Hôm 17/6, sau hai ngày họp, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thông báo giữ nguyên lãi suất tham chiếu tại 3,5-3,75%, đã duy trì từ tháng 12/2025. Đây cũng là cuộc họp đầu tiên dưới thời Tân chủ tịch Fed Kevin Warsh.
Nội dung thông cáo và thông điệp ngắn gọn của ông Warsh tại họp báo đã nhanh chóng để lại dấu ấn khác biệt so với thời Chủ tịch Jerome Powell. Theo giới phân tích, đây là kiểu phong cách tinh gọn của những năm 1990, dưới thời cựu Chủ tịch Fed Alan Greenspan – người vốn kín tiếng.
Khi đó, Fed tập trung chính vào chức năng kiểm soát lạm phát. Nhưng từ sau các cuộc khủng hoảng, Fed tiến dần đến chức năng quản lý kinh tế và biến người lãnh đạo tổ chức thành chỗ dựa cho cả Phố Wall lẫn nền kinh tế thực.
Đến Covid-19, vai trò của Fed càng mở rộng, khi họ triển khai các chương trình hỗ trợ kinh tế trị giá hàng nghìn tỷ USD. Đồng thời, Chủ tịch Fed Jerome Powell trở thành gương mặt quen thuộc trên truyền thông, liên tục giải thích chính sách, trấn an các hộ gia đình đang lo lắng và thị trường tài chính đầy bất ổn.
Cùng với đó là nhiều năm qua, Fed có xu hướng ngày càng minh bạch. Thông cáo sau các cuộc họp của họ cũng chi tiết, hé lộ nhiều thông tin, nhận định. Do đó, việc ông Warsh quay lại phong cách Fed 1990 làm phát sinh nhiều thắc mắc.
Ví dụ, trong thông cáo, thay vì khẳng định đơn giản rằng “lạm phát đang ở mức cao” như dưới thời ông Powell, Fed viết rằng lạm phát ở mức cao “so với mục tiêu 2% của Ủy ban”.
Cách diễn đạt này có thể hàm ý lạm phát không quá nghiêm trọng, xét theo nghĩa tuyệt đối. Thực tế, Warsh từng cho rằng những con số cụ thể không quá quan trọng, cho thấy ông có thể chấp nhận mức lạm phát dao động quanh mục tiêu.
Về thị trường lao động, thay vì chỉ nêu tốc độ tăng việc làm, Fed nói số việc làm tạo ra “theo kịp tốc độ tăng của lực lượng lao động”, được cho là nhằm né cuộc tranh luận dưới thời ông Powell về tác động của chính sách siết nhập cư.
Đối với tăng trưởng kinh tế, thông cáo nhấn mạnh các yếu tố mà Chủ tịch Fed xem là động lực tương lai, như năng suất lao động và đầu tư vốn, thay vì đề cập đầy đủ các thành phần của GDP như tiêu dùng, xuất nhập khẩu hay chi tiêu chính phủ, vốn là những chủ đề dễ dẫn tới tranh cãi về bất bình đẳng, thuế quan và nợ công.
Fed hiện cũng loại bỏ hoàn toàn phần đánh giá cân bằng rủi ro giữa mục tiêu lạm phát và việc làm, thay bằng tuyên bố dứt khoát: “Ủy ban sẽ đảm bảo ổn định giá cả”.
Theo Diane Swonk, Kinh tế trưởng KPMG Mỹ, thông cáo lần này giống như “món quà” dành cho Warsh, khi lồng ghép những ưu tiên của ông, đặc biệt là chống lạm phát, vào một văn bản được toàn bộ Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhất trí thông qua, điều mà một năm qua không có được.
Thông điệp tinh gọn của Chủ tịch Fed tại họp báo hôm 17/6 cũng gây bàn tán. Giới chuyên gia cho rằng, dù có chủ ý hay không, việc ông Warsh tập trung mạnh vào lạm phát nhưng không giải thích rõ điều kiện nào có thể dẫn tới tăng lãi suất đã khiến nhà đầu tư kết luận rằng Fed sắp nâng lãi, đẩy lợi suất trái phiếu tăng mạnh.
Ông Krishna Guha, cựu quan chức truyền thông cấp cao của Fed New York, hiện là Phó Chủ tịch Evercore ISI, nhận định phản ứng của thị trường đã bị khuếch đại đáng kể bởi cuộc họp báo của ông Warsh
Theo ông, Chủ tịch Fed đã gần như chỉ nhấn mạnh vào mục tiêu ổn định giá cả, không giải thích chiến lược hay cách Fed phản ứng trước các diễn biến kinh tế. Trong khi, đề cập phản ứng và chiến lược hỗ trợ nền kinh tế là một nguyên tắc quan trọng của ngân hàng trung ương hiện đại.
Ông Kevin Warsh từng là cựu Thống đốc Fed dưới thời Chủ tịch Ben Bernanke. Ông rời đi năm 2011, một phần do phản đối chương trình mua trái phiếu quy mô lớn mà Fed triển khai sau khủng hoảng tài chính 2007-2009. Thập kỷ gần đây, ông liên tục chỉ trích cách điều hành của Fed.
Tại họp báo hôm 17/6, ông đã công bố 5 nhóm công tác nhằm cải tổ cơ quan này. Trong đó, 3 nhóm tập trung vào truyền thông chính sách, bảng cân đối kế toán, khuôn khổ kiểm soát lạm phát. Chúng được đánh giá là mang hướng thu hẹp vai trò của Fed, giúp Warsh giải quyết những tranh cãi thời ông Jerome Powell và Tổng thống Trump.
Hai nhóm công tác còn lại tập trung vào năng suất lao động và sử dụng dữ liệu thời gian thực cùng các nguồn dữ liệu thay thế trong hoạch định chính sách. Đây là các chủ đề nhiều quan chức Fed quan tâm và được giới nghiên cứu hoan nghênh.
“Hiện có rất nhiều dữ liệu đang lưu chuyển trong nền kinh tế và năng lực xử lý dữ liệu cũng rất lớn, nên chắc chắn có nhiều điều chúng ta có thể rút ra từ đó”, Paula Tkac, Giám đốc nghiên cứu của Fed Atlanta, nhận định.
Theo Michael Feroli, Kinh tế trưởng JPMorgan, chưa rõ nỗ lực cải tổ của ông Warsh có thực sự tạo ra thay đổi bước ngoặt hay chỉ lặp lại các cuộc tranh luận cũ. Ông lưu ý giới lãnh đạo Fed từng bàn về cải cách truyền thông chính sách năm ngoái, nhưng cuối cùng không đạt được đồng thuận.
Reuters cho rằng phong cách điều hành của Tân chủ tịch Fed bền vững đến đâu sẽ phụ thuộc vào phản ứng của thị trường và diễn biến của thế giới sắp tới. Thực tế cho thấy nhiều nguyên tắc cứng rắn thường bị thử thách khi khủng hoảng xảy ra.
- Sáng 22-5 (theo giờ Việt Nam), giá dầu thế giới tiếp tục hạ nhiệt. Dầu thô WTI của Mỹ giảm gần 1% so với cùng thời điểm hôm qua, về mốc 97,76 USD/thùng. Dầu Brent cũng giảm nhẹ, còn 104,9 USD mỗi thùng.
Hiện thị trường năng lượng đang gắn chặt với những thông tin liên quan căng thẳng Trung Đông. Dù đã giảm, song giá dầu vẫn còn neo ở mức cao.
Tổng thống Trump tuyên bố đàm phán với Iran đang ở "giai đoạn cuối", trong khi Tehran vẫn kiên quyết không từ bỏ tham vọng hạt nhân.
Trong khi đó, DXY - chỉ số đo lường sức mạnh đồng USD với 6 loại chủ chốt, vẫn neo ở mức 99,2 điểm.
Chỉ số USD duy trì ở mức gần với mức cao nhất trong sáu tuần. Biên bản cuộc họp cuối tháng 4 của Cục Dự trữ Liên bang cho thấy ngày càng nhiều quan chức đang cân nhắc việc tăng lãi suất trước tình trạng lạm phát gia tăng.
- Xu hướng thắt chặt tiền tệ khiến giá vàng, bạc gặp áp lực điều chỉnh. Giá vàng hiện được giao dịch ở mức 4.533 USD/ounce, giảm gần 10 USD so với phiên trước và giá bạc 76,6 USD, hụt mất gần 1 USD.
Ngược lại, thị trường chứng khoán Mỹ lại tiếp tục ghi nhận xu hướng tăng điểm ở phiên giao dịch ngày 21-5 khi giá dầu và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ cùng giảm.
Lúc đóng cửa, chỉ số Dow Jones tăng 276.31 điểm, tương đương tăng 0,55%, đạt 50,285.66 điểm. Chỉ số S&P 500 tăng 0,17%, đạt 7.445,7 điểm. Chỉ số Nasdaq tăng 0,09%, đạt 26.293,1 điểm.
- Trong nước, VN-Index giảm 16,34 điểm (-0,85%) về mức 1.896,89 điểm, dưới kháng cự tâm lý 1.900 điểm.
Trong khi VN30 giảm nhẹ 1,43 điểm (-0,07%) về mức 2.027,51 điểm, trên hỗ trợ tâm lý 2.000 điểm dưới ảnh hưởng tích cực của các cổ phiếu ngân hàng.
- Công ty CP Bến xe Miền Tây (WCS) vừa công bố tài liệu cho phiên họp cổ đông thường niên năm 2026.
Theo báo cáo cổ đông, Công ty CP Bến xe Miền Tây cho biết năm ngoái nhiều chỉ tiêu kinh doanh thực hiện vượt kế hoạch.
Trong đó, hàng khách xuất bến đạt gần 11,6 triệu lượt người, tăng gần 9% so với kế hoạch đặt ra. Lợi nhuận sau thuế cả năm ngoái gần 84 tỉ đồng, vượt gần 9% so với chỉ tiêu.
Trong bối cảnh đó, thu nhập bình quân của người lao động ở mức gần 30,5 triệu đồng/tháng, tăng hơn 5% so với kế hoạch.
- Công ty CP Kim loại màu Thái Nguyên - Vimico (TMG) vừa thông báo ngày 5-6 sẽ chốt danh sách cổ đông để thực hiện chi trả cổ tức còn lại của năm 2025 bằng tiền mặt.
Theo đó, doanh nghiệp dự kiến chi trả cổ tức với tỉ lệ 35%, tương ứng cổ đông sở hữu 1 cổ phiếu sẽ nhận 3.500 đồng. Ngày thanh toán dự kiến vào 16-6-2026.
Trước đó, doanh nghiệp đã thực hiện chia cổ tức bằng tiền với tỉ lệ 15%. Tổng mức chia cả năm 2025 là 50%.
Theo bản đăng ký trên Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp, Công ty cổ phần Di chuyển Xanh và Thông minh GSM (Green SM) đã thay đổi Tổng giám đốc từ ngày 16/6. Ông Nguyễn Văn Thanh xin từ nhiệm chức vụ này vì lý do cá nhân, sau hơn 3 năm đảm nhiệm. Người thay thế là ông Nguyễn Quốc Tuấn, sinh năm 1977. Hiện Green SM chưa công bố các thông tin chi tiết về CEO mới.
Ông Nguyễn Văn Thanh được bổ nhiệm là Tổng giám đốc Green SM kể từ tháng 3/2023, thời điểm công ty mới thành lập. Doanh nhân này gia nhập hệ sinh thái Vingroup từ năm 2019, từng đảm nhận một số chức vụ như Phó tổng giám đốc VinBus hay Phó tổng giám đốc phụ trách quảng cáo và bán hàng của VinFast.
Trong giai đoạn 2016-2019, ông Thanh từng giữ vai trò quản lý tại một số công ty như Cargill Nutrition, Lazada Logistics... Cách đây 4 năm, cựu CEO Green SM được Forbes ghi nhận trong danh sách Under 30 Asia Class Of 2022 - những doanh nhân dưới 30 tuổi có tầm ảnh hưởng tại châu Á.
Green SM được tỷ phú Phạm Nhật Vượng thành lập năm 2023, vốn điều lệ ban đầu 3.000 tỷ đồng. Hiện quy mô vốn của công ty này đã đạt hơn 43.000 tỷ đồng, và đang lên kế hoạch chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).
Bà Phạm Thu Hương, vợ ông Phạm Nhật Vượng, đang làm Chủ tịch Green SM. Ban đầu, công ty hoạt động chính trong lĩnh vực taxi và gọi xe công nghệ với toàn bộ là các sản phẩm của VinFast. Sau đó, doanh nghiệp mở rộng thêm nhiều mảng dịch vụ như giao đồ ăn, giao hàng, vận chuyển nội đô, cho thuê ôtô, xe máy điện...
Hãng gọi xe này đã hiện diện tại 34 tỉnh, thành phố trên cả nước và triển khai dịch vụ tại nước ngoài, với các thị trường gồm Ấn Độ, Lào, Indonesia và Philippines. Theo Mordor Intelligence, Green SM đã vượt Grab và Be để dẫn đầu mảng gọi xe 4 bánh tại Việt Nam trong quý IV/2025, chiếm 51,5% thị phần tính theo tổng giá trị giao dịch (GMV).
Nhiều đại biểu quan tâm việc áp thuế với ô tô chạy bằng pin, dự thảo đề xuất tiếp tục ưu đãi mức thuế tiêu thụ đặc biệt từ 1-3% từ ngày 1-1-2026, sau đó điều chỉnh tăng mạnh lên mức 4-11% từ ngày 1-1-2031.
Đồng tình với chính sách miễn thuế với xe điện, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) cho rằng chính sách này giúp khuyến khích toàn dân sử dụng xe điện và chuyển đổi xanh. Tuy nhiên cần xem xét mặt trái của xe điện, khi các đô thị sử dụng xe nhiều hơn các tỉnh.
"Thực tế, các trạm sạc ở đô thị rất hạn chế. Nhiều chung cư tại Hà Nội và TP.HCM không cho sạc và để xe điện trong chung cư. Chưa kể, pin xe điện sau sử dụng có thể gây ra độc hại, đặt ra yêu cầu về xử lý. "Xe xăng không giảm thuế trong khi xe điện giảm nên cần phải có chính sách công bằng" - đại biểu Hòa nói.
Cùng quan điểm, đại biểu Đoàn Hùng Vũ (Đồng Tháp) cũng cho rằng tiếp tục ưu đãi thuế với xe điện là phù hợp khi ô nhiễm khí thải rất nghiêm trọng. Chính sách này cũng phù hợp định hướng tăng trưởng xanh, bảo vệ môi trường, thực hiện cam kết Net Zero và mở ra cơ hội phát triển ngành công nghiệp mới, thúc đẩy tăng trưởng.
Tuy nhiên quan tâm tới rủi ro ô nhiễm môi trường khi pin hư hỏng, hết hạn sử dụng, đại biểu Vũ cho rằng cùng với ưu đãi thuế, cần hỗ trợ phát triển trạm sạc, hạ tầng kỹ thuật và khuyến khích chuyển giao công nghệ sản xuất pin thân thiện môi trường. Ban hành quy định bắt buộc về thu hồi, tái chế pin, có điểm thu gom và đầu tư công nghệ tái chế...
Quan tâm tới lộ trình tăng thuế, đại biểu Tráng A Dương (Lào Cai) bày tỏ băn khoăn khi năm 2031 mức thuế tăng mạnh từ 4-11%. Theo ông, đây là mức điều chỉnh khá đột ngột, có thể làm gián đoạn phát triển của thị trường xe điện vốn đang hình thành và cần được nuôi dưỡng.
Cùng đó, quy định đang áp dụng chung với các loại xe có mục đích sử dụng khác nhau, như xe chở người và xe chở hàng... Do đó cần rà soát để đảm bảo tính chất công bằng về mục đích sử dụng, tránh việc áp dụng mức thuế chưa đảm bảo tính chất tiêu dùng và mục đích kinh doanh.
“Cần đặt thuế tiêu thụ đặc biệt trong tổng thể chính sách khác như phí trước bạ, hạ tầng sạc, tiêu chuẩn về môi trường. Nếu chỉ ưu đãi cho giai đoạn đầu tư, tăng thuế trong khi điều kiện hỗ trợ khác chưa hoàn thiện thì hiệu quả chính sách sẽ bị hạn chế" - đại biểu nêu.
Đồng tình, đại biểu Võ Ngọc Thanh Trúc (TP.HCM) cho rằng với biên độ thuế suất sau ưu đãi tăng gấp 3-4 lần tiềm ẩn nhiều vấn đề. Đó là tình trạng bất ổn thị trường, tâm lý mua chạy thuế, tạo 'sốt ảo' vào thời điểm cuối năm 2030 và nguy cơ sụt giảm nghiêm trọng sức mua, đóng băng thị trường từ đầu năm 2031 do giá xe tăng đột biến.
Thêm nữa, việc áp thuế cũng làm gián đoạn đầu tư hạ tầng trạm sạc, phá vỡ phương án tài chính, thu hồi vốn của các nhà đầu tư hạ tầng. Điều này dẫn đến nguy cơ đình trệ việc mở rộng mạng lưới trạm sạc.
Đại biểu cũng lo ngại việc áp thuế như trên gây suy giảm lợi thế thu hút FDI khi chu kỳ đầu tư dự án công nghiệp ô tô và pin lưu trữ thường kéo dài từ 7-10 năm. Biên độ biến động thuế quá lớn trong ngắn hạn (5 năm) sẽ làm giảm tính dự báo, khiến các nhà đầu tư quốc tế e ngại rủi ro và chuyển hướng dòng vốn.
Do đó đại biểu Trúc đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc điều chỉnh lộ trình tăng thuế theo cơ chế "bậc thang". Tức là thay vì áp dụng mức tăng đột biến vào năm 2031, cần chia nhỏ biên độ điều chỉnh tịnh tiến theo chu kỳ 2-3 năm.
Phương án này nhằm hạn chế cú sốc về giá, đảm bảo tính ổn định của thị trường, duy trì động lực phát triển hệ sinh thái giao thông xanh và bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước bền vững.
