“Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) vừa tập kích dữ dội vào cơ sở hóa dầu lớn nhất Iran ở Asaluyeh, nơi sản xuất 50% sản lượng hóa dầu của nước này”, Israel Katz, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, cho biết ngày 6/4.
Theo ông Katz, Israel tuần trước còn tấn công cơ sở hóa dầu lớn thứ hai Iran. Các đòn tập kích của Israel vào hai cơ sở đã vô hiệu hóa 85% năng lực xuất khẩu của Iran trong lĩnh vực này, ông cho hay.
“Đây là đòn giáng nặng về kinh tế, tương đương hàng chục tỷ USD, vào chính quyền Iran”, ông Katz nói, thêm rằng IDF nhận lệnh “tiếp tục tấn công toàn lực vào hạ tầng quốc gia đối thủ”.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel cáo buộc ngành hóa dầu Iran là “động cơ chính trong cung cấp nguồn lực tài chính” cho các hoạt động của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và quân đội nước này.
Hãng tin Iran Fars News trước đó cho biết một số tiếng nổ lớn đã vang lên ở khu phức hợp Hóa dầu South Pars ở Asaluyeh, thành phố cảng tây nam nước này. Đây là nơi xử lý sản lượng khí đốt khai thác từ mỏ South Pars trên vịnh Ba Tư.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran đưa tin các công ty cung cấp điện, nước và oxy cho Asaluyeh bị tấn công, còn công ty hóa dầu South Pars không bị hư hại. Hãng tin này cũng cho biết nguồn điện cung cấp cho toàn bộ các cơ sở hóa dầu tại Asaluyeh đã bị cắt.
South Pars là một phần của mỏ khí đốt lớn nhất thế giới nằm ngoài khơi vịnh Ba Tư mà Iran chia sẻ với Qatar. Mỏ có diện tích khoảng 9.700 km2, trữ lượng ước tính lên tới 51 nghìn tỷ m3, lớn nhất thế giới, nằm ở hai bên đường phân định trên biển giữa Iran và Qatar tại vịnh Ba Tư. Phần còn lại ở phía Qatar gọi là North Dome, có diện tích gấp đôi South Pars.
Giới chức Iran cho biết South Pars có sản lượng khai thác năm 2025 là 730 triệu m3 khí đốt mỗi ngày. Hầu hết khí tự nhiên khai thác từ South Pars dùng để phục vụ Iran, đáp ứng tới 80% nhu cầu nội địa, chủ yếu để sưởi ấm và sản xuất điện.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, thông báo vào lúc 15h ngày 14/7 theo giờ miền Đông nước Mỹ (rạng sáng nay giờ Hà Nội), các lực lượng thuộc CENTCOM đã bắt đầu một đợt tập kích nữa nhằm vào Iran, với mục đích tiếp tục làm suy yếu năng lực tấn công tàu hàng của Tehran. Chưa rõ quy mô của cuộc tấn công này.
CENTCOM sau đó thông báo chiến dịch phong tỏa hàng hải của Mỹ đối với tàu ra vào cảng biển tại Iran, cũng như các khu vực bờ biển ở nước này, đã được nối lại vào lúc 16h ngày 14/7 theo giờ miền Đông nước Mỹ.
"Hiện có hơn 20 tàu chiến hải quân Mỹ và hàng trăm máy bay quân sự hoạt động trên khắp Trung Đông", cơ quan này cho biết.
Theo hãng thông tấn IRNA, thành phố cảng Bandar Abbas và một số địa điểm khác gần Sirik đã bị đánh trúng. IRNA sau đó cho biết đảo Hengam, một hòn đảo khác ở vịnh Ba Tư và nằm phía nam đảo Qeshm, cũng đã bị Mỹ tấn công.
Quân đội Iran cho biết đã phóng máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở của Mỹ tại căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Azraq, Jordan. Lực lượng này tuyên bố chiến dịch sẽ tiếp tục diễn ra, thêm rằng mọi cuộc tấn công nhằm vào lãnh thổ Iran đều sẽ bị đáp trả.
Tình hình khu vực yên ắng trong khoảng ba tuần sau khi Mỹ và Iran ký bản ghi nhớ hồi giữa tháng 6. Tuy nhiên, căng thẳng gia tăng khi Mỹ phối hợp với Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thiết lập lộ trình mới ở phía nam eo biển Hormuz, nằm hoàn toàn trong lãnh hải Oman, khuyến khích tàu thương mại chọn phương án này thay vì sử dụng tuyến phía bắc đi qua lãnh hải Iran.
IRGC cáo buộc Mỹ "áp đặt ý chí" lên chính phủ Oman khi tìm cách đưa nhiều tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz theo "tuyến hàng hải trái phép" ở phía nam khu vực. Các tàu hàng đi qua eo biển này đã bị tấn công, kéo theo những đòn tập kích ăn miếng trả miếng giữa Iran và Mỹ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/7 tuyên bố eo biển Hormuz mở cửa với mọi tàu thuyền, ngoại trừ Iran. "Do đó, chúng tôi sẽ áp đặt phong tỏa toàn diện, nhưng chỉ đối với tàu ra vào các cảng ở Iran hoặc chở theo bất kỳ thứ gì liên quan đến hàng hóa Iran", ông cho hay.
Lãnh đạo Mỹ cũng thông báo thay kế hoạch thu "phí bảo vệ" tàu hàng đi qua eo biển Hormuz bằng các thỏa thuận thương mại và đầu tư với đồng minh vùng Vịnh.
Trong một vụ "sống lại trong nhà xác", Đài NBC News hôm 3.7 đưa tin vào 18 giờ 20 chiều tối 27.6 (giờ Mỹ), bé trai được xác nhận đã tử vong tại khoa cấp cứu của một bệnh viện ở tiểu bang Arizona và được đưa vào nhà xác bệnh viện.
Tuy nhiên, đến 23 giờ 52 cùng ngày, bé trai được phát hiện vẫn còn thở khi nhân viên pháp y đến nhà xác tiếp nhận thi thể.
Những gì đã diễn ra trong gần 6 giờ hôm đó, cũng như hoàn cảnh dẫn đến vụ đuối nước của bé Vincent Lorenzo Fiordilino đang được Văn phòng Công tố hạt Maricopa điều tra để làm rõ.
"Cuối cùng bé trai đã sống sót và được xuất viện", theo thông báo của Sở Cảnh sát Gilbert, kèm theo kiến nghị cho phía công tố hạt Maricopa yêu cầu truy tố cha mẹ bé trai với cáo buộc ngược đãi trẻ em.
Theo báo cáo của cảnh sát, cha mẹ cậu bé có lẽ đã không nhận ra con trai đến gần hồ bơi vì bị ảnh hưởng bởi cần sa trong lúc xem trận chung kết bóng bầu dục Mỹ.
"Cả hai người thú nhận đã hút cần sa vào sáng hôm xảy ra vụ đuối nước", theo báo cáo.
Trong khi đó, Trung tâm Y khoa Mercy Gilbert xác nhận đã mở cuộc điều tra liên quan đến kết luận của bác sĩ dẫn đến việc bé trai bị đưa vào nhà xác suốt nhiều giờ.
Báo cáo của cảnh sát ghi tên bác sĩ này là A. Toosi.
Tên của bé trai không được ghi cụ thể trong hồ sơ cảnh sát, nhưng gia đình đã lập một chiến dịch gây quỹ cộng đồng trên trang GoFundMe để trang trải chi phí điều trị cho đứa trẻ.
Các vệ tinh thuộc chương trình quan sát Trái Đất của Liên minh châu Âu (EU) Copernicus từ 6/5 đến 8/5 ghi nhận một dải loang màu xám và trắng, bao phủ vùng biển phía tây đảo Kharg của Iran.
"Vệt loang này nhìn bằng mắt thường khá giống loang dầu", Leon Moreland, nhà nghiên cứu tại Tổ chức Quan sát Xung đột và Môi trường trụ sở Anh, nói. Ông ước tính khu vực bị bao phủ rộng khoảng 45 km2.
Louis Goddard, đồng sáng lập công ty tư vấn khí hậu, hàng hóa Data Desk, cũng nhận định ảnh vệ tinh nhiều khả năng cho thấy đây là vệt dầu loang. Theo ông, đây nhiều khả năng là vụ tràn dầu lớn nhất kể từ khi chiến sự Mỹ, Israel - Iran bùng phát.
Quân đội Mỹ và phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc ở Geneva chưa bình luận về hình ảnh này. Nguyên nhân và điểm xuất phát của vệt nghi tràn dầu hiện chưa được xác định.
Đảo Kharg nằm trong vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 25 km, cách eo biển Hormuz hơn 480 km, có chiều dài khoảng 6 km và diện tích 20 km2.
Các cơ sở tại Kharg có công suất xử lý 7 triệu thùng dầu mỗi ngày và khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đi qua hòn đảo. Mỹ tuyên bố tất cả các mục tiêu quân sự trên đảo đã bị phá hủy.
Xung đột khiến hàng trăm tàu chở nhiên liệu mắc kẹt ở Vùng Vịnh, ảnh hưởng nguồn cung dầu mỏ, khí tự nhiên toàn cầu.
Mỹ đã áp lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4, vài ngày sau khi cuộc đàm phán giữa hai bên ở Pakistan không mang lại bước đột phá để chấm dứt xung đột. Lệnh phong tỏa khiến Iran không thể xuất khẩu được dầu mỏ bằng đường biển và nhiều khả năng phải dự trữ dầu tại các cơ sở trên đất liền cũng như trên đảo Kharg.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 26/4 cảnh báo cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran có thể "phát nổ" do các sự cố kỹ thuật trầm trọng bởi lệnh phong tỏa của Mỹ.
"Khi trữ lượng dầu khổng lồ bị dồn nén trong hệ thống mà không có tàu bè hay bể chứa để tiêu thụ do lệnh phong tỏa, áp suất sẽ khiến đường ống phát nổ từ bên trong, thậm chí nổ tung từ dưới lòng đất. Một khi điều đó xảy ra, Iran sẽ không bao giờ có thể khôi phục lại hạ tầng như cũ", ông Trump nói trong phỏng vấn với Fox News.
Tuy nhiên, Iran vẫn tỏ ra cứng rắn về lập trường đàm phán và siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz trong những ngày qua, bất chấp áp lực từ Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei cho biết Tehran sẽ thông báo lập trường của mình cho nước trung gian Pakistan "sau khi hoàn tất xem xét". Tuy nhiên, cuộc đấu hỏa lực giữa Mỹ và Iran ở eo biển Hormuz ngày 7/5 khiến triển vọng hòa bình hai nước thêm xa vời.
