Theo báo SCMP ngày 25-5, thiết bị này do nhóm của ông Ôn Liêu Dũng tại Đại học Tây Hồ ở thành phố Hàng Châu (tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc) nghiên cứu, được công bố trên tạp chí khoa học quốc tế Nature Photonics (Anh) ngày 13-5.
Theo nhóm nghiên cứu, thiết bị mới có kích thước nhỏ gọn, nằm vừa trong lòng bàn tay, trong khi đó các hệ thống xét nghiệm ung thư hiện nay thường có kích thước lớn cỡ tủ lạnh, cần thiết bị quang học phức tạp và chỉ có thể sử dụng được trong phòng thí nghiệm.
Không chỉ thu nhỏ kích thước, thiết bị mới còn có “độ nhạy cao” hơn khoảng 10.000 lần so với phương pháp xét nghiệm truyền thống.
Để làm được điều này, các nhà khoa học đã thay đổi cách đo tín hiệu. Thay vì đo bước sóng ánh sáng như trước đây, họ sử dụng một con chip 3D đặc biệt để đo cường độ ánh sáng, giúp phát hiện những thay đổi rất nhỏ trong mẫu máu.
Ông Ôn Liêu Dũng cho biết nếu ví phạm vi đo như một cây thước dài 1m, hệ thống này có thể nhận ra thay đổi nhỏ tới mức vài micromet.
Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng đang tìm cách giảm mạnh chi phí sản xuất con chip trên. Nhóm nghiên cứu giải thích rằng đây bộ phận quan trọng nhất của thiết bị.
Theo ông Dũng, quy trình xét nghiệm cũ tốn kém như “chép tay một cuốn sách”, còn phương pháp mới giống như in hàng loạt bằng công nghệ in chữ rời.
Nhờ tạo khuôn mẫu và sản xuất hàng loạt trên tấm bán dẫn rộng khoảng 20cm, nhóm nghiên cứu có thể tạo ra hàng nghìn chip cùng lúc với chất lượng đồng đều.
Cách làm này giúp giảm giá thành mỗi chip từ hàng trăm USD xuống còn khoảng 5 USD, mở ra khả năng đưa thiết bị đến gần người dân hơn và có thể dùng để xét nghiệm tại nhà.
Trong các thử nghiệm trên 171 mẫu huyết thanh của bệnh nhân ung thư phổi, thiết bị đạt độ chính xác 94,9% trong việc phát hiện sớm ung thư và 92,1% trong việc theo dõi bệnh nhân sau phẫu thuật.
Trong khi đó, các phương pháp tiêu chuẩn hiện nay chỉ đạt khoảng 74,7%.
Theo nhóm nghiên cứu, công nghệ này không chỉ dùng để sàng lọc ung thư mà còn có thể ứng dụng trong nhiều lĩnh vực y sinh học khác.
Nếu được thương mại hóa thành công, thiết bị có thể giúp việc tầm soát ung thư trở nên nhanh, rẻ và thuận tiện hơn, đặc biệt ở những nơi thiếu các cơ sở xét nghiệm chuyên dụng.
Ngày 26/5, TS.BS Hồng Quý Quân, Trưởng Khoa Phẫu thuật Nhi và Trẻ sơ sinh, cho biết các bệnh lý sinh dục - tiết niệu chiếm tỷ lệ lớn trong nhóm dị tật bẩm sinh ở trẻ em. Những bệnh như lún dương vật, hẹp bao quy đầu, ẩn tinh hoàn, thoát vị bẹn, lỗ đái thấp... chiếm khoảng 3-5% tổng số dị tật bẩm sinh ở trẻ.
Hiện nay, nhiều dị tật bẩm sinh có thể được phát hiện từ trước sinh và can thiệp kịp thời ngay sau sinh. Tuy nhiên, các dị tật tiết niệu - sinh dục thường không biểu hiện rõ ràng nên nhiều trẻ vẫn được phát hiện muộn, dẫn đến chậm trễ can thiệp, không chỉ tác động đến tâm lý mà còn có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản sau này.
Theo TS Quân, các bệnh lý này thường chưa được phát hiện sớm, vì triệu chứng không rõ ràng. Hơn nữa, do bất thường nằm ở vùng kín nên nhiều trẻ lớn có tâm lý e ngại, không kể cho bố mẹ. Có trẻ bị giãn tĩnh mạch tinh đau tức vùng bìu kéo dài nhưng không dám nói với bố mẹ, đến khi đi khám đã ở độ 3, phải phẫu thuật. Nếu phát hiện sớm hơn, trẻ hoàn toàn có thể điều trị nội khoa.
Trong khi đó, lún dương vật nếu không được can thiệp sớm có thể ảnh hưởng lớn đến tâm lý. Nhiều trẻ mặc cảm, ngại giao tiếp hoặc né tránh các hoạt động tập thể. Một bệnh lý khác rất phổ biến là ẩn tinh hoàn. Không ít phụ huynh có tâm lý chờ đợi tinh hoàn tự xuống đúng vị trí khi trẻ lớn hơn, hoặc lo sợ con phải phẫu thuật nên trì hoãn điều trị. Theo TS Quân, điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro bởi tinh hoàn nằm sai vị trí lâu ngày có thể teo nhỏ, suy giảm chức năng, ảnh hưởng khả năng sinh sản sau này.
"Sau một tuổi, nếu tinh hoàn chưa xuống bìu đúng vị trí thì cần được can thiệp trong giai đoạn 1-2 tuổi, không nên tiếp tục chờ đợi", TS Quân nói.
Mới đây, bệnh viện vừa tiếp nhận một bé trai 10 tuổi có khối u tinh hoàn kích thước khoảng 1-1,5 cm. Các bác sĩ chỉ định phẫu thuật bóc tách khối u, cố gắng bảo tồn tinh hoàn cho bệnh nhi. Kết quả sinh thiết tức thì xác định đây là khối u lành tính. Sau mổ, bệnh nhi được điều trị kháng sinh dự phòng nhiễm trùng, chống phù nề. Chức năng tinh hoàn hiện ổn định.
"Nếu khối u là ác tính, việc điều trị sẽ phức tạp hơn nhiều. Người bệnh có thể phải cắt bỏ tinh hoàn và điều trị thêm hóa chất tùy giai đoạn bệnh", bác sĩ Quân nói, khuyến cáo phụ huynh nên quan sát, kiểm tra vùng sinh dục của trẻ để phát hiện sớm những bất thường như hẹp bao quy đầu, ẩn tinh hoàn, giãn tĩnh mạch tinh hay các khối bất thường ở tinh hoàn. Riêng u tinh hoàn thường cần được phẫu thuật sớm để tránh biến chứng.
Ngày 30/5, Bệnh viện Việt Đức tổ chức chương trình khám phát hiện sớm dị tật sinh dục - tiết niệu cho trẻ em nhân dịp Quốc tế Thiếu nhi 1/6. Trẻ sẽ được các chuyên gia khám, tư vấn và siêu âm miễn phí nhằm phát hiện các bệnh như hẹp bao quy đầu, lún dương vật, lỗ đái thấp, thoát vị bẹn, ẩn tinh hoàn, giãn tĩnh mạch tinh và các dị tật hệ tiết niệu. Phụ huynh có thể đăng ký qua tổng đài 19001902 hoặc đường dây nóng 0936617683 của khoa.
Tại họp báo Chính phủ chiều 4-5, phóng viên đặt câu hỏi về việc Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 (tỉnh Ninh Bình) có được đưa vào hoạt động trong quý 2 năm nay, theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng hay không? Đồng thời đề nghị cho biết những vướng mắc chính còn tồn tại tại hai cơ sở y tế này.
Theo ông Lê Đức Luận - Thứ trưởng Bộ Y tế, đây là hai dự án có quy mô rất lớn và hiện đại, mỗi dự án có mức đầu tư khoảng 5.000 tỉ đồng trên diện tích khoảng 138.000m².
Để xử lý khó khăn, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 34 với cơ chế tháo gỡ vướng mắc. Tuy nhiên quá trình thi công và hoàn thiện thực tế vẫn phát sinh nhiều bất cập.
Ông Luận dẫn ví dụ: dự toán cho một số hạng mục phải lập từ năm 2018-2019 mới có thể thẩm tra, phê duyệt; việc thay đổi thiết kế kéo theo điều chỉnh hàng loạt hạng mục liên quan như phòng cháy chữa cháy, hệ thống cấp thoát nước.
Việc mua sắm thiết bị y tế cũng là một điểm nghẽn lớn. Do dự án được phê duyệt từ giai đoạn 2014-2015, các thiết bị trong danh mục ban đầu nay không còn phù hợp.
"Phải điều chỉnh toàn bộ và mua những thiết bị y tế hiện đại ở thời điểm này", ông Luận nói, đồng thời lưu ý quy trình mua sắm vẫn phải tuân thủ đúng quy định.
Trong thời gian qua, Bộ Y tế cùng các bộ ngành, đơn vị liên quan đã nỗ lực tháo gỡ vướng mắc, phấn đấu đưa hai bệnh viện vào hoạt động trong quý 2 năm nay.
Đến nay, phần lớn vướng mắc đã được giải quyết. Các công việc còn lại gồm hoàn thiện các hạng mục phòng cháy chữa cháy (phải điều chỉnh, bổ sung so với trước), hệ thống thoát nước thải và xử lý môi trường.
Về tài chính, ông Luận cho biết các nhà thầu trong dự án không thể vay vốn ngân hàng. Để tháo gỡ, Bộ Y tế đã chỉ đạo Ban quản lý dự án áp dụng cơ chế tạm thanh toán lên tới 90% khối lượng đã thực hiện.
Với các hạng mục mới phát sinh, mức tạm thanh toán được nâng lên 50% - cao hơn quy định - nhằm tạo điều kiện cho nhà thầu có nguồn lực thi công.
Bộ Y tế cũng đang phối hợp với Bộ Xây dựng xử lý vướng mắc liên quan thẩm tra, phê duyệt dự toán các gói thầu, đồng thời yêu cầu các nhà thầu khẩn trương tập trung nhân lực hoàn thiện các hạng mục còn dang dở.
Chuyên gia dinh dưỡng Chitra BK, Trưởng khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện KIMS ở Bengaluru (Ấn Độ), giải mã sự thật về việc ăn xoài có gây 'nóng trong người' hay không.
Nữ chuyên gia giải thích: Về mặt y học, chưa có nghiên cứu khoa học nào được thực hiện về mối tương quan giữa việc ăn xoài và sự tăng nhiệt độ cơ thể. Các triệu chứng được gọi là "nóng" thường bị nhầm lẫn với việc ăn xoài. Từ góc độ y học, cụm từ "nóng trong người" thường được sử dụng trong ngôn ngữ hằng ngày không đề cập đến sự tăng thực sự của nhiệt độ cơ thể cốt lõi, theo tờ Hindustan Times.
Tuy nhiên, việc nhiều người tin rằng ăn xoài gây “nóng trong” không phải hoàn toàn vô căn cứ. Theo chuyên gia dinh dưỡng Chitra BK, sau khi ăn xoài, một số người có thể gặp các triệu chứng như loét miệng, nóng rát dạ dày, khó tiêu, đổ nhiều mồ hôi, kích ứng da hoặc cảm giác nóng bức trong cơ thể. Vì vậy, họ thường cho rằng xoài làm tăng “nhiệt” cơ thể.
Thực tế, những biểu hiện trên là có thật nhưng chủ yếu liên quan đến chế độ ăn uống tổng thể hoặc tình trạng uống không đủ nước, chứ không phải do xoài trực tiếp làm cơ thể “nóng” lên.
Cô Chitra cũng khẳng định không có mối liên hệ nào giữa xoài và mụn trứng cá, dù ăn quá nhiều dẫn đến tăng lượng đường trong máu có thể gây nổi mụn ở những người dễ bị mụn.
Chuyên gia Chitra cho biết, nguyên nhân xuất phát từ việc ăn quá nhiều. Vì vậy ăn điều độ là điều không thể bỏ qua. Những người những người dễ bị trào ngược axit, có dạ dày nhạy cảm, loét miệng hoặc gặp vấn đề về đường huyết nên cẩn thận hơn khi ăn xoài.
Tuy nhiên, xoài lại có tác dụng làm dịu tự nhiên, giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với thời tiết nắng nóng. Nhờ giàu chất xơ và vitamin C, loại quả này hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện chức năng đường ruột. Ăn xoài với lượng vừa phải còn có thể góp phần tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa trong mùa hè, theo Hindustan Times.
