Ông Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho hay trong nhiều năm qua, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử cho mỗi người dân luôn là mục tiêu mà Ngành Y tế TP kiên trì theo đuổi.
Một hồ sơ sức khỏe điện tử chỉ thực sự có giá trị khi không chỉ lưu giữ các thông tin hành chính hay dữ liệu của một vài lần khám, chữa bệnh, mà phải phản ánh đầy đủ và liên tục diễn biến sức khỏe cũng như quá trình bệnh tật của mỗi người dân theo thời gian.
Nói cách khác, hồ sơ phải tích lũy được cả dữ liệu sức khỏe theo vòng đời và dữ liệu bệnh tật theo vòng đời của mỗi cá nhân. Điều tưởng như rất khó thực hiện trên quy mô gần 15 triệu dân của TP.HCM nay đang từng bước trở thành hiện thực.
Theo kế hoạch, mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm. Kết quả của mỗi lần khám sẽ được chuẩn hóa và tự động cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử.
Qua từng năm, các chỉ số về thể trạng, huyết áp, đường huyết, mỡ máu, chức năng các cơ quan, các yếu tố nguy cơ, kết quả sàng lọc và phân tầng nguy cơ sẽ được bổ sung liên tục, tạo thành một chuỗi dữ liệu phản ánh quá trình thay đổi sức khỏe của mỗi người dân từ khi còn khỏe mạnh cho đến các giai đoạn tiếp theo của cuộc đời.
Đó chính là dữ liệu sức khỏe theo vòng đời, một nguồn thông tin nền tảng mà trước đây ngành y tế rất khó có điều kiện xây dựng một cách đồng bộ cho toàn dân.
Sở Y tế đang khẩn trương xây dựng kho dữ liệu ngành y tế, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026. Khi hệ thống này được đưa vào vận hành, dữ liệu khám bệnh, chữa bệnh của người dân tại các bệnh viện và cơ sở y tế trên địa bàn sẽ được liên thông, chuẩn hóa và tích hợp vào hồ sơ sức khỏe điện tử.
Mỗi lần người dân đến khám bệnh, điều trị nội trú, phẫu thuật, thực hiện xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh, sử dụng thuốc hay theo dõi bệnh mạn tính sẽ tiếp tục bổ sung thêm những thông tin mới vào hồ sơ.
Như vậy hồ sơ sức khỏe điện tử sẽ từng bước được hình thành từ hai nguồn dữ liệu cốt lõi.
Thứ nhất là dữ liệu sức khỏe theo vòng đời, được tạo nên từ các lần khám sức khỏe định kỳ hằng năm.
Thứ hai là dữ liệu bệnh tật theo vòng đời, được hình thành từ toàn bộ quá trình khám bệnh, chữa bệnh tại các cơ sở y tế.
Hai nguồn dữ liệu này bổ sung cho nhau, giúp hình thành một “bức tranh sức khỏe” đầy đủ và liên tục của mỗi người dân.
Ông Thượng cho hay khi có hồ sơ sức khỏe điện tử đối với người thầy thuốc, đây là bước thay đổi có ý nghĩa rất lớn. Khi tiếp nhận người bệnh, bác sĩ không chỉ biết người bệnh đang mắc bệnh gì ở thời điểm hiện tại mà còn có thể theo dõi toàn bộ diễn biến sức khỏe và bệnh tật trong nhiều năm trước đó.
Những thông tin này sẽ hỗ trợ chẩn đoán chính xác hơn, cá thể hóa điều trị, hạn chế chỉ định các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh không cần thiết, giảm chi phí cho người bệnh, đồng thời tránh trùng lặp dữ liệu giữa các cơ sở khám, chữa bệnh.
Ở góc độ quản lý, kho dữ liệu sức khỏe được tích lũy liên tục sẽ giúp ngành y tế theo dõi xu hướng bệnh tật của cộng đồng, đánh giá hiệu quả các chương trình can thiệp, dự báo nhu cầu chăm sóc sức khỏe, phân bổ nguồn lực hợp lý và xây dựng các chính sách y tế dựa trên bằng chứng khoa học.
Xa hơn nữa, khi dữ liệu được chuẩn hóa và tích lũy đủ lớn, đây sẽ là nền tảng để phát triển trí tuệ nhân tạo trong y tế, y học dự phòng, y học chính xác và y học cá thể hóa.
Hệ thống y tế sẽ từng bước chuyển từ mô hình điều trị khi đã mắc bệnh sang mô hình quản lý sức khỏe chủ động, dự báo nguy cơ sớm và can thiệp trước khi bệnh tiến triển.
Ngày 27/4, BS.CKI Lý Phạm Hoàng Vinh, Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết bệnh nhi được tuyến dưới chuyển đến sau hai ngày ho nhiều, nghi ngờ có dị vật đường thở. Gia đình không xác định được bé đã hít sặc vật gì và từ thời điểm nào.
Kết quả X-quang ghi nhận dị vật cản quang nằm ở phế quản gốc phải, kèm theo biến chứng xẹp phổi phải không hoàn toàn và tràn khí trung thất. Nhận định tình trạng phức tạp, bác sĩ Vinh cùng kíp gây mê lập tức nội soi đường thở cấp cứu.
Dị vật được xác định là một bóng đèn LED nằm sâu trong phế quản. Theo bác sĩ Vinh, việc gắp dị vật đặc biệt khó khăn do đường thở trẻ 9 tháng tuổi rất nhỏ. Phần đuôi bóng đèn phình to, sắc nhọn, dễ mắc kẹt khi kéo qua thanh quản, có thể gây rách niêm mạc hoặc kẹt giữa hai dây thanh.
Quá trình can thiệp, bác sĩ phải xoay chỉnh dị vật từng chút một, lựa hướng tối ưu để đưa phần đầu đèn ra trước nhằm hạn chế tổn thương. Với dị vật sắc nhọn, nguy cơ tràn khí màng phổi trong lúc gắp là hiện hữu, do đó kíp Ngoại Lồng ngực được huy động sẵn sàng để xử trí nếu xảy ra biến chứng.
Sau nhiều thao tác tỉ mỉ, bóng đèn LED mắc kẹt đã được lấy ra an toàn. Sau can thiệp, đường thở của bé thông thoáng, không ghi nhận tổn thương đáng kể hay biến chứng tràn khí. Tình trạng hô hấp cải thiện, bé giảm ho và đang được theo dõi, dự kiến sớm xuất viện.
Theo bác sĩ Vinh, dị vật đường thở ở trẻ nhỏ luôn là cấp cứu nguy hiểm, đặc biệt với các vật có hình dạng bất thường như bóng đèn LED. Không chỉ gây tắc nghẽn, những dị vật này còn có thể làm trầy xước, thủng đường thở hoặc dẫn đến biến chứng nặng nếu xử trí không đúng cách. Thực tế, bệnh viện đã tiếp nhận nhiều trường hợp trẻ sặc bóng đèn ở nhiều độ tuổi khác nhau.
Trường hợp này cũng cho thấy trẻ có thể hít dị vật mà không được phát hiện. Bác sĩ khuyến cáo phụ huynh không để trẻ ngậm các vật nhỏ như bóng đèn LED, pin, linh kiện. Cần quan sát trẻ trong sinh hoạt hằng ngày và cất gọn các vật dụng nhỏ, sắc nhọn.
Khi nghi ngờ trẻ hít sặc dị vật, cần sơ cứu đúng cách bằng thủ thuật Heimlich và nhanh chóng đưa trẻ đến cơ sở y tế để được can thiệp kịp thời.
Ngày 26/5, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Gia Lai cho biết đã có báo cáo nhanh vụ nghi ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì tại hộ kinh doanh L.H. trên đường Hùng Vương, phường Quy Nhơn Đông.
Trước đó, khoảng 12h30 ngày 24/5, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Gia Lai nhận được thông tin nhiều bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh Gia Lai, nghi ngờ ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì tại hộ kinh doanh L.H. do bà N.Đ.H.L. làm chủ.
Ngay sau đó, đơn vị này phối hợp với cán bộ Phòng Văn hóa - Xã hội phường Quy Nhơn Đông và lực lượng địa phương vào cuộc xác minh thông tin liên quan.
Qua thu thập thông tin, lúc 17h ngày 22/5, một công ty có đặt mua bánh mì tại hộ kinh doanh L.H. cho nhân viên tăng ca gồm 28 ổ bánh mì thập cẩm (chả lụa, chả da bao, thịt ba chỉ thưng, pa tê, bơ sốt trứng gà tươi, dưa món, rau ngò) và 18 ổ bánh mì chan nước không có nhân.
Đến 23h cùng ngày, có 15 người xuất hiện các triệu chứng đau bụng, tiêu chảy cấp nhiều lần, nôn, buồn nôn, sốt. Trong số này, 12 người đi viện và 3 người tự điều trị tại nhà.
Theo khai báo của chủ cơ sở, riêng trong ngày 22/5, cửa hàng đã bán khoảng 200 ổ bánh mì thập cẩm.
Theo Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh Gia Lai, tính đến 14h ngày 25/5, tổng số bệnh nhân nhập viện điều trị liên quan đến vụ việc là 75 trường hợp. Đáng chú ý, trong số này có bà N.Đ.H.L. chủ cơ sở nêu trên.
Đến thời điểm hiện tại sức khỏe của đa số bệnh nhân đã ổn định, các triệu chứng tiêu chảy, nôn, sốt, đau đầu giảm rõ rệt. Bệnh nhân tỉnh táo, tiếp xúc tốt và ăn uống nhẹ được. Đơn vị tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan để điều tra nguyên nhân và xử lý vụ việc theo quy định.
Liên quan đến vụ việc trên, Sở Y tế tỉnh Gia Lai cũng có văn bản gửi các cơ quan, chủ động thu dung, cấp cứu, điều trị người bệnh và triển khai các biện pháp xử lý vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm sau khi sử dụng bánh mì tại hộ kinh doanh nêu trên.
Như Dân trí đã thông tin, ngày 25/5, lãnh đạo Bệnh viện Đa khoa trung tâm tỉnh Gia Lai xác nhận đơn vị đang điều trị 39 trường hợp ngộ độc thực phẩm, nghi do ăn bánh mì. Các bệnh nhân gồm cả người lớn và trẻ em, nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn ói, tiêu chảy, sốt. Qua khai thác bệnh sử, các bệnh nhân đều cho biết đã ăn bánh mì trước khi xuất hiện triệu chứng.
