Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky nói với các phóng viên hôm 15/6 rằng ông đã tìm cách sắp xếp cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tuần này tại Evian-les-Bains, Pháp.
Theo hãng tin Reuters, ông Zelensky nói rằng: “Châu Âu và Mỹ đã nhất trí, nhưng Nga lại một lần nữa chứng tỏ rằng… họ không sẵn sàng đàm phán”.
Khi được hỏi về các cuộc trao đổi với Ukraine để tổ chức cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết “tất nhiên, không có thông điệp nào như vậy”.
Ông Peskov nói thêm rằng lời đề nghị của Nga về việc mời Tổng thống Zelensky đến thủ đô Moscow để đàm phán “một cách có trách nhiệm và nghiêm túc” nhằm chấm dứt xung đột vẫn còn nguyên vẹn. Tuy nhiên, ông Zelensky đã nhiều lần nói rằng việc ông đến Moscow là “không khả thi”.
Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cũng bác bỏ những phát ngôn của Tổng thống Zelensky, cho rằng nhà lãnh đạo Ukraine đang thực hiện “ngoại giao tuyên truyền” mang tính hình thức, thiếu thiện chí.
“Ông ấy quen diễn trước công chúng”, ông Lavrov nói thêm.
Trợ lý Tổng thống Nga Yury Ushakov cũng cho biết Moscow chưa nhận được bất kỳ đề xuất nào từ bất kỳ bên nào về việc sắp xếp một cuộc gặp giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Mỹ.
“Chưa ai tiếp cận chúng tôi với những đề xuất như vậy. Tôi đã thấy các thông tin trên truyền thông đề cập đến điều này, nhưng không có thông tin nào khác”, ông Ushakov nói thêm.
Ông Ushakov xác nhận, trong cuộc điện đàm ngày 14/6, Tổng thống Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump không thảo luận về khả năng tổ chức một cuộc gặp với Tổng thống Zelensky tại Mỹ.
Trước đó, Tổng thống Zelensky và Tổng thống Trump đã thảo luận về khả năng tổ chức một cuộc gặp với Tổng thống Putin tại Mỹ.
Thông qua các bên trung gian, các mối liên hệ ngoại giao và các kênh tình báo, Ukraine đã chuyển đến Nga một đề xuất về cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh G7 với sự tham gia của Tổng thống Mỹ.
Sau đó, Tổng thống Zelensky đề xuất tổ chức cuộc gặp với Tổng thống Putin tại một quốc gia trung lập, thay vì đến Moscow theo đề xuất của Điện Kremlin.
Theo ông Zelensky, nơi diễn ra cuộc gặp của hai nhà lãnh đạo Ukraine và Nga có thể là Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ, hoặc một quốc gia ở Trung Đông. Tuy nhiên, ông Zelensky thừa nhận ông Putin “không ủng hộ ý tưởng này”.
Khi được hỏi về thời điểm có thể nối lại các cuộc đàm phán do Mỹ làm trung gian với Nga, ông Zelensky nhấn mạnh rằng việc tổ chức các cuộc thảo luận như vậy rất khó khăn.
Tổng thống Zelensky cho biết ông muốn tận dụng cơ hội tại hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp để gặp gỡ Tổng thống Putin, nhưng Nga không có cùng quan điểm này.
Tổng thống Zelensky tiết lộ việc ông đã đề xuất với Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về việc tổ chức một cuộc gặp với phía Nga tại Thụy Sĩ. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng phía Nga chưa phản hồi.
Trong thời gian qua, ông Zelensky đã nhiều lần bày tỏ mong muốn gặp trực tiếp ông Putin để thảo luận về cuộc xung đột kéo dài 4 năm qua.
Ngày 4/6, ông Zelensky đã công bố một bức thư ngỏ gửi nhà lãnh đạo Nga, trong đó đề xuất tổ chức một cuộc gặp tại nước thứ 3 nhằm đạt được các thỏa thuận về nền hòa bình lâu dài.
Đáp lại, Tổng thống Putin bác thư ngỏ của ông Zelensky, tuyên bố ông không thấy có lý do gì để gặp mặt nhà lãnh đạo Ukraine cho tới khi có một thỏa thuận hòa bình giữa 2 nước.
Trong một bức thư gửi Đại sứ Ukraine Vasyl Bodnar, ông Kaminski liên kết quyết định của mình với "các hành động và tuyên bố của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, lại được tất cả các cựu tổng thống Ukraine và đại đa số giới chính trị Ukraine ủng hộ".
Ông Kaminski, thành viên của đảng Liên minh Dân chủ châu Âu (UPA) theo khuynh hướng tự do-bảo thủ, cho hay sẽ trả lại 2 huân chương do quan điểm của Ukraine về các vấn đề lịch sử. Ông đã được Kyiv trao tặng các huy chương này để ghi nhận đóng góp của ông trong nỗ lực gia nhập Liên minh châu Âu của Ukraine.
"Tôi đã nhận những huân chương này như một biểu hiện của các giá trị chung nhằm củng cố mối quan hệ giữa Ba Lan và Ukraine. Ngày nay, tôi không thể giữ lại, vì những quan chức cấp cao nhất của Ukraine và một phần đáng kể giới tinh hoa chính trị của nước này vẫn chưa thể lên án những kẻ gây ra vụ thảm sát Volyn và những vụ giết người hàng loạt đối với công dân Ba Lan", ông Kaminski viết trong thư.
Quyết định của ông Kaminski được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau khi Tổng thống Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội theo tên Quân Kháng chiến Ukraine (UPA), một tổ chức thời Thế chiến 2 mà Ba Lan lên án vì tiến hành vụ thảm sát Volyn, theo trang tin The Kyiv Independent.
Việc ông Zelensky đặt tên một đơn vị quân đội theo tên UPA đã gây ra sự phản đối rộng rãi ở Ba Lan. Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki hôm 19.6 tước bỏ Huân chương Đại bàng Trắng đã được trao tặng cho ông Zelensky. Đây là huân chương nhà nước cao nhất của Ba Lan.
Đáp lại, một số quan chức Ukraine đương nhiệm và cựu quan chức, bao gồm cả các cựu tổng thống, đã trả lại các huân chương nhà nước do Ba Lan trao tặng.
Cuộc tranh cãi mới nhất đánh dấu một trong những cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất giữa hai nước láng giềng trong nhiều năm, bắt nguồn từ những quan điểm khác nhau về UPA.
Trong khi Ukraine nhấn mạnh di sản của UPA trong việc chống lại sự kiểm soát của Moscow, thì ở Ba Lan, nhóm này được xem là thủ phạm gây ra nhiều vụ thảm sát mà Warsaw cho là diệt chủng ở Volyn năm 1943-1945, khi khu vực này bị Đức Quốc xã chiếm đóng. Volyn hiện nay là miền tây Ukraine.
Kyiv cho rằng hàng ngàn người Ukraine đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công trả đũa. Vụ thảm sát Volyn vẫn là một trong những chương đau thương nhất trong lịch sử quan hệ Ba Lan - Ukraine, theo The Kyiv Independent.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 24/6, Tổng thống Donald Trump cho biết Iran đã thông báo với Mỹ rằng nước này sẽ không thu bất kỳ khoản phí cầu từ các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
“Trái với những bản tin sai sự thật từ truyền thông giả mạo chuyên gây rối, Iran đã thông báo với Mỹ rằng họ không thu phí, không thu phí bảo hiểm hay áp đặt bất kỳ khoản phí nào khác đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, cũng như không nhận bất kỳ khoản tiền nào như vậy. Nếu thông tin này là sai, các cuộc đàm phán sẽ chấm dứt ngay lập tức!”, ông Trump cảnh báo.
Ông Trump cũng khẳng định “Mỹ không chuyển bất kỳ khoản tiền nào cho Iran, cũng không giải ngân bất kỳ khoản tiền nào thuộc về Iran cho nước này”.
“Chúng tôi sẽ chuyển một phần tiền của họ, vốn hoàn toàn do chúng tôi kiểm soát, cho nông dân và chủ trang trại của chúng tôi để mua ngô, lúa mì, đậu nành và nhiều loại nông sản khác. Iran đang rất cần lương thực, và chúng tôi sẽ mua lương thực cho họ từ Mỹ”, ông Trump cho biết thêm.
Trước đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 23/6 tuyên bố không quốc gia nào được phép thu phí trên eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu.
“Đây là tuyến đường thủy quốc tế. Không quốc gia nào được phép thu phí trên tuyến đường thủy quốc tế. Đó là luật quốc tế hiện hành. Đó là quy định ở các vùng biển quốc tế trên toàn thế giới", Ngoại trưởng Mỹ nói, đề cập đến eo biển Hormuz.
Tuyên bố của các quan chức Mỹ được đưa ra giữa lúc có nhiều lo ngại rằng Iran có thể thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong tương lai, vì thỏa thuận hòa bình sơ bộ tuần trước giữa Washington và Tehran quy định việc tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này một cách an toàn "miễn phí trong vòng 60 ngày".
Theo nội dung thỏa thuận được phía Mỹ công bố, Iran sẽ thực hiện các sắp xếp bằng nỗ lực cao nhất của mình để đảm bảo sự qua lại an toàn không thu phí cho các tàu thương mại, chỉ trong vòng 60 ngày, từ vịnh Ba Tư đến biển Oman và ngược lại.
Các bên cũng đã nhất trí về một cơ chế chấm dứt giao tranh giữa Israel, đồng minh của Mỹ, và Hezbollah, lực lượng được Iran hậu thuẫn tại Li Băng. Đồng thời, họ cũng thiết lập một đường dây liên lạc nhằm bảo đảm hoạt động đi lại an toàn của tàu thương mại qua eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng đối với nguồn cung dầu mỏ toàn cầu từng bị Iran phong tỏa trong thời gian xung đột.
Ưu tiên hàng đầu của các cuộc đàm phán hiện nay là bảo đảm eo biển Hormuz tiếp tục được mở cửa. Hai bên cũng đồng ý thành lập cơ chế giảm xung đột với sự tham gia của Lebanon, dưới sự trung gian của Qatar và Pakistan.
Về vấn đề hạt nhân, ông Vance cho biết Iran đã đồng ý cho phép các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) tiếp cận và kiểm tra các cơ sở liên quan.
Về việc giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran, theo đề xuất, số tiền được giải ngân sẽ chỉ được sử dụng để mua các sản phẩm nông nghiệp của Mỹ như đậu tương, ngô và lúa mì nhằm phục vụ nhu cầu dân sinh tại Iran.
Tổng thống Trump cho biết Iran phải sử dụng số tiền được giải ngân để mua thực phẩm từ Mỹ.
"Tất cả số tiền đó sẽ quay trở lại dưới hình thức mua thực phẩm mà họ đang rất cần. Họ có 91 triệu dân và không thể nuôi sống được họ. Vì vậy, số tiền mà chúng tôi dỡ bỏ phong tỏa sẽ được chuyển đến các nông dân của chúng ta", ông Trump khẳng định.
