Trong phát biểu khai mạc Hội nghị Cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN – Nga diễn ra tại thành phố Kazan hôm nay, Tổng thống Vladimir Putin nói rằng ASEAN được xây dựng trên nền tảng luật pháp quốc tế và cân nhắc lợi ích lẫn nhau, nhấn mạnh những nguyên tắc này cũng là nền tảng của quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Nga và ASEAN.
Ông đánh giá hợp tác Nga – ASEAN là “nhân tố ổn định quan trọng” tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương trong bối cảnh môi trường địa chính trị toàn cầu đang biến động. Hợp tác giữa hai bên cũng không ngừng mở rộng trong suốt 35 năm qua, bao trùm nhiều lĩnh vực như thương mại, đầu tư, năng lượng, nông nghiệp, chuyển đổi số, khoa học công nghệ, du lịch và an ninh.
“Đây là mối quan hệ mang tính chiến lược, góp phần hình thành cấu trúc an ninh cân bằng và thúc đẩy hợp tác bình đẳng, cùng có lợi”, lãnh đạo Nga cho hay.
Ông nhận định ASEAN đã chứng minh được vai trò và vị thế của mình thông qua nhiều thập kỷ phát triển, khẳng định ASEAN có uy tín không chỉ trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương mà còn trên toàn cầu.
Tổng thống Nga hoan nghênh Timor-Leste tham gia hội nghị, sau khi quốc gia này trở thành thành viên ASEAN vào năm 2025.
Điện Kremlin cho biết các cuộc thảo luận tại Kazan sẽ tập trung đánh giá quá trình phát triển quan hệ Đối tác Chiến lược Nga – ASEAN, xác định những lĩnh vực hợp tác mới về chính trị, kinh tế và nhân văn, đồng thời trao đổi quan điểm về những vấn đề khu vực và quốc tế.
Tham dự phiên họp toàn thể có Tổng thống Putin, Tổng thư ký ASEAN Kao Kim Hourn cùng lãnh đạo và trưởng đoàn của 11 quốc gia thành viên ASEAN. Thủ tướng Lê Minh Hưng dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự sự kiện.
Hội nghị lần này được đánh giá là dấu mốc quan trọng nhằm củng cố quan hệ Đối tác Chiến lược ASEAN – Nga, làm mới động lực hợp tác và định hình các ưu tiên cho giai đoạn tiếp theo trên 3 trụ cột chính trị – an ninh, kinh tế và văn hóa – xã hội.
Quan hệ giữa ASEAN và Nga bắt đầu từ năm 1991 khi đại diện Nga tham dự Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN tại Kuala Lumpur với tư cách khách mời. Năm 1996, Nga trở thành Đối tác Đối thoại Đầy đủ của ASEAN, mở ra khuôn khổ hợp tác chính thức giữa hai bên.
Nga cử Đại sứ đầu tiên tại ASEAN vào năm 2009, sau khi Hiến chương ASEAN có hiệu lực. Phái đoàn Nga tại ASEAN được thành lập năm 2017, qua đó tăng cường hơn nữa cơ chế phối hợp và đối thoại chính sách. ASEAN và Nga nhất trí nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược vào năm 2018.
Khi được hỏi liệu Trung Quốc có can dự vào tiến trình hòa giải hay không, Tổng thống Trump ngày 8.4 trả lời: "Tôi nghe nói là có", đồng thời cho rằng Trung Quốc đã góp phần thuyết phục và đưa Tehran trở lại bàn đàm phán.
Ông chủ Nhà Trắng dự kiến sẽ thăm Bắc Kinh vào giữa tháng 5 để gặp Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, trong khuôn khổ hội nghị thượng đỉnh được đánh giá là quan trọng giữa 2 cường quốc, theo AFP.
Trung Quốc là đối tác thân thiết của Iran và cũng là khách hàng lớn mua dầu của nước này, phần lớn được vận chuyển qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đang chịu tác động lớn từ xung đột ở Trung Đông.
Cũng trong ngày 8.4, Trung Quốc hoan nghênh thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran - Mỹ, song không xác nhận việc trực tiếp tham gia đàm phán hòa giải. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh cho biết nước này "đã và đang kêu gọi các bên đối thoại và ngừng bắn", đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục đóng vai trò xây dựng trong nỗ lực thúc đẩy hòa bình.
Theo bà Mao, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã tiến hành 26 cuộc điện đàm với các đối tác liên quan, trong khi Đặc phái viên Trung Đông của Trung Quốc cũng liên tục di chuyển trong khu vực để vận động ủng hộ sáng kiến hòa bình 5 điểm do Trung Quốc và Pakistan đề xuất.
Kế hoạch này bao gồm chấm dứt ngay lập tức các hành động thù địch, sớm khởi động đàm phán, bảo vệ các mục tiêu dân sự, đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz và tôn trọng Hiến chương Liên Hiệp Quốc, theo ABC News.
Về phần mình, phát biểu tại Bắc Kinh ngày 8.4, Đại sứ Iran tại Trung Quốc Abdolreza Rahmani Fazli bày tỏ kỳ vọng Bắc Kinh có thể đóng vai trò bảo đảm an ninh cho tiến trình hòa bình khu vực. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo Iran sẽ có "phản ứng mạnh mẽ" nếu Mỹ "phản bội lòng tin".
"Chúng tôi hy vọng các bên khác nhau có thể đảm bảo rằng Mỹ sẽ không tái khởi động tấn công, chúng tôi hy vọng Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, các cường quốc như Trung Quốc và Nga, cũng như các nước trung gian hòa giải như Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ cùng nhau hợp tác để đảm bảo hòa bình trong khu vực", theo South China Morning Post dẫn lời ông Fazli.
Ông Fazli cho biết Iran đã duy trì đối thoại và hợp tác chặt chẽ với các nước thân thiện, đặc biệt là Trung Quốc.
Theo Hãng tin AFP, ngày 22-5, Đài CBS News và trang Axios đồng loạt đưa tin Mỹ đang cân nhắc tiến hành các đợt không kích mới nhằm vào Iran.
Thông tin này được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết ông sẽ không tới dự đám cưới của con trai vào cuối tuần này. Lý do được ông đưa ra là do "tình huống liên quan đến công việc Chính phủ" và "tình yêu" ông dành cho nước Mỹ.
Ông Trump nói "điều quan trọng là tôi phải ở lại Washington D.C, tại Nhà Trắng trong giai đoạn quan trọng này".
Nhà Trắng cũng thông báo kế hoạch cuối tuần của ông Trump thay đổi, theo đó nhà lãnh đạo Mỹ sẽ ở lại Washington D.C, thay vì đến khu nghỉ dưỡng golf ở New Jersey.
CBS News dẫn lời các nguồn tin nắm rõ kế hoạch cho biết Mỹ cân nhắc vòng tấn công mới vào Iran. Song tính đến chiều 22-5, vẫn chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra.
Đài này còn cho biết một số thành viên của quân đội và cộng đồng tình báo Mỹ đã hủy kế hoạch nghỉ lễ Memorial Day, để chuẩn bị cho khả năng xảy ra các cuộc không kích, theo nhiều nguồn tin.
Các quan chức quốc phòng và tình báo cũng bắt đầu cập nhật danh sách triệu tập đối với các căn cứ Mỹ ở nước ngoài, trong bối cảnh từng đợt binh sĩ đồn trú tại Trung Đông được luân chuyển khỏi khu vực. Đây là một phần trong nỗ lực giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại Trung Đông, do lo ngại Iran có thể trả đũa.
Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn đang diễn ra. Pakistan - quốc gia trung gian hòa giải - đã cử tư lệnh quân đội tới Tehran để thúc đẩy thỏa thuận.
Người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly nói với CBS News rằng "Tổng thống đã nói rất rõ về hậu quả nếu Iran không đạt được một thỏa thuận".
Theo một nguồn tin của CBS News, Mỹ đã chuyển cho Iran một đề xuất mới về thỏa thuận chấm dứt xung đột vào hôm 20-5.
Washington cảnh báo đây là "đề nghị cuối cùng" và nếu Iran từ chối, tấn công quân sự sẽ tái diễn. Tehran được cho là đang xem xét đề xuất này.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio - người đang có chuyến thăm đến Ấn Độ - cho biết Mỹ dự kiến sẽ nhận được phản hồi từ Iran thông qua Pakistan.
Phát biểu hôm 22-5, ông Trump tuyên bố "Iran rất muốn đạt được một thỏa thuận" và "chúng ta sẽ chờ xem điều gì sẽ xảy ra".
Trong khi đó Axios trích dẫn hai nguồn tin giấu tên cho biết ông Trump "ngày càng thất vọng về các cuộc đàm phán với Iran trong những ngày qua". Lập trường của ông chủ Nhà Trắng được cho là đã chuyển từ ủng hộ giải pháp ngoại giao sang ra lệnh tấn công trong suốt tuần qua.
Trước đó vào hôm 20-5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã cảnh báo bất kỳ cuộc tấn công tiếp theo nào từ Mỹ hoặc Israel nhằm vào nước này sẽ khiến xung đột lan ra ngoài Trung Đông.
Hình ảnh do phóng viên đứng từ Đài tưởng niệm Washington chụp lại cho thấy dòng số 8647 khổng lồ được đánh dấu trên bãi cỏ xanh. Các số 8, 6 và 7 hiện lên khá rõ do phần cỏ tại đây đổi sang màu nâu nổi bật trên nền xanh, riêng số 4 hơi mờ. Cảnh sát Công viên Mỹ và Vệ binh Quốc gia đã nhanh chóng có mặt trong ngày 11.6 để ứng phó.
Theo Reuters, "8647" là một cụm từ được những người phản đối Tổng thống Donald Trump sử dụng như một thông điệp biểu tình. Trong tiếng lóng của ngành nhà hàng tại Mỹ, số "86" có nghĩa là tống khứ hoặc loại bỏ một thứ gì đó. Trong khi đó, "47" ám chỉ ông Trump, Tổng thống thứ 47 của Mỹ.
Các đồng minh của ông Trump và Bộ Tư pháp Mỹ đánh giá thông điệp này mang tính kích động và có thể bị diễn dịch thành một lời kêu gọi bạo lực. Người phát ngôn Bộ Nội vụ Mỹ gọi đây là một hành vi "phá hoại điên rồ". Cơ quan này nhấn mạnh mọi mối đe dọa nhằm vào tổng thống đều được xử lý cực kỳ nghiêm túc. Hiện các nhà điều tra đang lấy mẫu cỏ mang đi xét nghiệm để tìm hiểu cách thức những kẻ phá hoại làm đổi màu cỏ.
Vụ việc xảy ra ngay trước thềm chuỗi sự kiện lớn kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ dự kiến tổ chức tại chính không gian của National Mall, bao gồm một hội chợ quy mô lớn khai mạc vào ngày 25.6. Bản thân ông Trump gần đây cũng dành nhiều sự quan tâm đến việc tân trang lại khu vực này.
Đáng chú ý, cụm số "8647" hiện cũng là tâm điểm của một vụ án hình sự. Các công tố viên liên bang đã buộc tội cựu Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) James Comey đe dọa ông Trump, dựa trên một bức ảnh ông đăng lên mạng xã hội vào năm 2025 chụp cảnh những vỏ sò trên bãi biển được xếp thành số "8647".
