Theo SCMP, trong nửa đầu năm, hơn 20 công ty chuyên về PCB như Victory Giant Technology, WUS Printed Circuit, Shennan Circuits và Suzhou Dongshan Precision Manufacturing liên tục công bố kế hoạch mở rộng năng lực sản xuất, dự kiến đầu tư hàng trăm triệu USD, đánh dấu giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhất trong ngành những năm gần đây. Nguyên nhân chuyển hướng được đánh giá do nhu cầu bo mạch chủ cho máy chủ AI tăng vọt.
iFeng cho biết, Victory Giant, công ty tại Huệ Châu, tỉnh Quảng Đông, đã nâng tổng chi tiêu vốn nửa đầu năm lên 3,6 tỷ nhân dân tệ (530 triệu USD), gấp nhiều lần so với 730,1 triệu nhân dân tệ (107,5 triệu USD) cùng kỳ năm ngoái. Các dây chuyền sản xuất mSAP (Modified Semi Additive Process – công nghệ chuyên dùng để tạo ra các đường mạch siêu nhỏ và khoảng cách cực hẹp cho PCB) đã đi vào sản xuất ổn định. Công ty cũng đang đẩy mạnh thương mại hóa sản phẩm CoWoP – công nghệ đóng gói tiên tiến cho phép gắn trực tiếp các cụm chip lên ngay trên PCB, bỏ qua lớp đế trung gian truyền thống.
WUS Printed Circuit ở Côn Sơn, tỉnh Giang Tô cũng đang đẩy mạnh mở rộng. Theo Securities Times, công ty đang nhân đôi vốn đầu tư từ 658,1 triệu nhân dân tệ (97 triệu USD) lên 1,5 tỷ nhân dân tệ (221 triệu USD). Hồi tháng 2, công ty này công bố dự án trị giá 3,3 tỷ nhân dân tệ (486 triệu USD) nhằm đáp ứng nhu cầu trung và dài hạn về mạch PCB cao cấp.
Tháng trước, Shennan Circuits tại Thâm Quyến cũng công bố đang huy động 4,88 tỷ nhân dân tệ (718 triệu USD) thông qua phát hành cổ phiếu riêng lẻ, trong đó phần lớn sẽ được đầu tư vào dự án mạch điện toán trí tuệ nhân tạo trị giá 4,54 tỷ nhân dân tệ (668 triệu USD) tại thành phố Vô Tích.
“Nhu cầu về sức mạnh tính toán của máy chủ AI đang trở thành động lực tăng trưởng quan trọng với ngành công nghiệp PCB”, nhóm nhà phân tích từ hãng môi giới chứng khoán, quản lý tài sản, tư vấn doanh nghiệp China Securities viết trên blog ngày 8/7. “So với trước, nhu cầu cao từ AI thúc đẩy các sản phẩm mới cải tiến hơn về lớp vật liệu, mật độ, tốc độ và tổn hao năng lượng”.
Cũng theo China Securities, việc xây dựng cơ sở hạ tầng AI đang thúc đẩy nhu cầu “cao hơn bao giờ hết” đối với bo mạch điện toán, hệ thống chuyển mạch và làm mát bằng chất lỏng. Xu hướng dẫn đến “sự chuyển dịch trong ngành từ số lượng sang chất lượng”.
Gao Chengfei, Giám đốc công ty tư vấn Tiaoyuan tại Quảng Châu, đánh giá xu hướng sẽ tiếp tục trong nửa sau năm nay và có thể kéo dài hết năm tới. “Khoảng cách hiện tại giữa năng lực sản xuất PCB cao cấp trong nước và nhu cầu khá rõ ràng. Điểm mấu chốt nằm ở cơ cấu sản phẩm, không phải tổng sản lượng”, ông nói trên SCMP.
Chengfei đánh giá, việc các hãng PCB Trung Quốc đồng loạt chuyển sang sản xuất bo mạch cho máy chủ AI một phần vì lợi nhuận, khi một PCB cho hệ thống trí tuệ nhân tạo có thể gấp 10 lần so với máy chủ truyền thống và nhiều lần loại bo mạch cho sản phẩm điện tử tiêu dùng. Tuy vậy, năng lực sản xuất hiện bị hạn chế bởi độ chính xác của thiết bị và sự thiếu hụt nguyên vật liệu.
Theo TTM Technologies, một trong những công ty PCB lớn nhất Mỹ, các bo mạch cho AI có thể được cấu tạo 1-140 lớp, giá dao động từ vài USD đến hơn 100.000 USD. “Trong bối cảnh Định luật Moore đang đi đến hồi kết, vi xử lý không thể tăng thêm bóng bán dẫn, việc kết hợp chúng lại với nhau thông suốt rất cần thiết. Đó là những gì chúng tôi đang làm”, Edwin Roks, CEO TTM Technologies, nói với CNBC.
Trang công nghệ 21Jingji (Trung Quốc) cũng có nhận định tương tự khi cho biết máy chủ AI đặt ra yêu cầu cao hơn đáng kể đối với PCB so với máy chủ truyền thống. PCB máy chủ thông thường có 14-24 lớp, trong khi PCB máy chủ AI cao hơn nhiều. Số lượng lớp cao đòi hỏi cấu trúc kết nối phức tạp, yêu cầu khắt khe về tính toàn vẹn tín hiệu cũng như quản lý nhiệt nghiêm ngặt hơn.
Đầu tuần này, công ty nghiên cứu SemiAnalysis cho biết giá đỡ máy chủ Kyber NVL144 của Nvidia có thể bị trì hoãn đến năm 2028 do những thách thức trong sản xuất, gồm PCB. Nvidia sau đó phủ nhận, nhưng báo cáo được đánh giá vẫn “phủ bóng đen” lên các đối tác của hãng tại Trung Quốc như Victory Giant và WUS Printed Circuit.
Theo Chengfei, hiện có nhiều thách thức đối với các hãng PCB Trung Quốc khi tiến hành mở rộng năng lực sản xuất, gồm “rào cản kỹ thuật lớn làm kéo dài thời gian hoàn thành đường cong lợi nhuận, sự phụ thuộc nhà cung cấp nước ngoài về nguyên liệu đầu vào và áp lực địa chính trị gay gắt”.
Số liệu từ Hiệp hội Bo mạch Mỹ (PCBAA) công bố tháng trước cho thấy, khoảng 30% nguồn cung PCB của thế giới trước đây đến từ Mỹ, nhưng hiện còn 4%. Nói với CNBC, Giám đốc PCBAA David Schild cho biết hiện có tới 60% PCB được sản xuất tại Trung Quốc.
Theo công ty nghiên cứu điện tử Prismark Partners, ngành công nghiệp PCB toàn cầu dự kiến tăng trưởng 12,5% năm nay, đạt gần 96 tỷ USD. Cuối thập kỷ này, con số được dự đoán tăng lên 123 tỷ USD.
AI bùng nổ thời gian qua đang “hút cạn” các sản phẩm điện tử vốn có nguồn cung ổn định, theo TechCrunch. Không chỉ đẩy giá GPU và chip nhớ lên cao, cơn sốt AI còn tạo ra “nút thắt cổ chai” mới khi tụ điện, tấm đồng hay vải thủy tinh trở nên khan hiếm, buộc các công ty đứng sau tăng giá.
Theo tạp chí PV Magazine, mô-đun pin mặt trời perovskite-silicon của Tandem PV đã đạt hiệu suất 30,4% trong một thử nghiệm với diện tích 100 cm². Để đạt được kết quả này, Tandem PV đã kết hợp kính perovskite bốn cực với một tế bào tiếp xúc phía sau dạng xen kẽ do Maxeon sản xuất.
CEO Tandem PV Scott Wharton cho biết phiên bản kích thước đầy đủ của thiết kế mô-đun điện mặt trời mà họ phát triển có thể đạt hiệu suất 28%, cung cấp nhiều hơn khoảng 12% điện năng trên cùng diện tích so với mô-đun silicon 545 watt của Aiko - vốn chỉ đạt hiệu suất định mức là 25%. Tandem PV dự kiến sẽ thâm nhập thị trường điện mặt trời quy mô lớn vào cuối năm 2026.
Sự xuất hiện của mô-đun pin mặt trời mới từ Tandem PV được xem là rất quan trọng vì các tấm pin năng lượng mặt trời hiệu suất cao hơn có khả năng tạo ra nhiều điện năng hơn từ cùng một diện tích mái nhà, mái che bãi đậu xe hoặc trang trại năng lượng mặt trời. Đối với các hộ gia đình và doanh nghiệp, mô-đun hiệu suất cao có thể dẫn đến hóa đơn tiền điện thấp hơn, cần ít tấm pin hơn để sản xuất cùng một lượng điện năng và linh hoạt hơn ở những nơi có không gian hạn chế.
Hơn nữa, công nghệ pin mặt trời mới cũng giúp các thành phố và công ty điện lực bổ sung thêm điện sạch mà không cần sử dụng nhiều đất, đồng thời giảm thiểu ô nhiễm từ các nguồn năng lượng bẩn. Năng lượng bẩn là các nguồn năng lượng tạo ra lượng lớn khí thải và chất ô nhiễm trong quá trình khai thác hoặc sử dụng, gây tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe con người như than đá, dầu mỏ, khí đốt tự nhiên…
Trên mạng xã hội, Wharton đã mô tả mốc 30% là "mức hiệu suất vượt xa khả năng thực tế mà các tấm pin mặt trời silicon thông thường có thể đạt được". Ông cũng nhấn mạnh rằng mô-đun trình diễn này là "dấu hiệu cho thấy pin mặt trời song song perovskite-silicon đang tiến lên một đường cong hiệu suất mới".
Theo một khảo sát do tập đoàn giải pháp doanh nghiệp Wolters Kluwer công bố đầu tháng 6, có 70% y tá và 77% bác sĩ lo ngại rằng họ sẽ mất kỹ năng vì phụ thuộc quá mức vào các hệ thống AI.
Nỗi lo này là có cơ sở. Các bằng chứng mới đang cho thấy hiện tượng mất kỹ năng do AI bắt đầu xuất hiện trong y học, khoa học máy tính và các lĩnh vực khác.
"Chỉ cần nhận thức được rằng hiện tượng này tồn tại, hy vọng mọi người sẽ suy nghĩ về những kỹ năng nào họ muốn duy trì và những kỹ năng nào họ sẵn sàng giao phó cho các công cụ AI", Kevin Crowston, nhà khoa học thông tin tại Đại học Syracuse (Mỹ), nói.
Một nghiên cứu thực hiện với các bác sĩ nội soi ở Ba Lan cho thấy các công cụ AI gây lệ thuộc và giảm kỹ năng. Những bác sĩ này, tất cả đều đã thực hiện ít nhất 2.000 ca nội soi đại tràng trong sự nghiệp, được tiếp cận một hệ thống AI có khả năng phân tích hình ảnh nội soi đại tràng theo thời gian thực và đánh dấu một loại tổn thương tiền ung thư trong ruột, gọi là u tuyến. Bác sĩ chỉ có thể sử dụng công cụ trong một số ngày và phải tự khám vào những ngày khác.
Trong 3 tháng trước khi có AI, các bác sĩ phát hiện u tuyến trong 28,4% số ca nội soi. 3 tháng sau khi công cụ được đưa vào sử dụng, tỷ lệ phát hiện giảm còn 22,4% khi không có AI hỗ trợ, theo kết quả công bố trên The Lancet Gastroenterology and Hepatology.
Việc tiếp xúc liên tục công cụ AI có thể khiến các bác sĩ lâm sàng "ít có động lực hơn, kém tập trung hơn và ít trách nhiệm hơn khi đưa ra các quyết định mà không có AI hỗ trợ", theo các tác giả nghiên cứu.
Nhóm lưu ý rằng cần có thêm nghiên cứu để xác nhận hiện tượng này, nhưng những người sử dụng công cụ AI nên ý thức rằng họ có nguy cơ mất đi một phần kỹ năng của mình. Ngay cả những chuyên gia tay nghề cao cũng có thể mất kỹ năng khi phụ thuộc vào các công cụ AI.
Tương tự trong lĩnh vực khoa học máy tính, các nhà nghiên cứu tại Anthropic đã thiết kế một thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên, trong đó 52 kỹ sư phần mềm được yêu cầu thực hiện một nhiệm vụ lập trình cơ bản. Tất cả người tham gia đều có thể tìm kiếm trên web, nhưng chỉ một nửa được gợi ý sử dụng thêm trợ lý AI.
Sau đó, các kỹ sư được yêu cầu hoàn thành một bài kiểm tra về những gì họ đã học được từ nhiệm vụ. Nhóm sử dụng trợ lý AI làm bài kém hơn đáng kể so với nhóm không dùng, đạt điểm trung bình 50% so với 67%.
Những người được AI hỗ trợ làm kém hơn hẳn ở các câu hỏi yêu cầu chẩn đoán lỗi trong mã, cho thấy họ không nắm được các khái niệm đằng sau đoạn mã họ vừa tạo ra. Nghiên cứu được đăng trên cơ sở dữ liệu bản thảo arXiv.
Những phát hiện này đáng lo ngại, đặc biệt đối với sinh viên và người mới vào nghề. "Mọi người có thể thực hiện công việc ở mức hiệu suất khá cao vì họ đang mượn kỹ năng từ AI, nhưng không tự phát triển kỹ năng", Crowston nói.
Những công nghệ khác trong quá khứ đã khiến một số kỹ năng cụ thể trở nên lỗi thời, Tapani Rinta-Kahila, nhà nghiên cứu hệ thống thông tin tại Trường Kinh tế Hanken ở Helsinki, lưu ý. Ví dụ, nghiên cứu cho thấy các hệ thống định vị GPS đã làm suy giảm kỹ năng định hướng của con người. Tuy nhiên, các công cụ AI tạo sinh là công nghệ đầu tiên tự động hóa nhiều năng lực nhận thức khác nhau liên quan đến tư duy và diễn giải.
Rinta-Kahila từng công bố một nghiên cứu về một nhóm kế toán đã sử dụng liên tục một hệ thống kế toán tự động, không phải AI, trong hơn một thập kỷ. Khi công cụ này bị lấy đi, các kế toán viên đã quên cách thực hiện một số nhiệm vụ thường ngày, cho thấy việc suy giảm kỹ năng khi phụ thuộc vào công cụ.
Không chỉ trong các tác vụ chuyên môn, AI còn có tác động đến những kỹ năng thông thường. Một nghiên cứu của Viện Công nghệ Massachusetts (MIT), công bố tại hội nghị tháng 4 của Association for Computing Machinery, cho thấy phụ thuộc vào chatbot có thể làm suy giảm kỹ năng phân biệt thông tin sai lệch.
Trong nghiên cứu, 67 người tham gia được yêu cầu xác định các cặp tiêu đề và hình ảnh có phải tin giả hay không. Kết quả, AI giúp người tham gia phân biệt tốt hơn, khả năng ra quyết định đúng tăng 21%. Tuy nhiên, độ chính xác khi phải tự đánh giá mà không có sự hỗ trợ của AI đã giảm 15,3%.
"AI có thể giúp ích ngay lập tức, nhưng cuối cùng nó có thể làm suy giảm khả năng phát hiện thông tin sai lệch về lâu dài", nghiên cứu lưu ý.
Để ngăn chặn sự xói mòn kỹ năng do AI gây ra, con người cần xác định rõ đang giao phó cho các công cụ AI tạo sinh bao nhiêu phần việc, theo Rinta-Kahila. Mọi người cũng cần hiểu các mô hình AI tạo sinh hoạt động như thế nào, giới hạn của chúng là gì và nên tránh tin vào đầu ra của AI mà không đặt câu hỏi.
Tình trạng khan hiếm linh kiện cho máy tính cá nhân đang ngày càng trầm trọng, nhất là khi những nhà sản xuất chip như Nvidia, Intel và AMD giảm sản lượng chip cho thị trường tiêu dùng để tập trung vào dây chuyền chế tạo sản phẩm cho AI. Quá trình xây dựng cơ sở hạ tầng AI cũng tiêu thụ lượng lớn chip Intel và AMD. Hậu quả là giá bán nhiều linh kiện cho máy tính để bàn đã tăng vọt trong vòng 6 tháng qua, không chỉ giới hạn trong RAM và SSD. Điều này khiến nhiều người dùng phải từ bỏ kế hoạch nâng cấp máy tính và tiếp tục sử dụng thiết bị sẵn có lâu hơn.
Các nhà sản xuất bo mạch chủ đang bắt đầu cảm nhận tác động từ tình trạng này, trong đó bốn hãng chế tạo hàng đầu thế giới đang phải điều chỉnh và giảm mục tiêu doanh số trong năm nay.
Trong đó, Asus chỉ bán được hơn 5 triệu bo mạch chủ trong nửa đầu năm nay, so với 15 triệu chiếc năm 2025. Công ty sẽ phải nỗ lực hết sức để đạt mục tiêu 10 triệu bo mạch chủ trong năm 2026, tương đương mức giảm 33% doanh số so với trước đó một năm.
Gigabyte và MSI năm ngoái bán được lần lượt 11,5 và 11 triệu bo mạch chủ. Cả hai công ty hiện điều chỉnh dự báo nội bộ cho năm 2026 xuống còn 9 triệu và 8,4 triệu chiếc, giảm lần lượt 22% và 24%.
Còn ASRock được dự báo sẽ chịu tác động nặng nhất. Công ty ước tính doanh số sẽ giảm 37%, từ mức 4,3 triệu sản phẩm năm 2025 xuống 2,7 triệu năm nay.
Nhu cầu về RAM, thiết bị lưu trữ và bộ xử lý dành cho AI là động lực chính dẫn đến sụt giảm doanh số của 4 hãng lớn. Tình trạng thiếu linh kiện khiến các hãng lắp ráp và người dùng phải tranh giành số sản phẩm ít ỏi còn lại, dẫn đến mức giá tăng vọt.
AMD vẫn sử dụng socket AM5 cho dòng CPU mới nhất, trong khi dòng Nova Lake dùng socket LGA 1954 của Intel sẽ không thể ra mắt thị trường trước cuối năm. Nvidia cũng không tung ra dòng RTX 5000 Super trong năm 2026, kèm theo tin đồn rằng thế hệ RTX 6000 sẽ không ra mắt trước năm 2028. Đây đều là những yếu tố khiến người dùng ngần ngại nâng cấp hệ thống đang sử dụng.
Dù vậy, các hãng bo mạch chủ lớn nhất thế giới vẫn không gặp khó khăn về tài chính. Asus, Gigabyte và ASRock đã chuyển hướng một số dây chuyền sang sản xuất máy chủ cho AI, giúp họ thu hút một phần nguồn vốn đầu tư khổng lồ mà các doanh nghiệp đang đổ vào trung tâm dữ liệu.
