Các tín đồ Công giáo trên thế giới kỷ niệm lễ Phục sinh trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran bắt đầu từ ngày 28.2 đã lan rộng toàn khu vực, gây chấn động nền kinh tế toàn cầu.
“Chúng ta đang dần quen với bạo lực, cam chịu và trở nên thờ ơ. Thờ ơ trước cái chết của hàng ngàn người, trước những hậu quả của hận thù và chia rẽ do xung đột”, AFP dẫn lời Giáo hoàng Leo XIV nói với đám đông tại quảng trường Thánh Peter ở Vatican.
Người đứng đầu giáo hội cũng kêu gọi một buổi cầu nguyện tại Vatican vào ngày 11.4.
Ông bày tỏ lòng kính trọng đối với người tiền nhiệm của mình, cố Giáo hoàng Francis, người lần cuối xuất hiện trước công chúng vào Chúa nhật Phục sinh năm ngoái vài giờ trước khi qua đời.
Khác với truyền thống của những người tiền nhiệm, ông không trực tiếp đề cập bất kỳ quốc gia hay khu vực nào đang vướng vào khủng hoảng.
Giáo hoàng Leo XIV đã nhiều lần kêu gọi hòa bình ở Trung Đông và tuần này trực tiếp thúc giục Tổng thống Mỹ Donald Trump tìm một “lối thoát”.
Trong thông điệp lễ Phục sinh, Giáo hoàng đã nói về “một thế giới bị tàn phá bởi chiến tranh, nhuốm màu thù hận và sự thờ ơ khiến chúng ta cảm thấy bất lực trước cái ác”. Trước đó, ông nói rằng “Chúa từ chối lời cầu nguyện của những nhà lãnh đạo gây chiến”, nhưng không đề cập cụ thể.
Tại Jerusalem, những con hẻm của thành phố cổ chìm trong im lặng, trống vắng do cuộc xung đột của Israel ở Dải Gaza và cuộc chiến ở Trung Đông. Chính quyền Israel đã hạn chế nghiêm ngặt việc tiếp cận nhà thờ Mộ Thánh, nơi các tín đồ tưởng niệm sự đóng đinh và phục sinh của Chúa Giê-su, vì lý do an ninh.
Tại Lebanon, các khu vực có đa số người theo đạo Công giáo ở phía nam đang bị mắc kẹt trong cuộc xung đột giữa Israel và phong trào Hezbollah được Iran hậu thuẫn.
Xung đột cũng ảnh hưởng đến cuộc sống của các cộng đồng thiểu số Công giáo tại các khu vực khác ở Trung Đông.
Tại Dubai (UAE), các buổi lễ đã bị hủy bỏ cho đến khi có thông báo mới vì lý do an ninh. Tại Damascus (Syria), các nhà lãnh đạo Công giáo cho biết lễ Phục sinh sẽ chỉ được tổ chức trong các buổi thánh lễ, sau vụ tấn công vào một thị trấn Công giáo ở miền trung Syria.
Chiều qua, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei đáp lại rằng Tehran đã đưa ra đề xuất "chính đáng và rộng rãi", trong khi Washington tiếp tục giữ những yêu cầu "vô lý và một chiều", theo Reuters. Ông Baghaei nêu điều kiện của Iran gồm chấm dứt chiến sự, dỡ bỏ việc phong tỏa của Mỹ, giải phóng tài sản của Iran bị đóng băng tại các ngân hàng nước ngoài. Ngoài ra, Tehran còn yêu cầu đảm bảo di chuyển an toàn qua eo biển Hormuz, thiết lập an ninh tại khu vực và Li Băng.
Trước đó, truyền thông Mỹ dẫn nguồn tin cho rằng phản hồi của Iran chưa giải quyết yêu cầu cốt lõi của Washington là phải cam kết trước về tương lai chương trình hạt nhân cùng kho uranium được làm giàu của Tehran. Mỹ muốn Iran đóng băng chương trình hạt nhân và giao lại uranium cho Washington. Trong khi đó, Iran đề xuất pha loãng một phần uranium đã được làm giàu và chuyển số còn lại cho nước thứ ba, với điều kiện là lượng vật liệu đó sẽ được đưa về Tehran nếu Washington rút khỏi thỏa thuận sau cùng, theo tờ The Wall Street Journal.
Với tỷ lệ bỏ phiếu 50-47, Thượng viện Mỹ ngày 19/5 đã thúc đẩy biện pháp nhằm hạn chế quyền hạn phát động chiến dịch quân sự của Tổng thống Donald Trump bằng cách yêu cầu phải có sự chấp thuận của quốc hội cho bất kỳ hành động quân sự nào với Iran trong tương lai.
Đây là lần đầu tiên một trong 2 viện của quốc hội Mỹ thúc đẩy một dự luật nhằm giới hạn các hoạt động quân sự của chính quyền chống lại Iran kể từ khi cuộc chiến nổ ra hồi cuối tháng 2.
Tuy nhiên, nghị quyết này vẫn phải trải qua một cuộc bỏ phiếu quyết định cuối cùng và ngay cả khi đó, nó sẽ phải đối mặt với những trở ngại lớn tại Hạ viện do đảng Cộng hòa kiểm soát, nơi vốn đã bác bỏ các nỗ lực tương tự trước đây.
Hơn nữa, gần như chắc chắn nó sẽ bị ông Trump phủ quyết nếu được trình lên Tổng thống.
Dù vậy, cuộc bỏ phiếu đã nhấn mạnh nỗi bất an ngày càng lớn ngay trong nội bộ đảng của Tổng thống Trump khi xung đột bước sang tháng thứ ba, làm cạn kiệt kho dự trữ vũ khí của Mỹ, đặt ra những dấu hỏi về mức độ sẵn sàng chiến đấu của quân đội và đẩy các ước tính chi phí chính thức cho đến nay lên trên mốc 30 tỷ USD.
Nghị quyết này sẽ yêu cầu chính quyền phải đình chỉ hành động quân sự chống lại Iran trừ khi quốc hội cho phép một cách rõ ràng đối với cuộc xung đột, viện dẫn Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973 nhằm hạn chế các chiến dịch quân sự kéo dài được phát động mà không có sự chấp thuận của các nhà lập pháp.
Về phía chính quyền Tổng thống Trump, các quan chức nói rằng Mỹ thực tế đã chấm dứt các hành động thù địch với Iran kể từ khi ban bố lệnh ngừng bắn vào ngày 7/4.
Mặc dù vậy, Tổng thống Trump và các trợ lý của ông nhiều lần cảnh báo Mỹ sẽ nối lại chiến dịch tấn công quân sự Iran với tên gọi mới nếu Tehran không nhanh chóng đạt thỏa thuận.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết chính quyền của ông Trump vẫn ưu tiên một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột với Iran, nhưng đã sẵn sàng tái khởi động cuộc chiến nhằm đảm bảo rằng Tehran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân.
Ông Vance khẳng định Mỹ đã làm suy yếu năng lực quân sự thông thường của Iran thông qua 6 tuần đầu tiên của cuộc chiến.
“Điều đó đã được thực hiện thành công. Chúng ta luôn có thể làm nhiều hơn một chút, nhưng vị thế của chúng ta hiện nay là Tổng thống đã chỉ thị cho chúng tôi phải đàm phán một cách quyết liệt với Iran. Chúng ta đã đạt được nhiều tiến triển”, ông nói.
Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi nghĩ rằng Iran muốn thực hiện một thỏa thuận. Vì vậy, chúng ta đang ở một vị thế khá tốt, nhưng vẫn có một phương án B, và phương án B là chúng ta có thể tái khởi động chiến dịch quân sự để tiếp tục theo đuổi tiến trình nhằm đạt được các mục tiêu của nước Mỹ. Chúng ta sẽ không chấp nhận một thỏa thuận cho phép Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Vì vậy, như Tổng thống vừa nói với tôi, chúng ta đã sẵn sàng nạp đạn, khóa mục tiêu”.
Hệ thống đường sắt Trung Quốc vừa lập thêm một kỷ lục mới trong dịp Xuân Vận (2.2 - 13.3) vừa qua, khi phục vụ 538 triệu lượt khách. Theo tờ China Daily, so với cùng kỳ năm ngoái, số lượt khách tăng 4,8%, còn hàng hóa tăng 2,1% (tương đương 424 triệu tấn), cũng là kỷ lục mới.
Theo số liệu của Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc, các tuyến đường sắt trên toàn quốc vận hành trung bình 12.861 chuyến tàu chở khách mỗi ngày, với mức cao điểm là 14.037 chuyến/ngày. Đáng chú ý, theo Tân Hoa xã, việc đi lại giữa các thành phố lớn trở nên dễ dàng hơn nhiều, khi 97% các thành phố có hơn nửa triệu dân tại Trung Quốc đều có kết nối đường sắt cao tốc (từ 200 km/giờ).
Quá trình phát triển khoảng 2 thập niên của đường sắt cao tốc Trung Quốc gây nhiều chú ý cả về tốc độ, tổng chiều dài cũng như việc từng bước làm chủ công nghệ. Theo nghiên cứu Công nghiệp đường sắt Trung Quốc đăng trên chuyên san MDPI, Trung Quốc đã bắt kịp công nghệ đường sắt cao tốc nhờ tập trung vào việc mở rộng phạm vi các cơ hội công nghệ, trước khi từng bước tiến sâu hơn. Nghiên cứu do các chuyên gia tại Đại học Công nghệ Hoa Trung (Trung Quốc), Đại học Công nghệ và Kinh doanh Vũ Hán (Trung Quốc) và Trường Quản lý ESSCA (Pháp) thực hiện. Theo đó, do nhu cầu cấp thiết về phát triển kinh tế và xu hướng phát triển công nghệ đường sắt cao tốc, Trung Quốc đã chọn phương án nhập khẩu, tiếp thu và ứng dụng công nghệ tiên tiến nước ngoài, thay vì tự phát triển, để nhanh chóng nâng cao năng lực công nghệ. Năm 2004, chính phủ Trung Quốc đã xây dựng Kế hoạch Mạng lưới đường sắt trung và dài hạn, đề xuất kế hoạch xây dựng 12.000 km đường sắt cao tốc trước năm 2020.
Tổng công ty Toa xe đường sắt Trung Quốc (CRRC) đã nhập khẩu 4 công nghệ tàu điện EMU từ các công ty Alstom (Pháp), Kawasaki Heavy Industries (Nhật Bản), Bombardier (Canada) và Siemens (Đức). Chiến lược của CRRC là trực tiếp mua sản phẩm và công nghệ để thúc đẩy mô hình "thiết kế và sản xuất chung", giúp các doanh nghiệp trong nước nắm vững công nghệ tiên tiến.
Nhờ mô hình trên, các công ty đường sắt Trung Quốc gần như đã hoàn toàn tự chủ về nguồn công nghệ, góp phần vào sự hội nhập và đổi mới dựa trên các sản phẩm nhập khẩu. Năm 2008, các bộ ngành liên quan đưa ra kế hoạch phát triển tàu cao tốc phục vụ tuyến Bắc Kinh - Thượng Hải, trong đó nâng tốc độ EMU từ 250 - 300 km/giờ lên mức 350 km/giờ hoặc cao hơn. Bộ Đường sắt Trung Quốc khi đó điều phối dự án với đội ngũ gồm chuyên gia từ 6 tập đoàn nhà nước, 25 trường đại học, 11 viện nghiên cứu hàng đầu, 51 phòng thí nghiệm và đội ngũ 68 viện sĩ, 500 giáo sư và hơn 10.000 kỹ sư và kỹ thuật viên. Dự án đã sản xuất phiên bản tàu EMU CRH380 với tốc độ lên đến 380 km/giờ, dù một số bộ phận vẫn do Siemens và các công ty nước ngoài khác cung cấp. Quan trọng hơn, các công ty đường sắt trong nước đã đạt được một số đột phá trong các công nghệ then chốt như thân tàu và hệ thống động lực. Họ còn phát triển các phiên bản EMU thích nghi với các yếu tố môi trường khắc nghiệt như đồi núi, cát và nhiệt độ thấp.
Nhiều nguồn công nghệ khác nhau tạo cơ hội phát triển nhanh chóng ngành công nghiệp đường sắt cao tốc Trung Quốc, nhưng cũng dẫn đến sự tồn tại cùng lúc nhiều nền tảng công nghệ và sản phẩm khác nhau. Có đến 17 loại tàu EMU từ 4 nền tảng công nghệ ở Trung Quốc với nhiều mẫu, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế điều khiển… khác nhau. Để giải quyết, Bộ Đường sắt Trung Quốc vào năm 2012 liên kết các công ty trong nước, trường đại học, đơn vị nghiên cứu khoa học và các lực lượng có lợi thế khác để phát triển một tàu điện tiêu chuẩn chung, có tốc độ 350 km/giờ. Tháng 6.2013, dự án EMU "Tiêu chuẩn Trung Quốc" chính thức triển khai nhằm phát triển công nghệ nội địa. "Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc đã đề xuất tiêu chuẩn đáp ứng nhu cầu trong nước. Năm 2015, chúng tôi đã hoàn thành tàu Phục Hưng, được gọi là tàu tiêu chuẩn Trung Quốc", theo các nhà nghiên cứu.
Năm 2017, tàu điện EMU tiêu chuẩn Trung Quốc chính thức được đặt tên là Phục Hưng CR400 và được đưa vào vận hành thương mại với tốc độ 350 km/giờ trên tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh - Thượng Hải vào cùng năm. Nâng cao giới hạn hơn nữa, theo China Daily, dự kiến tàu CR450 hoàn tất đánh giá vận hành và hoàn thiện thiết kế trong năm nay, tiến thêm một bước gần hơn đến việc vận hành thương mại sau thử nghiệm trên một đường sắt thực tế đã đạt tốc độ 453 km/giờ.
