Không phải ai bị sét đánh cũng tử vong. Trên thế giới đã ghi nhận nhiều trường hợp sống sót một cách kỳ diệu, thậm chí có người bị sét đánh nhiều lần hoặc xuất hiện những thay đổi khó lý giải về sức khỏe và cảm giác sau tai nạn. Câu chuyện của họ không chỉ là phép màu mà còn khiến giới khoa học nhiều lần bất ngờ.
Harold Deal là một trong những trường hợp hiếm hoi từng sống sót sau khi bị sét đánh và mang theo một biến đổi cơ thể khó lý giải.
Năm 1969, khi 31 tuổi, ông gặp tai nạn sét đánh tại Lawson, Missouri, Mỹ. Khoảnh khắc kinh hoàng xảy ra vào lúc 9h12 tối, cú sét giáng trúng khiến ông bị hất văng xuống đất bất tỉnh. Phải đến khoảng 4h20 sáng hôm sau, Deal mới bắt đầu tỉnh lại trong trạng thái kiệt quệ.
Sau tai nạn, sức khỏe của ông suy giảm nghiêm trọng. Trong suốt một tháng, ông không thể đi lại, và chỉ một cử động nhỏ cũng khiến cột sống đau nhói dữ dội. Các bác sĩ tại Bệnh viện St. Mary (Kansas City) buộc phải phẫu thuật, loại bỏ hai đốt sống lưng. Ca mổ giúp ông chấm dứt cơn đau, nhưng cũng khiến ông thấp đi gần 6 cm và được dự đoán sẽ không thể đi lại bình thường nữa.
Thế nhưng điều kỳ lạ không dừng lại ở đó. Sau quá trình phục hồi và tập luyện, Deal không chỉ có thể đi lại mà còn xuất hiện một “di chứng” vô cùng đặc biệt ông gần như không còn cảm nhận được cái lạnh.
Ông từng thử thách bản thân bằng cách đứng ngoài trời ở nhiệt độ dưới 0°C tại Hell, Michigan mà không mặc áo khoác, áo dài tay hay quần dài, nhưng vẫn không hề thấy lạnh. Ông thậm chí có thể ngồi trong bồn nước đá hoặc tắm trong môi trường băng giá như thể cơ thể hoàn toàn miễn nhiễm với rét. Trớ trêu thay, cái nóng lại khiến ông khó chịu hơn bình thường.
Theo tiến sĩ Mary Ann Cooper thuộc Chương trình nghiên cứu chấn thương do sét tại Đại học Illinois (Chicago), những ảnh hưởng kiểu này tuy có thể xảy ra nhưng cực kỳ khó dự đoán. Một giả thuyết được đặt ra là cú sét có thể đã tác động đến các dây thần kinh cảm giác, làm thay đổi cách cơ thể tiếp nhận nhiệt độ.
Dù vậy, các trường hợp như của Harold Deal vẫn vô cùng hiếm và khiến nhiều bác sĩ phải dè chừng vì khó có lời giải thích thỏa đáng.
Theo The Guardian, một tia sét dù trông rất lớn trên bầu trời nhưng thực tế chỉ có đường kính khoảng 2-3 cm. Tuy nhỏ, nó lại mang năng lượng khổng lồ với nhiệt độ có thể lên tới 30.000°C cao gấp nhiều lần bề mặt Mặt Trời.
Tại Mỹ, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC), mỗi năm có khoảng 40 triệu cú sét đánh xuống mặt đất. Tuy nhiên, xác suất một người bị sét đánh là cực kỳ thấp, chưa đến một phần triệu. Dù vậy, trong số những người bị ảnh hưởng, gần 90% vẫn sống sót. Giai đoạn 2006-2021 ghi nhận 444 ca tử vong do sét tại Mỹ.
Ở Việt Nam, theo Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo quốc gia về phòng chống thiên tai, từ năm 2017 đến tháng 7/2022 đã có 175 trường hợp tử vong do sét một con số cho thấy mức độ nguy hiểm không thể xem nhẹ của hiện tượng tự nhiên này.
Phòng tránh sét hiệu quả nhất vẫn là chủ động nhận biết nguy cơ và tìm nơi an toàn từ sớm. Trong mùa mưa giông, chỉ một chút chủ quan cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Trang bị kiến thức đúng không chỉ giúp bảo vệ bản thân mà còn có thể cứu sống người khác trong tình huống nguy cấp.
Chủ động theo dõi thời tiết bước phòng tránh đầu tiên
Trước khi tham gia các hoạt động ngoài trời, cần thường xuyên cập nhật dự báo thời tiết. Nếu có cảnh báo dông bão, tốt nhất nên hoãn kế hoạch hoặc đảm bảo nơi đến có chỗ trú ẩn an toàn.
Dông sét thường đến rất nhanh, có thể chỉ trong vòng 10-15 phút, di chuyển với tốc độ lớn. Vì vậy, khi nhận thấy dấu hiệu như mây đen dày, gió mạnh, không khí chuyển lạnh, cần lập tức tìm nơi trú an toàn thay vì chờ mưa lớn mới di chuyển.
Quy tắc “nhìn – nghe” để nhận biết nguy cơ sét
Sét thường xuất hiện với tia chớp và tiếng sấm đi kèm. Một nguyên tắc quan trọng cần nhớ: nếu thời gian giữa tia chớp và tiếng sấm dưới 30 giây, nguy cơ bị sét đánh tại khu vực đó đã rất cao.
Không nên đợi nhìn thấy sét mới di chuyển. Sét có thể đánh cách xa nơi có mưa từ 15-20 km, vì vậy chỉ cần nghe tiếng sấm đầu tiên cũng đã phải coi là tín hiệu nguy hiểm.
Trong trường hợp chưa kịp tìm nơi trú ẩn an toàn, cần ghi nhớ:
– Không trú dưới cây cao hoặc đứng gần khu vực cao hơn xung quanh.
– Tránh xa vật kim loại như xe đạp, hàng rào, máy móc.
– Tìm nơi trũng thấp, tránh đỉnh đồi, sườn núi, khu vực trống trải.
– Không đứng thành nhóm đông người gần nhau.
– Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với mặt đất, có thể ngồi thấp, thu gọn cơ thể, không nằm xuống đất
– Tránh xa ao hồ, sông suối, bãi biển và các khu vực có nước.
– Nếu cảm thấy tóc dựng lên hoặc có cảm giác tê rần như nhiễm điện, đó có thể là dấu hiệu sét sắp đánh gần. Cần lập tức ngồi xổm thấp xuống, che tai, tuyệt đối không nằm xuống đất.
Khi ở trong nhà cũng đừng chủ quan
Tránh sét trong nhà an toàn hơn, nhưng không phải tuyệt đối an toàn nếu không tuân thủ đúng cách:
– Tránh đứng gần cửa sổ, cửa ra vào.
– Không sử dụng thiết bị điện không cần thiết trong lúc có giông.
– Hạn chế dùng điện thoại bàn, thiết bị kết nối dây điện hoặc anten ngoài trời.
– Tránh khu vực ẩm ướt như phòng tắm, bồn nước.
– Nên rút phích cắm thiết bị điện khi có dông mạnh.
– Các công trình kiên cố có hệ thống chống sét sẽ là nơi trú ẩn an toàn nhất.
– Sơ cứu người bị sét đánh: phản ứng nhanh có thể cứu mạng.
Sét là dòng điện cực mạnh, có thể gây bỏng, tổn thương thần kinh và tim mạch. Khi gặp nạn nhân bị sét đánh, cần bình tĩnh và xử lý nhanh:
– Kiểm tra hô hấp và nhịp tim.
– Nếu ngừng thở hoặc ngừng tim, cần tiến hành hô hấp nhân tạo và ép tim ngay lập tức.
– Không di chuyển nạn nhân nếu nghi ngờ chấn thương cột sống.
– Che phủ vết bỏng khô, không bôi thuốc dân gian lên vết thương.
– Loại bỏ vật kim loại như đồng hồ, trang sức, quần áo cháy dính nếu an toàn.
– Gọi cấp cứu càng sớm càng tốt.
– Không cho ăn uống nếu nạn nhân bất tỉnh hoặc nôn ói.
Rau cần là loại rau giàu dinh dưỡng, chứa nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng như vitamin P, C, albumin, đường, canxi, phốt pho, sắt, carotene và axit hữu cơ. Trong y học cổ truyền, rau cần có vị ngọt, tính mát, được cho là có tác dụng thanh nhiệt, bình can, trừ phong, lợi thấp và hỗ trợ giảm huyết áp.
Không chỉ vậy, rau cần còn được sử dụng trong hỗ trợ điều trị ho, giảm viêm, long đờm. Hầu hết các bộ phận của cây như rễ, thân và lá đều có thể dùng làm thực phẩm hoặc vị thuốc dân gian.
Nhờ chứa nhiều chất xơ, rau cần giúp hỗ trợ tiêu hóa, góp phần loại bỏ chất thải và độc tố trong đường ruột. Ngoài ra, loại rau này còn được cho là tốt cho người thiếu máu, người mất ngủ và phụ nữ mang thai ở giai đoạn cuối thai kỳ.
Hương thơm đặc trưng của rau cần cũng giúp kích thích vị giác, hỗ trợ lưu thông mồ hôi và góp phần điều hòa huyết áp.
Rau cần là loại rau thủy sinh, sinh trưởng chủ yếu trong môi trường nước ao hồ, ruộng đồng. Chính điều này khiến rau dễ trở thành nơi tồn tại của nhiều loại ký sinh trùng như sán lá gan lớn, sán lá ruột lớn…
Theo các nguồn thông tin y tế, vòng đời của sán thường bắt đầu từ nguồn phân thải của người bệnh, trứng sán theo nước ra môi trường bên ngoài và phát triển trong nước ngọt. Sau vài tuần, ấu trùng phát triển, ký sinh trong ốc và tiếp tục hoàn thiện vòng đời trước khi lây sang người qua thực phẩm.
Nguy cơ nhiễm bệnh nếu ăn rau sống hoặc chế biến không đúng cách
Người ăn phải các loại rau thủy sinh như rau cần khi chưa được nấu chín kỹ có thể vô tình đưa nang ấu trùng ký sinh vào cơ thể, dẫn đến nguy cơ nhiễm sán.
Dù giàu dinh dưỡng, rau cần nếu không được làm sạch kỹ hoặc ăn sống có thể trở thành nguồn lây ký sinh trùng, gây ảnh hưởng đến gan, đường ruột và trong một số trường hợp nặng có thể tác động đến hệ thần kinh.
Các chuyên gia khuyến cáo nên hạn chế tối đa việc ăn sống các loại rau trồng dưới nước như cải xoong, rau cần, rau ngổ, rau muống nước, ngó sen…
Một số người cho rằng chỉ cần chần qua nước sôi hoặc nhúng lẩu là đủ an toàn, nhưng thực tế ký sinh trùng chỉ bị tiêu diệt khi đạt nhiệt độ khoảng 100°C trong 3-5 phút. Việc trụng sơ hoặc làm tái không đảm bảo loại bỏ hoàn toàn trứng giun, sán.
Rau ngổ là loại rau thủy sinh rất phổ biến trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt. Nhìn bên ngoài đơn giản, nhưng loại rau này lại chứa nhiều thành phần dinh dưỡng đáng chú ý như: khoảng 93% nước, 2,1% protein, cùng vitamin B, C, tinh dầu thơm và carotene.
Không chỉ là rau gia vị, rau ngổ còn được sử dụng như một vị thuốc dân gian. Bộ phận thường dùng là phần lá non. Một số nghiên cứu còn ghi nhận các chiết xuất từ rau ngổ có hoạt tính sinh học như kháng viêm, giảm đau, kháng khuẩn, hỗ trợ tiêu hóa và tẩy giun sán.
Nhờ đó, rau ngổ thường được nhắc đến với nhiều công dụng hỗ trợ sức khỏe như:
Giải độc, thanh nhiệt
Hỗ trợ sát khuẩn đường tiêu hóa
Hỗ trợ giảm viêm, giảm sốt
Góp phần phòng ngừa lão hóa
Món ăn ngon nhưng tiềm ẩn nguy cơ nếu dùng sai cách
Trong ẩm thực, rau ngổ thường được ăn sống, dùng kèm phở, hủ tiếu hoặc nấu canh chua với cá. Hương vị đặc trưng giúp món ăn dậy mùi và hấp dẫn hơn.
Tuy nhiên, vì là rau thủy sinh nên rau ngổ dễ bị nhiễm ký sinh trùng nếu trồng trong môi trường nước bẩn. Đặc biệt, loại rau này thường mọc ở ao, đầm lầy, bờ ruộng — những nơi có nguy cơ cao tồn tại ấu trùng sán, nhất là sán lá gan lớn.
Nếu không được làm sạch và chế biến đúng cách, nguy cơ nhiễm ký sinh trùng là hoàn toàn có thể xảy ra.
Vì sao cần đặc biệt cẩn trọng khi ăn rau ngổ?
Thân rau ngổ có nhiều lông tơ nhỏ nên rất khó làm sạch hoàn toàn bằng cách rửa thông thường. Vi khuẩn, trứng ký sinh trùng có thể vẫn bám lại nếu xử lý qua loa.
Do đó, khi sử dụng rau ngổ (đặc biệt là ăn sống), cần:
Rửa thật kỹ nhiều lần dưới vòi nước chảy
Có thể ngâm nước muối loãng để giảm vi khuẩn
Nếu dùng cho món sống, nên cân nhắc chần qua nước ấm khoảng 40–45°C để giảm nguy cơ ký sinh trùng
Ngày 6-4, trao đổi với Tuổi Trẻ Online, lãnh đạo Công an xã Cổ Đạm (Hà Tĩnh) cho biết đơn vị tiếp nhận một túi xách có chứa số tiền hơn 56 triệu đồng do hai người dân nhặt được trên đường và trao trả cho người đánh rơi.
Trước đó, khoảng 11h ngày 5-4, bà Mai Thị Năm (50 tuổi) chở theo mẹ chồng là cụ Dương Thị Chắt (79 tuổi, cùng ngụ tại thôn Vân Thanh Bắc, xã Cổ Đạm) khi đang đi trên tuyến đường gần Trường THPT Nghi Xuân (xã Cổ Đạm) bất ngờ nhặt được một chiếc túi xách.
Kiểm tra bên trong túi thì phát hiện có chứa 56,3 triệu đồng cùng một số giấy tờ liên quan.
Ngay sau đó, cụ Chắt và bà Năm đã chủ động mang toàn bộ tài sản đến trình báo và giao nộp cho Công an xã Cổ Đạm để xác minh, tìm chủ sở hữu.
Qua rà soát, Công an xã Cổ Đạm xác định số tài sản trên là của chị Nguyễn Thị Thu (46 tuổi, ngụ tại xã Cổ Đạm).
Cùng ngày, đơn vị đã tổ chức trao trả đầy đủ số tiền và tài sản cho người bị mất.
Nhận lại tài sản, chị Thu bày tỏ sự xúc động, gửi lời cảm ơn đến bà Năm, cụ Chắt và lực lượng Công an xã Cổ Đạm đã kịp thời hỗ trợ, giúp đỡ.
Phải tiếp tục ở lại làm việc trong xưởng mì ở Kanagawa khiến Thắng, 28 tuổi, quê Hà Tĩnh thất vọng.
Đầu năm 2021, bộ phận của anh tiếp nhận một quản lý mới tên Mizuma Natsuki. Cô gái người Nhật bằng tuổi Thắng chưa thạo việc nên thường phải nhờ đồng nghiệp hướng dẫn. Cô ấn tượng nhất với chàng nhân viên người Việt vì sự chủ động và chăm chỉ. Thắng luôn làm việc tận tụy mà không cần nhắc nhở, khác với một số lao động thường trốn việc khi thiếu giám sát.
"Dù lúc nào anh cũng đeo khẩu trang, tôi vẫn cảm mến giọng nói trầm ấm và đôi mắt sáng", Natsuki kể lại.
Cô chủ động tiếp cận anh nhiều hơn. Nhiều lần thấy Thắng vẫn cặm cụi thái thịt trong bếp khi mọi người đã tan ca, cô đến nhờ anh hướng dẫn. Hôm sau, lúc anh đang rửa rau, Natsuki lại đến phụ giúp. Thấy cô gái Nhật thân thiện, Thắng mạnh dạn hỏi: "Bạn đã ăn đồ Việt Nam bao giờ chưa?". Cô gái lắc đầu rồi rủ luôn: "Ngày mai chúng mình đi ăn nhé!".
Buổi hẹn đầu tiên tại một quán bánh xèo Việt Nam, Thắng lần đầu nhìn rõ khuôn mặt của Natsuki khi cô tháo khẩu trang. Anh kéo ghế cho cô ngồi, hướng dẫn cách thưởng thức món mới và chủ động thanh toán. Natsuki nhớ lại: "Tôi chưa từng gặp chàng trai nào lịch thiệp như anh ấy".
Sau lần hẹn đó, cả hai luôn mong ngóng đến ca làm để được gặp nhau. Chàng trai thường nán lại đợi cô gái cùng về khi tan ca muộn. Họ kết bạn qua mạng xã hội, nhắn tin mỗi ngày và thành đôi mà không cần lời tỏ tình.
Yêu nhau, Natsuki càng nhận ra mình đã chọn đúng người. Cùng làm ca đêm nhưng được về trước, Thắng thường đạp xe 20 phút đến phòng trọ của bạn gái, nấu sẵn những món cô thích, đặt trên bếp rồi mới về ngủ. Cuối tuần, cô gái Nhật được nghỉ ngơi vì đã có bạn trai lo chuyện bếp núc.
Ngược lại, Thắng phục nhất khả năng quản lý tài chính của bạn gái. Natsuki hiếm khi mua sắm đồ hiệu, hạn chế dùng mỹ phẩm và luôn lập kế hoạch chi tiêu cụ thể, dành tới 60-70% thu nhập để tiết kiệm.
Biết Thắng phải gửi phần lớn tiền lương về Việt Nam để trả nợ chi phí đi xuất khẩu lao động, Natsuki thường chủ động trả tiền mỗi lần hẹn hò. Cô còn phụ đạo tiếng Nhật giúp anh tìm thêm cơ hội thăng tiến. Sau nửa năm gắn bó, họ quyết định về chung một nhà.
Yêu một người ngoại quốc, rào cản lớn nhất là văn hóa và ngôn ngữ. Những lúc giận dỗi, họ phải chuyển từ nói chuyện trực tiếp sang nhắn tin để tránh hiểu lầm. Natsuki sợ những món ăn cay nồng hay có mắm tôm, nước mắm của bạn trai, còn Thắng lại không hảo ngọt như cô. Nhưng qua thời gian sống chung, khẩu vị và tính cách của họ dần trung hòa.
"Thấy cô ấy luôn đưa mình vào mọi dự định tương lai, tôi tự nhủ phải nghiêm túc và che chở cho người con gái này", Thắng nói.
Sau dịch, Thắng lao vào làm thêm ba công việc cùng lúc không có ngày nghỉ. Từ một nhân viên bình thường, anh vươn lên thành quản lý khu chế biến topping của công ty. Thu nhập cải thiện, anh đưa bạn gái đi du lịch nhiều nơi để bù đắp.
Bố mẹ Natsuki vốn là những người coi trọng sự ổn định, ban đầu lo lắng khi biết con yêu một chàng trai Việt là tu nghiệp sinh. Nhưng nhìn thấy nỗ lực làm việc của chàng rể tương lai, họ dần yên tâm.
Năm 2023, trong một buổi cắm trại, Thắng chính thức cầu hôn Natsuki. Họ tổ chức đám cưới theo phong tục truyền thống của cả hai quốc gia.
Cuối năm 2025, Thắng quyết định bán các khoản đất đầu tư tại Việt Nam. Cộng với số tiền tích lũy của vợ, cặp vợ chồng trẻ đã tự mua được một ngôi nhà hai tầng và ôtô tại Yokohama - quê hương của Natsuki. Sự tự lập này khiến bố vợ anh - ông Mizuma, 61 tuổi, tự hào và bất ngờ.
Tết năm nay, sau gần 10 năm xa xứ, lần đầu tiên Thắng đưa vợ về Hà Tĩnh. Cô vợ Nhật của anh gây bất ngờ với người thân, họ hàng khi có thể trò chuyện nhiều bằng tiếng Việt, dù nhiều lúc không hiểu tiếng địa phương. Natsuki nhanh chóng thích nghi với văn hóa nhà chồng, học gói bánh chưng, theo mẹ chồng ra đồng cho gà vịt ăn và còn tự trả giá khi đi mua đào, quất.
Nhìn các con hạnh phúc, bà Nguyễn Thị Hằng (mẹ Thắng) mới trút được gánh nặng trong lòng. Từng mất ngủ nhiều đêm vì lo cho tương lai bấp bênh của con trai nơi xứ người, giờ đây bà tin anh đã chọn đúng đường.
Nhìn lại hành trình đã qua, Thắng nhận ra biến cố năm 2020 không phải là vận rủi, mà là cơ duyên đưa anh đến với người phụ nữ của đời mình. Cô gái không chỉ mang lại cho anh tình yêu mà cả động lực thay đổi cuộc đời. Hai vợ chồng đang lên kế hoạch để năm nay có thể chào đón thành viên mới.
"Giờ nước Nhật không còn là xứ người. Đây đã là quê hương thứ hai, nơi cho tôi một gia đình trọn vẹn", anh nói.
