Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani ngày 19/6 tuyên bố hủy chuyến đi đã được lên kế hoạch từ trước đến Mỹ, nơi ông dự kiến gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, để đáp trả những phát ngôn được cho là của Tổng thống Donald Trump nhằm vào Thủ tướng Italy Giorgia Meloni.
Ông Tajani gọi những phát ngôn của ông Trump là “xúc phạm”, trong khi Thủ tướng Meloni nói rằng tuyên bố của nhà lãnh đạo Mỹ “hoàn toàn bịa đặt”.
Trước đó, trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình La7 của Italy, Tổng thống Trump cho biết Thủ tướng Meloni đã “nài nỉ được chụp ảnh” cùng ông tại hội nghị thượng đỉnh G7, và ông đã đồng ý vì cảm thấy “tội nghiệp” bà.
Bà Meloni đã bác bỏ những bình luận này trong một video với giọng điệu gay gắt được đăng tải vào sáng 19/6, nói rằng phát ngôn của Tổng thống Trump xứng đáng nhận được “phản hồi ngay lập tức”.
“Những tuyên bố của ông Donald Trump hoàn toàn bịa đặt. Thành thật mà nói, tôi rất sốc. Tôi không hiểu tại sao tổng thống Mỹ lại cư xử như vậy với các đồng minh của mình, và đây không phải là lần đầu tiên chuyện này xảy ra”, bà nói trong video được đăng tải trên mạng xã hội.
“Tôi chỉ có thể nói rằng thật đáng tiếc là ông ấy không có cùng quyết tâm đó với các đối thủ của phương Tây, với các đối thủ của Mỹ, với các nhà lãnh đạo mà ông ấy dường như dễ dàng hơn nhiều”, nhà lãnh đạo Italy nói thêm.
“Nhưng phải nhớ một điều: nước Italy và tôi không bao giờ cầu xin”, bà Meloni nhấn mạnh.
Ngoại trưởng Italy Antonio Tajani dự kiến đến Mỹ vào đầu tuần tới và tham dự Diễn đàn Kinh doanh, Đầu tư, Khoa học và Đổi mới Italy – Mỹ tại Miami. Theo một tuyên bố từ Bộ Ngoại giao, Ngoại trưởng Mỹ Rubio dự kiến sẽ gặp người đồng cấp Italy “để thúc đẩy hợp tác song phương về an ninh kinh tế và khoáng sản quan trọng”.
Đây không phải là lần tranh cãi đầu tiên giữa Tổng thống Trump và Thủ tướng Meloni. Tổng thống Trump từng chỉ trích Thủ tướng Meloni và cả Italy vì cho rằng họ đã không hỗ trợ đầy đủ cho Mỹ trong cuộc xung đột với Iran.
Trang 300Polityka của Ba Lan ngày 22/6 đưa tin Phó chủ tịch Thượng viện Ba Lan Michal Kaminski đã gửi thư cho Đại sứ Ukraine tại Ba Lan Vasyl Bodnar, thông báo về việc trả lại hai huân chương nhà nước cho Kiev.
"Quyết định này liên quan tới tuyên bố và hành động trước đó của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, điều đã được các cựu tổng thống Ukraine cũng như đại đa số giới chính trị Ukraine ủng hộ", ông Kaminski nói về động thái gần đây của chính quyền Kiev, phản ánh căng thẳng trong quan hệ hai bên.
Mâu thuẫn Ba Lan - Ukraine xảy ra sau khi Tổng thống Ukraine Zelensky đổi tên một đơn vị quân đội nước này thành "Những anh hùng UPA".
UPA là tên một nhóm nổi dậy dân tộc chủ nghĩa thời Thế chiến II. Lực lượng này từng chiến đấu chống lại cả phát xít Đức lẫn lực lượng Liên Xô và các đơn vị Ba Lan ở khu vực. Một số người Ukraine coi UPA là "anh hùng", cũng như là biểu tượng trong nỗ lực của Kiev nhằm trở nên độc lập khỏi Moskva.
UPA bị cáo buộc tham gia các cuộc thảm sát Volhynia giai đoạn 1943-1945. Ba Lan cho rằng khoảng 100.000 người Ba Lan đã bị các lực lượng dân tộc chủ nghĩa Ukraine sát hại trong giai đoạn này. Hàng nghìn người Ukraine cũng thiệt mạng trong các cuộc trả đũa sau đó.
Theo ông Kaminski, những huân chương nhà nước ông nhận được từ Kiev trước đó là sự ghi nhận cho nhiều năm cống hiến của ông trong việc xây dựng mối quan hệ Ba Lan - Ukraine.
"Tôi nhận được chúng, bên cạnh những phần thưởng khác, vì đã soạn thảo báo cáo đầu tiên trong lịch sử Nghị viện châu Âu về tư cách thành viên của Ukraine trong Liên minh châu Âu", ông Kaminski viết trong thư, thêm rằng nước này đã ủng hộ, cung cấp hỗ trợ về chính trị, kinh tế lẫn ngoại giao cho Kiev.
Ông Kaminski cho biết ông đã nhận các huân chương từ Ukraine như biểu hiện cho những giá trị chung nhằm củng cố quan hệ hai nước. Nhưng giờ đây, ông không thể giữ số huân chương này vì phía Ukraine chưa lên án dứt khoát "những kẻ gây ra vụ thảm sát Volhynia và những vụ sát hại hàng loạt công dân Ba Lan".
"Ba Lan sẽ không áp đặt quan điểm lịch sử của riêng mình lên bất cứ ai. Tuy nhiên, Ba Lan có quyền đánh giá những lựa chọn này. Nếu những cá nhân chịu trách nhiệm về tội ác hàng loạt chống lại thường dân được tôn vinh là anh hùng dân tộc, Ba Lan có nghĩa vụ phải phản ứng", ông Kaminski khẳng định.
Sau khi mâu thuẫn xảy ra, Ba Lan đã thu hồi Huân chương Đại bàng Trắng, giải thưởng cao quý nhất của nước này, được trao cho Tổng thống Ukraine trước đó. Ông Zelensky cùng các cựu tổng thống và quan chức cấp cao Ukraine cũng đã gửi trả huân chương cho Ba Lan.
Trong báo cáo về xung đột Trung Đông được công bố hôm 21/4, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ước tính quân đội Mỹ đã khai hỏa gần một nửa kho dự trữ tên lửa của tổ hợp phòng không Patriot, cũng như hơn 50% đạn dành cho Hệ thống Phòng thủ Tầm cao Giai đoạn cuối (THAAD).
Ngoài ra, lực lượng Mỹ dường như cũng tiêu tốn khoảng 45% tên lửa đạn đạo PrSM thế hệ mới, 20% tên lửa hành trình tàng hình JASSM, 30% tên lửa phòng không tầm xa SM-3 và ít nhất 10% đạn SM-6 trong xung đột. Khoảng 27% số tên lửa hành trình Tomahawk trong kho dự trữ cũng đã được khai hỏa.
CSIS ước tính Mỹ sẽ phải mất 1-4 năm để khôi phục các kho dự trữ tên lửa về mức trước khi xung đột bùng phát, thêm rằng những loại vũ khí này sẽ đóng vai trò quan trọng trong trường hợp xảy ra chiến sự ở Thái Bình Dương.
"Ngay cả trước khi xảy ra xung đột với Iran, kho dự trữ đã được đánh giá là không đủ để giao chiến với đối thủ ngang hàng. Tình trạng thiếu hụt đã trở nên nghiêm trọng hơn, sẽ cần thêm thời gian để bảo đảm kho dự trữ đạt mức đủ dùng cho một cuộc chiến với đối thủ như Trung Quốc", báo cáo có đoạn.
Dù vậy, CSIS nhận định rằng quân đội Mỹ vẫn còn đủ vũ khí để tiếp tục chiến dịch nhằm vào Iran.
Khi được đề nghị bình luận về thông tin, phát ngôn viên Lầu Năm Góc Sean Parnell tuyên bố quân đội Mỹ là "lực lượng mạnh nhất thế giới, có đủ mọi thứ cần thiết" để hành động vào thời gian và địa điểm mà Tổng thống Donald Trump lựa chọn.
Ông thêm rằng kể từ khi Tổng thống Trump lên nắm quyền, quân đội Mỹ đã thực hiện nhiều chiến dịch thành công tại các khu vực khác nhau trên thế giới, đồng thời vẫn đảm bảo sở hữu "kho vũ khí dồi dào" để bảo vệ người dân và lợi ích quốc gia.
"Những nỗ lực nhằm khiến người dân Mỹ lo lắng về kho dự trữ vũ khí của Bộ Quốc phòng đều là hành động thiếu hiểu biết và đáng hổ thẹn", phát ngôn viên Lầu Năm Góc cho hay.
Tạp chí hàng không Aviation Week hôm 13/4 dẫn lời một quan chức cấp cao Mỹ cho biết nước này đã dùng cạn kho tên lửa PrSM trong giai đoạn đầu xung đột với Iran. Phát ngôn viên lục quân Mỹ sau đó bác bỏ thông tin, cho biết Washington vẫn còn một số quả đạn PrSM trong kho.
Tổng thống Trump từng gặp các nhà thầu quốc phòng lớn của Mỹ hồi đầu tháng 3. Ông sau đó thông báo họ đã nhất trí tăng sản lượng vũ khí công nghệ cao lên gấp 4 lần.
Jules Hurst, cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ, hôm 21/4 cho biết giới chức có kế hoạch mở rộng các hợp đồng dài hạn về đạn dược, có thể lên tới 7 năm, nhằm "mang lại ổn định và khuyến khích đầu tư dài hạn trên toàn bộ chuỗi cung ứng", trong khuôn khổ đề xuất ngân sách quốc phòng 1.500 tỷ USD của Tổng thống Trump.
TASS hôm nay 2.4 dẫn tuyên bố của Tổng thống Vladimir Putin rằng Nga sẵn sàng làm mọi điều cần thiết để góp phần khôi phục hòa bình tại Trung Đông. Chủ nhân Điện Kremlin cũng hy vọng xung đột sẽ sớm kết thúc.
Cũng theo TASS, ông Putin cùng ngày dự kiến điện đàm với Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman, đánh dấu cuộc trao đổi mới nhất giữa Tổng thống Nga với các nhà lãnh đạo khu vực.
Trong khi đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh ngày 2.4 cho biết Bắc Kinh đang liên lạc với tất cả các bên về nhu cầu khôi phục ổn định tại eo biển Hormuz và kêu gọi các bên cùng hợp tác đạt được mục tiêu này, Tân Hoa xã đưa tin.
Người phát ngôn cho rằng "cội nguồn của tình trạng gián đoạn lưu thông hàng hải ở eo biển Hormuz đến từ các hành động quân sự phi pháp được Mỹ và Israel thực hiện nhằm vào Iran". Theo bà, biện pháp khôi phục lại an toàn cho khu vực là chấm dứt sự thù địch.
Trong một diễn biến liên quan, Iraq bắt đầu xuất khẩu xăng dầu bằng đường bộ qua ngõ Syria. Giới chức Baghdad hôm nay 2.4 cho biết đã có 178 trong số 299 xe bồn chở dầu theo dự kiến đến được cảng Banias trên bờ Đông Địa Trung Hải của Syria.
AFP hôm nay dẫn dữ liệu của Cơ quan an ninh hàng hải Anh (UKMTO) ghi nhận kể từ ngày 1.3, tức một ngày sau khi Mỹ - Israel phát động cuộc tấn công Iran, đã có 27 tàu thương mại, bao gồm 13 tàu chở dầu, bị tấn công hoặc xảy ra sự cố tại vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz hoặc vịnh Oman.
Trong một vụ mới nhất, tên lửa Iran bắn trúng một tàu chở dầu do Qatar thuê, theo giới chức địa phương hôm 1.4.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hiệp Quốc ghi nhận đến nay đã có ít nhất 11 thủy thủ hoặc công nhân làm việc ở cảng đã thiệt mạng. Trong số này, có 3 thuyền viên tử vong trên tàu chở hàng Mayuree Naree xuất phát từ Thái Lan.
Còn dữ liệu của công ty phân tích hàng hải Kpler (trụ sở chính tại Bỉ) cho thấy kể từ ngày 1.3, các tàu vận chuyển hàng hóa chỉ thực hiện được 225 lượt qua lại eo biển Hormuz, giảm 94% so với lúc chưa nổ ra xung đột.
Các chuyến đi gần đây chủ yếu di chuyển trên một tuyến hàng hải dường như được Iran bật đèn xanh.
Nhà phân tích Bridget Diakun của tạp chí hàng hải uy tín Lloyd's List (Anh), ước tính có 63 tàu đã sử dụng tuyến này trong 2 tuần qua. Ít nhất 2 trường hợp phía vận tải trả phí cho Iran để được phép đi qua, trong khi một số khác có thể đạt được quyền lưu thông thông qua "đàm phán ngoại giao".
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố không mở cửa cho những tàu di chuyển đến hoặc đi từ các cảng liên quan đến "các kẻ thù" của Iran.
