Thời gian gần đây, các diễn đàn bất động sản, mạng xã hội và những hội nhóm dành cho người mua nhà lần đầu liên tục xuất hiện các bài viết thu hút hàng nghìn lượt bình luận. Điểm chung của các câu chuyện là cảm giác hụt hơi trước đà tăng của giá nhà.
Có người kể rằng sau nhiều năm tích lũy, khoản tiền dành dụm được vẫn không theo kịp tốc độ tăng giá căn hộ. Có người chấp nhận kéo dài thời gian thuê nhà để tránh áp lực vay nợ. Cũng có những người quyết định rời xa trung tâm thành phố để tìm kiếm cơ hội sở hữu nhà ở những khu vực xa hơn.
Đằng sau những chia sẻ ấy là một thực tế đang hiện hữu trên thị trường nhà ở TP.HCM: khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà ngày càng bị kéo giãn.
Ba năm trước, khi lập gia đình, anh Nguyễn Hoàng (32 tuổi), kỹ sư làm việc tại TP Thủ Đức (cũ), từng đặt mục tiêu mua một căn hộ gần 3 tỉ đồng tại khu Đông TP.HCM.
Vợ chồng anh khi đó có khoản tích lũy gần 800 triệu đồng và tin rằng chỉ cần thêm vài năm tiết kiệm là có thể chạm tới giấc mơ an cư. Nhưng khi quay trở lại thị trường vào đầu năm nay, căn hộ cùng phân khúc mà anh từng nhắm tới đã tăng lên hơn 5,5 tỉ đồng.
“Khoản tiết kiệm của mình vẫn tăng, nhưng giá nhà tăng nhanh hơn. Cảm giác như cứ mỗi năm trôi qua, căn nhà lại lùi thêm một bước”, anh Hoàng nói. Câu chuyện của anh Hoàng không phải trường hợp cá biệt.
Theo các báo cáo thị trường, giá căn hộ tại TP.HCM đã tăng khoảng 50% trong vòng 5 năm qua. Trong khi đó, tốc độ tăng thu nhập của người lao động thấp hơn đáng kể. Nhiều nghiên cứu cho thấy giá nhà hiện tương đương hàng chục lần thu nhập bình quân năm của một hộ gia đình đô thị.
Khoảng cách này khiến việc mua nhà ngày càng trở nên khó khăn đối với nhóm người mua lần đầu, kể cả những người có thu nhập thuộc nhóm khá.
Một thực tế khác đang diễn ra là sự biến mất dần của nguồn cung nhà ở vừa túi tiền. Các dự án mở bán mới trong vài năm gần đây chủ yếu thuộc phân khúc trung và cao cấp. Căn hộ dưới 40 triệu đồng/m² từng được xem là lựa chọn phổ biến của người mua nhà lần đầu hiện chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trên thị trường.
Một thế hệ chọn ở thuê để giữ chất lượng sống
Khi nội đô ngày càng trở nên đắt đỏ, nhiều người trẻ buộc phải mở rộng bán kính tìm kiếm.
Nếu trước đây họ ưu tiên các quận nội thành hoặc TP Thủ Đức, thì nay những địa danh như Bình Chánh, Nhà Bè, Dĩ An, Thuận An, Nhơn Trạch hay Bến Lức ngày càng xuất hiện nhiều hơn trong danh sách lựa chọn.
Đổi lại mức giá dễ tiếp cận hơn là thời gian di chuyển dài hơn, chi phí đi lại cao hơn và sự phụ thuộc lớn hơn vào hạ tầng giao thông kết nối.
Tuy nhiên, không phải ai cũng sẵn sàng đánh đổi. Sau nhiều lần cân nhắc, chị Trần Minh Anh (28 tuổi), nhân viên truyền thông tại TP.HCM, quyết định dừng kế hoạch mua căn hộ trị giá khoảng 4,5 tỉ đồng dù gia đình đã chuẩn bị được khoản vốn ban đầu.
Lý do là số tiền trả góp hàng tháng dự kiến sẽ chiếm hơn một nửa tổng thu nhập của hai vợ chồng. “Nếu mua nhà lúc này, gần như mọi kế hoạch khác đều phải gác lại. Chúng tôi chọn thuê nhà thêm vài năm để giữ sự chủ động về tài chính”, chị nói.
Lựa chọn này đang trở nên phổ biến hơn trong giới trẻ. Bởi theo Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), ngày càng nhiều người dưới 35 tuổi lựa chọn thuê nhà thay vì cố gắng sở hữu bằng mọi giá. Nguyên nhân không chỉ đến từ áp lực tài chính mà còn xuất phát từ sự thay đổi trong tư duy sống.
Nếu thế hệ trước xem căn nhà là cột mốc bắt buộc của sự ổn định, thì nhiều người trẻ hiện nay coi đó là một mục tiêu dài hạn thay vì áp lực phải hoàn thành trong vài năm đầu lập nghiệp. Họ sẵn sàng dành nguồn lực cho học tập, đầu tư, trải nghiệm hoặc phát triển sự nghiệp thay vì dồn toàn bộ dòng tiền vào một khoản vay kéo dài 20 – 25 năm.
Đúng 17h, đóng laptop và rời văn phòng từng được xem là dấu hiệu của một môi trường làm việc văn minh. Nhưng với nhiều tỷ phú và CEO Mỹ, đó lại là tư duy khó tạo ra những người dẫn đầu.
Cuộc tranh luận về chuyện “làm hết giờ hay làm hết việc” đang nóng trở lại sau phát biểu gây chú ý của Kevin O’Leary, nhà đầu tư nổi tiếng của Shark Tank. Ông nói thẳng rằng những người chỉ muốn làm việc từ 9h đến 17h “không làm việc cho tôi” và nên sang công ty đối thủ.
Phát biểu này nhanh chóng tạo ra làn sóng tranh cãi lớn trong giới lao động văn phòng, đặc biệt khi ngày càng nhiều người trẻ ưu tiên cân bằng cuộc sống, sức khỏe tinh thần và thời gian cá nhân hơn là văn hóa “cày cuốc” kiểu cũ.
“Muốn đi xa phải làm hơn phần việc được giao”
Theo tỷ phú Kevin O’Leary, vấn đề lớn nhất của môi trường công sở hiện nay là sự lan rộng của “quiet quitting” - xu hướng nhân viên chỉ làm đúng phần việc tối thiểu theo mô tả công việc.
Vị chủ tịch O’Leary Ventures cho rằng những người giới hạn bản thân trong khung giờ cứng nhắc đang tự làm giảm cơ hội thăng tiến. Theo ông, các công ty luôn đánh giá cao những nhân sự chủ động giải quyết vấn đề và sẵn sàng làm vượt kỳ vọng.
Ông O’Leary nhấn mạnh rằng người được trả lương cao hơn thường không chỉ hoàn thành công việc được giao, mà còn liên tục tạo thêm giá trị cho đội nhóm và doanh nghiệp. Quan điểm này cũng được tỷ phú Mark Cuban nhắc lại trong nhiều cuộc phỏng vấn gần đây. Ông cho rằng nếu muốn “thống trị cuộc chơi”, luôn có người khác đang làm việc nhiều hơn để vượt lên.
Ông Cuban kể rằng trong giai đoạn đầu khởi nghiệp, ông từng sống cùng 6 người trong một căn hộ nhỏ, ban ngày học lập trình, ban đêm làm bartender và không nghỉ phép suốt 7 năm. Theo tỷ phú này, giai đoạn đầu của sự nghiệp gần như không tồn tại khái niệm cân bằng. Đó là thời gian phải chấp nhận đánh đổi để tạo lợi thế cạnh tranh và xây nền tảng tài chính.
Ông Jimmy John Liautaud, nhà sáng lập chuỗi sandwich Jimmy John’s, thậm chí gọi khái niệm cân bằng công việc - cuộc sống là “một trong những điều nhảm nhí nhất từng được tạo ra”. Doanh nhân 62 tuổi cho rằng nhiều người trẻ hiện bước vào kinh doanh với kỳ vọng vừa tăng trưởng nhanh vừa duy trì cuộc sống cân bằng ngay từ đầu, điều mà ông tin là khó khả thi.
Người trẻ lại chọn điều ngược lại
Dù nhiều CEO nổi tiếng tiếp tục bảo vệ văn hóa làm việc cường độ cao, dữ liệu thị trường lao động cho thấy người trẻ ngày càng ưu tiên sự linh hoạt và ranh giới rõ ràng giữa công việc với đời sống cá nhân. Theo khảo sát của KPMG công bố hồi tháng 3, nhiều lao động gen Z sẵn sàng giảm 5.000 USD thu nhập chỉ để đổi lấy môi trường làm việc cân bằng hơn.
Khảo sát Gen Z và Millennials 2025 của Deloitte cũng cho thấy cân bằng cuộc sống tiếp tục là ưu tiên hàng đầu khi người trẻ lựa chọn nơi làm việc, thậm chí quan trọng hơn cả lương với nhiều người.
Báo cáo của ADP năm 2024 cho biết 38% người lao động coi tính linh hoạt về thời gian làm việc là yếu tố quan trọng. Theo kinh tế trưởng ADP Nela Richardson, nhu cầu này sẽ không biến mất mà chỉ thay đổi thứ tự ưu tiên cùng các yếu tố khác như cơ hội phát triển hay mức độ yêu thích công việc.
Không phải lãnh đạo doanh nghiệp nào cũng phản đối việc đặt ranh giới cho công việc. Marc Randolph, đồng sáng lập Netflix, cho biết ông duy trì “giới hạn cứng” suốt nhiều năm khi luôn rời văn phòng lúc 17h mỗi thứ Ba để dành thời gian cho cuộc sống cá nhân.
Tuy nhiên, ngay cả những tỷ phú ủng hộ làm việc cường độ cao cũng bắt đầu thay đổi cách nhìn về sự kiệt sức. Kevin O’Leary gần đây cho rằng việc các nhà sáng lập trẻ khoe làm việc 18 tiếng mỗi ngày là “ngu ngốc”, bởi thiếu ngủ và kiệt sức dễ dẫn tới quyết định sai lầm. Ông Mark Cuban cũng nói ông không muốn đầu tư vào những nhà sáng lập xuất hiện với vẻ ngoài quá mệt mỏi vì điều đó phản ánh rủi ro trong vận hành doanh nghiệp.
Điểm chung trong quan điểm của các tỷ phú là họ xem cân bằng công việc - cuộc sống như một “phần thưởng đến sau”, thay vì điều có thể đạt được ngay từ đầu sự nghiệp.
Mark Cuban nói thẳng rằng hiện tại ông có thể chơi với con hay lên máy bay riêng đi du lịch bất cứ lúc nào đơn giản vì đã giàu. Nhưng để có tự do đó, ông từng chấp nhận nhiều năm không cân bằng cuộc sống.
Cách nhìn này đang tạo nên cuộc đổi chác lớn nhất trên thị trường lao động hiện nay. Một bên là tư duy chấp nhận hy sinh thời gian cá nhân ở giai đoạn đầu để đổi lấy cơ hội bứt phá tài chính và quyền kiểm soát thời gian trong tương lai. Bên còn lại ưu tiên sự ổn định, sức khỏe tinh thần và nhịp sống bền vững ngay từ hiện tại.
Điều khiến cuộc tranh luận này thu hút sự chú ý là bởi nó không còn chỉ xoay quanh số giờ làm việc. Đằng sau đó là câu hỏi lớn hơn về định nghĩa thành công trong thời đại mới.
Với nhiều CEO và nhà sáng lập thế hệ cũ, thành công đồng nghĩa với hy sinh mạnh mẽ ở giai đoạn đầu. Nhưng với một bộ phận lao động trẻ, đặc biệt sau đại dịch, thành công ngày càng gắn với khả năng duy trì cuộc sống cá nhân, sức khỏe tinh thần và quyền kiểm soát thời gian của chính mình.
Từ 15h ngày 18/6, giá xăng E5 RON 92 giảm 1.210 đồng/lít còn 20.120 đồng/lít, xăng E10 RON 95-III được điều chỉnh giảm 1.310 đồng/lít còn 20.750 đồng/lít. Dầu diesel giảm mạnh 2.340 đồng/lít còn 23.530 đồng/lít, dầu mazut giảm 1.920 đồng/lít về mức 16.680 đồng/kg.
Như vậy, giá các mặt hàng này đã giảm mạnh liên tiếp trong 4 kỳ điều hành gần đây, trong đó giá xăng đã giảm tới hơn 4.000 đồng/lít. Hiện mặt bằng giá xăng dầu của Việt Nam đang ở mức thấp hơn so với các quốc gia trong khu vực.
Lý giải nguyên nhân giá xăng dầu giảm liên tiếp, liên Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cho biết thị trường xăng dầu thế giới kỳ điều hành lần này chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố.
Yếu tố chủ yếu là Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ thỏa thuận hòa bình nhằm chấm dứt cuộc xung đột, đồng thời mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz, Iran nối lại hoạt động xuất khẩu dầu thô; theo Cơ quan Thông tin năng lượng Mỹ EIA, dầu thô dự trữ của Mỹ giảm.
Bên cạnh đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế IEA cảnh báo khả năng dư cung dầu mỏ trong thời gian tới khi cầu tăng thấp hơn cung; xung đột quân sự giữa Nga với Ukraine vẫn tiếp diễn... Các yếu tố nêu trên khiến giá thành phẩm xăng dầu thế giới những ngày qua có xu hướng giảm.
Cụ thể, giá thành phẩm xăng dầu thế giới bình quân giữa kỳ điều hành giá ngày 11/6 và kỳ điều hành ngày 18/6 là 107,93 USD/thùng đối với xăng RON 92 dùng để pha chế xăng E5 RON 92 (giảm 8,47 USD/thùng, giảm 7,28%). Đối với xăng RON 95 dùng để pha chế xăng E10 RON 95-III, giá bình quân ở mức 110,91 USD/thùng.
Bộ Công Thương cho biết đến ngày 18/6, giá xăng tại các nước lân cận Việt Nam tiếp tục ở mức cao hơn: Thái Lan khoảng 33.236 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Campuchia 29.955 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Lào 36.228 đồng/lít và Trung Quốc 33.948 đồng/lít (Chính phủ khống chế giá), trong khi Việt Nam ở mức 20.750 đồng/lít.
Đối với dầu, Thái Lan khoảng 31.376 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Campuchia 30.743 đồng/lít, Lào 30.048 đồng/lít, Trung Quốc 30.893 đồng/lít (Chính phủ khống chế giá), còn Việt Nam là 23.534 đồng/lít. Nhìn chung, giá xăng dầu tại Việt Nam hiện vẫn thấp hơn so với các nước láng giềng có chung đường biên giới.
Ở kỳ điều hành này, cơ quan quản lý quyết định trích lập quỹ bình ổn giá xăng dầu (nguồn tạm ứng từ ngân sách Nhà nước). Cụ thể, trích lập 200 đồng/lít với xăng sinh học; 800 đồng/lít với dầu diesel và 650 đồng/lít với dầu mazut.
Bộ Công Thương cho biết sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường của các thương nhân kinh doanh xăng dầu và sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm (nếu có).
Liên Bộ Công Thương - Tài chính đang tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường để thông báo giá xăng dầu phù hợp, đúng chỉ đạo và kịp thời đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Từ 1/6, hơn 17.000 cửa hàng xăng dầu đã chuyển sang bán xăng E10. Bên cạnh đó, xăng E5 RON 92 vẫn tiếp tục được sản xuất, cung ứng đến hết năm 2030. Theo báo cáo của Bộ Công Thương, tính đến ngày 15/6, cả nước tiêu thụ 520 triệu lít xăng sinh học (E5, E10), trong đó xăng E10 khoảng 485 triệu lít (chiếm hơn 93%).
Tập đoàn VNG cho biết tổng doanh thu năm ngoái xấp xỉ 10.900 tỷ đồng, tăng 17% so với cùng kỳ và vượt mục tiêu khoảng 100 tỷ đồng. Đây là năm đầu tiên doanh nghiệp công bố chi tiết kết quả kinh doanh của từng trụ cột.
Cụ thể, ứng dụng nhắn tin Zalo thu 1.718 tỷ đồng, đóng góp gần 16% tổng doanh thu. Zalo ra mắt lần đầu năm 2012 và đang có khoảng 79,6 triệu người dùng mỗi tháng.
Theo VNG, ứng dụng này tăng trưởng doanh thu 38% nhờ chuyển đổi mô hình kinh doanh theo chiều sâu, tức các tính năng cao cấp như lưu trữ, nhận diện thương hiệu, chatbot để cá nhân hóa hoặc phục vụ kinh doanh được quy hoạch thành các gói thuê bao. Trong khi đó, dịch vụ nhắn tin, gọi điện cơ bản vẫn miễn phí cho tất cả người dùng.
Zalopay, ứng dụng thanh toán điện tử, cũng lần đầu được tiết lộ doanh thu sau gần 10 năm hoạt động. Mảng này năm ngoái đạt 1.111 tỷ đồng, gấp rưỡi so với cùng kỳ, nhờ giá trị giao dịch và số lượng người dùng đều tăng trưởng hai chữ số.
Mảng trò chơi trực tuyến tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo trong cơ cấu doanh thu tập đoàn với 64%, tương đương 6.940 tỷ đồng. Các tựa game có vòng đời dài (evergreen) là động lực chính nhờ tỷ lệ người dùng trả phí bình quân cải thiện.
Trụ cột kinh doanh còn lại của VNG là hạ tầng AI Cloud tăng doanh thu hơn 57%, lên 774 tỷ đồng. Đơn vị phụ trách trụ cột này là GreenNode, công ty mới được hợp nhất vào cuối năm ngoái từ thương hiệu cùng tên và VNG Cloud.
VNG chưa tiết lộ hiệu suất lợi nhuận của từng mảng kinh doanh.
Trừ hết chi phí, VNG lỗ hợp nhất 263 tỷ đồng, nối dài chuỗi lỗ 5 năm liên tiếp. Dù vậy, sức khỏe tài chính có dấu hiệu khởi sắc khi khoản lỗ chỉ bằng một phần tư so với 2024. Kết quả cũng khả quan hơn kế hoạch lỗ 561 tỷ đồng được thông qua tại phiên họp cổ đông thường niên.
Chia sẻ với VnExpress cuối năm ngoái về các ứng dụng đều có hàng chục triệu người dùng mỗi tháng nhưng khó kiếm tiền, ông Lê Hồng Minh - Chủ tịch Tập đoàn VNG - nói đây là chuyện rất bình thường trong ngành công nghệ.
Theo ông, đặc thù của ngành này là sản phẩm đi trước, sau đó đến người dùng và cuối cùng mới là doanh thu. Khi một sản phẩm mới ra đời, điều quan trọng nhất là làm sao để người dùng sử dụng. Để kéo và giữ chân họ, doanh nghiệp phải đầu tư tiền bạc khổng lồ và thời gian. Những gã khổng lồ như Facebook, Google, Amazon hay Chat GPT đều theo nguyên tắc này. Hai ứng dụng Zalo và Zalopay cũng như vậy.
"Ngành công nghệ cạnh tranh rất lớn, ở mỗi mảng thường chỉ có vài ông trụ lại đến giai đoạn cuối. Muốn biết đúng hay sai phải đi tới cuối chặng", ông Minh nói.
VNG thành lập năm 2004 tại một tiệm cà phê internet với tên gọi ban đầu là VinaGame. Từ mảng kinh doanh ban đầu là phát hành game nhập vai, VNG dần mở rộng sang dịch vụ nhắn tin, thanh toán điện tử, quảng cáo trực tuyến và trí tuệ nhân tạo. Tập đoàn hiện có 45 công ty con, liên kết trực tiếp và gián tiếp.
Tính đến cuối năm ngoái, VNG có tổng tài sản hơn 11.350 tỷ đồng. Cổ phiếu đang giao dịch trên thị trường UPCoM với mã VNZ, giá quanh vùng 323.000 đồng.
