Tin Gốc: Thanh Niên
"Tiến trình liên quan đến vấn đề hạt nhân của Iran đang diễn ra tốt đẹp. Họ đã có những cuộc gặp rất tốt và chúng ta hãy cùng chờ xem", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói khi chuẩn bị lên chuyên cơ Không lực Một mới để bay tới Bắc Dakota ngày 1/7.
Ông Trump thêm rằng "Iran không thể có vũ khí hạt nhân". Tehran chưa bình luận về tuyên bố của Tổng thống Mỹ.
AFP dẫn lời một nhà ngoại giao giấu tên xác nhận Mỹ và Iran đang tiến hành đàm phán gián tiếp tại Doha, với Qatar và Pakistan làm trung gian. Các cuộc thảo luận dựa trên biên bản ghi nhớ và những tiến triển đạt được tại hội nghị ở Thụy Sĩ hồi tháng 6.
Bản ghi nhớ Mỹ - Iran bao gồm thỏa thuận ngừng bắn trên mọi mặt trận, mở lại eo biển Hormuz và ấn định thời hạn 60 ngày để hai bên đàm phán về chương trình hạt nhân cũng như hướng tới thỏa thuận dài hạn cuối cùng.
Nhà ngoại giao này nói thêm rằng các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner không tham gia đàm phán, sau khi hai người đã gặp Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani.
Bộ Ngoại giao Qatar cho biết ông Al Thani cùng với ông Witkoff và Kushner đã thảo luận về "các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Mỹ và Iran trong khuôn khổ bản ghi nhớ", đồng thời cho hay họ cũng thảo luận về các diễn biến ở Lebanon.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cùng ngày cho hay một số hạn chế về tài chính và tiền tệ đối với Iran đã được nới lỏng, theo hãng tin Fars. Ông thêm rằng việc tiếp tục xuất khẩu dầu mỏ, nới lỏng một số hạn chế, cùng các cơ hội hợp tác kinh tế mới là những kết quả mà các thỏa thuận gần đây của Iran đem lại.
Tin Gốc: Vnexpress
Ảnh vệ tinh thương mại do hãng Airbus chụp hồi đầu tuần và được đài CNN phân tích hôm 2/4 cho thấy hàng loạt thiệt hại ở căn cứ Prince Sultan, miền trung Arab Saudi, sau các đòn tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran.
Trong ảnh đầu tiên, các thành phần của radar cảnh giới AN/TPY-2 được đưa ra ngoài trời, bên cạnh nhà chứa đã bị phá hủy. Đài ăng-ten đã bị cháy sém và mất đi một mảng lớn. Khu vực này hứng đòn tập kích của Iran hôm 1/3, nhưng các ảnh vệ tinh trước đó chỉ giúp xác nhận nhà chứa bị đánh trúng, không rõ có radar ở trong hay không.
AN/TPY-2 được coi là "mắt thần" của THAAD, giúp hệ thống phát hiện và đánh chặn tên lửa đạn đạo đối phương từ xa. Tài liệu ngân sách của Bộ Quốc phòng Mỹ cho thấy mỗi đài AN/TPY-2 có giá xuất xưởng khoảng 485 triệu USD, trong đó riêng ăng-ten có chi phí khoảng 136 triệu USD.
Nếu tính cả cấu hình theo yêu cầu khách hàng, hỗ trợ vận hành, bảo dưỡng và nâng cấp, mỗi tổ hợp có thể đạt giá trị khoảng 1 tỷ USD. Nỗ lực thay thế chúng trong ngắn hạn là không đơn giản, khi tổng cộng chỉ có 16 đài AN/TPY-2 được xuất xưởng.
Bức ảnh thứ hai cho thấy thiệt hại rõ nét với máy bay cảnh báo sớm E-3G Sentry sau cuộc tấn công của Iran vào căn cứ Prince Sultan hôm 27/3. Phần thân giữa máy bay đã bị phá hủy và cháy đen, đĩa radar nằm trên lưng phi cơ cũng đổ sập xuống đất.
CNN chỉ ra rằng có hai máy bay E-3 đang đậu ngoài trời khi ảnh được chụp hôm 29/3, chỉ cách vị trí máy bay trúng đòn khoảng 1.300 m, đồng nghĩa chúng không được cất vào nhà chứa sau vụ tấn công. Một số khí tài khác, trong đó có phi cơ tiếp dầu KC-135 và máy bay cảnh báo sớm E-2 Hawkeye, cũng đậu ở chỗ trống trải.
CNN không công bố đầy đủ ảnh về các phi cơ nói trên.
Ảnh do vệ tinh Sentinel-2L của châu Âu chụp hôm 30/3 cũng cho thấy nhiều địa điểm tại căn cứ Prince Sultan trúng đòn tập kích của Iran. Trong số này có vết cháy đen ở bãi đỗ, được cho là 1-2 máy bay tiếp dầu KC-135 bị phá hủy, cùng vị trí máy bay E-3G ở đường lăn gần đầu đường băng. Một nhà chứa cỡ lớn dành cho vận tải cơ C-130 cũng nhiều lần bị tấn công.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trước đó thông báo đã sử dụng UAV tự sát Shahed-136, có trị giá 20.000-50.000 USD, để tập kích hàng loạt khí tài Mỹ, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và radar AN/TPY-2.
Đài NPR hôm 30/3 dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết đòn đánh vào căn cứ Prince Sultan đã khiến hai máy bay E-3 bị hư hại, chứ không phải một chiếc như thông tin ban đầu. Khoảng 15 quân nhân Mỹ đã bị thương, trong đó một số ca thuộc diện chấn thương nghiêm trọng.
E-3 Sentry được ví như "máy bay mắt thần" nhờ khả năng phát hiện phi cơ từ khoảng cách hàng trăm km. Ngoài thiệt hại về tài chính, với mỗi máy bay E-3G có giá ước tính hơn 500 triệu USD, giới chuyên gia đánh giá sự việc có nguy cơ làm suy giảm năng lực kiểm soát chiến trường của không quân Mỹ.
Sân bay Prince Sultan là một trong những căn cứ đồn trú chủ chốt của Mỹ ở nước ngoài. Cơ sở này đã nhiều lần bị Iran nhắm mục tiêu kể từ đầu xung đột. Ảnh vệ tinh chụp trước khi chiến sự bùng phát cho thấy lực lượng Mỹ triển khai ở đây gồm ít nhất 19 máy bay tiếp dầu KC-46A và KC-135, cùng 6 phi cơ E-3 Sentry và 3 máy bay liên lạc chiến trường E-11A.
Phạm Giang (Theo CNN, NPR, Nour News)
Nguồn: https://vnexpress.net/anh-ve-tinh-radar-may-bay-mat-than-my-trung-don-cua-iran-5058104.html
Phát biểu trong buổi họp báo, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei tuyên bố Iran sẽ “thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ chủ quyền quốc gia”, đồng thời lên án điều mà ông gọi là “luận điệu đe dọa của các quan chức Mỹ nhằm vào Iran và một số quốc gia trong khu vực”.
Ngoài ra, Tehran khẳng định sẽ đoàn kết với Oman trước “sức ép” từ giới chức Mỹ, theo Hãng tin Reuters.
Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump dường như dọa tấn công đồng minh của Washington là Oman, nếu nước này đứng về phía Iran trong vấn đề mở lại eo biển Hormuz.
Ông Trump nói rằng Oman phải cư xử đúng mực, nếu không ông sẽ "cho nổ tung họ".
Nhà lãnh đạo Mỹ bình luận như vậy khi được hỏi liệu ông có chấp nhận một thỏa thuận ngắn hạn cho phép Iran và Oman kiểm soát tuyến đường biển này hay không.
Liên quan đến diễn biến tiến trình hòa bình, Đài RT (Nga) ngày 28-5 dẫn lời Phó Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Bagheri cho biết Mỹ đang đưa ra những yêu cầu “không thể chấp nhận được” trong các cuộc đàm phán với Tehran.
“Iran, cũng như các quốc gia độc lập khác, tin vào hòa bình thông qua đối thoại và đàm phán. Mỹ không tin vào hòa bình thông qua ngoại giao”, ông Bagheri cáo buộc.
Bên cạnh đó, quan chức này nói rằng quan hệ giữa Iran và các quốc gia vùng Vịnh “không xảy ra vấn đề gì”, đồng thời lập luận rằng “sự hiện diện quân sự của Mỹ và Israel là rào cản đối với hòa bình trong khu vực”.
Dù giới chức Mỹ trong tuần này thông báo tiến trình đàm phán Mỹ - Iran đã có tiến triển, tuy nhiên Washington và Tehran đều cáo buộc bên còn lại đưa ra các điều kiện không thể chấp nhận được và không có dấu hiệu gì cho thấy hai bên sẵn sàng nhượng bộ.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ