Theo báo Times of Israel, phát biểu nhằm đáp trả những đe dọa từ Washington, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 5-4 khẳng định Trung Đông sẽ “bốc cháy” nếu Mỹ tiếp tục hành động theo định hướng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Trong thông điệp bằng tiếng Anh đăng tải trên mạng xã hội X, ông cáo buộc các bước đi “liều lĩnh” của Tổng thống Trump đang kéo nước Mỹ vào một “địa ngục sống” đối với từng gia đình, đồng thời cảnh báo toàn bộ khu vực sẽ phải hứng chịu hậu quả.
Phát biểu này được đưa ra ngay sau khi ông Trump tuyên bố Iran sẽ phải “sống trong địa ngục” nếu không mở lại eo biển Hormuz trước ngày 8-4, tuyến hàng hải chiến lược đang bị gián đoạn.
Ông Ghalibaf nhấn mạnh Washington “sẽ không đạt được gì thông qua các tội ác chiến tranh”, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ tiếp tục đe dọa tấn công các mục tiêu hạ tầng như nhà máy điện và cầu của Iran.
Bên cạnh đó, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng tuyên bố đang chuẩn bị cho một “trật tự mới tại vịnh Ba Tư” sau các cảnh báo từ Washington.
Trong tuyên bố trên mạng xã hội, lực lượng này nhấn mạnh eo biển Hormuz sẽ “không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây”, đặc biệt đối với Mỹ và Israel.
IRGC cho biết lực lượng hải quân đang hoàn tất công tác chuẩn bị tác chiến cho “kế hoạch tuyên bố” của giới chức Iran, hàm ý sẵn sàng triển khai các phương án nhằm thiết lập lại cục diện khu vực.
Ngoài ra, cựu ngoại trưởng Iran Javad Zarif ngày 6-4 cũng chỉ trích tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo Tehran sẽ đáp trả trước các hành động gây hấn.
“Iran sẽ tự vệ, nhưng hãy ghi nhớ cảnh báo này vì lợi ích của chính ông: hành động gây hấn này bắt đầu bằng một tội ác chiến tranh – nhắm mục tiêu và sát hại 170 học sinh”, ông viết trên mạng xã hội X, đề cập đến vụ Mỹ – Israel tấn công trường học ở thành phố Minab, Iran ngày 28-2.
Ông cũng lên án những phát ngôn gần đây của ông Trump, cho rằng Tổng thống Mỹ đã “công khai đe dọa thực hiện thêm các tội ác chiến tranh”, nhấn mạnh rằng bất kỳ sự tiếp tay nào cũng có thể dẫn đến “trách nhiệm hình sự quốc tế”.
BBC hôm nay cho biết 12 cường kích A-10 Mỹ đã hạ cánh xuống căn cứ không quân Lakenheath ở Anh hôm 30/3. Dữ liệu theo dõi hàng không cho thấy chúng thuộc Phi đoàn số 107, xuất phát từ căn cứ không quân vệ binh quốc gia Pease ở bang New Hampshire. 6 cường kích A-10 khác cũng rời căn cứ Pease trong ngày 31/3 và dự kiến đáp xuống sân bay Lakenheath.
Một phi đoàn cường kích A-10 hoàn chỉnh của không quân Mỹ thường có 18-24 máy bay. Điều này đồng nghĩa lực lượng di chuyển từ Mỹ đến Anh trong hai ngày qua đã tương đương một phi đoàn. Số phi cơ trên có thể cơ động tới gần Iran trong những ngày tới, do sân bay Lakenheath là điểm dừng chân chủ đạo của các máy bay quân sự từ Mỹ đến Trung Đông.
Lầu Năm Góc chưa lên tiếng về thông tin.
Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine hôm 19/3 cho biết cường kích A-10 đang "săn tìm xuồng tấn công nhanh của Iran" ở eo biển Hormuz. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth vài ngày sau tuyên bố chiến đấu cơ A-10 "đang oanh tạc tự do" tại khu vực.
Nguồn tin của tạp chí quân sự Air & Space Forces cho biết cường kích A-10 còn được huy động cho nhiệm vụ tấn công các nhóm dân quân thân Iran tại Iraq. Video được đăng trên mạng xã hội cũng cho thấy một số máy bay A-10 Mỹ bay thấp và công kích những căn cứ dân quân.
A-10 là cường kích do hãng Fairchild Republic phát triển từ đầu thập niên 1960 để thay thế dòng A-1 Skyraider, sản xuất hàng loạt từ năm 1972 và biên chế vào không quân Mỹ năm 1977.
Đây là máy bay được chế tạo chuyên biệt cho nhiệm vụ yểm trợ đường không tầm gần cho bộ binh, ưu tiên khả năng tấn công xe tăng, thiết giáp và lực lượng mặt đất đối phương, khiến chúng được mệnh danh là "sát thủ diệt tăng". Những chiếc A-10 cũng có thể đóng vai trò trạm kiểm soát không lưu tiền phương, điều phối các chiến đấu cơ khác tấn công mục tiêu mặt đất.
Vũ khí chính của A-10 là pháo tự động GAU-8 với 7 nòng xoay cỡ 30 mm, tốc độ bắn tối đa 3.900 phát mỗi phút, tầm bắn hiệu quả 1.200 m. Mỗi chiếc còn được trang bị 11 giá treo vũ khí, với tổng khối lượng vũ khí và thùng dầu phụ là gần 7,3 tấn. Phiên bản A-10C có thể sử dụng nhiều loại bom, rocket và tên lửa dẫn đường với độ chính xác cao, cùng tên lửa AIM-9 Sidewinder để tự vệ.
Điểm mạnh của A-10 là độ bền và khả năng sống sót cao. Phi công được bảo vệ bởi phần thân dạng bồn tắm làm bằng titan, có thể chịu được đạn pháo 23 mm. Động cơ máy bay được bố trí trên cánh đuôi ngang và trong cánh đuôi đứng, giúp chúng không hút các mảnh vụn từ đường băng dã chiến và hạn chế một phần tín hiệu nhiệt trước đầu dò hồng ngoại của tên lửa vác vai.
Dù vậy, A-10 cũng tồn tại một số điểm yếu như tốc độ chậm, khả năng cơ động kém, thiếu các hệ thống gây nhiễu và chỉ thị mục tiêu tiên tiến. Điều này khiến chúng chỉ có thể phát huy tối đa ưu thế khi không quân Mỹ đã làm chủ hoàn toàn bầu trời, không còn mối đe dọa từ tiêm kích và các tổ hợp tên lửa phòng không đối phương.
Quân đội Mỹ đang tìm cách loại biên toàn bộ phi đội A-10 vào năm tài khóa 2026, sớm hơn hai năm so với kế hoạch ban đầu, bất chấp vẫn thường xuyên sử dụng chúng trong chiến đấu. Vai trò yểm trợ tầm gần của A-10 sau đó sẽ được giao cho tiêm kích tàng hình F-35A và oanh tạc cơ.
Tuy nhiên, quốc hội Mỹ phản đối ý định đẩy nhanh tiến độ loại biên cường kích A-10. Tháng 12/2025, cơ quan này đình chỉ kế hoạch cho nghỉ hưu 102 trong tổng số 162 phi cơ còn lại trong biên chế.
"Chuyên cơ Không lực Một mới hoàn toàn an toàn để Tổng thống sử dụng khi di chuyển, nhưng sẽ được nâng cấp và cải tiến thêm vào mùa thu, dự kiến mất khoảng một tháng để hoàn thành. Trong thời gian đó, Tổng thống sẽ dùng chuyên cơ Không lực Một cũ", thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết hôm 20/7.
Bà Leavitt giải thích rõ hơn về bình luận được Tổng thống Donald Trump đưa ra tối 19/7, trong đó lãnh đạo Mỹ tuyên bố chuyên cơ Không lực Một mới sẽ được đưa đi "nâng cấp tối đa".
Phát biểu được Tổng thống Trump đưa ra khi phóng viên hỏi về lý do sử dụng chuyên cơ Không lực Một mới, có tên đầy đủ là Máy bay Cầu nối VC-25B, khi nó "không có hệ thống phòng thủ tên lửa". "Nó có rất nhiều năng lực. Theo tôi hiểu, họ sẽ gửi nó đi để nâng cấp tối đa sau khoảng một tháng nữa", ông nói, thêm rằng hoạt động này sẽ mất xấp xỉ một tháng.
Máy bay Cầu nối VC-25B được công ty quốc phòng L3Harris hoán cải từ chiếc Boeing 747-8i có biệt danh "cung điện bay" mà Qatar tặng cho Mỹ năm ngoái. Phi cơ sẽ đảm nhiệm vai trò chuyên cơ Không lực Một phục vụ Tổng thống Mỹ trong lúc tập đoàn Boeing hoàn tất quá trình chỉnh sửa hai chiếc 747-8i thành máy bay VC-25B hoàn chỉnh.
Hệ thống liên lạc trên Máy bay Cầu nối VC-25B được trang bị những công nghệ hiện đại nhất. Phi cơ này cũng lớn hơn chiếc VC-25A, với chiều dài nhỉnh hơn khoảng 5 m.
Tuy nhiên, Máy bay Cầu nối VC-25B dường như chưa được trang bị hệ thống cảnh báo tên lửa tiếp cận, cùng các tổ hợp gây nhiễu hồng ngoại và mồi bẫy như chuyên cơ VC-25A cũ. Chưa rõ phi cơ này có khả năng chống lại xung điện từ và duy trì năng lực chỉ huy như phiên bản VC-25B hoàn chỉnh trong dự án của Boeing hay không.
Jason Lambert, lãnh đạo L3Harris, từ chối tiết lộ những thông tin về hệ thống phòng vệ và chỉ huy của máy bay, cũng như không quân Mỹ đã nới lỏng hoặc loại bỏ những yêu cầu nào để đẩy nhanh tiến độ dự án Máy bay Cầu nối VC-25B so với phiên bản VC-25B hoàn chỉnh của Boeing.
Năng lực bảo vệ của Máy bay Cầu nối VC-25B càng gây chú ý sau khi Tổng thống Trump hồi đầu tháng rời hội nghị thượng đỉnh NATO tại Thổ Nhĩ Kỳ bằng máy bay VC-25A cũ. Ông sau đó đáp xuống căn cứ không quân Mildenhall ở Anh, điểm dừng không có trong lịch trình ban đầu, để đổi sang Máy bay Cầu nối VC-25B.
Tổng thống Trump giải thích rằng ông dừng lại ở Anh để binh sĩ Mỹ tại căn cứ Mildenhall có cơ hội chiêm ngưỡng chiếc Không lực Một mới. Ông cũng phủ nhận thông tin cho rằng quyết định bất ngờ đổi chuyên cơ xuất phát từ lo ngại về an ninh, dù nhấn mạnh bản thân luôn bị đe dọa và là "mục tiêu số một" của Iran.
New York Times dẫn nguồn thạo tin cho biết trước khi ông Trump rời Thổ Nhĩ Kỳ, Sở Mật vụ Mỹ đã khuyến cáo Tổng thống Mỹ sử dụng chuyên cơ cũ để bảo đảm an ninh trong lúc Mỹ leo thang xung đột với Iran. Quyết định đổi máy bay chỉ để phòng ngừa rủi ro, không nhằm đối phó với mối đe dọa cụ thể nào.
Bộ tư lệnh không quân Ukraine hôm 6/7 tuyên bố lực lượng phòng không đã đánh chặn 37 tên lửa hành trình cùng 326 máy bay không người lái (UAV) trong đòn tập kích của Nga, nhưng không hạ được mục tiêu nào trong 29 quả đạn siêu vượt âm Zircon, tên lửa đạn đạo Iskander-M và S-400 hoán cải để đánh đất.
Tình trạng tương tự cũng xảy ra trong cuộc tấn công của Nga nhằm vào Kiev ngày 2/7. Phòng không Ukraine chỉ chặn được 4 tên lửa Iskander-M/S-400, trong khi 4 quả đạn Zircon và 20 tên lửa đạn đạo đã đến mục tiêu.
Đại tá Yuri Ignat, thư ký báo chí Bộ tư lệnh không quân Ukraine, chỉ ra rằng lưới phòng không Ukraine đã đạt tỷ lệ đánh chặn gần 100% với tên lửa hành trình Nga, nhưng thừa nhận kết quả chiến đấu chống lại tên lửa đạn đạo tồi tệ hơn rất nhiều.
"Để chặn tên lửa đạn đạo, cần có vũ khí để bắn hạ chúng. Ukraine có đủ hệ thống Patriot, cái chúng ta cần là nguồn cung tên lửa không ngừng nghỉ", ông nói trên truyền hình quốc gia hôm 6/7.
Theo đại tá Ignat, Nga đang tận dụng tình trạng cạn kiệt đạn Patriot của Ukraine và sử dụng ngày càng nhiều tên lửa đạn đạo, vốn khó đánh chặn hơn nhiều so với tên lửa hành trình và UAV. Ông cũng nhấn mạnh rằng tình trạng khan hiếm tên lửa Patriot "không chỉ giới hạn ở Ukraine, mà là vấn đề toàn cầu".
Tổng thống Volodymyr Zelensky cùng ngày cũng khẳng định nguyên nhân khiến quân đội Ukraine không thể chặn tên lửa đạn đạo Nga là do thiếu nguồn cung tên lửa phòng không, đặc biệt là dòng Patriot.
"Điều quan trọng nhất là thế giới, đặc biệt là Mỹ và các đối tác châu Âu, đưa ra những quyết định mạnh mẽ tại hội nghị thượng đỉnh NATO để hỗ trợ phòng không Ukraine. Tên lửa Patriot còn nằm trong kho của các đồng minh sẽ chỉ càng khuyến khích Nga tiếp tục tập kích", ông cho hay.
Lãnh đạo Ukraine cũng khẳng định nước này có đủ năng lực để tự chế tạo tên lửa Patriot. "Nếu được Mỹ cấp phép, sản lượng của Ukraine sẽ đáp ứng đủ cho nhu cầu phòng thủ trong nước và giúp đỡ các đối tác đang cần", ông cho hay.
Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov cho biết Ukraine đã và đang ký kết nhiều hợp đồng mua tên lửa Patriot, nhưng quá trình giao hàng chỉ có thể bắt đầu từ năm sau.
Tổng thống Zelensky tuần trước cũng phàn nàn rằng các đồng minh không thực hiện đúng cam kết cung cấp vũ khí cho Ukraine. "Chúng tôi cần gói phòng thủ thích hợp, cần tên lửa phòng không khi đang gây áp lực tối đa và đàm phán", ông nói.
Lãnh đạo Ukraine đề cập thương vụ mua 200 tên lửa từ Na Uy để trang bị cho tổ hợp NASAMS. "Không quả đạn nào trong số này được chuyển cho Ukraine. Giao hàng đúng hẹn có thể giúp bảo vệ mạng sống và hạ tầng. Điều Ukraine cần đơn giản là các đối tác làm theo đúng những gì đã hứa hẹn", ông cho hay.
Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius tháng trước thông báo nước này sẽ cung cấp 200 triệu USD để mua tên lửa PAC-3 cho hệ thống Patriot theo chương trình Danh sách Yêu cầu Ưu tiên của Ukraine (PURL). Khoản tiền này có thể mua được khoảng 40-50 quả đạn PAC-3 MSE hiện đại nhất.
"Ukraine đang đối mặt với loạt khó khăn phía trước, khi gần như không thể chống trả các đợt tập kích bằng tên lửa đạn đạo. Vấn đề lớn nhất mà những hệ thống phòng không hiện đại phải đối mặt là đối phương luôn đủ sức chế tạo lượng khí tài tấn công áp đảo chúng, đặc biệt là về lâu dài", Sam Altman, cây viết của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, cho hay.
