấn mạnh nhà trường và phụ huynh cần nhận diện sớm triệu chứng, cho trẻ nghỉ học kịp thời nhằm chặn đứng nguy cơ bùng phát ổ dịch.
Trong lúc đó, sốt xuất huyết cũng xuất hiện sớm hơn quy luật thông thường thay vì chờ đến mùa mưa. Ông Sơn đánh giá biến đổi thời tiết, mưa thất thường và mật độ dân cư cao tại các đô thị khiến muỗi truyền bệnh sinh sôi nhanh. Nhiều người dân vẫn lầm tưởng muỗi vằn chỉ đẻ trứng ở vũng nước bẩn, trong khi chúng phát triển mạnh tại các dụng cụ chứa nước sạch quanh nhà như lọ hoa, khay nước, lốp xe cũ. Cộng đồng không thể chỉ trông chờ vào biện pháp phun hóa chất vì cách này thiếu tính bền vững.
Trước nguy cơ dịch chồng dịch, ngành y tế nhấn mạnh vai trò quan trọng của cộng đồng trong phòng bệnh. Mỗi hộ gia đình cần thực hiện ngay và duy trì hàng tuần việc loại bỏ vật dụng đọng nước quanh nhà, đậy kín dụng cụ chứa nước, thay nước, cọ rửa thường xuyên các vật chứa. Ngủ màn, mặc quần áo dài tay, chống muỗi đốt và phối hợp với cơ quan chức năng khi xử lý ổ dịch.
Còn với tay chân miệng, nguyên tắc quan trọng là phát hiện sớm, cách ly kịp thời, giữ vệ sinh cá nhân và môi trường. "Những hành động nhỏ, nếu làm thường xuyên và đồng bộ, sẽ quyết định hiệu quả phòng dịch", ông Sơn nói.
Theo Aboluowang, nhồi máu cơ tim và đột quỵ thiếu máu não là hai tình trạng cấp cứu nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí kịp thời.
Dù cơ chế hình thành khác nhau, điểm chung của hai bệnh lý này đều liên quan đến sự tắc nghẽn dòng máu trong lòng mạch.
Theo BS Lưu Bác Nhân, chuyên gia về dinh dưỡng học, nhồi máu cơ tim xảy ra khi máu đông hình thành ngay tại chỗ trong động mạch vành, giống như “cặn bẩn tích tụ trong đường ống nước”, khiến dòng chảy bị chặn lại.
Trong khi đó, đột quỵ thiếu máu não thường do các vật thể như cục máu đông, mỡ, bọt khí hoặc tế bào bất thường di chuyển theo dòng máu rồi mắc kẹt tại mạch máu não.
“Về bản chất, huyết khối là tình trạng máu đông hình thành tại chỗ, còn tắc mạch là do vật thể di chuyển gây bít tắc ở vị trí khác. Tuy nhiên, cách phòng ngừa hai tình trạng này lại khá giống nhau”, bác sĩ cho biết.
Động tác nhón chân giúp giảm nguy cơ đột quỵ
Một trong những cách đơn giản được bác sĩ khuyến nghị là tập nhón chân thường xuyên. Khi thực hiện động tác này, nhóm cơ bắp chân co lại, đóng vai trò như “máy bơm” hỗ trợ đẩy máu từ tĩnh mạch trở về tim.
Theo bác sĩ, bắp chân còn được ví như “trái tim thứ hai” của cơ thể. Nếu vùng cơ này hoạt động kém, dòng máu tĩnh mạch dễ bị ứ trệ, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.
Bài tập nhón gót chân hướng về tường là một động tác đơn giản nhưng có thể thực hiện hằng ngày để hỗ trợ lưu thông máu và tăng cường sức khỏe chi dưới. Khi tập, người thực hiện đứng thẳng, mặt hướng về phía tường, hai tay đặt lên tường để giữ thăng bằng.
Từ từ nhón gót chân lên, giữ tư thế trong khoảng 3 giây để cảm nhận sự co lại của cơ bắp chân, sau đó hạ gót chân xuống một cách chậm rãi.
Động tác này nên được lặp lại nhiều lần trong ngày, với tổng số khoảng 60 lần, giúp kích hoạt nhóm cơ bắp chân – bộ phận được ví như “trái tim thứ hai” của cơ thể.
Việc duy trì bài tập đều đặn không chỉ hỗ trợ tăng sức mạnh cơ bắp, mà còn góp phần thúc đẩy tuần hoàn máu, ổn định huyết áp và giảm nguy cơ hình thành huyết khối. Ngoài ra, thói quen vận động nhẹ nhàng này còn mang lại lợi ích lâu dài cho xương khớp và chức năng não bộ nếu được duy trì thường xuyên.
Ngoài nhón chân, việc xoay cổ chân hoặc đi bộ nhanh cũng mang lại hiệu quả tương tự. Những chuyển động lặp lại ở chi dưới giúp tăng lưu thông máu, hạn chế tình trạng máu “đặc” hoặc lưu thông chậm trong lòng mạch.
Các chuyên gia khuyến nghị mỗi người nên duy trì ít nhất 150 phút vận động cường độ trung bình mỗi tuần, như đi bộ nhanh. Thói quen này không chỉ cải thiện tuần hoàn mà còn hỗ trợ phục hồi lớp nội mạc mạch máu, từ đó giảm nguy cơ hình thành huyết khối.
Ăn uống và thói quen sinh hoạt quyết định nguy cơ
Bên cạnh vận động, chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa huyết khối.
Theo bác sĩ, một trong những yếu tố nguy cơ lớn là tình trạng máu “quá đặc”. Việc uống đủ nước mỗi ngày là điều cần thiết, với lượng nước có thể tính theo công thức cân nặng nhân 30 ml. Khi cơ thể đủ nước, máu lưu thông dễ dàng hơn, giảm nguy cơ đông vón.
Ngoài ra, các thực phẩm giàu axit béo omega-3 như cá biển, quả óc chó, dầu hạt lanh được cho là có khả năng giảm độ nhớt của máu và hạn chế phản ứng viêm trong lòng mạch. Các hợp chất thực vật có trong hành tây, đậu nành lên men cũng góp phần bảo vệ thành mạch và hỗ trợ chống hình thành cục máu đông.
Dù vậy, bác sĩ lưu ý những biện pháp này chỉ mang tính hỗ trợ. Với những người có yếu tố nguy cơ cao như bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc tiền sử đột quỵ, việc thăm khám định kỳ và tuân thủ điều trị vẫn là yếu tố then chốt.
