Ngày 23/6, tại Đà Nẵng, Hội Tin học Y tế Việt Nam tổ chức hội thảo quốc tế “Chuyển đổi số y tế và xây dựng bệnh viện thông minh: Kinh nghiệm quốc tế và triển khai tại Việt Nam”.
Lãnh đạo Bộ Y tế, đại diện các sở y tế, bệnh viện khu vực miền Trung – Tây Nguyên, nhiều chuyên gia trong và ngoài nước cùng trao đổi kinh nghiệm, giải pháp thúc đẩy chuyển đổi số ngành y tế.
PGS.TS Trần Quý Tường, Chủ tịch Hội Tin học y tế Việt Nam, cho biết chuyển đổi số đang trở thành xu thế tất yếu và là động lực quan trọng thúc đẩy sự phát triển của mỗi quốc gia.
Đối với ngành y tế, chuyển đổi số không chỉ là việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động quản lý và khám chữa bệnh mà còn là quá trình thay đổi toàn diện phương thức vận hành, quản trị và cung cấp dịch vụ y tế nhằm phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
Trong những năm qua, ngành y tế đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong quá trình chuyển đổi số. Bên cạnh những kết quả đạt được, ngành y tế vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn và thách thức.
Đó là sự chênh lệch về hạ tầng công nghệ giữa các địa phương, nguồn lực đầu tư còn hạn chế, việc chuẩn hóa dữ liệu chưa đồng bộ, năng lực nhân lực công nghệ thông tin còn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Đặc biệt, vấn đề bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân trong lĩnh vực y tế đang được xã hội hết sức quan tâm.
PGS.TS Trần Quý Tường cho hay hiện nay chuyển đổi số trong lĩnh vực y tế đang được triển khai mạnh mẽ trên phạm vi cả nước. Đã có 1.238 bệnh viện nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số trong hoạt động khám chữa bệnh, quản lý bệnh viện, hỗ trợ ra quyết định chuyên môn.
“Chuyển đổi số là người dân đi khám chữa bệnh không cần mang theo giấy tờ gì”, PGS.TS Trần Quý Tường nhấn mạnh.
Hiện nay, nhiều cơ sở y tế trong cả nước đã đạt được những kết quả rất tích cực trong quá trình chuyển đổi số và xây dựng bệnh viện thông minh. Nhiều bệnh viện tuyến Trung ương, tỉnh đã mạnh dạn ứng dụng AI, bệnh án điện tử, dữ liệu lớn và các nền tảng số trong quản lý, điều hành, khám chữa bệnh.
Những kết quả này cho thấy chuyển đổi số đang từng bước mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và sự hài lòng của người dân.
Tại hội thảo, các đại biểu cho rằng trong bối cảnh hệ thống y tế toàn cầu đang đối mặt với những áp lực khổng lồ từ sự già hóa dân số, sự gia tăng của các loại bệnh mãn tính không lây nhiễm và nhu cầu ngày càng cao của người bệnh, công nghệ kỹ thuật số đã không còn là một lựa chọn mà là một yêu cầu tất yếu để đảm bảo tính bền vững.
Tại Việt Nam, chương trình chuyển đổi số ngành y tế đang đi đúng hướng với những bước tiến quan trọng, được minh chứng qua các chính sách của Chính phủ và sự đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng dữ liệu.
Các chuyên gia khẳng định hồ sơ bệnh án điện tử (EMR) chính là hạ tầng dữ liệu quan trọng nhất, đóng vai trò như “hệ thần kinh trung ương” của y tế hiện đại. EMR không chỉ giải quyết triệt để vấn đề phân tán dữ liệu của hồ sơ giấy mà còn là tiền đề để kết nối thông tin xuyên suốt từ cộng đồng đến bệnh viện, giúp bác sĩ tiếp cận dữ liệu bệnh sử kịp thời, từ đó đưa ra các quyết định điều trị chính xác.
Những đêm oi bức không chỉ gây khó chịu mà còn làm rối loạn cơ chế sinh học của giấc ngủ. Từ thân nhiệt, hormone đến hoạt động thần kinh, cơ thể con người phản ứng với nhiệt độ theo cách khiến việc ngủ sâu trở nên khó khăn hơn. Hiểu đúng nguyên nhân sẽ giúp bạn cải thiện chất lượng giấc ngủ trong mùa nóng.
Nguyên nhân thứ nhất đến từ thân nhiệt. Cơ thể con người vận hành theo một đồng hồ sinh học tự nhiên. Vào buổi tối, thân nhiệt trung tâm có xu hướng giảm khoảng 0,5-1°C để tạo điều kiện cho cơ thể đi vào giấc ngủ. Quá trình này liên quan chặt chẽ đến việc tiết hormone melatonin, yếu tố quan trọng giúp gây buồn ngủ.
Tuy nhiên, khi nhiệt độ môi trường quá cao, cơ thể gặp khó khăn trong việc hạ nhiệt. Điều này khiến quá trình tiết melatonin bị gián đoạn, làm não bộ không nhận được tín hiệu "đã đến giờ ngủ". Kết quả là bạn cảm thấy khó ngủ hoặc ngủ không sâu.
Các nghiên cứu cho thấy nhiệt độ phòng lý tưởng để ngủ dao động khoảng 16-18°C. Khi nhiệt độ vượt quá 22°C, chất lượng giấc ngủ có thể bị ảnh hưởng rõ rệt.
Nguyên nhân thứ hai là "công tắc não bộ": Trong điều kiện nóng bức, cơ thể phải liên tục kích hoạt các cơ chế làm mát như giãn mạch máu, tăng tiết mồ hôi và tăng nhịp tim. Những phản ứng này thuộc về hệ thần kinh tự chủ, hệ thống vốn hoạt động mạnh khi cơ thể ở trạng thái căng thẳng hoặc cảnh giác.
Chính sự "kích hoạt liên tục" này khiến não bộ khó chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi. Người ngủ có thể rơi vào vòng luẩn quẩn: càng cố ngủ lại càng tỉnh táo, dẫn đến mất ngủ kéo dài hoặc giấc ngủ chập chờn.
Một trong những nguyên nhân trực tiếp khiến giấc ngủ bị phá vỡ là tình trạng đổ mồ hôi ban đêm. Khi cơ thể tiết mồ hôi, cảm giác ẩm ướt gây khó chịu khiến bạn phải thay đổi tư thế liên tục dẫn đến tần suất thức giấc tăng lên. Mồ hôi cũng khiến da có thể bị kích ứng nhẹ hoặc ngứa khiến ta khó ngủ sâu giấc hơn.
Những "vi gián đoạn" này tuy nhỏ nhưng lặp lại nhiều lần trong đêm sẽ làm giảm chất lượng giấc ngủ sâu, giai đoạn quan trọng giúp cơ thể phục hồi năng lượng.
Để cải thiện giấc ngủ trong điều kiện nhiệt độ cao, các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên những giải pháp tự nhiên, hỗ trợ cơ thể điều hòa thân nhiệt hiệu quả hơn.
Trước hết, cần tối ưu môi trường ngủ. Phòng ngủ nên được thông thoáng, hạn chế tích nhiệt. Việc sử dụng chăn ga gối làm từ chất liệu tự nhiên như cotton giúp tăng khả năng thoát nhiệt và hút ẩm.
Bên cạnh đó, một số phương pháp làm mát cơ thể trước khi ngủ cũng được quan tâm. Trong đó, liệu pháp làm mát nhẹ vùng đáy chậu, khu vực tập trung nhiều mạch máu và đầu mút thần kinh, được cho là có thể hỗ trợ giảm thân nhiệt và tạo cảm giác thư giãn.
Theo nguyên lý sinh lý học, việc tác động nhiệt độ lên khu vực này có thể giúp cơ thể phân tán nhiệt nhanh hơn, đồng thời kích hoạt phản ứng thư giãn của hệ thần kinh. Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý cần áp dụng ở mức độ nhẹ, tránh gây sốc nhiệt hoặc khó chịu.
Nóng bức không chỉ là yếu tố gây khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sinh lý giấc ngủ. Từ việc cản trở quá trình hạ thân nhiệt, làm rối loạn hormone đến kích thích hệ thần kinh, nhiệt độ cao có thể khiến giấc ngủ trở nên nông và kém phục hồi.
Việc cải thiện giấc ngủ trong mùa nóng không đòi hỏi những biện pháp phức tạp, mà bắt đầu từ việc hiểu cơ thể và điều chỉnh môi trường sống phù hợp. Khi thân nhiệt được kiểm soát tốt, giấc ngủ sẽ đến một cách tự nhiên và ổn định hơn.
Chia sẻ trên kênh YouTube cá nhân, bác sĩ Nam Sang-geun, chuyên gia phẫu thuật tuyến vú và tuyến giáp với 15 năm kinh nghiệm, cho hay "mỗi bữa ăn được chăm chút kỹ lưỡng hàng ngày chính là một phương thuốc chữa bệnh kỳ diệu".
Từng công tác tại Trung tâm Ung thư vú thuộc Bệnh viện Severance (Đại học Y khoa Yonsei), ông Nam đi đầu trong việc chẩn đoán chính xác để phát hiện sớm và điều trị ung thư hiệu quả. Ông hiện là giám đốc Phòng khám Yonsei Onyu tại thành phố Gimpo, tỉnh Gyeonggi, giúp mang đến cho người dân địa phương dịch vụ chăm sóc y tế chuyên sâu tương đương với các bệnh viện đại học lớn.
Để hỗ trợ phòng ngừa và đẩy lùi căn bệnh ung thư, chuyên gia gợi ý 5 nhóm thực phẩm vàng nên có mặt trong thực đơn mỗi ngày. Đứng đầu danh sách là các loại rau họ cải như súp lơ xanh, bắp cải và súp lơ trắng. Nhóm thực phẩm này chứa hàm lượng hợp chất thực vật sulforaphane dồi dào, có khả năng ức chế sự tăng trưởng của tế bào ác tính và thúc đẩy quá trình tự hủy diệt của chúng.
Để đạt hiệu quả tốt nhất, mỗi người nên tiêu thụ khoảng 100 đến 200 gram rau nhóm này mỗi ngày. Riêng súp lơ xanh nên chế biến bằng cách hấp sơ hoặc chần, tránh đun nấu quá lâu vì nhiệt độ cao có thể phá hủy các thành phần chống ung thư quý giá.
Nhóm tiếp theo được bác sĩ Nam gợi ý là thực phẩm lên men như kim chi và Cheonggukjang (tương đậu nành lên men). Nhờ hàm lượng lợi khuẩn (probiotics) dồi dào, các thực phẩm này giúp tối ưu hóa hệ vi sinh đường ruột, củng cố hàng rào niêm mạc ruột và kích hoạt mạnh mẽ các tế bào miễn dịch. Việc duy trì thói quen ăn đồ lên men hàng ngày còn giúp cơ thể giảm thiểu tình trạng viêm nhiễm đáng kể.
Đối với bệnh nhân ung thư, duy trì khối lượng cơ bắp và cân nặng là ưu tiên hàng đầu, do đó việc bổ sung protein rất quan trọng. Đậu nành và đậu phụ chính là nguồn cung cấp đạm thực vật lý tưởng, chứa nhiều chất béo không bão hòa và chất xơ hơn hẳn mỡ động vật. Đặc biệt, hoạt chất isoflavone trong đậu nành giúp ngăn chặn sự lan rộng của tế bào ung thư. Tuy nhiên, bác sĩ khuyên không nên ăn quá nhiều; một ngày chỉ khoảng nửa bìa đậu phụ hoặc một cốc sữa đậu nành không đường.
Bên cạnh bổ sung đạm thực vật, việc lựa chọn nguồn chất béo lành mạnh cũng đóng vai trò then chốt, trong đó dầu tía tô và dầu hạt lanh là những đại diện thuộc nhóm Omega-3 thực vật. Việc sử dụng dầu ăn tái chế nhiều lần làm xơ cứng màng tế bào và thúc đẩy tình trạng căng thẳng oxy hóa, hình thành môi trường lý tưởng cho sự sinh sôi của các tế bào ác tính. Ngược lại, dầu tía tô và dầu hạt lanh lại giúp duy trì độ đàn hồi của màng tế bào, đồng thời thúc đẩy quá trình trao đổi oxy và các dưỡng chất thiết yếu.
Theo chuyên gia, danh sách các thực phẩm hỗ trợ phòng ngừa ung thư còn có cà chua và tỏi. Sự kết hợp của hai thực phẩm này tạo nên một "lá chắn" chống oxy hóa mạnh mẽ. Hợp chất lycopene tạo nên sắc đỏ của cà chua giúp loại bỏ các gốc tự do và ngăn ngừa tổn thương tế bào, trong khi allicin trong tỏi có tác dụng ức chế sự sinh sôi của tế bào ung thư. Bác sĩ khuyến nghị mỗi người nên duy trì ăn 1-2 quả cà chua cỡ vừa và khoảng 2-3 tép tỏi mỗi ngày để bảo vệ cơ thể từ bên trong.
