Trên 80% thí sinh Hà Nội đỗ lớp 10 THPT công lập

Không phải ai bị sét đánh cũng tử vong. Trên thế giới đã ghi nhận nhiều trường hợp sống sót một cách kỳ diệu, thậm chí có người bị sét đánh nhiều lần hoặc xuất hiện những thay đổi khó lý giải về sức khỏe và cảm giác sau tai nạn. Câu chuyện của họ không chỉ là phép màu mà còn khiến giới khoa học nhiều lần bất ngờ.

Harold Deal là một trong những trường hợp hiếm hoi từng sống sót sau khi bị sét đánh và mang theo một biến đổi cơ thể khó lý giải.

Năm 1969, khi 31 tuổi, ông gặp tai nạn sét đánh tại Lawson, Missouri, Mỹ. Khoảnh khắc kinh hoàng xảy ra vào lúc 9h12 tối, cú sét giáng trúng khiến ông bị hất văng xuống đất bất tỉnh. Phải đến khoảng 4h20 sáng hôm sau, Deal mới bắt đầu tỉnh lại trong trạng thái kiệt quệ.

Sau tai nạn, sức khỏe của ông suy giảm nghiêm trọng. Trong suốt một tháng, ông không thể đi lại, và chỉ một cử động nhỏ cũng khiến cột sống đau nhói dữ dội. Các bác sĩ tại Bệnh viện St. Mary (Kansas City) buộc phải phẫu thuật, loại bỏ hai đốt sống lưng. Ca mổ giúp ông chấm dứt cơn đau, nhưng cũng khiến ông thấp đi gần 6 cm và được dự đoán sẽ không thể đi lại bình thường nữa.

Thế nhưng điều kỳ lạ không dừng lại ở đó. Sau quá trình phục hồi và tập luyện, Deal không chỉ có thể đi lại mà còn xuất hiện một "di chứng" vô cùng đặc biệt ông gần như không còn cảm nhận được cái lạnh.

Ông từng thử thách bản thân bằng cách đứng ngoài trời ở nhiệt độ dưới 0°C tại Hell, Michigan mà không mặc áo khoác, áo dài tay hay quần dài, nhưng vẫn không hề thấy lạnh. Ông thậm chí có thể ngồi trong bồn nước đá hoặc tắm trong môi trường băng giá như thể cơ thể hoàn toàn miễn nhiễm với rét. Trớ trêu thay, cái nóng lại khiến ông khó chịu hơn bình thường.

Theo tiến sĩ Mary Ann Cooper thuộc Chương trình nghiên cứu chấn thương do sét tại Đại học Illinois (Chicago), những ảnh hưởng kiểu này tuy có thể xảy ra nhưng cực kỳ khó dự đoán. Một giả thuyết được đặt ra là cú sét có thể đã tác động đến các dây thần kinh cảm giác, làm thay đổi cách cơ thể tiếp nhận nhiệt độ.

Dù vậy, các trường hợp như của Harold Deal vẫn vô cùng hiếm và khiến nhiều bác sĩ phải dè chừng vì khó có lời giải thích thỏa đáng.

Theo The Guardian, một tia sét dù trông rất lớn trên bầu trời nhưng thực tế chỉ có đường kính khoảng 2-3 cm. Tuy nhỏ, nó lại mang năng lượng khổng lồ với nhiệt độ có thể lên tới 30.000°C cao gấp nhiều lần bề mặt Mặt Trời.

Tại Mỹ, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), mỗi năm có khoảng 40 triệu cú sét đánh xuống mặt đất. Tuy nhiên, xác suất một người bị sét đánh là cực kỳ thấp, chưa đến một phần triệu. Dù vậy, trong số những người bị ảnh hưởng, gần 90% vẫn sống sót. Giai đoạn 2006-2021 ghi nhận 444 ca tử vong do sét tại Mỹ.

Ở Việt Nam, theo Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống thiên tai, từ năm 2017 đến tháng 7/2022 đã có 175 trường hợp tử vong do sét một con số cho thấy mức độ nguy hiểm không thể xem nhẹ của hiện tượng tự nhiên này.

Phòng tránh sét hiệu quả nhất vẫn là chủ động nhận biết nguy cơ và tìm nơi an toàn từ sớm. Trong mùa mưa giông, chỉ một chút chủ quan cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Trang bị kiến thức đúng không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn có thể cứu sống người khác trong tình huống nguy cấp.

Chủ động theo dõi thời tiết bước phòng tránh đầu tiên

Trước khi tham gia các hoạt động ngoài trời, cần thường xuyên cập nhật dự báo thời tiết. Nếu có cảnh báo dông bão, tốt nhất nên hoãn kế hoạch hoặc đảm bảo nơi đến có chỗ trú ẩn an toàn.

Dông sét thường đến rất nhanh, có thể chỉ trong vòng 10-15 phút, di chuyển với tốc độ lớn. Vì vậy, khi nhận thấy dấu hiệu như mây đen dày, gió mạnh, không khí chuyển lạnh, cần lập tức tìm nơi trú an toàn thay vì chờ mưa lớn mới di chuyển.

Quy tắc "nhìn - nghe" để nhận biết nguy cơ sét

Sét thường xuất hiện với tia chớp và tiếng sấm đi kèm. Một nguyên tắc quan trọng cần nhớ: nếu thời gian giữa tia chớp và tiếng sấm dưới 30 giây, nguy cơ bị sét đánh tại khu vực đó đã rất cao.

Không nên đợi nhìn thấy sét mới di chuyển. Sét có thể đánh cách xa nơi có mưa từ 15-20 km, vì vậy chỉ cần nghe tiếng sấm đầu tiên cũng đã phải coi là tín hiệu nguy hiểm.

Cách xử lý khi ở ngoài trời

Trong trường hợp chưa kịp tìm nơi trú ẩn an toàn, cần ghi nhớ:

- Không trú dưới cây cao hoặc đứng gần khu vực cao hơn xung quanh.

- Tránh xa vật kim loại như xe đạp, hàng rào, máy móc.

- Tìm nơi trũng thấp, tránh đỉnh đồi, sườn núi, khu vực trống trải.

- Không đứng thành nhóm đông người gần nhau.

- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với mặt đất, có thể ngồi thấp, thu gọn cơ thể, không nằm xuống đất

- Tránh xa ao hồ, sông suối, bãi biển và các khu vực có nước.

- Nếu cảm thấy tóc dựng lên hoặc có cảm giác tê rần như nhiễm điện, đó có thể là dấu hiệu sét sắp đánh gần. Cần lập tức ngồi xổm thấp xuống, che tai, tuyệt đối không nằm xuống đất.

Khi ở trong nhà cũng đừng chủ quan

Tránh sét trong nhà an toàn hơn, nhưng không phải tuyệt đối an toàn nếu không tuân thủ đúng cách:

- Tránh đứng gần cửa sổ, cửa ra vào.

- Không sử dụng thiết bị điện không cần thiết trong lúc có giông.

- Hạn chế dùng điện thoại bàn, thiết bị kết nối dây điện hoặc anten ngoài trời.

- Tránh khu vực ẩm ướt như phòng tắm, bồn nước.

- Nên rút phích cắm thiết bị điện khi có dông mạnh.

- Các công trình kiên cố có hệ thống chống sét sẽ là nơi trú ẩn an toàn nhất.

- Sơ cứu người bị sét đánh: phản ứng nhanh có thể cứu mạng.

Sét là dòng điện cực mạnh, có thể gây bỏng, tổn thương thần kinh và tim mạch. Khi gặp nạn nhân bị sét đánh, cần bình tĩnh và xử lý nhanh:

- Kiểm tra hô hấp và nhịp tim.

- Nếu ngừng thở hoặc ngừng tim, cần tiến hành hô hấp nhân tạo và ép tim ngay lập tức.

- Không di chuyển nạn nhân nếu nghi ngờ chấn thương cột sống.

- Che phủ vết bỏng khô, không bôi thuốc dân gian lên vết thương.

- Loại bỏ vật kim loại như đồng hồ, trang sức, quần áo cháy dính nếu an toàn.

- Gọi cấp cứu càng sớm càng tốt.

- Không cho ăn uống nếu nạn nhân bất tỉnh hoặc nôn ói.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Đây là năm thứ 3 hai đơn vị phối hợp thực hiện chương trình "Chắp cánh ước mơ", tiếp nối hành trình đồng hành cùng học sinh, sinh viên vượt khó.

Tất cả bạn đọc, đặc biệt là học sinh, giáo viên tại các trường THCS, THPT, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên cùng sinh viên đều có thể tham gia chương trình với tư cách cá nhân hoặc tập thể.

Đối tượng được giới thiệu và xét chọn trao 100 suất học bổng là học sinh THCS và THPT, trong đó tỉ lệ phân bổ gồm 30% học sinh THCS và 70% học sinh THPT.

Bài viết giới thiệu nhân vật tham gia chương trình không quá 1.000 chữ, khuyến khích gửi kèm hình ảnh, video hoặc các tư liệu liên quan (nếu có). Hình thức bài đa dạng, có thể là bài báo, nhật ký, thư gửi tòa soạn, thiết kế đồ họa...

Ban tổ chức lưu ý, học sinh muốn tham gia nhận học bổng cần được bạn bè, thầy cô, người thân... viết bài hoặc giới thiệu. Riêng học sinh lớp 12 có thể tự đăng ký xét duyệt học bổng của Trường đại học Văn Hiến, Trường cao đẳng Bình Minh Sài Gòn hoặc được bạn bè, thầy cô, người thân giới thiệu.

Thông qua chương trình, Trường đại học Văn Hiến tài trợ tổng kinh phí hơn 6,286 tỉ đồng.

Cụ thể, dự kiến trao 100 suất học bổng (4 triệu đồng/suất) cho học sinh THCS và THPT của TP.HCM, Tây Ninh, Đồng Nai. Người giới thiệu có thể là thầy cô, bạn bè, người dân địa phương hoặc bạn đọc báo Tuổi Trẻ hiểu rõ hoàn cảnh học sinh.

Ban tổ chức kỳ vọng sẽ phát hiện được những tấm gương thật sự nỗ lực, được thầy yêu bạn quý, xứng đáng nhận học bổng.

Sẽ có 11 giải thưởng (trị giá 21 triệu đồng) được trao cho những bài viết hoặc người phát hiện đúng đối tượng, được chọn đăng trên các ấn phẩm của báo Tuổi Trẻ.

Trong đó, 1 giải nhất (4 triệu đồng), 2 giải nhì (3 triệu đồng/giải), 3 giải ba (2 triệu đồng/giải) và 5 giải khuyến khích (1 triệu đồng/giải).

Ban tổ chức sẽ trao giải thưởng bằng tiền mặt, giấy chứng nhận và tặng quà của chương trình cho các tác giả có bài viết hay, xúc động đi kèm clip về tấm gương vượt khó được phát hiện, giới thiệu. Đồng thời các tác giả này sẽ được mời dự lễ trao học bổng, giải thưởng của chương trình.

Hơn 6,2 tỉ đồng học bổng "Chắp cánh ước mơ" chờ học sinh, tân sinh viên vượt khó

Chương trình còn trao 120 suất học bổng cho thí sinh trúng tuyển vào Trường đại học Văn Hiến và Trường cao đẳng Bình Minh Sài Gòn, với tổng kinh phí hơn 5,684 tỉ đồng.

Trường đại học Văn Hiến sẽ trao 60 học bổng cho tân sinh viên trúng tuyển vào trường. Cụ thể, 10 suất hỗ trợ học phí toàn khóa (140 triệu đồng/suất), 20 suất giảm 50% học phí (70 triệu đồng/suất) và 30 suất giảm 30% học phí (42 triệu đồng/suất).

Tương tự, có 60 học bổng dành cho tân sinh viên đỗ vào Trường cao đẳng Bình Minh Sài Gòn. Trong đó, 10 suất 100% học phí toàn khóa (56 triệu đồng/suất), 20 suất giảm 50% học phí (26 triệu đồng/suất) và 30 suất giảm 30% học phí (16,8 triệu đồng/suất).

Để được xét học bổng, học sinh cần có học lực khá - giỏi trở lên, hạnh kiểm tốt các năm, tốt nghiệp THPT và trúng tuyển vào Trường đại học Văn Hiến hoặc Trường cao đẳng Bình Minh Sài Gòn trong năm 2026.

Đặc biệt, các bạn có hoàn cảnh gia đình khó khăn hoặc là học sinh khuyết tật, mồ côi. Diện khác được xét khi có người thân (trụ cột gia đình) mắc bệnh hiểm nghèo, tai nạn lao động. Hoặc bản thân học sinh là con thương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng có hoàn cảnh khó khăn và ý chí vươn lên.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Nữ dịch giả trẻ với hơn 30 đầu sách nhiều chủ đề ấy là Lê Hồng Phương Hạ. Từng học ngành hệ thống thông tin quản trị đến năm 3 song không tìm thấy động lực bước tiếp nên cô mạnh dạn thay đổi, muốn góp sức đem tri thức đến nhiều người qua trang sách. Trò chuyện cùng Tuổi Trẻ, Phương Hạ nhớ lại:

- Khoảnh khắc tìm được thành ngữ có ý nghĩa tương đương giữa tiếng Anh và tiếng Việt trong bài dịch hồi năm nhất đại học khiến tôi như trúng tiếng sét ái tình. Giây phút ấy đã gieo trong tôi những cảm xúc đầu tiên về dịch thuật, cảm nhận hạnh phúc khi tìm được cách dịch một ngôn ngữ sang tiếng Việt thật tự nhiên, mượt mà.

* Trải nghiệm nào khiến bạn quyết định chọn gắn bó với công việc dịch thuật?

- Lúc đọc bộ truyện Harry Potter, tôi thán phục khả năng chuyển ngữ của dịch giả Lý Lan. Rồi đọc tự truyện Không gục ngã của dịch giả Bích Lan, tôi cảm nhận công việc dịch sách như thôi thúc mình và mong một ngày nào đó được đứng tên dịch giả trên bìa sách. Tôi mày mò dịch và tham gia khóa học dịch thuật do dịch giả Uông Xuân Vy dạy.

Sau đó tôi làm cộng tác viên dịch cho một trang mạng xã hội chia sẻ kiến thức, ước mơ trở thành dịch giả ngày càng lớn dần. Nhưng quyết định nghiêm túc theo nghề dịch được đánh dấu bằng việc tôi dám thi lại đại học, chuyển sang ngành ngôn ngữ học vì "phải nắm vững tiếng Việt để dịch thuật tốt".

* Tác phẩm nào khiến bạn có ký ức sâu sắc nhất?

- Tôi thích nhất cuốn Phép màu của Chúa, là tác phẩm văn học đầu tiên tôi dịch vào năm 21 tuổi. Câu chuyện về những thành viên trong một gia đình sau nhiều mất mát, đau thương, đổ vỡ vẫn nuôi dưỡng được tình yêu thương để sưởi ấm cho nhau như "phép màu" đêm Giáng sinh. Một phần vì tôi đồng cảm với cảm xúc của nhân vật như tôi từng đi qua cảm giác ấy.

Nhưng tình cảm mẹ con trong cuốn Bật khóc ở H Mart có nhiều điểm tương đồng với mẹ con tôi hơn. Nên trong lúc dịch, tôi nỗ lực cân bằng trạng thái vừa đồng cảm sẻ chia với tác giả để truyền cảm xúc vào con chữ vừa giữ tinh thần của một người dịch, không quá ủy mị. Tôi nghe nhạc, xem video hướng dẫn nấu món Hàn Quốc mà tác giả nhắc đến để hiểu và dịch tốt hơn cũng là khám phá văn hóa.

* Khoảnh khắc nào khiến bạn cảm thấy dịch thuật là công việc dành cho mình?

- Với tôi đó là cơ hội học hỏi qua mỗi dự án. Mỗi quyển sách là một lĩnh vực với kiến thức, quan điểm mới, ít khi lặp lại giúp tôi cảm thấy mình vừa làm việc vừa được phát triển liên tục. Nghề dịch rèn cho tôi sự tỉ mỉ, kiên trì, tận tâm. Công việc này cho tôi biết mình đang góp chút công sức vào việc chia sẻ tri thức, thông điệp nhân văn đến bạn đọc.

* Dịch giả trẻ hiện nay trong góc nhìn của bạn có vị thế ra sao?

- Tôi nghĩ dịch giả trẻ đang có nhiều cơ hội khi các công ty xuất bản sách ngày càng nhiều, dòng sách cũng đa dạng ngôn ngữ. Các biên tập viên sẵn sàng cởi mở, chỉ cần bạn chủ động sẽ luôn có cơ hội. Tuy nhiên "gu" của độc giả thời nay cũng khác. Vì giỏi ngoại ngữ nên họ yêu cầu bản dịch chính xác hơn, trung thành hơn mà vẫn thuần Việt. Điều này vừa thuận lợi lại vừa là thử thách cho dịch giả trẻ.

Khi dịch mới những tác phẩm cổ điển, dịch giả trẻ thường đối diện với áp lực bị so sánh với bản dịch trước, nhất là nếu bản dịch của các tiền bối vốn xuất sắc. Nhưng một khi đã chấp nhận dịch tác phẩm, dịch giả trẻ có thể xem đây là cơ hội, xác định mình sẽ dịch khác đi cho thế hệ độc giả mới, đồng thời khẳng định phong cách dịch thuật riêng của bản thân.

* Khi AI phát triển như hiện nay, người trẻ muốn theo nghề dịch thuật cần lưu ý gì?

- Cần có tâm thế cộng tác với AI, làm chủ và đồng hành. Làm chủ trong việc đặt câu hỏi, ra yêu cầu cho AI song biết phản biện với AI như một đồng nghiệp. Hãy giữ vững năng lực cốt lõi trong nghề dịch như đọc hiểu, quyết định văn phong, lựa chọn từ ngữ, nắm bắt mạch ý... để có thể chủ động và đi đường dài với công việc này.

Tôi đã làm việc cùng AI một thời gian và nhận ra bản dịch của AI ở mức chấp nhận được chứ câu từ làm sao có thể trau chuốt hay sinh động được. Nói cách khác là không có hồn và chính văn phong mộc mạc, chân thành, đa dạng của mỗi dịch giả mới là nét độc đáo riêng nhất định phải giữ.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ