Cập nhật ổ dịch vi rút Hanta

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 15/5 tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại khu phức hợp Trung Nam Hải nằm giữa trung tâm thủ đô Bắc Kinh. Đây là lần đầu tiên ông Trump được mời đến Trung Nam Hải, và cũng là lãnh đạo nước ngoài hiếm hoi đặt chân vào khu vực được mệnh danh là "Nhà Trắng" của Trung Quốc và là trung tâm quyền lực của nước này.

Hai lãnh đạo bắt tay, chụp ảnh lưu niệm rồi dự tiệc trà và bữa trưa làm việc, những hoạt động cuối cùng trong chuyến thăm cấp nhà nước của ông Trump tới Trung Quốc.

Ông Trump từng thăm Trung Quốc và tới Tử Cấm Thành hồi năm 2017 ở nhiệm kỳ đầu tiên, song khi đó không vào Trung Nam Hải. Quần thể này được xây dựng từ thế kỷ 12, là vườn ngự uyển và nơi nghỉ của hoàng tộc thời phong kiến. Sau năm 1949, một phần quần thể trở thành công viên công cộng, phần còn lại trở thành trụ sở của Ủy ban Trung ương Đảng và Văn phòng Chính phủ Trung Quốc.

Trong chuyến thăm lần này, ông Tập đích thân dẫn ông Trump đi qua các khu vườn và đình đài trong Trung Nam Hải, thông qua phiên dịch viên, giới thiệu lịch sử của khu phức hợp trước khi hai phái đoàn bước vào hội đàm.

"Những cây ở bên này đều đã hơn 200-300 năm tuổi", ông Tập vừa nói vừa chỉ tay về một số gốc cây trong lúc đi dạo với ông Trump. "Bên kia có một số cây hơn 400 năm tuổi".

"Chúng sống lâu vậy sao?", Tổng thống Mỹ đáp lại.

"Ở những khu khác còn có những cây 1.000 năm tuổi", ông Tập tiếp tục.

Ông Trump đã hỏi ông Tập rằng Trung Quốc có tiếp đón các nguyên thủ nước ngoài khác tại đây không.

"Rất hiếm. Ban đầu chúng tôi hoàn toàn không tiến hành các hoạt động đối ngoại ở đây, và ngay cả về sau, nơi này cũng chỉ được sử dụng cực kỳ hạn chế", ông Tập đáp lại, nhấn mạnh tính chất "đặc biệt khép kín và biệt lập" của địa điểm này.

Lãnh đạo Trung Quốc giới thiệu cho ông chủ Nhà Trắng hai cây bách cổ gọi là "liên lý bách" (lianli bai), thuật ngữ để chỉ các cây cổ thủ có bộ rễ riêng, nhưng thân và cành của chúng đan chặt vào nhau sau hàng trăm năm phát triển cạnh nhau.

Trong văn hóa phương Đông, đây là biểu tượng của tình yêu thủy chung hay sự gắn kết bền chặt, không thể chia rời. "Hai cái cây này đã gắn liền thành một. Chúng hơn 100 năm tuổi", ông Tập nói với ông Trump.

Theo bình luận viên Lee Beul-chan của Chosun, "liên lý bách" được sử dụng như hình ảnh ẩn dụ cho quan hệ Mỹ - Trung. Hai nước có thể cạnh tranh gay gắt, nhưng lợi ích kinh tế, tài chính và địa chính trị đã khiến họ gắn chặt với nhau đến mức khó tách rời hoàn toàn.

"Thông điệp mà ông Tập muốn truyền tải tới ông Trump là 'sức mạnh của Trung Quốc đã trường tồn hàng trăm năm' và 'quan hệ Mỹ - Trung sau cùng cũng khó tránh khỏi việc đan xen chặt chẽ vào nhau'", một nguồn tin ngoại giao ở Bắc Kinh nói.

Khi Tổng thống Mỹ tỏ ra thích thú với "hoa nguyệt quý" trong Trung Nam Hải và khen đây là loại hoa "đẹp nhất trên đời", Chủ tịch Trung Quốc nói sẽ gửi hạt giống loại hồng bản địa này cho ông. "Tôi rất thích điều đó", ông Trump đáp lại.

Đoạn trao đổi nhanh chóng trở thành một trong những khoảnh khắc đáng chú ý của chuyến thăm. Theo Republic World, hình ảnh tặng hạt giống hoa hồng có nhiều ý nghĩa. Hoa hồng thường gắn với tình hữu nghị và sự kiên nhẫn, nhưng cũng có gai, phần nào phản ánh mối quan hệ vừa hợp tác vừa cạnh tranh đầy phức tạp giữa Washington và Bắc Kinh.

Chủ tịch Tập sau đó giải thích rằng ông mời Tổng thống Trump đến Trung Nam Hải nhằm "đáp lại thịnh tình mà ông ấy dành cho tôi tại Mar-a-Lago năm 2017". Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng việc mời ông Trump đến và làm việc tại Trung Nam Hải còn nằm trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm xây dựng hình ảnh siêu cường ngang hàng với Mỹ.

Trung Nam Hải được ví như "trái tim quyền lực" của Trung Quốc thời hiện đại, là nơi nhiều lãnh đạo cấp cao nước này sinh sống và làm việc. Khu phức hợp được bảo vệ nghiêm ngặt, do đơn vị an ninh tinh nhuệ phụ trách. Hình ảnh khu vực thường được làm mờ trên các nền tảng bản đồ số Trung Quốc.

Dưới thời cựu tổng thống Barack Obama, khái niệm G2 đã xuất hiện, nhằm mô tả vai trò trung tâm của Mỹ và Trung Quốc trong nền kinh tế toàn cầu, nhưng chưa bao giờ được Washington chính thức chấp nhận. Do đó, trong chuyến thăm của ông Trump, Bắc Kinh đã xây dựng hàng loạt hình ảnh để củng cố cảm giác về một cuộc gặp giữa hai lãnh đạo đang cùng quản lý trật tự quốc tế.

Tổng thống Trump cũng đã đề cập đến khái niệm G2 khi trả lời phỏng vấn Fox News sau cuộc hội đàm với Chủ tịch Tập ngày 14/5.

"Đây là hai quốc gia vĩ đại. Tôi gọi đó là G2. Đây là G2", ông Trump nói. "Tôi nghĩ sự kiện này sẽ là một khoảnh khắc rất quan trọng trong lịch sử".

"Ông Tập đã làm được điều mà các lãnh đạo Trung Quốc tìm kiếm suốt nhiều năm, đưa một tổng thống Mỹ tới Bắc Kinh như một người ngang hàng không thể tranh cãi", Julian Gewirtz, cố vấn phụ trách Trung Quốc tại Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ dưới thời cựu tổng thống Joe Biden, nói với Washington Post.

Trong lịch sử hiện đại, chỉ một số ít nguyên thủ nước ngoài được lãnh đạo Trung Quốc tiếp đón tại Trung Nam Hải.

Năm 1972, chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông đã mời ông Richard Nixon tới Trung Nam Hải trong chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống Mỹ đến Trung Quốc, mở đường cho tiến trình hâm nóng quan hệ song phương.

Các tổng thống Mỹ khác như George W. Bush và Barack Obama cũng đã đến Trung Nam Hải khi thăm Trung Quốc năm 2002 và 2014. Lãnh đạo thế giới gần đây nhất đặt chân đến Trung Nam Hải là Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong hai chuyến thăm vào năm 2024 và 2025.

Tin Gốc: Vnexpress

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 14/5 đón tiếp và hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Bắc Kinh, thảo luận về các vấn đề cùng quan tâm, trong đó có năng lượng và chiến sự Iran.

Hai lãnh đạo nhất trí thiết lập "mối quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng" nhằm định hướng cho quan hệ song phương trong ba năm tới và xa hơn nữa. Đây là lần đầu tiên cụm từ "ổn định chiến lược mang tính xây dựng" được sử dụng cho quan hệ Mỹ - Trung.

Cách đó vài trăm km, tại tỉnh Sơn Đông cùng các vùng lân cận, một mạng lưới cảng biển, đường ống và nhà máy lọc dầu đang miệt mài hoạt động, với những bồn chứa dầu khổng lồ và hàng chục cột ống khói vươn lên giữa vùng đồng bằng ven biển hoang sơ.

Theo CNN, tại đây, các "nhà máy lọc dầu ấm trà", thuật ngữ để chỉ những cơ sở lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ được chính quyền Trung Quốc cấp phép hoạt động, đang từng ngày tinh chế dầu thô của Iran, vốn chịu lệnh trừng phạt từ Mỹ, thành xăng, dầu diesel và các sản phẩm hóa dầu khác để cung cấp cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Giờ đây, khi Mỹ tìm cách cắt đứt các nguồn tài chính nhằm buộc Iran nhượng bộ để chấm dứt cuộc chiến kéo dài nhiều tháng qua, những hoạt động này không còn nằm ngoài lề nữa, mà nhiều khả năng sẽ được đưa thẳng lên bàn đàm phán giữa ông Trump và ông Tập.

Căng thẳng ngày càng gay gắt trong bối cảnh Trung Quốc vừa muốn duy trì quan hệ ổn định với Mỹ vừa thắt chặt mối quan hệ hợp tác kinh tế và ngoại giao với Iran.

Ngay trước khi Tổng thống Trump lên đường tới Bắc Kinh, Bộ Tài chính Mỹ đã đưa 12 cá nhân và tổ chức vào danh sách đen do liên quan đến hoạt động "bán và vận chuyển dầu Iran" sang Trung Quốc.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gần đây cáo buộc Trung Quốc hỗ trợ cho các mạng lưới quân sự của Iran bằng cách mua dầu thô của nước này. Bắc Kinh bác bỏ các cáo buộc như vậy.

Hồi đầu tuần, khi các phóng viên CNN đi dọc theo con đường vắng vẻ ven những nhà máy lọc dầu san sát ngay phía bắc ranh giới hai tỉnh Sơn Đông và Hà Bắc, họ có thể nhận thấy an ninh đã được thắt chặt quanh các cơ sở do Tập đoàn Hóa chất Tân Hải Hà Bắc vận hành. Đây là nhà máy lọc dầu từng bị Mỹ trừng phạt vào năm ngoái.

Bảo vệ đứng gác trước cổng vào khu phức hợp chế xuất, một công trình trải dài trên nhiều lô đất thuộc khu vực cảng công nghiệp.

Nhiều phương tiện, trong đó có một chiếc in logo công ty, bắt đầu bám đuôi nhóm phóng viên CNN khi họ lái xe trên con đường trước cơ sở này, đồng thời tìm cách ngăn cản nhóm ghi hình ngay cả qua cửa sổ xe. Những cơ sở khác mà nhóm đi ngang qua trong khu vực không được bảo vệ nghiêm ngặt như vậy.

Tập đoàn Tân Hải Hà Bắc sản xuất xăng, dầu diesel và các loại hóa chất như bitum, vốn được dùng để trải nhựa mặt đường. Mỹ hồi tháng 5/2025 cáo buộc Tân Hải Hà Bắc mua dầu mỏ "liên quan đến quân đội Iran". Washington nói rằng công ty này đã nhập khẩu lượng dầu thô trị giá hàng trăm triệu USD được vận chuyển trên các tàu thuộc "hạm đội bóng ma", trong đó có cả những tàu đang bị trừng phạt vì vận chuyển hàng hóa từ Iran.

Công ty cũng nằm trong danh sách đen đang ngày càng dài thêm của Mỹ. 4 nhà máy lọc dầu khác của Trung Quốc đã bị trừng phạt từ năm ngoái đến nay, hầu hết nằm chỉ cách nhau vài giờ lái xe.

Ngành công nghiệp lọc dầu tại tỉnh Sơn Đông hình thành từ nhiều thập kỷ trước để khai thác mỏ dầu Thắng Lợi ở đồng bằng sông Hoàng Hà. Tuy nhiên, hiện nay họ chủ yếu nhập khẩu từ nước ngoài, chế biến khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ của Trung Quốc.

"Những nhà máy nhỏ đó hoạt động với biên lợi nhuận khá thấp", Erica Downs, học giả nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Chính sách Năng lượng Toàn cầu thuộc Đại học Columbia, nói. "Mức chiết khấu mà họ có được suốt nhiều năm qua khi nhập khẩu dầu thô từ Venezuela, Nga và Iran đã giúp họ tồn tại".

Mỹ từng tránh trừng phạt Hóa dầu Hằng Lực, nhà máy lọc dầu có quy mô lớn hơn nhiều tại Đại Liên, thành phố cảng đối diện với Sơn Đông qua biển Bột Hải. Tuy nhiên, Bộ Tài chính Mỹ tháng trước đưa nhà máy này vào danh sách trừng phạt, dấu hiệu cho thấy Washington sẵn sàng nhắm tới những cái tên lớn hơn.

Tài liệu của Bộ Tài chính Mỹ mô tả Hằng Lực là "một trong những khách hàng lớn nhất mua dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ khác của Iran". Công ty này đã phủ nhận cáo buộc.

Trung Quốc đã bác bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ và yêu cầu các nhà máy lọc dầu liên quan không tuân thủ.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc dẫn lại lời của người phát ngôn hôm 12/5 tuyên bố nước này "kiên quyết phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương phi pháp", khi được đề nghị bình luận về thông tin mua dầu Iran.

Theo chuyên gia Downs từ Đại học Columbia, các tập đoàn năng lượng quốc gia khổng lồ, vốn gắn kết sâu rộng với hệ thống tài chính quốc tế, thường tuân thủ các quy định liên quan đến lệnh trừng phạt do Mỹ áp đặt. Nhưng các nhà máy lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ ở Trung Quốc có thể phớt lờ lệnh trừng phạt, vì họ chủ yếu hoạt động ở thị trường nội địa.

Tại Hóa dầu Tân Hải Hà Bắc, một năm sau khi bị đưa vào danh sách đen của Mỹ, nguồn dầu mà cơ sở này đang xử lý vẫn không rõ ràng. Nhưng từ cổng chính luôn đông đúc nhân viên cho đến các đoàn xe bồn nối đuôi nhau trên con đường gần đó, mọi hoạt động kinh doanh dường như vẫn diễn ra nhộn nhịp.

'Nguồn cung ổn định'

Trong bối cảnh cú sốc dầu mỏ toàn cầu do cuộc chiến giữa Mỹ và Iran chưa có dấu hiệu lắng dịu, các nhà máy lọc dầu độc lập dường như đang đóng vai trò quan trọng hơn đối với an ninh năng lượng của Trung Quốc.

Dầu Iran, chủ yếu được xử lý qua các nhà máy lọc dầu độc lập, chiếm khoảng 13% lượng dầu nhập khẩu bằng đường biển của Trung Quốc trước khi xung đột Trung Đông nổ ra. Theo Muyu Xu, nhà phân tích dầu thô cấp cao tại hãng dữ liệu Kpler, năm ngoái, lượng dầu này có giá trị ước tính khoảng 32,5 tỷ USD, nhưng sau khi trừ các khoản phí, Iran có lẽ chỉ thu về được khoảng 2/3.

Tháng trước, khi việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz làm gián đoạn hoạt động xuất khẩu của các quốc gia khác, tỷ lệ dầu xử lý tại các "nhà máy ấm trà" đã tăng lên 18%, Xu cho biết.

"Mục tiêu hàng đầu của Trung Quốc là duy trì nguồn cung nhiên liệu ổn định để bảo đảm an ninh năng lượng. Vì vậy, họ đang đặt niềm tin vào các nhà máy lọc dầu tư nhân, bởi họ biết những đơn vị này vẫn có cách để xoay xở nguồn dầu thô đầu vào", bà nhận định.

Theo dữ liệu từ công ty phân tích Vortexa, trong suốt tháng 3 và tháng 4, 4 cảng dọc bờ biển Hoàng Hải thuộc tỉnh Sơn Đông cùng với cảng Đại Liên đã tiếp nhận trung bình hơn 1,5 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Iran.

Dầu thô thường được các "đội tàu bóng đêm" vận chuyển từ cảng của Iran đến những nơi như khu vực giới hạn cảng phía đông (EOPL), nằm gần eo biển Singapore. Tại EOPL, hàng chục con tàu thường xuyên túc trực trong tình trạng tắt thiết bị định vị. Chúng liên tục sang chiết dầu đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ cho nhau nhằm xóa dấu vết về nguồn gốc thực sự.

Ảnh vệ tinh tháng trước được CNN phân tích cho thấy tàu Herby treo cờ Iran áp sát một tàu dầu khác mang tên Huancayo tại vùng biển EOPL. Vị trí của hai con tàu cho thấy chúng đang tiến hành sang chiết nhiên liệu trên biển.

Những con tàu sau khi tiếp nhận dầu sẽ tiếp tục hành trình đến các cảng tiếp nhận. Lúc này, số hàng hóa trên tàu sẽ được dán nhãn là dầu xuất khẩu từ một quốc gia thứ ba, như Malaysia hay Indonesia.

Theo dữ liệu từ Kpler, vào tháng trước, ít nhất 7 con tàu đã tiếp nhận dầu thô của Iran tại khu vực này rồi lên đường hướng tới các cảng ở Sơn Đông.

Dữ liệu về quyền sở hữu tàu Herby do đơn vị theo dõi hàng hải Marine Traffic cung cấp cho thấy con tàu này có liên quan đến Công ty Dầu khí Quốc gia Iran.

Vài tuần sau, vào cuối tháng 4, khi tàu Herby trên đường quay trở về phía tây để tới Iran, nó đã chạm trán USS Rafael Peralta, khu trục hạm đang thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ.

Video do hải quân Mỹ công bố cho thấy chiến hạm này đã áp sát tàu Herby. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã chặn tàu dầu này khi nó đang "tìm cách tiến về một cảng của Iran".

Tại miền đông Trung Quốc, khoảng ba ngày sau, dữ liệu từ Marine Traffic cho thấy tàu Huancayo đang neo đậu gần một cầu cảng tại cảng Yên Đài, tỉnh Sơn Đông. Sau đó, con tàu biến mất khỏi hệ thống định vị và xuất hiện trở lại ba ngày sau tại đúng vị trí cũ bên cầu cảng.

Khoảng thời gian này hoàn toàn trùng khớp với thời gian bơm dầu lên kho bãi tại cảng, khép lại hành trình trên biển của lô dầu thô nghi từ Iran đến Trung Quốc.

Tin Gốc: Vnexpress

Defense Express nhận định, sự phát triển mới nhất của Ukraine trong lĩnh vực xuồng không người lái cho thấy nước này đang vượt ra ngoài khái niệm truyền thống về USV và hướng tới các nền tảng tác chiến robot kết nối mạng hoàn chỉnh.

Theo đó, USV Katran X1.2 đã được thử nghiệm như một bệ phóng di động cho các UAV đánh chặn điều khiển bằng AI có khả năng đối phó các mục tiêu trên không, bao gồm UAV cảm tử Shahed của Nga.

Hệ thống này được phát triển thông qua hợp tác giữa công ty Ukraine MAC HUB và Black Sea Legion, một đơn vị hải quân hoạt động dưới quyền Tổng cục Tình báo Quốc phòng Ukraine.

Trong các cuộc thử nghiệm trên sông Dnipro, hệ thống Katran X1.2 mang theo tới 27 UAV đánh chặn MAC Dead Fly, tạo ra cái mà các nhà phát triển mô tả là một lớp phòng thủ mới có thể hoạt động trực tiếp dọc theo các hành lang tấn công của UAV. Cơ chế này cho phép USV của Ukraine biến thành "tàu sân bay" mini.

Logic chiến thuật phía sau dự án phản ánh sự thay đổi trong cách Nga tiến hành các cuộc tập kích UAV tầm xa. UAV Shahed thường sử dụng các tuyến đường sông và quỹ đạo bay thấp để giảm khả năng bị phát hiện và vượt qua một phần mạng lưới phòng không của Ukraine.

Bằng cách triển khai UAV đánh chặn từ các nền tảng hải quân cơ động, lực lượng Ukraine có thể đẩy vùng phòng thủ ra xa phía trước thay vì chỉ phụ thuộc vào các hệ thống mặt đất cố định.

Về mặt kỹ thuật, USV Katran X1.2 được thiết kế như một nền tảng tác chiến đa nhiệm thay vì chỉ là một xuồng tấn công đơn chức năng. Phương tiện này dài khoảng 9m, sử dụng động cơ 350 mã lực và có tầm hoạt động lên tới 1.600km. Ngoài việc mang UAV đánh chặn, nền tảng này còn có thể tự hoạt động như một xuồng tấn công và có khả năng mang tên lửa tầm ngắn R-73 hoặc các hệ thống trên không khác.

Yếu tố đánh chặn có thể là tính năng mang ý nghĩa chiến lược quan trọng nhất. UAV MAC Dead Fly được cho là sử dụng trí tuệ nhân tạo tích hợp để tự động phát hiện mục tiêu và có thể đạt tốc độ khoảng 380km/h, với các nỗ lực đang được tiến hành nhằm nâng con số này lên 450km/h.

Mức hiệu suất này được thiết kế đặc biệt để đối phó các UAV kiểu Shahed, vốn đã trở thành một trong những công cụ chủ lực của Nga nhằm làm quá tải hệ thống phòng không Ukraine và tấn công cơ sở hạ tầng.

Dự án cũng cho thấy Ukraine đang tiếp tục tích hợp nhiều lĩnh vực không người lái vào các hệ thống tác chiến thống nhất. Cả xuồng không người lái và các UAV đánh chặn trên không của nó được cho là phối hợp thông qua mạng MAC Mission Control, cho phép người vận hành điều khiển đồng thời nhiều nền tảng robot từ một trung tâm chỉ huy cơ động đặt trên bờ.

Trong vài năm qua, cả Nga và Ukraine đã phát triển các USV. Trên thực tế, hiện tại chưa quốc gia nào có biện pháp đối phó hiệu quả hoàn toàn với dòng vũ khí này. Tốc độ, phần thân nằm thấp và chiến thuật bầy đàn của các USV tạo ra mối đe dọa mới mà học thuyết và hệ thống hải quân hiện nay chưa sẵn sàng đối phó.

Tin Gốc: Dân Trí