Trong danh sách “20 loại trái cây tốt nhất thế giới” do một tạp chí uy tín tại Anh công bố, bưởi xếp ở vị trí thứ 9, vượt qua nhiều loại trái cây nhiệt đới phổ biến khác. Danh sách này cũng ghi nhận sự góp mặt của nhiều loại quả quen thuộc tại Việt Nam như dưa hấu, lựu, mận, đu đủ và nho.
Bưởi không chỉ được trồng rộng khắp từ Bắc vào Nam với nhiều giống đặc sản như bưởi Diễn, bưởi Đoan Hùng hay bưởi da xanh, loại quả này còn được đánh giá cao trong các bảng xếp hạng quốc tế về thực phẩm lành mạnh, thậm chí từng được xếp vào nhóm trái cây tốt nhất thế giới.
Điểm làm nên giá trị của bưởi nằm ở thành phần dinh dưỡng dồi dào nhưng lại rất “nhẹ” cho cơ thể: giàu vitamin C, chất xơ và các chất chống oxy hóa, trong khi gần như không chứa chất béo hay cholesterol. Nhờ đó, bưởi không chỉ giúp tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ tiêu hóa, làm đẹp da mà còn góp phần kiểm soát cân nặng hiệu quả. Chính sự kết hợp giữa hương vị thanh mát, dễ ăn và lợi ích sức khỏe toàn diện đã giúp bưởi trở thành một trong những loại trái cây được ưa chuộng và đánh giá cao trên toàn cầu.
Theo dữ liệu dinh dưỡng quốc tế, trong khoảng 120g bưởi có thể cung cấp khoảng 42 calo, 10g carbohydrate, 1g chất xơ, 9g đường và 1g protein. Điểm nổi bật nhất là hàm lượng vitamin C cao, lên tới khoảng 38,4mg mỗi khẩu phần.
Ngoài ra, bưởi còn chứa vitamin A, beta-carotene cùng các khoáng chất như kali, canxi và magie. Đặc biệt, loại quả này hầu như không chứa chất béo, natri hay cholesterol, phù hợp với nhiều chế độ ăn lành mạnh.
Chỉ một khẩu phần bưởi có thể đáp ứng khoảng 60-65% nhu cầu vitamin C hằng ngày của cơ thể.
Ở Việt Nam loại quả này có giá khá bình dân nhưng vẫn giàu dưỡng chất, với mức giá thường dễ tiếp cận, nhiều thời điểm chỉ dao động khoảng 10.000-30.000 đồng/quả.
Vitamin C trong bưởi đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hệ miễn dịch, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh. Một số nghiên cứu cho thấy việc bổ sung đủ vitamin C có thể giúp giảm mức độ nghiêm trọng và rút ngắn thời gian mắc các bệnh cảm cúm thông thường.
Bên cạnh đó, các chất chống oxy hóa còn giúp trung hòa gốc tự do, góp phần bảo vệ tế bào và tăng hiệu quả hoạt động của hệ miễn dịch.
Nhờ giàu vitamin C và chất chống oxy hóa, bưởi giúp giảm tác động của stress oxy hóa lên da. Điều này góp phần duy trì độ đàn hồi, hạn chế hình thành nếp nhăn và làm chậm quá trình lão hóa.
Vitamin C cũng tham gia vào quá trình tổng hợp collagen yếu tố quan trọng giúp da săn chắc và khỏe mạnh hơn theo thời gian.
Hàm lượng chất xơ trong bưởi giúp cải thiện hoạt động đường ruột, hỗ trợ nhu động ruột và giảm nguy cơ táo bón. Việc ăn bưởi thường xuyên, với lượng hợp lý, có thể góp phần duy trì hệ tiêu hóa ổn định hơn.
Trong y học cổ truyền, một số bộ phận của bưởi như hạt còn được sử dụng với mục đích hỗ trợ tiêu hóa và cải thiện một số vấn đề về dạ dày khi dùng đúng cách.
Chất xơ trong bưởi giúp tạo cảm giác no lâu, từ đó hạn chế thèm ăn và hỗ trợ kiểm soát cân nặng. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cũng cho thấy chế độ ăn giàu chất xơ có liên quan đến việc giảm nguy cơ béo phì và các bệnh chuyển hóa.
Một số giống bưởi, đặc biệt là bưởi ruột hồng, chứa lycopene chất chống oxy hóa mạnh. Các nghiên cứu dịch tễ học cho thấy lycopene có liên quan đến việc giảm nguy cơ một số loại ung thư, trong đó có ung thư tuyến tiền liệt.
Tuy vậy, đây chỉ là tác dụng hỗ trợ, không thể thay thế các phương pháp phòng ngừa và điều trị y khoa.
Dù có nhiều lợi ích, bưởi có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa của một số loại thuốc, đặc biệt là thuốc điều trị tim mạch, huyết áp hoặc rối loạn nhịp tim. Vì vậy, người đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi ăn bưởi thường xuyên.
Các chuyên gia dinh dưỡng cũng khuyến nghị nên ăn đa dạng trái cây, thay vì tập trung vào một loại duy nhất, để đảm bảo cân bằng dinh dưỡng cho cơ thể.
Giữ lại lớp màng trắng dưới múi bưởi: Khi tách múi, nhiều người thường bóc bỏ hoàn toàn lớp màng trắng vì cho rằng khô và khó ăn. Tuy nhiên, đây lại là phần chứa nhiều chất xơ và dưỡng chất tốt cho hệ tiêu hóa, vì vậy nên giữ lại một phần thay vì loại bỏ hoàn toàn.
Ưu tiên ăn trực tiếp thay vì uống nước ép: Ăn bưởi nguyên tép giúp cơ thể hấp thụ trọn vẹn lượng chất xơ tự nhiên, hỗ trợ tiêu hóa và tạo cảm giác no lâu. Nước ép chỉ nên dùng trong trường hợp trẻ nhỏ, người già hoặc người gặp khó khăn khi nhai.
Nên ăn ngay sau khi tách múi: Bưởi để lâu dễ bị mất nước, giảm độ tươi và hao hụt vitamin. Ăn ngay sau khi bóc giúp giữ trọn hương vị thanh mát và giá trị dinh dưỡng tự nhiên.
Tận dụng cả vỏ, cùi và hạt bưởi: Không chỉ phần múi, các bộ phận khác của bưởi cũng được xem là có giá trị trong chăm sóc sức khỏe theo kinh nghiệm dân gian và một số nghiên cứu. Có thể tận dụng đúng cách thay vì bỏ đi hoàn toàn.
Theo TS. Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Hà Nội) cho biết, một quả trứng vịt lộn cung cấp khoảng 180 calo, tương đương một bát cơm trắng. Ngoài ra, loại trứng này còn chứa một lượng đạm, chất béo, sắt, kẽm và vitamin B12 dồi dào.
Tuy nhiên, lượng cholesterol trong một quả trứng vịt lộn rất cao, lên đến khoảng 600mg. Lượng cholesterol đáp ứng gấp đôi nhu cầu khuyến nghị hằng ngày của một người trưởng thành và cao gấp khoảng 3 lần so với trứng gà thông thường.
"Điều này khiến trứng vịt lộn trở thành nguồn năng lượng tuyệt vời khi bạn muốn bồi bổ nhanh cho cơ thể nhưng lại gây ảnh hưởng đến sức khỏe nếu ăn thường xuyên", TS. Giang cảnh báo.
Gây áp lực lên hệ tim mạch: Các tổ chức y tế lớn như Hiệp hội Tim mạch Mỹ (AHA) đã đưa ra khuyến cáo, người có nguy cơ tim mạch cần kiểm soát chặt chẽ lượng cholesterol nạp vào. Đặc biệt với người cao tuổi có sẵn nền bệnh tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hoặc xơ vữa động mạch, việc ăn trứng vịt lộn sẽ làm gia tăng đáng kể gánh nặng chuyển hóa.
Nguy cơ dư thừa vitamin A: Trứng vịt lộn có chứa hàm lượng vitamin A (retinol) rất cao. Nếu ăn quá nhiều và liên tục, cơ thể không kịp đào thải và dẫn đến tích lũy tại gan, từ đó gây độc cho gan khiến bạn cảm thấy mệt mỏi, thậm chí vàng da.
Thừa muối (natri) thầm lặng: Thói quen ăn trứng vịt lộn kèm muối tiêu đậm vô tình làm tăng lượng natri nạp vào cơ thể. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), dư thừa muối là "thủ phạm" thầm lặng kích hoạt tăng huyết áp và suy giảm chức năng thận.
Gây đầy bụng, khó tiêu: Trứng vịt lộn chứa hàm lượng protein và lipid đậm đặc, nếu ăn vào buổi tối dễ bị trướng bụng, đầy hơi và mất ngủ bởi đây là lúc hệ tiêu hóa hoạt động chậm lại.
Trứng vịt lộn được xem là món ăn "đại bổ", nhưng không phải cơ thể nào cũng sẵn sàng tiếp nhận lượng dinh dưỡng dày đặc này. Với một số người, ăn sai thời điểm hoặc không đúng thể trạng có thể gây phản tác dụng rõ rệt.
Trẻ em dưới 5 tuổi: Ở lứa tuổi này, hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện. Hàm lượng đạm và chất béo quá cao trong trứng vịt lộn sẽ gây đầy bụng, rối loạn tiêu hóa và tiêu chảy cho trẻ.
Nếu muốn bổ sung trứng vào khẩu phần ăn, nên ưu tiên các loại trứng thông thường và chế biến đơn giản. Trứng vịt lộn không phải lựa chọn phù hợp cho trẻ nhỏ.
Người có cholesterol cao, bệnh tim mạch: Trứng vịt lộn chứa lượng cholesterol khá cao, vượt xa nhiều loại thực phẩm thông thường. Khi đưa vào cơ thể, lượng chất béo này có thể làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ trong máu, đặc biệt với những người đã có tiền sử tim mạch.
Việc ăn thường xuyên hoặc ăn nhiều trong một lần có thể khiến chỉ số mỡ máu tăng nhanh, tạo áp lực lớn lên hệ tim mạch. Điều này làm gia tăng nguy cơ xơ vữa động mạch, huyết áp cao và các biến chứng liên quan.
Nếu vẫn muốn ăn, cần kiểm soát chặt số lượng và tần suất. Tuy nhiên, với người có bệnh nền rõ ràng, tốt nhất nên hạn chế tối đa để tránh rủi ro không đáng có.
Người bệnh gout, người có chỉ số axit uric cao: Trứng vịt lộn là thực phẩm giàu purin và người bệnh cần hạn chế tối đa, không ăn trong cơn đau cấp và không dùng kèm rượu bia.
Khi tiêu thụ, cơ thể phải chuyển hóa lượng đạm lớn, từ đó sinh ra acid uric. Với người đang trong giai đoạn nhạy cảm, chỉ một khẩu phần nhỏ cũng có thể khiến khớp sưng đau, khó chịu kéo dài.
Việc kiêng khem trong chế độ ăn là yếu tố then chốt giúp kiểm soát gout. Vì vậy, trứng vịt lộn nên nằm trong danh sách cần tránh hoặc chỉ dùng rất hạn chế.
Người có hệ tiêu hóa kém, dễ đầy bụng: Trứng vịt lộn giàu chất béo và protein, khiến quá trình tiêu hóa trở nên chậm và nặng nề hơn. Với người có dạ dày yếu, điều này dễ gây cảm giác khó chịu sau khi ăn.
Các triệu chứng thường gặp gồm đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu hoặc buồn nôn. Nếu ăn vào buổi tối, tình trạng này càng rõ rệt do cơ thể ít vận động, quá trình tiêu hóa diễn ra chậm.
Để tránh áp lực cho hệ tiêu hóa, nhóm người này nên chọn thực phẩm nhẹ nhàng hơn. Nếu ăn trứng vịt lộn, cần ăn vào ban ngày và kết hợp với rau gia vị để giảm cảm giác ngấy.
Trứng vịt lộn không xấu, nhưng không phải "ai ăn cũng bổ". Hiểu rõ thể trạng và giới hạn của cơ thể mới là cách ăn uống thông minh, tránh lợi bất cập hại.
Căn hộ của họ ở bang North Carolina chứa nhiều quần áo, đồ điện tử và nội thất nhặt được từ thùng rác tại các đại học. Thay vì mua sắm, họ theo dõi lịch sinh viên chuyển chỗ ở tại Đại học Duke và Đại học North Carolina để săn đồ cũ. Hai cô gái đã biến việc lục thùng rác thành nghề tay trái trong 5 năm qua.
"Mỗi ngày đều giống như mở những hộp quà bí mật", Jessica nói.
Khi làm việc, Jessica thường giữ chặt chân Carina để bạn dốc người vào thùng rác. Cùng lúc, cô tra cứu giá trị bán lẻ của đồ vật vừa tìm thấy. Họ từng thu thập được giày Balenciaga trị giá khoảng 1.000 USD, máy tính MacBook, thiết bị bay không người lái (drone) mới nguyên cùng nhiều đồ nội thất. Carina giữ lại đôi giày Balenciaga để sử dụng. Những vật dụng khác được bán lại trên mạng để tạo "quỹ bãi rác" phục vụ du lịch.
"Chúng tôi vừa đi nghỉ ở Cancun, Mexico. Chuyến đi sử dụng tiền kiếm được từ nhặt rác", Jessica kể. Hai năm trước, họ cũng dùng nguồn thu này để du lịch châu Âu ba tuần và đang tiết kiệm cho chuyến đi San Francisco vào tháng 9.
Trên tài khoản mạng xã hội có 24.000 người theo dõi, hai cô gái viết phần mô tả: "Rác của người này là quỹ nghỉ dưỡng của người khác".
Danh sách thu hoạch của họ còn có TV, sofa, đồ gia dụng, áo khoác da và một vòng cổ Van Cleef & Arpels có giá thị trường hơn 38.000 USD. "Chúng tôi không phải mua dầu gội, sữa tắm, nước giặt suốt bốn năm qua", Carina nói. Cô cho biết sinh viên thường vứt nhiều đồ vào cuối năm học bởi chi phí vận chuyển (chuyển nhà) khá tốn kém. Những món không bán được, hai cô gái quyên góp cho mái ấm phụ nữ, trường học và trung tâm cứu hộ động vật.
Jessica và Carina là một phần của cộng đồng nhặt đồ thùng rác (dumpster diving) đang phát triển. Một nghiên cứu năm 2026 cho thấy 21% người Mỹ từng nhặt đồ từ thùng rác. Tại Anh, 37% người trẻ thường xuyên tìm vật dụng bỏ đi, trong đó 28% thực hiện hàng tuần.
Trào lưu này cũng thu hút người trẻ chuyển sang làm toàn thời gian. Melanie Diaz, 22 tuổi, ở bang Florida cho biết đã tiết kiệm được khoảng 50.000 USD nhờ nhặt đồ và thức ăn cho thú cưng từ thùng rác dân cư. Tại Australia, Sofie Juel-Anderson (30 tuổi) không tốn tiền mua thực phẩm suốt 4 năm nhờ đồ ăn tận dụng từ các bãi rác siêu thị.
"Chúng tôi không biết mình sẽ tìm thấy gì hoặc ai sẽ cần đến món đồ đó, nhưng công việc này giúp nhiều vật dụng không bị chôn lấp và có cuộc đời thứ hai", Carina nói.
Thói quen tập thể dục giúp giảm 46% nguy cơ tử vong do mọi nguyên nhân. Theo tác giả nghiên cứu Xuan-Mai Nguyen, những người có tuổi thọ cao trong nghiên cứu có thói quen tập thể dục (hoặc vận động) tương đương khoảng 7,5 giờ mỗi tuần. Nếu như bạn đi bộ lên cầu thang mà không hụt hơi, được coi là tương đương 4 phút tập thể dục.
Như vậy, không cần thiết phải tham gia vào những môn thể thao chuyên nghiệp, những hoạt động hàng ngày giúp tiêu hao năng lượng cũng rất tốt cho cơ thể bạn.
Nên tắm nắng 15 phút mỗi ngày
Tắm nắng thường xuyên rất tốt cho sức khỏe, chỉ cần 15 phút tiếp xúc với ánh nắng mặt trời hàng ngày là đủ để duy trì lượng vitamin D ở người khỏe mạnh. Bởi ánh sáng mặt trời kích thích các tế bào da sản xuất vitamin D, một loại vitamin thiết yếu cho nhiều chức năng quan trọng như: phát triển xương, tái tạo xương, co cơ không tự chủ (như nhịp tim và tiêu hóa), chuyển hóa đường huyết thành năng lượng.
Thiếu vitamin D có thể làm suy giảm tất cả các chức năng này và dẫn đến sức khỏe xương kém. Một đánh giá các nghiên cứu năm 2019 kết luận rằng thiếu vitamin D có liên quan đến nguy cơ tử vong cao hơn so với những người có mức vitamin D bình thường, bao gồm tăng gấp 2 lần nguy cơ tử vong do ung thư.
Theo nghiên cứu, không bao giờ hút thuốc lá trong đời có thể giúp bạn giảm 29% nguy cơ tử vong. Đối với người nghiện thuốc lá, hãy bỏ ngay hút thuốc để bảo vệ sức khỏe bản thân và những người xung quanh (vì hít phải khói thuốc lá của người hút cũng gây tổn hại tới sức khỏe). Do đó để bảo vệ sức khỏe đừng bao giờ uống rượu bia tới mức say. Chuốc nhau uống say là một thói quen không hề tốt ở nhiều nơi. Bạn không nên uống nhiều hơn 4 lon bia hay đồ uống chứa cồn mỗi ngày. Hạn chế bia rượu, bạn có thể giảm 19% nguy cơ tử vong.
Duy trì một cuộc sống cân bằng, ít stress có thể giảm 22% nguy cơ tử vong sớm. Để cuộc sống ít stress, bạn cần có một cái nhìn lạc quan, tích cực hơn, biết cách cân bằng cuộc sống để hóa giải stress thành niềm vui.
Có thể nhiều người không biết căng thẳng kích hoạt giải phóng cortisol, một loại hormone giúp bạn phản ứng với các mối đe dọa bằng cách tăng nhịp tim và nhịp thở. Mức độ cortisol cao trong thời gian dài có thể gây hại, dẫn đến lo lắng, trầm cảm, huyết áp cao và bệnh tim. Cũng có bằng chứng cho thấy căng thẳng kéo dài có thể làm "lão hóa" tế bào ở cấp độ phân tử.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng tăng mức cortisol thúc đẩy sự phân hủy tế bào và tăng sản xuất các gốc tự do, các phân tử không ổn định làm hỏng DNA của tế bào, khiến tế bào lão hóa và hoạt động sai sớm. Điều này làm phát sinh nhiều loại ung thư khác nhau.
Để quản lý căng thẳng tốt hơn trong thời gian dài, hãy thử các liệu pháp tâm trí - cơ thể như: thiền chánh niệm, yoga nhẹ nhàng, thái cực quyền, bài tập thở sâu, thư giãn cơ bắp, phản hồi sinh học, hình ảnh dẫn đường.
Giấc ngủ chất lượng là yếu tố sống còn cho sức khỏe tim mạch và chức năng não bộ. Hãy duy trì vệ sinh giấc ngủ (không thiết bị điện tử trước khi ngủ) và đi ngủ vào một giờ cố định.
Ngủ đủ giấc và sâu giấc từ 7-9 tiếng mỗi đêm giảm 18% nguy cơ tử vong sớm.
Hàng chục nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa ngủ kém với tình trạng sức khỏe suy yếu, trong đó có cả tử vong sớm.
Theo các chuyên gia, ẩn sau vị ngọt từ đồ uống có đường là những hệ lụy nghiêm trọng đối với sức khỏe cộng đồng. Các loại nước ngọt liên quan trực tiếp đến nguy cơ béo phì, tiểu đường type 2 và bệnh tim. Bác sĩ Levine coi đây là những loại đồ uống "độc hại" cần loại bỏ khỏi thực đơn.
Theo nghiên cứu kéo dài 86 năm của Đại học Harvard (Mỹ), các mối quan hệ tích cực trong cuộc sống là điều đầu tiên có thể giúp bạn sống thọ và hạnh phúc hơn. "Một câu hỏi quan tâm hay khoảnh khắc tận tụy vì người khác, không bao giờ là quá muộn để củng cố mối quan hệ quan trọng đối với bạn", Tiến sĩ Robert Waldinger, người phụ trách nghiên cứu, nhận định.
Quan hệ xã hội cũng là một giá trị được đề cao của những người sống trăm tuổi ở các vùng trường thọ. "Họ coi trọng bạn đời của mình, nuôi dưỡng các mối quan hệ. Có những người bạn phù hợp, đó là bí quyết quan trọng nhất giúp người dân ở vùng trường thọ làm điều đúng đắn và tránh điều sai trái", chuyên gia Buettner cho hay.
Theo nghiên cứu, chế độ ăn chủ yếu dựa vào thực vật có thể kéo dài tuổi thọ của bạn thêm 21%. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa rằng bạn phải là người ăn chay. Chế độ ăn chủ yếu dựa vào thực vật chẳng hạn như chế độ ăn Địa Trung Hải giàu ngũ cốc nguyên hạt và rau xanh, củ quả là một trong những bí quyết giúp bạn sống lâu hơn.
Ăn nhiều rau củ quả không có nghĩa là bạn nên ngừng ăn thịt hoặc thậm chí việc đó là phù hợp hoặc an toàn cho bạn. Nhưng nghiên cứu đã chỉ ra rằng các nguyên tắc của việc ăn chay có thể tăng cường sức khỏe và tuổi thọ theo nhiều cách khác nhau, chẳng hạn như: giảm nguy cơ béo phì; tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu dinh dưỡng như ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, rau và trái cây; giảm tiêu thụ quá nhiều đường, muối và chất béo bão hòa.
Ăn một chế độ ăn uống cân bằng hơn có thể làm giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến lão hóa như huyết áp cao, tiểu đường, bệnh tim và ung thư ruột kết.
