Thu nhập rất hấp dẫn nhưng ngành biển vẫn thiếu nhân lực

Thu nhập rất hấp dẫn nhưng ngành biển vẫn thiếu nhân lực

Theo TS Nguyễn Thị Hồng, Phó hiệu trưởng Trường đại học Giao thông vận tải TP.HCM, Việt Nam đang đẩy mạnh phát triển kinh tế biển, kéo theo nhu cầu nhân lực ngành biển trong các lĩnh vực hàng hải, logistics, khai thác cảng, vận tải biển và công nghiệp đóng tàu tăng nhanh.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa đào tạo và yêu cầu thực tiễn của doanh nghiệp vẫn là thách thức lớn.

Việt Nam có hơn 3.260 km bờ biển cùng hệ thống cảng biển ngày càng hiện đại, tạo nhiều lợi thế phát triển kinh tế biển. Không chỉ cần sĩ quan hàng hải hay kỹ sư tàu thủy, doanh nghiệp còn có nhu cầu lớn về nhân lực quản trị logistics, quản lý cảng, quản trị chuỗi cung ứng, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong khai thác, vận hành.

Cùng với sự dịch chuyển của chuỗi cung ứng toàn cầu, ngành công nghiệp đóng tàu cũng đón thêm nhiều đơn hàng quốc tế. Xu hướng phát triển tàu xanh, giảm phát thải và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế mở ra nhu cầu lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo ông Phạm Nguyên Đăng Khoa, Giám đốc Trung tâm thuyền viên, Công ty cổ phần Âu Lạc, thị trường vẫn đang thiếu đội ngũ sĩ quan và thuyền viên đạt chuẩn quốc tế.

“Sinh viên tốt nghiệp các ngành hàng hải, logistics hay khai thác cảng có nhiều cơ hội việc làm nếu đáp ứng yêu cầu về chuyên môn và ngoại ngữ. Thu nhập của ngành thuộc nhóm cạnh tranh, nhất là ở các tuyến vận tải quốc tế. Ngoài lương, người lao động còn được hưởng chế độ bảo hiểm, đào tạo nâng cao và cơ hội làm việc trong môi trường đa quốc gia”, ông Khoa cho biết.

Ông Trần Quang Hùng, Tổng giám đốc Công ty cổ phần Hàng hải Dầu khí Hải Dương, nhận định doanh nghiệp hiện không thiếu việc làm mà thiếu người có thể bắt tay vào công việc ngay.

Theo ông Hùng, khi các trường đầu tư hệ thống mô phỏng, tăng thời lượng thực hành và gắn kết với doanh nghiệp, sinh viên sẽ rút ngắn khoảng cách giữa giảng đường và thực tiễn, trong khi doanh nghiệp cũng giảm đáng kể thời gian đào tạo lại.

Theo các doanh nghiệp cung ứng thuyền viên, hàng hải vẫn thuộc nhóm ngành có thu nhập cao. Thủy thủ hoặc thợ máy có kinh nghiệm có thể nhận khoảng 1.300-1.500 USD/tháng; sĩ quan boong, sĩ quan máy từ 2.500-4.000 USD/tháng; đại phó, máy hai khoảng 4.000-5.000 USD/tháng.

Đối với thuyền trưởng, máy trưởng hoặc sĩ quan quản lý trên tàu quốc tế, mức thu nhập phổ biến từ 6.000-8.000 USD/tháng. Ngoài lương, thuyền viên còn được doanh nghiệp chi trả chi phí ăn ở, bảo hiểm, phụ cấp và chế độ nghỉ sau mỗi chuyến biển.

Tuy nhiên, mức thu nhập cao đi kèm đặc thù công việc nhiều áp lực như làm việc theo ca, xa gia đình nhiều tháng, môi trường khắc nghiệt và yêu cầu cao về ngoại ngữ, chứng chỉ nghề nghiệp. Đây cũng là nguyên nhân khiến ngành vẫn thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phó hiệu trưởng Nguyễn Thị Hồng cho biết dù nhiều cơ sở đào tạo gặp khó khăn trong tuyển sinh nhóm ngành hàng hải, các ngành thuộc hệ sinh thái kinh tế biển của trường vẫn duy trì sức hút nhờ nhu cầu tuyển dụng lớn từ doanh nghiệp.

Hiện trường đào tạo nhiều ngành phục vụ kinh tế biển như điều khiển và quản lý tàu biển, khai thác máy tàu thủy, quản lý cảng và logistics, kinh tế hàng hải, kỹ thuật tàu thủy, kinh tế biển và luật, chính sách hàng hải.

Theo bà Dương Thị Kim Phượng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn tuyển sinh Trường đại học Giao thông vận tải TP.HCM, nhà trường đã mở rộng hợp tác với nhiều hãng tàu, doanh nghiệp logistics và khai thác cảng trong và ngoài nước để triển khai học kỳ doanh nghiệp, thực tập và tuyển dụng ngay từ khi sinh viên còn học.

“Nhiều doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo, đồng thời tuyển chọn sinh viên ngay trước khi tốt nghiệp, góp phần rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động”, bà Phương nói.

  Vụ nữ hiệu trưởng chỉ đạo giả chữ ký, hợp thức hóa hồ sơ để trục lợi: Công an vào cuộc

Để nâng cao chất lượng thực hành, trường vừa đưa vào vận hành Phòng mô phỏng buồng lái và điều động với hệ thống mô phỏng hiện đại, giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng điều động tàu trong nhiều điều kiện khai thác khác nhau trước khi làm việc thực tế.

Việc mở rộng không gian đào tạo theo định hướng kinh tế biển của trường tại khu vực Phước Thắng (TP.HCM) cũng nhằm hình thành hệ sinh thái đào tạo gắn với doanh nghiệp, nghiên cứu ứng dụng và thực tiễn sản xuất, góp phần cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ