Mùa này, đường lên xã vùng cao Trà Linh (TP.Đà Nẵng) quanh co giữa những tầng mây trắng đục. Càng lên cao, rừng nguyên sinh càng dày đặc, nhiệt độ giảm nhanh, hơi nước phủ kín những triền núi. Giữa màu xanh thẫm ấy, những vườn sâm nằm nép mình dưới tán cây cổ thụ, được che phủ cẩn thận bằng lưới, hàng rào và cả những chòi canh dựng tạm bằng gỗ rừng.
Trong căn chòi nhỏ lợp tôn ở vườn sâm gốc Tắk Ngo (thôn 2, xã Trà Linh), anh Hồ Văn Rủi (41 tuổi), người có nhiều năm trồng và bảo vệ sâm, vừa nhóm bếp vừa kể về những đêm trắng giữa đại ngàn. Ngoài trời, mưa rừng rả rích đập lên mái tôn lạnh buốt. “Có thời điểm giá sâm tăng dữ lắm, một ký sâm giá 120 – 150 triệu đồng. Người lạ tìm lên núi ngày càng nhiều. Mình phải chia nhau trực đêm, ngủ cạnh vườn, nghe động là bật dậy soi đèn đi kiểm tra”, anh Rủi nói.
Vườn sâm gốc Tắk Ngo là nơi bảo tồn và cung cấp sâm giống, hiện có 4 nhân viên trực chiến ngày đêm. Nghề canh sâm không có giờ giấc. Ban ngày kiểm tra đất, chống sâu bệnh; ban đêm tuần tra liên tục. Có những hôm mưa lớn kéo dài, cả nhóm khoác áo mưa đi từng luống kiểm tra nước có tràn vào gốc hay không. “Sâm rất khó tính, chỉ cần đất úng hoặc nhiệt độ thay đổi mạnh là có thể chết hàng loạt. Người ngoài nhìn cây sâm nhỏ xíu tưởng dễ trồng, nhưng để có một củ sâm 10 năm tuổi là cả quá trình giữ rừng, giữ đất và giữ luôn cả sự kiên nhẫn của mình”, anh Rủi cười, bàn tay chai sần liên tục gạt tàn lửa khỏi bếp củi.
Giữa cái lạnh dưới tán rừng già, những vườn sâm hiện lên như một thế giới biệt lập. Không tiếng xe máy, không sóng điện thoại ổn định, chỉ có tiếng gió hú và mùi đất ẩm ngai ngái. Người canh sâm sống lặng lẽ hàng tháng trời giữa không gian ấy.
Chàng trai Hồ Văn Thật (26 tuổi), người Xê Đăng, đang chăm sóc hàng trăm héc ta sâm cho một doanh nghiệp, kể rằng có thời gian anh gần như ở hẳn trên núi suốt mùa mưa. “Đêm ở đây lạnh lắm, nhiều hôm xuống dưới 10 độ C là bình thường. Nhưng sợ nhất không phải lạnh mà là… bị mất sâm. Chỉ cần sơ hở một đêm thôi là công sức mấy chục năm coi như mất trắng”, Thật nói.
Theo Thật, nạn trộm sâm hiện nay tinh vi hơn trước. Kẻ gian thường men theo đường rừng vào ban đêm, thậm chí có người giả làm khách tham quan để dò đường. Vì vậy, các vườn sâm luôn giữ bí mật vị trí, hạn chế người lạ tiếp cận. “Nhiều khi nghe chó sủa giữa đêm là cả nhóm bật dậy cầm đèn pin đi kiểm tra. Có lần phát hiện dấu chân lạ quanh hàng rào, tụi mình thức trắng tới sáng”, anh kể.
Thật cùng các cộng sự cũng vất vả đối phó lũ chuột rừng. Quanh vườn sâm luôn đặt hàng trăm bẫy để ngăn loài gặm nhấm phá hoại. “Chuột không bao giờ ngủ. Chỉ cần lơ là là chúng tràn vào cắn sâm. Anh em phải tạo cả một “ma trận bẫy” quanh vườn”, Thật bộc bạch.
Ngăn trộm cắp, người canh giữ sâm còn mang trên vai nhiệm vụ giữ rừng. Bởi muốn sâm sống được thì rừng phải còn nguyên. Tán rừng càng dày, đất càng ẩm và lạnh, cây sâm càng phát triển tốt. Ở Trà Linh, người dân có một quy ước bất thành văn: mất rừng là mất sâm. Vì vậy, người trồng sâm đồng thời trở thành “người giữ rừng”, tuần tra, ngăn chặn khai thác gỗ trái phép và bảo vệ hệ sinh thái nguyên sinh.
Ông Nguyễn Đức Ánh, chủ một vườn sâm ở Trà Linh, cho biết có những khu vườn trị giá hàng trăm đến hàng nghìn tỉ đồng nằm giữa rừng sâu. “Nếu không có những người bám rừng ngày đêm, thì không thể có vườn sâm nào tồn tại. Họ vừa làm vườn, vừa làm bảo vệ, vừa giữ rừng. Công việc rất cực nhọc nhưng cũng rất quan trọng”, ông Ánh nói.
Theo ông Ánh, nhiều thanh niên địa phương chọn ở lại quê để làm nghề trồng và canh sâm thay vì rời núi xuống thành phố. Điều này đang tạo ra thay đổi lớn trong đời sống vùng cao, giúp kinh tế ổn định hơn nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về lực lượng bảo vệ. “Ngày trước người dân chỉ sống nhờ nương rẫy. Bây giờ cây sâm giúp bà con có thu nhập ổn định hơn. Nhưng muốn giữ được nghề thì phải giữ được đội ngũ canh sâm – những người hiểu rừng và sống cùng rừng”, ông Ánh chia sẻ.
Ông Nguyễn Hữu Quang, Trưởng phòng Văn hóa – Xã hội xã Trà Linh, cho biết chính quyền địa phương hiện phối hợp với người dân để tăng cường bảo vệ vùng sâm, đồng thời xây dựng các tổ tự quản giữ rừng, giữ vườn sâm. “Người canh sâm có vai trò rất đặc biệt. Họ không chỉ bảo vệ tài sản cho gia đình, cho Nhà nước và cho doanh nghiệp mà còn góp phần giữ gìn thương hiệu sâm Ngọc Linh và bảo vệ hệ sinh thái rừng nguyên sinh. Có thể nói, họ là những người giữ “quốc bảo” giữa đại ngàn”, ông Quang nhấn mạnh.
Sự phát triển của cây sâm mở ra hướng đi mới cho kinh tế miền núi, nhưng đi kèm là nguy cơ tranh chấp, trộm cắp và xâm hại rừng. Vì vậy, bảo vệ vùng sâm phải được xem như bảo vệ một tài nguyên đặc biệt của quốc gia. “Từ cây dược liệu mọc tự nhiên trong rừng sâu, sâm Ngọc Linh nay trở thành sinh kế của hàng trăm hộ dân miền núi. Nhiều gia đình thoát nghèo, xây nhà, cho con học đại học nhờ loại sâm này. Nhưng giá trị kinh tế càng lớn thì áp lực bảo vệ càng nặng nề”, ông Quang chia sẻ.
Đêm trên đỉnh Ngọc Linh xuống rất nhanh. Mưa lạnh phủ kín những mái chòi cheo leo bên sườn núi. Những người canh sâm lại nhóm lửa, chuẩn bị cho một vòng tuần tra mới. Ở nơi mà một gốc sâm có giá bằng cả gia tài, sự bình yên chưa bao giờ là điều dễ dàng.
Ngày 6.4, Công an phường Chánh Hưng (quận 8 cũ) phối hợp các đơn vị nghiệp vụ Công an TP.HCM đã bắt giữ Huỳnh Vũ Linh (36 tuổi, quê Vĩnh Long) để điều tra về hành vi trộm cắp tài sản.
Trước đó, trong ngày 5.4, có 5 người dân đến công an trình báo bị mất trộm tài sản. Các vụ việc được xác định xảy ra ngày 3 - 4.4 tại nhiều căn nhà, phòng trọ trên đường Dương Bá Trạc và khu vực lân cận.
Theo trình báo, tổng tài sản bị mất gồm 7 điện thoại di động các loại, 1 đồng hồ thông minh và khoảng 1,8 triệu đồng tiền mặt.
Tiếp nhận tin báo, Công an phường Chánh Hưng phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP.HCM nhanh chóng truy xét. Đến khoảng 18 giờ cùng ngày, lực lượng chức năng đã bắt giữ nghi phạm Huỳnh Vũ Linh (36 tuổi, quê Vĩnh Long). Tang vật thu giữ gồm 11 điện thoại di động, 1 máy tính xách tay, 2 đồng hồ, tiền mặt.
Bước đầu, Linh khai nhận đã thực hiện 4 vụ trộm nói trên trong các ngày 3 và 4.4 tại địa bàn phường Chánh Hưng. Mở rộng điều tra, nghi phạm còn khai trong ngày 3.4 đã đột nhập thêm 3 căn nhà khác trên đường Nguyễn Văn Linh (không nhớ rõ địa chỉ), lấy trộm nhiều tài sản gồm 6 điện thoại di động, 1 đồng hồ và 1 máy tính xách tay.
Hiện Công an phường Chánh Hưng đang mở rộng điều tra, xử lý theo quy định.
Khoảng 9h36 ngày 7/5, nam tài xế 40 tuổi, quê Khánh Hòa, lái ôtô đầu kéo biển số TP HCM từ khu vực dự án cảng Bãi Gốc ra quốc lộ 1, đoạn qua xã Hòa Xuân.
Khi đến điểm giao cắt đường sắt nằm giữa hai ga Phú Hiệp - Hảo Sơn, dù đèn đỏ đã bật, tài xế vẫn cố cho xe vượt qua. Đúng lúc xe đầu kéo đi vào giữa đường ray, thanh chắn tự động hạ xuống khiến phương tiện bị kẹt.
Tài xế sau đó cố di chuyển nhưng không được, phụ xe phải xuống gỡ thanh chắn để ôtô thoát ra ngoài. Khoảng 40 giây sau khi xe rời khỏi đường ray, tàu SE5 chạy tới.
Đội CSGT đường bộ số 3 (Phòng CSGT Đăk Lăk) đã lập biên bản tài xế về hành vi vượt đường ngang khi có tín hiệu đèn đỏ. Người này bị phạt 5 triệu đồng, tước giấy phép lái xe hai tháng và phải bồi thường thiệt hại do làm gãy cần chắn.
Theo cảnh sát, tại các điểm giao cắt, khi đèn đỏ bật sáng, chuông reo báo hiệu tàu đến, tất cả xe phải dừng trước vạch, tuyệt đối không vượt qua đường sắt.
Thời gian qua, nhiều vụ tai nạn đường sắt xảy ra do tài xế cố vượt gác chắn khi tàu sắp đến.
Ghi nhận của PV Thanh Niên thời điểm giữa tháng 6 tại nút giao tỉnh lộ 12B ra vào cao tốc Cam Lộ - La Sơn đoạn qua phường Kim Long (thành phố Huế), không khí lao động trên công trường diễn ra khẩn trương. Dự án nút giao này có tổng mức đầu tư hơn 300 tỉ đồng, khởi công ngày 19.12.2025, dự kiến hoàn thành trong tháng 12.2026.
Đây là công trình thuộc gói thầu XL2 (đoạn từ Km37+300 - Km102+200). Đến nay, hạng mục này đạt hơn 30% khối lượng công việc. Các nhà thầu đang tập trung bạt núi, xây cầu vượt đường tránh Huế để bảo đảm đồng bộ với tiến độ mở rộng toàn tuyến trong năm 2026. Khi hoàn thành, nút giao sẽ tạo trục kết nối trực tiếp từ cao tốc về khu vực cầu Nguyễn Hoàng, hoàn thiện mạng lưới giao thông đô thị Huế.
Ghi nhận trên tuyến thuộc gói thầu này, mặc dù thời tiết nắng nóng gay gắt nhưng các kỹ sư và công nhân vẫn miệt mài bám trụ công trường.
Từ Km84+100 đến Km102+200 đi qua phường Phú Bài và xã Hưng Lộc (thành phố Huế), một số đoạn tuyến đã hoàn thành phần nền đường; đơn vị thi công đang đổ cấp phối, thảm nhựa và lu nền.
Theo ông Nguyễn Tuấn Vũ, Phó chỉ huy trưởng thi công đoạn Km84+100 đến Km102+200, đơn vị đang triển khai 100 đầu máy, phương tiện cùng 200 công nhân, tổ chức thi công thành 3 ca, kéo dài từ 6 giờ sáng đến 22 giờ đêm. Hiện tại, các phần việc tại đoạn này đã đạt khoảng 17% khối lượng.
Lý giải về việc tiến độ thi công giai đoạn đầu còn chậm, ông Vũ cho biết do mặt bằng có nhiều cống thoát nước bị chia nhỏ đoạn. Đồng thời, thời điểm bắt đầu thi công mở rộng cao tốc vào cuối năm 2025, sát Tết Nguyên đán nên việc huy động nhân lực gặp khó khăn.
Để bù lại tiến độ và hoàn thành các phần việc trước khi mùa mưa bắt đầu, các đơn vị thi công đang tăng tốc, tổ chức cho công nhân làm việc xuyên trưa và ăn uống ngay tại công trường.
Ông Hoàng Trọng Quang (kỹ sư thường trú, giám sát thi công đoạn Km84+100 đến Km102+200) chia sẻ rằng thời tiết nắng ráo là điều kiện thuận lợi để triển khai thi công đường cầu nhằm đảm bảo các yếu tố về chất lượng công trình. Tuy nhiên, nhiệt độ thực tế tại công trường rất cao, dao động từ 39 đến 40°C, thậm chí cao hơn do hơi nhiệt từ mặt đường nhựa bốc lên.
Để khắc phục thời tiết bất lợi, cán bộ, kỹ sư và công nhân sử dụng mũ, khẩu trang bịt mặt để tiếp tục bám máy, đẩy nhanh tiến độ dự án.
Bên cạnh những phân đoạn đang tăng tốc, qua kiểm tra thực tế hiện trường, tại công trình cầu sông Bồ thuộc gói thầu XL2, Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh đã có văn bản cảnh báo tình trạng thi công chậm so với tiến độ yêu cầu đối với Công ty CP Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả.
Theo đánh giá, tiến độ triển khai của nhà thầu này không đúng theo cam kết tại biên bản họp ngày 4.6. Cụ thể, đơn vị này chậm huy động máy cẩu, thiếu ống vách, búa rung và nhân công để triển khai cọc khoan nhồi; chậm huy động nhân công, ván khuôn thân trụ để thi công bệ thân trụ; chậm hoàn thiện bệ đúc thứ 2 và chưa huy động đủ thép thường, cáp dự ứng lực cho các phiến dầm tiếp theo.
Nguyên nhân chậm trễ được xác định là do lãnh đạo nhà thầu chưa phối hợp tốt với Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh, chưa quan tâm đúng mức đến tính chất quan trọng của dự án; việc bố trí tài chính, vật liệu, thiết bị và con người chưa đầy đủ, kịp thời. Ngoài ra, chỉ huy trưởng điều hành chưa hoàn thành nhiệm vụ và liên tục không nghiêm túc thực hiện nội dung cam kết, dẫn đến nguy cơ không hoàn thành kế hoạch thi công trong tháng 6.2026, đặc biệt là các trụ dưới nước (trụ T6, T7, T8, T9) để vượt lũ năm 2026 trước cuối tháng 8.2026.
Để khẩn trương khắc phục, Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh đề nghị Công ty CP Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả tập trung huy động tài chính đáp ứng nhu cầu vật liệu, bổ sung nhân công, thiết bị để thi công cuốn chiếu đồng loạt các hạng mục. Đồng thời, yêu cầu lãnh đạo nhà thầu phải thường trực tại hiện trường để tập trung chỉ đạo, bù lại sản lượng đã chậm ngay trong tháng 6.2026 và các tháng mùa khô tiếp theo, đảm bảo tiến độ vượt lũ của công trình.
