Vàng lao dốc nhưng xu hướng giảm có thể chưa dừng lại
Giá vàng đã giảm xuống còn 4.150 USD/ounce, mức thấp nhất kể từ ngày 11/6, đồng thời hướng tới tuần suy giảm thứ ba liên tiếp. Áp lực lên kim loại quý gia tăng khi đồng USD bật lên mức cao nhất trong một năm sau cuộc họp mới nhất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Cùng lúc, ngân hàng đầu tư Goldman Sachs hạ dự báo giá vàng cuối năm từ 5.400 USD xuống còn 4.900 USD/ounce.
Diễn biến này khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn. Phần lớn thị trường đang tập trung vào các yếu tố quen thuộc như chính sách lãi suất của Fed, sức mạnh của đồng USD hay những căng thẳng địa chính trị để giải thích biến động của giá vàng.
Tuy nhiên, theo một số nghiên cứu về chu kỳ thị trường, các yếu tố vĩ mô chỉ phản ánh một phần nguyên nhân. Đằng sau những đợt tăng giảm của giá vàng còn tồn tại một cấu trúc vận động mang tính hệ thống, thường được gọi là “chu kỳ bí mật của vàng”.
Trong bối cảnh giá vàng đã giảm ba tuần liên tiếp và chịu sức ép từ đồng USD mạnh cùng kỳ vọng Fed tiếp tục duy trì lập trường tiền tệ cứng rắn, nhiều chuyên gia cho rằng cần nhìn xa hơn các yếu tố ngắn hạn để đánh giá xu hướng của thị trường.
Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào yếu tố thời gian thay vì chỉ tập trung vào các nguyên nhân kinh tế truyền thống. Lý thuyết được phát triển từ công trình của J. M. Hurst, người cho rằng biến động giá không hoàn toàn ngẫu nhiên mà được hình thành từ nhiều chu kỳ vận động lồng ghép với nhau.
Theo quan điểm này, câu hỏi quan trọng không chỉ là vì sao vàng tăng hay giảm, mà là thị trường hiện đang đứng ở đâu trong những chu kỳ lặp lại đó. Điều này có thể mang lại góc nhìn khác về triển vọng của kim loại quý trong thời gian tới.
3 lớp sóng đang cùng tạo áp lực lên giá vàng
Theo phân tích chu kỳ, xu hướng trung hạn của vàng hiện chịu tác động đồng thời từ ba sóng thời gian quan trọng.
Đầu tiên là chu kỳ 34 ngày, thường đóng vai trò định hướng xu hướng ngắn hạn. Khi chu kỳ này chuyển sang pha giảm, thị trường thường xuất hiện những nhịp điều chỉnh mạnh khiến nhiều nhà đầu tư lầm tưởng xu hướng tăng dài hạn đã kết thúc.
Giữa tháng 5, chu kỳ này được xác nhận bước vào pha giảm sau khi giá phá vỡ một ngưỡng đảo chiều quan trọng. Sau đó vàng mất khoảng 470 điểm trước khi hình thành đáy tạm thời vào ngày 11/6.
Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nằm ở việc chu kỳ 34 ngày không hoạt động riêng lẻ. Cùng thời điểm, hai chu kỳ lớn hơn là 72 ngày và 154 ngày cũng đang trong pha suy giảm.
Giới nghiên cứu chu kỳ gọi đây là hiện tượng “chồng lớp”. Khi các chu kỳ lớn cùng đi xuống, áp lực giảm giá thường kéo dài và mạnh hơn dự kiến. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều tín hiệu quá bán ngắn hạn trở nên kém hiệu quả, bởi lực cản từ các chu kỳ lớn hơn vẫn còn tồn tại.
Chu kỳ 72 ngày được xem là thước đo các đợt điều chỉnh trung hạn. Công cụ được sử dụng để theo dõi chu kỳ này là bộ dao động detrend, phương pháp giúp loại bỏ xu hướng chính khỏi dữ liệu giá nhằm xác định thị trường đang ở pha tăng hay giảm của chu kỳ.
Theo vị trí hiện tại, chu kỳ 72 ngày được dự báo vẫn có thể tiếp tục tạo áp lực lên giá vàng cho tới đầu tháng 7 trước khi hoàn tất quá trình tạo đáy.
Vì sao giới phân tích đặc biệt chú ý tới chu kỳ 154 ngày?
Nếu chu kỳ 34 ngày phản ánh biến động ngắn hạn và chu kỳ 72 ngày đại diện cho nhịp điều chỉnh trung hạn, thì chu kỳ 154 ngày được xem là động lực đứng sau những đợt tăng giá lớn nhất.
Đây cũng là lý do nó được gọi là “chu kỳ bí mật của vàng”. Không phải vì bị che giấu, mà bởi sức ảnh hưởng của nó đôi khi suy giảm trong một thời gian dài trước khi quay trở lại và trở thành động lực chính dẫn dắt thị trường.
Theo hồ sơ lịch sử, sau khi chu kỳ 154 ngày chạm đáy và chuyển sang pha tăng, vàng thường ghi nhận mức tăng trung bình từ 20-25%, thậm chí cao hơn trong một số giai đoạn. Điều đặc biệt là chu kỳ này hiện được dự báo có khả năng tạo đáy trong khoảng từ đầu đến giữa tháng 7, trùng với thời điểm chu kỳ 72 ngày cũng có thể hoàn tất pha giảm.
Khi nhiều chu kỳ cùng tạo đáy trong một khoảng thời gian ngắn, giới phân tích gọi đó là hiện tượng “hội tụ chu kỳ”. Đây được xem là một trong những tín hiệu có xác suất cao nhất cho các đợt đảo chiều mạnh của thị trường.
Theo lý giải của trường phái phân tích chu kỳ, mỗi chu kỳ giảm đại diện cho một lớp áp lực bán. Khi nhiều lớp áp lực cùng cạn kiệt, khả năng xuất hiện động lượng tăng mạnh sẽ lớn hơn đáng kể.
Lịch sử cho thấy những đáy đa chu kỳ thường xuất hiện trong giai đoạn tâm lý thị trường bi quan nhất. Khi đó, nhiều nhà đầu tư đã mất niềm tin sau một thời gian dài giá suy yếu. Nhưng chính trong bối cảnh đó, các đợt đảo chiều lớn nhất lại thường xuất hiện.
Chu kỳ không thay thế yếu tố vĩ mô
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhấn mạnh rằng phân tích chu kỳ không đối lập với các phương pháp truyền thống như phân tích vĩ mô hay phân tích kỹ thuật. Trong khi các yếu tố như lãi suất, chính sách tiền tệ, đồng USD hoặc nhu cầu mua vàng của ngân hàng Trung ương giúp giải thích biên độ tăng giảm của thị trường, phân tích chu kỳ lại tập trung vào câu hỏi thời điểm.
Theo nghiên cứu, những đợt tăng mạnh nhất thường xuất hiện khi chu kỳ tăng 154 ngày đồng thời gặp các yếu tố hỗ trợ như lãi suất thực giảm, Fed nới lỏng chính sách, đồng USD suy yếu hoặc nhu cầu vàng từ các ngân hàng Trung ương duy trì ở mức cao.
Ở thời điểm hiện tại, nhiều chuyên gia cho rằng quá trình điều chỉnh của vàng có thể vẫn chưa kết thúc hoàn toàn. Tuy nhiên, khoảng thời gian từ đầu đến giữa tháng 7 đang được xem là vùng có xác suất cao nhất cho một giai đoạn tạo đáy đa chu kỳ. Đó cũng là lý do nhiều nhà phân tích chu kỳ đang theo dõi sát các tín hiệu xác nhận đảo chiều thay vì chỉ tập trung vào những biến động ngắn hạn của giá vàng từng phiên.
Không chỉ mở rộng về quy mô, cuộc đua xe điện còn bước sang giai đoạn mới khi giá xe ngày càng dễ tiếp cận, từ các mẫu mini dưới 200 triệu đồng đến nhóm xe phổ thông 450 - 600 triệu đồng.
Theo tổng hợp từ Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, Hiệp hội Công nghiệp ô tô Indonesia, Hiệp hội Ô tô Malaysia, Cơ quan giao thông đường bộ Singapore và số liệu bán hàng do các hãng xe tại Việt Nam công bố, Thái Lan tiêu thụ 57.147 ô tô thuần điện (BEV) trong quý I-2026.
Việt Nam đứng thứ hai với ít nhất 53.685 xe, tiếp đến là Indonesia với 33.146 xe, Malaysia 14.591 xe và Singapore 7.679 xe.
Khoảng cách giữa hai thị trường dẫn đầu chỉ hơn 3.400 xe. So với cùng kỳ năm trước, lượng BEV tiêu thụ tại Việt Nam tăng khoảng 55%, trong khi Thái Lan tăng hơn 125%.
Theo các báo cáo về thị trường xe điện Thái Lan, mức tăng mạnh tại nước này chủ yếu đến từ việc người dân đẩy nhanh mua xe trước khi một số ưu đãi thuộc chương trình EV 3.0 kết thúc. Chương trình này hỗ trợ giá và giảm thuế cho xe điện, đổi lại các hãng phải thực hiện cam kết sản xuất và nội địa hóa tại Thái Lan.
Tuy nhiên, phương pháp thống kê giữa các thị trường chưa hoàn toàn đồng nhất. Thái Lan sử dụng số xe đăng ký, trong khi dữ liệu Việt Nam chủ yếu dựa trên lượng xe được doanh nghiệp công bố bàn giao.
Trong 53.685 xe ghi nhận tại Việt Nam, theo báo cáo bán hàng quý I của VinFast, hãng này đóng góp 53.684 chiếc. Ford Việt Nam ghi nhận một chiếc Mustang Mach-E. Các hãng như BYD, Geely và Wuling chưa công bố đầy đủ doanh số hằng tháng, nên quy mô thị trường thực tế có thể cao hơn...
Điểm khác biệt của Việt Nam nằm ở vai trò áp đảo của hãng nội địa. Theo số liệu từ các hiệp hội ô tô trong khu vực, tại Thái Lan, Indonesia và Malaysia, nhóm xe bán chạy chủ yếu thuộc các thương hiệu Trung Quốc như BYD, Geely, Chery và Changan. Ở Việt Nam, các vị trí dẫn đầu gần như đều thuộc VinFast.
Tại họp báo quý II của Bộ Xây dựng ngày 18-6, ông Trần Hữu Minh, Phó vụ trưởng Vụ Vận tải và An toàn giao thông, cho biết đến hết tháng 5, cả nước có 374.816 ôtô điện đang lưu hành.
Trong số này có 369.849 ôtô con, 1.571 xe buýt và 3.396 xe tải điện. Quy mô gần 375.000 xe cho thấy phương tiện điện đã qua giai đoạn thăm dò, mở rộng từ nhu cầu gia đình sang taxi, xe buýt, giao hàng và vận tải hàng hóa.
Ghi nhận tại một số showroom ở TP.HCM, xe điện không còn được đặt ở khu vực riêng như trước mà xuất hiện ngay sát cửa kính, cạnh quầy đón khách hoặc vị trí trung tâm.
Những mẫu xe mini giá 199 triệu đồng/chiếc xuất xứ Trung Quốc, thường được trưng cùng bảng giá, mức trả trước và khoản vay dự kiến; khách có thể ngồi thử, kiểm tra khoang xe rồi đăng ký lái ngay tại chỗ.
Nhân viên bán hàng dành nhiều thời gian tư vấn về quãng đường sau mỗi lần sạc, chính sách bảo hành pin, vị trí trạm sạc và chi phí lắp bộ sạc tại nhà. Một số đại lý còn tặng bảo hiểm, bộ sạc hoặc gói bảo dưỡng để thúc đẩy quyết định mua.
Sắp tới, nhiều mẫu ô tô điện mini giá rẻ ngang xe máy được tung ra thị trường. Theo kế hoạch sản phẩm do TMT Motors công bố, doanh nghiệp dự kiến đưa Nano S05, mẫu xe điện hai chỗ, ra thị trường với giá khởi điểm khoảng 148 triệu đồng/chiếc.
Nếu được mở bán đúng kế hoạch, đây sẽ là một trong những ô tô mới rẻ nhất Việt Nam, có giá gần với một số dòng xe máy cao cấp. Theo bảng giá của VinFast, VF 3 có giá niêm yết khoảng 302 triệu đồng trước ưu đãi, cạnh tranh trực tiếp với xe xăng cỡ nhỏ và ô tô đã qua sử dụng.
Cuộc đua rõ nét hơn trong vùng giá 450 - 600 triệu đồng. Theo công bố của Tasco Auto, Geely EX2 được phân phối với hai phiên bản giá 459 triệu và 499 triệu đồng. BYD Việt Nam niêm yết Dolphin 2026 ở mức 569 triệu đồng, nhưng áp dụng giá 499 triệu đồng.
Với khoảng nửa tỉ đồng, khách hàng có thể cân nhắc giữa xe điện đô thị, sedan xăng hạng B hoặc xe gầm cao cỡ nhỏ. Ở phân khúc cao hơn, thị trường còn có SUV, sedan và xe sang chạy điện của nhiều hãng châu Á, châu Âu và Mỹ.
Thương vụ IPO kỷ lục của SpaceX tuần trước đã nâng giá trị cổ phần của nhà sáng lập kiêm CEO Elon Musk tại đây lên hơn 1.000 tỷ USD. Tuy nhiên, ông không phải là người duy nhất chứng kiến tài sản tăng vọt nhờ sự kiện đình đám này. IPO của SpaceX cũng đã tạo ra thêm hàng nghìn triệu phú mới và nâng giá trị cổ phần của một số cổ đông vượt ngưỡng tỷ USD.
Sau IPO, cổ phiếu SpaceX tăng mạnh, đưa vốn hóa của hãng vượt qua Amazon, thậm chí có thời điểm vượt Microsoft. Cổ phiếu này giảm trong phiên 17 và 18/6, nhưng so với giá IPO 135 USD, mã này hiện vẫn tăng 37%.
Dựa trên dữ liệu của FactSet, CNBC tính toán các cổ đông SpaceX dưới đây hiện có giá trị cổ phần trên 1 tỷ USD.
Bret Johnsen
Bret Johnsen là Giám đốc Tài chính (CFO) của SpaceX, gia nhập công ty năm 2011. Ông chịu trách nhiệm về chiến lược tài chính dài hạn cũng như các hoạt động tài chính của doanh nghiệp.
Trước khi đến SpaceX, Johnsen từng làm việc tại hãng chip Broadcom và Mindspeed Technologies. Giá trị cổ phần của ông tại SpaceX hiện khoảng 1,2 tỷ USD.
Gwynne Shotwell
Là một trong những nhân viên đầu tiên được Musk tuyển dụng tại SpaceX, Gwynne Shotwell hiện điều hành hoạt động hàng ngày của công ty, trong vai trò Giám đốc Tác nghiệp (COO). Cũng như Nosek, bà hiện là một trong những cổ đông cá nhân lớn nhất của SpaceX, với cổ phần trị giá khoảng 2,4 tỷ USD.
Trong cuộc phỏng vấn với CNBC hôm 12/6, Shotwell cho biết: "Tôi cảm thấy mình là một đối tác giúp Elon hoàn thành những việc cần làm. Tôi thường tập trung vào hoạt động kinh doanh hàng ngày, còn ông ấy tập trung vào chiến lược cấp cao cũng như đi sâu vào các vấn đề kỹ thuật".
Nathan Silvernail - người từng làm kỹ sư tại SpaceX trong 7 năm - cho biết trên CNBC: "Nếu Elon đưa ra tầm nhìn, bà ấy là người bảo đảm tầm nhìn đó được thực hiện".
Shotwell giúp doanh nghiệp hoạt động trơn tru và huy động nguồn vốn cần thiết. "Bà ấy là người gặp gỡ khách hàng, xây dựng các mối quan hệ và chốt hợp đồng", Silvernail nói.
Luke Nosek
Nosel đồng sáng lập PayPal - một trong những dự án đầu tiên của Musk. Ông cũng tham gia HĐQT SpaceX từ năm 2008. Giá trị cổ phần của ông tại đây hiện khoảng 6,3 tỷ USD.
Nosek còn đồng sáng lập các quỹ đầu tư mạo hiểm là Gigafund và Founders Fund. Ông cũng từng là thành viên HĐQT công ty AI DeepMind trước khi doanh nghiệp này được Google mua lại.
Valor Equity Partners
Quỹ đầu tư này hiện nắm lượng cổ phần trị giá khoảng 96,6 tỷ USD, phần lớn thuộc sở hữu các khách hàng của quỹ. Nhà sáng lập kiêm CEO của công ty là Antonio Gracias - một người bạn lâu năm của Musk, hiện là thành viên Hội đồng Quản trị SpaceX.
Gracias cho biết ông gặp Musk cách đây hơn 20 năm thông qua người bạn chung David Sacks. Sacks là nhà đầu tư mạo hiểm, từng cố vấn về AI và tiền số cho Tổng thống Mỹ Donald Trump.
CEO của Valor trước đây cũng từng là thành viên HĐQT Tesla. Năm ngoái, ông làm việc cùng Musk trong Ban Hiệu suất Chính phủ (DOGE) nhằm cắt giảm số nhân viên liên bang, thủ tục hành chính và chi tiêu công.
Kiểm định khí thải xe máy là một trong những giải pháp cho bài toán lớn về ô nhiễm không khí đô thị. Tháng trước, Thủ tướng ban hành Quyết định 13 quy định lộ trình kiểm định khí thải xe máy tại các thành phố lớn. Trong đó, việc kiểm định tại Hà Nội và TP HCM bắt đầu từ tháng 7/2027.
Chia sẻ tại hội thảo "Di chuyển, trí tuệ nhân tạo và xã hội" ngày 21/5, ông Trương Mạnh Tuấn, Phó trưởng phòng Quản lý chất lượng môi trường, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), giải thích cơ chế kiểm định không nhằm thải loại xe không đạt khí thải. Các xe không đạt có thể được bảo dưỡng.
Bảo dưỡng định kỳ là khuyến nghị của các nhà sản xuất. Tuy nhiên, ông Tuấn nêu thực tế nhiều người dân không có thói quen này, khiến khí thải vượt ngưỡng. "Theo nghiên cứu, đa phần xe sau bảo dưỡng giảm được 70-80% khí thải, nhiều xe giảm tới 90%", ông nói. Thói quen này sẽ giúp giảm lượng khí thải từ gần 7 triệu xe máy tại Hà Nội, và hơn 70 triệu xe trên toàn quốc.
Lộ trình thực thi theo hướng "nới xe cũ, siết xe mới". Theo quy định, tiêu chuẩn khí thải xe máy được áp dụng theo niên hạn. Xe môtô (dung tích xi lanh trên 50 cm3) sản xuất hoặc nhập khẩu trong 2008-2016 áp dụng mức 2. Trong khi đó, xe máy dung tích dưới mức trên, sản xuất trước năm 2016, áp dụng mức 1.
Theo Thông tư 92/2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe môtô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ bao gồm 4 mức giá trị cho phép đối với từng thông số hydrocacbon (HC), cacbon monoxit (CO). Trong đó, mức 1 có nồng độ CO 4,5%, HC 1.500 ppm (động cơ 4 kỳ) trong khí thải. Với mức 2, các chỉ số này lần lượt là 4,5% (tương đương mức 1) và 1.200 ppm. Ở mức 3, thông số là 3,5% và 1.100 ppm. Riêng mức 4, nồng độ CO giảm mạnh về 2%, HC còn 1.000 ppm.
Từ năm 2028, các loại xe máy tham gia giao thông tại Hà Nội và TP HCM phải đáp ứng tiêu chuẩn khí thải mức 2 trở lên.
Lộ trình kiểm định khí thải được đặt ra nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, hạn chế tối đa tác động tiêu cực của khí thải xe máy lên sức khỏe người dân. Cùng với đó, việc này giúp giảm thiểu và hạn chế phát thải từ phương tiện cá nhân, từng bước loại bỏ xe cũ nát, lạc hậu, đồng thời góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) của Việt Nam vào năm 2050.
Theo các nghiên cứu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, nguồn chính phát thải ở Hà Nội và TP HCM là giao thông và xây dựng. Tại Hà Nội, ông Tuấn cho biết mức độ ô nhiễm không khí đã vượt ngưỡng nhiều năm. "Để giải quyết bài toán lớn, chúng ta cũng cần tập trung vào những giải pháp lớn", ông nói.
Giải pháp lớn tiếp theo mà ông Tuấn nêu là chuyển đổi xe điện. Tuy nhiên, giải pháp này còn vướng ở hạ tầng trạm sạc, cùng hệ sinh thái bảo trì, bảo dưỡng. Bà Nguyễn Thị Nhật Hạ, Giám đốc Thị trường Việt Nam của nền tảng kết nối trạm sạc Votality Pte, nêu thị trường trạm sạc Việt Nam còn mang tính phân mảnh.
Mức độ tăng trưởng xe điện chủ yếu thúc đẩy bởi một doanh nghiệp đứng đầu, với hệ sinh thái đóng, không chia sẻ trạm sạc. Do đó, hệ sinh thái xe điện Việt Nam được coi như đang trong giai đoạn sơ khai, nhà đầu tư còn ngần ngại vì chưa thể đánh giá mức độ thành công trên diện rộng.
Điện hóa giao thông là lựa chọn của nhiều quốc gia trong khu vực. Singapore là thị trường tham vọng nhất, hướng tới loại bỏ xe xăng vào năm 2030. Họ cấp một khoản ưu đãi cho người mua xe, đồng thời tích hợp trạm sạc tại các khu nhà ở. Indonesia hướng tới xây dựng ngành sản xuất pin trong nước. Còn Malaysia vẫn ở giai đoạn xây dựng nền tảng ban đầu.
Ông Erlanggasakti Putra, chuyên gia Viện Nghiên cứu Công nghệ vì Cộng đồng (TFGI), khuyến nghị các quốc gia cần cân bằng tốc độ chuyển đổi giữa nguồn cung điện, công suất lưới và bù đắp chi phí mua xe ban đầu cho người dân. Trí tuệ nhân tạo (AI) giúp các nhà hoạch định chính sách mô hình hóa những đánh đổi phức tạp này, đảm bảo quá trình chuyển đổi diễn ra cân bằng mức ngân sách hộ gia đình và duy trì tính ổn định của lưới điện.
