Tình trạng trộm cắp bộ trung hòa khí thải (bộ chuyển đổi xúc tác – Catalytic Converter) vốn lan rộng khắp nước Mỹ trong đại dịch Covid-19, chủ yếu do giá các kim loại quý bên trong hệ thống tăng vọt. Đến nay, vấn đề vẫn chưa được giải quyết, ngay cả khi giá một số kim loại đó đã giảm so với mức đỉnh.
Các cơ quan thực thi pháp luật ở một số khu vực báo cáo sự gia tăng gần đây về các vụ trộm cắp, và Carfax ước tính rằng hàng nghìn bộ chuyển đổi xúc tác đã bị đánh cắp trong những tháng đầu năm nay. Carfax là một công ty dữ liệu cung cấp báo cáo lịch sử toàn diện cho ôtô đã qua sử dụng.
Xe gầm cao là mục tiêu dễ nhất
Báo cáo phân tích mới nhất của Carfax cho thấy, hơn 137.000 bộ xúc tác khí thải trên khắp nước Mỹ đã bị đánh cắp trong 2025. Xe bán tải và SUV là những mục tiêu hàng đầu của tội phạm. Nguyên nhân cốt lõi đến từ yếu tố kỹ thuật thay vì những lý do bí ẩn: dòng xe này có gầm cao, giúp kẻ gian dễ dàng chui lọt vào gầm mà không cần dùng đến kích nâng.
Mẫu xe bị nhắm tới nhiều nhất là Ford F-150. Điều này không gây bất ngờ bởi đây là dòng bán tải quốc dân với hàng triệu chiếc đang đỗ trên khắp các đường phố. Xếp vị trí thứ hai là Hyundai Tucson, tiếp theo lần lượt là Ford Explorer, Ram 2500, Chevrolet Silverado, Chevrolet Traverse, Ram 3500, Ford EcoSport, Ford Expedition và Chevrolet Trax.
Giá kim loại quý leo thang tiếp tay cho tội phạm
Bên trong bộ xúc tác khí thải chứa các kim loại quý hiếm như rhodium, palladium, và platinum. Trong đó, giá rhodium đã tăng hơn gấp đôi trong năm qua, chạm mốc 11.000 USD/ounce vào tháng 3. Mức giá này đã giảm mạnh so với đỉnh lịch sử khoảng 30.000 USD vào năm 2021, nhưng vẫn đủ sức hấp dẫn để kích thích lòng tham của những kẻ trộm.
Các chuyên gia cũng tiết lộ, trong khi một bộ xúc tác khí thải thông thường chỉ mang lại cho kẻ trộm 25-300 USD, thì linh kiện từ xe hybrid có thể bán được tới 1.400 USD nhờ chứa hàm lượng kim loại quý cao hơn nhiều.
Theo cảnh sát, chi phí thay thế linh kiện này có thể lên tới 3.000 USD. Đây thực sự là một gánh nặng tài chính lớn, đặc biệt là với những chủ xe không mua bảo hiểm vật chất toàn diện.
Đại diện Sở Cảnh sát Sykesville cho biết những kẻ sừng sỏ chỉ mất vài phút để cắt trộm bộ xúc tác, để lại cho chủ xe hóa đơn sửa chữa lên tới hàng nghìn USD. Vấn nạn này đang có xu hướng gia tăng mạnh mẽ tại địa phương cũng như các thành phố lân cận.
Chủ xe cần làm gì để phòng chống?
Dù không thể ngăn chặn tuyệt đối tầm ngắm của kẻ gian trừ khi xe luôn được cất trong garage, chủ xe vẫn có thể áp dụng một số biện pháp để giảm thiểu rủi ro. Các chuyên gia khuyến cáo nên đỗ xe ở những khu vực sáng đèn, có nhiều người qua lại, tận dụng garage có khóa bất cứ khi nào có thể, hoặc lắp thêm đèn cảm biến chuyển động tại vị trí đỗ.
Hiện nay, một số doanh nghiệp có bán các loại khung lồng kim loại và thiết bị chống trộm chuyên dụng cho bộ xúc tác khí thải. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng cũng khuyên tài xế nên tăng độ nhạy của hệ thống báo động trên xe để dễ dàng phát hiện khi có tác động ngoại lực. Ngoài ra, việc khắc số khung (VIN) lên bộ xúc tác cũng là một giải pháp hữu hiệu, giúp cảnh sát dễ dàng truy vết và tìm lại tài sản nếu chẳng may bị mất cắp.
Theo báo cáo của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), doanh số phân khúc SUV 7 chỗ có sự phục hồi trong tháng 3 vừa qua, góp phần giúp lũy kế quý đầu năm 2026 khởi sắc. Dù lượng xe tiêu thụ có tăng nhưng người Việt chỉ tập trung vào mẫu xe thương hiệu Mỹ thay vì xe Nhật Bản.
Cụ thể, Ford Everest tiếp tục giữ vững ngôi vương với tổng cộng 3.580 xe bàn giao sau 3 tháng đầu năm. Riêng tháng 3, mẫu xe này ghi nhận kết quả ấn tượng với 1.443 xe đến tay người dùng. Việc sở hữu thiết kế hiện đại cùng hàng loạt công nghệ an toàn hỗ trợ lái đã giúp Everest chiếm thế thượng phong, biến phân khúc này thành sân chơi riêng.
Ngược lại, các "tượng đài" xe Nhật đang rơi vào cảnh hụt hơi. Toyota Fortuner xếp thứ 2 nhưng doanh số chỉ đạt 434 xe trong quý 1/2026. Thậm chí trong tháng 3, mẫu xe này chỉ bàn giao 106 xe. Vị trí thứ 3 thuộc về Mitsubishi Pajero Sport khi chỉ bán được 81 xe sau 3 tháng, riêng tháng 3 vừa qua không bán được xe nào. Vị trí cuối bảng thuộc về Isuzu mu-X với doanh số khiêm tốn 59 xe trong cả quý, riêng tháng 3 chỉ có 3 xe rời đại lý.
Kết quả này phản ánh sự phân hóa cực lớn trong gu chọn xe của người Việt hiện nay. Khách hàng ưu tiên giá trị trải nghiệm hơn là yếu tố thương hiệu. Nếu các đối thủ không sớm có sự thay đổi đột phá, Ford Everest dự kiến sẽ còn thống trị thị trường trong thời gian dài.
Màn thử nghiệm chứng minh sức mạnh của chiếc Vespa - Video: 2 Stroke research & development
Trong suy nghĩ của nhiều người, Vespa là dòng xe tay ga nhỏ gọn chuyên di chuyển trong đô thị, sở hữu động cơ vài chục mã lực cùng tiếng pô đặc trưng của máy 2 thì hoặc 4 thì. Tuy nhiên, một kỹ sư tự học tại vùng Nam Tyrol (Ý) vừa phá vỡ hoàn toàn hình ảnh quen thuộc đó bằng chiếc Vespa được cho là mạnh nhất thế giới.
Theo tạp chí mô tô Đức Motorrad, ông Erich Oberpertinger - người sáng lập xưởng độ Egig Performance - đã phát triển dự án mang tên Project 407 dựa trên nền tảng Vespa "smallframe" sản xuất từ thập niên 1970.
"Smallframe" là tên gọi dành cho những mẫu Vespa thân nhỏ, nhẹ, vốn chỉ sử dụng động cơ khoảng 50cc. Trong cộng đồng chơi Vespa hiệu năng cao, mốc khoảng 70 mã lực trên nền tảng này đã được xem là giới hạn rất khó vượt qua.
Tuy nhiên, Erich Oberpertinger dành tới 4 năm để phát triển Project 407 với mục tiêu đẩy giới hạn của động cơ 2 thì lên mức cực đoan hơn nữa.
Trước khi bước vào lĩnh vực cơ khí, ông từng được đào tạo để trở thành đầu bếp. Sinh ra trong gia đình kinh doanh nhà hàng tại thị trấn Chiusa, thuộc tỉnh Bolzano (Ý), Erich bắt đầu đam mê Vespa từ khi còn nhỏ rồi dần chuyển sang độ động cơ và tham gia các giải đua xe tay ga địa phương.
Năm 2017, ông thành lập Egig Performance - xưởng chuyên phát triển các mẫu Vespa hiệu năng cao.
Điểm đặc biệt nhất trên Project 407 nằm ở khối động cơ xi lanh đơn 2 thì dung tích 407cc, làm mát bằng gió cưỡng bức. Động cơ này có đường kính piston 90mm và hành trình piston 64mm.
Theo thông số được công bố, xe đạt công suất tối đa khoảng 103 - 104 mã lực cùng mô men xoắn cực đại 75Nm - con số hiếm thấy trên một chiếc Vespa cổ.
Một màn thử nghiệm khác - Video: egig Performance Vespa Shop
Động cơ 2 thì có ưu điểm tạo ra công suất lớn trên mỗi đơn vị dung tích nhờ hoàn thành chu trình vận hành chỉ trong hai hành trình piston. Tuy nhiên, loại máy này thường tiêu hao nhiên liệu cao và phát thải lớn hơn động cơ 4 thì hiện đại.
Để đảm bảo khả năng vận hành ở vòng tua cao, trục khuỷu của Project 407 sử dụng tỉ lệ lớn tungsten - kim loại có mật độ rất cao - nhằm tăng độ ổn định khi quay nhanh. Tay biên cũng được rèn để tăng độ bền.
Trong nhiều năm, mức 70 mã lực được xem là giới hạn tối đa đối với một chiếc Vespa cỡ nhỏ. Tuy nhiên, Project 407 đã phá vỡ hoàn toàn cột mốc này - Ảnh: Mototriti, 2wo
Hệ thống nạp dùng tới hai bộ chế hòa khí flat-slide 42mm lấy từ động cơ MotoGP 2 thì, thay vì một chế hòa khí nhỏ như Vespa thông thường.
Bộ ly hợp được nâng từ 3 lên 6 lá côn để chịu tải tốt hơn, trong khi hộp số vẫn giữ cấu hình nguyên bản 4 cấp. Phần thân xe cũng được gia cố bằng giá đỡ nhôm cỡ lớn để hạn chế biến dạng khi tăng tốc mạnh.
Đáng chú ý, hệ thống ống xả dài khoảng 1,5m được xem là yếu tố bắt buộc để động cơ vượt mốc 100 mã lực.
Theo Motorrad, chỉ có 5 chiếc Project 407 được sản xuất với giá khoảng 10.000 euro (309,5 triệu đồng) mỗi xe. Mẫu Vespa này chủ yếu dành cho giới sưu tầm và những người đam mê động cơ 2 thì, thay vì phục vụ nhu cầu đi lại hằng ngày.
Dù khó có thể xem đây là một chiếc xe máy thực dụng, Project 407 vẫn cho thấy khả năng sáng tạo đáng kinh ngạc của những người chơi xe khi đưa một mẫu Vespa cổ vượt xa giới hạn thiết kế ban đầu.
