“Chúng ta đã chi rất nhiều tiền. Nhưng khi chúng ta cần họ giúp một việc nhỏ, họ lại nói không, chúng tôi không muốn giúp”, Tổng thống Trump phát biểu trong cuộc họp báo tại Phòng Bầu dục ngày 22.6.
“Thật là một điều ngu ngốc khi nói như vậy, bởi vì chúng ta hoàn toàn có thể nói điều đó với họ nếu muốn, và chúng ta có thể sẽ làm vậy”, AFP dẫn lời ông Trump nói.
Phát biểu trên được đưa ra trong bối cảnh quan hệ giữa ông Trump và NATO tiếp tục căng thẳng vì chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran. Ông Trump từng đe dọa rút khỏi liên minh và cân nhắc giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu, sau khi một số nước thành viên từ chối cho máy bay quân sự Mỹ sử dụng không phận để tấn công Iran. Đến tháng 4, các nước NATO cũng không ủng hộ kế hoạch phong tỏa các cảng Iran của Mỹ.
Trong nhiều năm, ông Trump thường xuyên chỉ trích các đồng minh châu Âu, cho rằng các nước phụ thuộc quá nhiều vào Mỹ trong vấn đề an ninh, song chi chưa đủ cho quốc phòng. Ông lập luận Mỹ đã gánh trách nhiệm lớn hơn nhiều so với phần đóng góp của các nước thành viên khác của NATO.
Bất chấp mối quan hệ căng thẳng với liên minh, ông Trump dự kiến sẽ tham dự hội nghị thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ vào tháng tới.
Gần đây, tại cuộc họp bộ trưởng quốc phòng NATO ở Brussels (Bỉ), Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cũng tuyên bố Washington sẽ rà soát lại sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu. Ông cảnh báo lực lượng Mỹ có thể bị cắt giảm tại những nước không đáp ứng mục tiêu chi tiêu quốc phòng, theo The Guardian.
Theo ông Hegseth, đây sẽ là “một cuộc đánh giá thực chất”, trong đó mức đóng góp của Mỹ cho NATO sẽ phụ thuộc vào việc các thành viên khác có thực hiện cam kết quốc phòng hay không. Ông nhấn mạnh với Washington, NATO trong tương lai phải là “con đường 2 chiều”.
Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn các thành viên NATO ở châu Âu đi đầu trong việc bảo vệ lục địa, đồng thời từng bước nâng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP vào năm 2035. Hầu hết các nước thành viên, ngoại trừ Tây Ban Nha, đã nhất trí về nguyên tắc với mục tiêu này tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở The Hague (Hà Lan) năm 2025.
“Đây là một cuộc đánh giá mà một số quốc gia sẽ thất bại, trong khi những nước khác sẽ vượt qua xuất sắc”, ông Hegseth nói và hàm ý Mỹ có thể rút bớt lực lượng khỏi những nước chi tiêu quốc phòng thấp hoặc khó đạt các mục tiêu dài hạn.
"Hải quân Mỹ, lực lượng hải quân tinh nhuệ nhất thế giới, sẽ bắt đầu quá trình phong tỏa và ngăn chặn tất cả tàu cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz. Quyết định có hiệu lực ngay lập tức", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên trên mạng xã hội hôm nay.
Lãnh đạo Mỹ khẳng định eo biển Hormuz sẽ hoàn toàn mở cửa với tất cả tàu thuyền vào thời điểm nào đó. Ông chỉ trích Iran hứa mở cửa lại eo biển Hormuz nhưng lại "cố tình" không thực hiện.
"Họ tuyên bố đã rải thủy lôi dù toàn bộ hải quân, cũng như hầu hết phương tiện triển khai thủy lôi của họ, đã bị phá hủy hoàn toàn. Có thể họ đã làm vậy hoặc không, nhưng chủ tàu nào muốn mạo hiểm chứ? Họ nên bắt đầu quá trình mở lại tuyến đường thủy quốc tế này một cách nhanh chóng như đã hứa", ông viết.
Tổng thống Trump cảnh báo rằng hải quân Mỹ sẽ truy tìm và chặn bắt mọi tàu hàng trả phí đi lại cho Iran, cũng như bắt đầu rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz. "Bất kỳ lực lượng Iran nào nhắm bắn vào chúng tôi hoặc các tàu hòa bình đều sẽ bị hủy diệt", ông tuyên bố.
Lãnh đạo Mỹ tiết lộ "các nước khác" cũng sẽ tham gia phong tỏa eo biển Hormuz, song không nêu tên quốc gia cụ thể. Ông cũng tuyên bố lực lượng Mỹ sẽ xử lý nốt "những gì ít ỏi còn sót lại của Iran" nếu cần thiết. "Chúng tôi hoàn toàn sẵn sàng chiến đấu’, ông cho hay.
Về cuộc đàm phán giữa phái đoàn Mỹ và Iran tại Pakistan, ông Trump nhận định cuộc đối thoại đã "diễn ra tốt đẹp" khi hai bên đạt được đồng thuận trong phần lớn vấn đề, nhưng cáo buộc Iran không nhất trí với "nội dung thật sự quan trọng duy nhất là hạt nhân".
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ - Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Các thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Mở lại tuyến đường này là một trong những chủ đề quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa Mỹ và Iran, dù số tàu thuyền qua lại vẫn còn hạn chế.
Sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/4 công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng tuyến di chuyển này bị hạn chế đáng kể, chủ yếu do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống.
Quân đội Mỹ gần như không còn lực lượng rà phá thủy lôi ở Trung Đông, do các tàu chuyên dụng đã bị loại biên và 2 trong 3 tàu chiến đấu ven biển được lắp thiết bị quét mìn đã di chuyển tới Singapore hồi đầu xung đột. Khó khăn trong theo dõi xuồng nhỏ rải thủy lôi khiến Mỹ cũng không thể xác định Iran đã cài bao nhiêu thủy lôi trong eo biển Hormuz, cũng như vị trí của chúng.
Giáo hoàng Leo XIV ngày 12/6 lên chuyến bay thuê bao của hãng Iberia Airways để trở về Rome sau khi kết thúc chuyến thăm Tây Ban Nha. Mỗi khi công du, Giáo hoàng thường sử dụng máy bay dân dụng, với chặng đi do hãng ITA của Italy khai thác, còn chặng về thường do quốc gia chủ nhà bố trí.
Tuy nhiên, cơ trưởng của Iberia Airways bất ngờ thông báo máy bay gặp sự cố kỹ thuật và không thể cất cánh từ đảo Tenerife, thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha. Ít phút sau, Vua Tây Ban Nha Felipe VI lên máy bay, mời Giáo hoàng xuống chờ trong khi các kỹ thuật viên nỗ lực khắc phục sự cố.
Khi phi công thông báo sự cố không thể khắc phục nhanh chóng, Vua Felipe VI đã ngỏ ý mời Giáo hoàng Leo XIV sử dụng chuyên cơ Falcon của mình để trở về Rome. Giáo hoàng đã chấp nhận lời mời này và cùng nhóm tháp tùng lên chuyên cơ của Vua Tây Ban Nha.
Giáo hoàng và các thành viên phái đoàn của ông rời đi muộn ba giờ so với dự kiến ban đầu. Khoảng 80 phóng viên tháp tùng Giáo hoàng phải ở lại chờ chuyến bay khác để trở lại Rome.
Trước đó, Iberia tự hào chia sẻ video ghi lại cảnh Giáo hoàng Leo ngồi trong buồng lái, mỉm cười khi máy bay đưa ông từ Madrid đến Barcelona, và sau đó từ Barcelona đến quần đảo Canary. Trong cả hai chặng, máy bay quân sự Tây Ban Nha đều thực hiện nhiệm vụ hộ tống trên không, dấu hiệu thể hiện sự tôn trọng với người đứng đầu Tòa Thánh.
Máy bay chở Giáo hoàng từng gặp trục trặc kỹ thuật, nhưng việc phi cơ không thể cất cánh khi đang chở Giáo hoàng gần như chưa từng xảy ra. Đối với các hãng hàng không địa phương, được đảm nhiệm chuyến bay chở Giáo hoàng luôn được xem là vinh dự.
Sự cố này đánh dấu kết thúc bất thường cho chuyến đi thành công của ông đến Madrid, Barcelona và quần đảo Canary. Trong chuyến thăm, Giáo hoàng Leo đã nhấn mạnh thông điệp về vấn đề di cư và cũng khánh thành tháp mới của nhà thờ Sagrada Familia.
Là Giáo hoàng đầu tiên mang quốc tịch Mỹ và nói tiếng Tây Ban Nha lưu loát, ông đã thu hút đám đông vô cùng lớn tại Madrid, nơi khoảng 1,2 triệu người tham dự thánh lễ và đám rước. Ông cũng trở thành Giáo hoàng đầu tiên phát biểu trước quốc hội Tây Ban Nha và được các nghị sĩ thuộc nhiều đảng phái đứng lên vỗ tay suốt 7 phút, trong bối cảnh chính trường nước này phân cực sâu sắc.
Bên cạnh những sự kiện quy mô lớn, Giáo hoàng vẫn dành thời gian gặp người di cư nhằm nhấn mạnh hoàn cảnh của những người đang đánh cược mạng sống trên những con thuyền vượt biển từ Tây Phi sang châu Âu. Ông cũng lên án những kẻ buôn người, kêu gọi họ "hãy dừng lại" và "ăn năn", đồng thời cảnh báo họ sẽ phải đối diện với "công lý linh thiêng".
Trong chặng cuối, Giáo hoàng đến Canary, một trong những cửa ngõ chính của dòng người nhập cư vào châu Âu, để tiếp tục nhấn mạnh vấn đề di cư, một trong những ưu tiên lớn của ông.
"Họ đang tìm cách đánh cắp chiến thắng của hai ứng viên Cộng hòa xuất sắc trong bầu cử sơ bộ Thống đốc California và Thị trưởng Los Angeles. Lại là lượng lớn phiếu bầu qua thư xuất hiện rất muộn", Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên Truth Social vào rạng sáng 4/6.
Tuyên bố được ông Trump đưa ra khi California đang kiểm đếm phiếu bầu trong cuộc bầu cử sơ bộ cho ghế thống đốc bang và thị trưởng một số thành phố. Bang này áp dụng cơ chế "bầu cử rừng rậm", nghĩa là các ứng viên Dân chủ và Cộng hòa cạnh tranh với nhau ngay từ vòng sơ bộ.
"Có gian lận lớn ở California", ông Trump đăng bài khác 17 phút sau. "Phiếu bầu đều bị kẹt lại. Có thể nhiều tuần nữa mới xong. Văn phòng Công tố Liên bang ở Los Angeles đang điều tra. Vì sao kiểm phiếu chậm?".
Ông Trump có thể đang ám chỉ việc lượng lớn phiếu bầu qua thư được đưa vào kiểm đếm muộn có thể làm thay đổi cục diện tại một số cuộc đua sít sao, nhưng không đưa ra bằng chứng cho cáo buộc gian lận.
Văn phòng công tố liên bang từ chối xác nhận thông tin đang điều tra các cáo buộc ông Trump đưa ra. Bộ Tư pháp Mỹ tại Washington chưa phản hồi yêu cầu bình luận.
Thống đốc California Gavin Newsom đã phản bác thông tin từ ông Trump. "Ông ấy lại nói dối về California. Đến lúc thu điện thoại, đưa ông ấy đi ngủ rồi", văn phòng báo chí của Thống đốc Newsom phản hồi trên X.
Phát biểu trong họp báo tại Nhà Trắng cuối ngày 4/6, ông Trump tiếp tục lặp lại các cáo buộc, cho biết các quan chức bầu cử ở California "bất ngờ tìm thấy rất nhiều phiếu bầu vào tối qua".
Phiếu bầu qua thư chiếm tỷ trọng lớn trong bầu cử ở California, thường khoảng 80% tổng số phiếu. Theo quy định của bang, những phiếu này vẫn được tính nếu đến nơi trong vòng một tuần sau ngày bầu cử và có dấu bưu điện không muộn hơn ngày bỏ phiếu.
California loại bỏ các cuộc bầu cử sơ bộ theo đảng phái từ năm 2010 nhằm giảm bớt sự phân cực chính trị. Theo phương thức "bầu cử rừng rậm", tất cả ứng viên không phân biệt đảng phái đều cùng xuất hiện trên một lá phiếu để cử tri lựa chọn.
Hai ứng viên nhận được nhiều phiếu nhất trong "bầu cử rừng rậm" sẽ đối đầu trực tiếp trong tổng tuyển cử tháng 11, bất kể họ thuộc đảng nào. Cuộc đua giành ghế Thống đốc năm nay có tới 61 ứng viên.
Ứng viên Cộng hòa gần nhất giành chiến thắng trong cuộc đua Thống đốc California là Arnold Schwarzenegger vào năm 2006. Trong 4 cuộc bầu cử gần đây nhất, tỷ lệ ủng hộ của đảng Cộng hòa đều dưới 40%.
