Theo Bộ Y tế, từ 1/7 nhiều Luật, nghị định, thông tư chính thức có hiệu lực. Những chính sách mới được kỳ vọng giúp nâng cao chất lượng dân số và tăng tiếp cận y tế chất lượng trên toàn quốc.
Hỗ trợ tiền cho phụ nữ sinh con
Theo Nghị định 168 của Chính phủ, phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người; phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi; hoặc phụ nữ sinh con tại các tỉnh, thành phố có mức sinh dưới mức thay thế 2,1 con/phụ nữ sẽ được hỗ trợ 2 triệu đồng khi sinh con.
Trong đó, phụ nữ dân tộc thiểu số rất ít người được hỗ trợ từ 1/7/2026. Chính sách hỗ trợ phụ nữ sinh đủ 2 con trước 35 tuổi và phụ nữ sinh con tại địa phương có mức sinh dưới mức thay thế có hiệu lực từ 1/1/2027. Các giải pháp cấp thiết này nhằm vực dậy mức sinh đang chạm đáy lịch sử (1,91 con/phụ nữ) và khắc phục chênh lệch mức sinh giữa các vùng miền.
Phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng
Luật Dân số chính thức có hiệu lực thi hành từ 1/7. Luật mới nhiều điểm nổi bật, trong đó quy định về duy trì mức sinh thay thế, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh, thích ứng với già hóa dân số, nâng cao chất lượng dân số.
Trong đó, vợ chồng được quyết định thời gian sinh con, số con. Thay vì khuyến khích mỗi cặp đôi chỉ có từ 1 đến 2 con như quy định cũ, luật mới trao quyền tự quyết về thời điểm, số lượng và khoảng cách sinh. Quyết định này dựa trên điều kiện sức khỏe, thu nhập và hoàn cảnh cụ thể của mỗi gia đình.
Ngoài ra, phụ nữ sinh con thứ hai được nghỉ thai sản 7 tháng (tăng một tháng so với hiện hành), trong khi người chồng được nghỉ 10 ngày để cùng chăm sóc gia đình.
Miễn phí khám sàng lọc trước sinh và sơ sinh
Nhà nước hỗ trợ khám sàng lọc trước sinh đối với 4 bệnh cơ bản gồm hội chứng Down, hội chứng Edwards, hội chứng Patau và bệnh Thalassemia (tan máu bẩm sinh).
Trẻ sơ sinh được hỗ trợ sàng lọc 5 bệnh gồm suy giáp trạng bẩm sinh, thiếu men G6PD, tăng sản thượng thận bẩm sinh, khiếm thính bẩm sinh và bất thường tim bẩm sinh nặng. Mức hỗ trợ chi theo thực tế, tối đa 900.000 đồng/người đối với sàng lọc trước sinh và tối đa 600.000 đồng/trẻ đối với sàng lọc sơ sinh.
Từ 1/7 đến hết năm 2026, phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh thuộc hộ nghèo, cận nghèo, diện bảo trợ xã hội; người dân ở thôn đặc biệt khó khăn; xã vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo được sử dụng miễn phí các gói khám sàng lọc từ ngân sách nhà nước.
Từ 1/1/2027, tất cả phụ nữ mang thai và trẻ sơ sinh được hỗ trợ chi phí khám sàng lọc từ ngân sách Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, cho đến khi các bệnh này được đưa vào danh mục bảo hiểm y tế chi trả.
Bác sĩ tiết lộ giới tính thai nhi bị đình chỉ hành nghề
Luật Dân số nghiêm cấm tuyệt đối việc lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức. Để giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính, người có hành vi thông báo, tiết lộ giới tính thai nhi nhằm mục đích phá thai sẽ bị đình chỉ hành nghề khám, chữa bệnh. Định kỳ hàng năm, cơ quan thống kê sẽ công bố số liệu liên quan để chính quyền các cấp xây dựng biện pháp can thiệp phù hợp.
Trứng là thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày nhờ giàu protein, vitamin và nhiều dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Thực phẩm này hỗ trợ phát triển cơ bắp, tốt cho não bộ, giúp bảo vệ mắt và tạo cảm giác no lâu, theo trang sức khỏe OnlyMyHealth (Ấn Độ).
Dù vậy, vào mùa hè, không ít người hạn chế ăn trứng vì cho rằng trứng gây nóng trong người và ảnh hưởng tiêu hóa.
Bà Kiran Verma, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng tại Ấn Độ, cho biết trứng vẫn an toàn để ăn vào mùa hè nếu sử dụng với lượng phù hợp.
Theo bà Verma, quan niệm cho rằng trứng tạo quá nhiều nhiệt cho cơ thể nên cần tránh vào mùa nóng là chưa chính xác. Trứng là thực phẩm giàu dinh dưỡng và có thể sử dụng quanh năm.
Trứng cung cấp protein chất lượng cao, chất béo tốt cùng nhiều vitamin và khoáng chất quan trọng như vitamin B12, vitamin D. Những dưỡng chất này giúp duy trì sức khỏe tổng thể, hỗ trợ cơ bắp và tăng cường hệ miễn dịch.
Chuyên gia cho biết điều cần chú ý trong mùa hè không nằm ở bản thân quả trứng mà ở cách bảo quản và chế biến.
Thời tiết nóng làm thực phẩm dễ hư hỏng hơn. Trứng để ngoài quá lâu hoặc nấu chưa chín kỹ có thể làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn.
Bà Verma khuyên nên chọn trứng còn tươi, bảo quản trong tủ lạnh và nấu chín hoàn toàn trước khi ăn.
Trước khi chế biến, cần kiểm tra kỹ vỏ trứng. Người dùng không nên sử dụng những quả có dấu hiệu nứt vỡ, có mùi lạ hoặc bị hỏng.
Theo bà Verma, trứng giúp no lâu nên phù hợp cho bữa sáng hoặc bữa ăn nhẹ trong ngày. Người khỏe mạnh có thể ăn từ 1 đến 2 quả trứng mỗi ngày trong chế độ ăn cân bằng.
Chuyên gia khuyến khích kết hợp trứng với rau xanh, trái cây và uống đủ nước trong mùa hè. Cách ăn này giúp cơ thể duy trì đủ nước và cân bằng dinh dưỡng trong thời tiết oi bức.
Những người có bệnh lý hoặc cần áp dụng chế độ ăn riêng nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi sử dụng thường xuyên.
Trứng chứa lutein và zeaxanthin, hai dưỡng chất tốt cho mắt. Trứng còn có choline hỗ trợ hoạt động của não và hệ thần kinh. Ngoài ra, thực phẩm này cung cấp vitamin A, vitamin B và vitamin D cho cơ thể.
Một quả trứng lớn chứa khoảng 6 gram protein và 72 calo. Một quả trứng cũng cung cấp khoảng 270 IU vitamin A và 41 IU vitamin D, theo Harvard Health.
Theo đề án, BV vệ tinh được ưu tiên lựa chọn là các cơ sở y tế, trung tâm y tế ở các khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa; 54 BV "hạt nhân" là các BV đầu ngành như: Bạch Mai, K, Chợ Rẫy, Việt Đức, Nhi T.Ư, Phụ sản T.Ư... sẽ trực tiếp đào tạo và chuyển giao kỹ thuật cho các BV vệ tinh.
Qua thực tế hỗ trợ chuyên môn các tỉnh thành từ nhiều năm qua, PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc BV Bạch Mai, cho biết BV Bạch Mai đã ký kết hợp tác toàn diện hỗ trợ y tế tỉnh Sơn La, không chỉ chuyển giao kỹ thuật, mà mong muốn xây dựng hệ thống mạng lưới y tế từ cơ sở đến chuyên sâu, trong đó chú trọng nâng cao chất lượng y tế cơ sở, vì "nếu y tế cơ sở không tốt thì y tế chuyên sâu xây dựng bao nhiêu cũng thiếu".
BV Bạch Mai cũng hỗ trợ y tế Sơn La phát triển một số kỹ thuật chuyên sâu để bà con được điều trị ngay tại tỉnh, hạn chế phải về T.Ư điều trị. "Với bệnh não, tim, phổi, thời gian là vàng, là sinh mạng. Các ca bệnh như đột quỵ, nhồi máu cơ tim, sốc nhiễm khuẩn phải đi 6 - 8 tiếng mới lên tuyến T.Ư thì mất cơ hội điều trị", PGS-TS Đào Xuân Cơ chia sẻ.
Mới đây, bác sĩ Hsieh Cheng-yu, Trưởng khoa Răng trẻ em thuộc Bệnh viện Vạn Phương (Đài Bắc, Đài Loan), chia sẻ ca cấp cứu thành công một học sinh lớp 5 ngã rơi mất răng cửa. Gia đình nạn nhân xử lý nhanh trí bằng cách ngâm ngay phần răng gãy vào hộp sữa vị cà phê trước khi đưa em đến bệnh viện. Hành động kịp thời này tạo điều kiện để y bác sĩ giữ lại trọn vẹn chiếc răng nguyên bản cho bệnh nhi.
Bác sĩ Hsieh giải thích sữa chứa nồng độ pH và áp suất thẩm thấu tương đồng với dịch cơ thể người cũng như môi trường khoang miệng. Dung dịch này duy trì sức sống cho các tế bào dây chằng nha chu nằm trên bề mặt chân răng, ngăn rủi ro chênh lệch môi trường làm hỏng chúng. Sữa tươi nguyên chất để lạnh hoặc nước muối sinh lý mang lại hiệu quả lưu giữ tốt nhất. Trong tình huống khẩn cấp, phụ huynh có thể dùng các thức uống chứa hàm lượng sữa cao để thay thế tạm thời.
Nếu không tìm thấy dung dịch phù hợp, người bệnh có thể tự ngậm chiếc răng nhằm tận dụng nước bọt giữ ẩm, hoặc thử đặt nó trở lại vị trí cũ. Tuy nhiên, cha mẹ tuyệt đối không áp dụng phương pháp ngậm trong miệng cho trẻ quá nhỏ hoặc trẻ đang khóc lớn, vì các em dễ nuốt nghẹn hoặc hít dị vật lọt thẳng vào khí quản. Chuyên gia khuyến cáo gia đình cần đưa nạn nhân đến cơ sở y tế trong "30 phút vàng", muộn nhất không vượt quá một tiếng kể từ lúc xảy ra sự cố.
Khi đối mặt với tai nạn bất ngờ, nhiều người hoảng loạn thường nảy sinh các phản xạ sai lầm. Phụ huynh tuyệt đối tránh những hành động làm chết tế bào nha chu như gói phần răng rụng vào khăn giấy, rửa dưới vòi nước máy, ngâm vào nước nóng hoặc sữa nóng.
Phương pháp điều trị sau cấy ghép phụ thuộc nhiều vào độ tuổi của bệnh nhi. Với ca bệnh lớp 5 kể trên, chân răng đã phát triển hoàn thiện, tủy đứt lìa mất khả năng tự phục hồi nên nha sĩ buộc phải rút tủy. Ngược lại, những em nhỏ tuổi hơn mang cấu trúc chân răng chưa đóng kín, tủy vẫn giữ khả năng tái sinh nên bác sĩ thường ưu tiên bảo tồn bộ phận này. Các chuyên gia nha khoa sẽ theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe răng miệng của trẻ từ 2 đến 5 năm, chờ đến khi xương hàm phát triển ổn định ở độ tuổi 20 nhằm đánh giá tổng thể và quyết định phương án phục hình sứ vĩnh viễn.
