Viện Y tế và Chăm sóc Quốc gia Anh (NICE) vừa chấp thuận đưa Teplizumab vào sử dụng trong hệ thống Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) tại Anh và xứ Wales.
Đây là liệu pháp đầu tiên được phê duyệt với mục tiêu làm chậm quá trình tiến triển của tiểu đường type 1 ở những người đã có dấu hiệu bệnh từ sớm nhưng chưa xuất hiện triệu chứng lâm sàng.
Teplizumab, có tên thương mại Tzield, được chỉ định cho người lớn và trẻ em từ 8 tuổi trở lên ở giai đoạn sớm của bệnh. Thuốc không chữa khỏi tiểu đường type 1 nhưng có thể kéo dài thời gian trước khi người bệnh phải bước vào giai đoạn điều trị và kiểm soát bệnh đầy đủ.
Tiểu đường type 1 là bệnh mạn tính xảy ra khi hệ miễn dịch tấn công các tế bào sản xuất insulin của tuyến tụy, khiến cơ thể sản xuất rất ít hoặc không sản xuất insulin. Người bệnh thường phải theo dõi đường huyết và sử dụng insulin suốt đời.
Bệnh thường được chẩn đoán ở trẻ em và thanh thiếu niên, nhưng cũng có thể xuất hiện ở người trưởng thành.
Theo NICE, Teplizumab có thể trì hoãn thời điểm bệnh chuyển sang giai đoạn có triệu chứng trong tối đa 3 năm. Khoảng thời gian này giúp người bệnh và gia đình có thêm thời gian chuẩn bị trước khi phải đối mặt với các yêu cầu điều trị, theo dõi và kiểm soát bệnh hằng ngày.
Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, việc trì hoãn thời điểm khởi phát bệnh có thể giúp các em trải qua thêm một giai đoạn phát triển quan trọng trước khi bắt đầu điều trị bằng insulin.
Thuốc hoạt động bằng cách điều chỉnh phản ứng miễn dịch, làm giảm sự tấn công của hệ miễn dịch lên các tế bào sản xuất insulin trong tuyến tụy. Teplizumab được truyền tĩnh mạch mỗi ngày một lần trong 14 ngày liên tiếp.
Liều lượng được tăng dần trong quá trình điều trị và người bệnh không cần tiếp tục sử dụng thuốc sau khi hoàn thành liệu trình.
Hiện có khoảng 400.000 người tại Anh đang sống chung với tiểu đường type 1. NICE ước tính khoảng 1.100 người có thể đủ điều kiện sử dụng Teplizumab trong năm đầu tiên triển khai.
Các tổ chức hỗ trợ bệnh nhân đánh giá việc phê duyệt Teplizumab là bước tiến đáng chú ý trong điều trị căn bệnh này.
TS Elizabeth Robertson, Giám đốc nghiên cứu của Diabetes UK, cho rằng việc Teplizumab được phê duyệt mở ra hướng tiếp cận mới trong điều trị tiểu đường type 1, khi lần đầu tiên có một liệu pháp tác động trực tiếp vào cơ chế miễn dịch liên quan đến quá trình hình thành bệnh.
Theo bà, cùng với các nghiên cứu và đầu tư dài hạn, Anh cần xây dựng chương trình sàng lọc tiểu đường type 1 trên diện rộng để những người có nguy cơ cao được phát hiện sớm và tiếp cận các liệu pháp miễn dịch kịp thời.
Bà Karen Addington, Giám đốc điều hành tổ chức Breakthrough T1D, nhận định việc phê duyệt thuốc mang lại thêm lựa chọn cho những người có nguy cơ mắc bệnh. Theo bà, việc kéo dài thêm thời gian trước khi phải điều trị có thể tạo ra khác biệt đáng kể đối với người bệnh và gia đình.
Tuy nhiên, hiệu quả của Teplizumab phụ thuộc vào khả năng phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm. Người bệnh cần được xác định trước khi xuất hiện triệu chứng để có thể đủ điều kiện sử dụng liệu pháp này.
Đại diện Diabetes UK cho biết mục tiêu lâu dài là xây dựng chương trình sàng lọc tiểu đường type 1 trên toàn quốc, giúp người có nguy cơ cao được tiếp cận cơ hội điều trị một cách công bằng.
Bà Helen Knight, Giám đốc đánh giá thuốc của NICE, cho biết quyết định phê duyệt được đưa ra sau quá trình đánh giá lợi ích lâm sàng, hiệu quả sử dụng và chi phí điều trị. Theo bà, đây là lần đầu tiên những người mắc tiểu đường type 1 ở giai đoạn sớm có cơ hội kéo dài thêm thời gian trước khi phải bước vào quá trình quản lý bệnh lâu dài.
Sơn La hiện có 74 trạm y tế xã, phường, y tế tỉnh còn thiếu khoảng 1.500 cán bộ, bác sĩ y tế cộng đồng.
"Hiện, hạn chế lớn nhất là hạn chế nhân lực y tế, đặc biệt nhân lực chất lượng cao, trong bối cảnh, tỉnh đang rà soát soát lại mạng lưới y tế, và bệnh viện tỉnh sẽ nâng quy mô lên 1.000 giường bệnh", ông Hà Trung Chiến, Phó chủ tịch thường trực UBND tỉnh Sơn La, cho biết, tại hội nghị tăng cường nhân lực y tế tỉnh Sơn la và ký kết thỏa thuận hợp tác toàn diện y tế giai đoạn 2026 - 2030 đã được UBND tỉnh Sơn La tổ chức ngày 18.4, tại Sơn La.
Theo ông Chiến, trong năm 2025: toàn tỉnh có khoảng 3% người bệnh chuyển tuyến về trung ương, chủ yếu các bệnh lý ung thư xạ trị, chấn thương cột sống phức tạp, một số bệnh về tim mạch...
Do đó, nhân lực, đặc biệt nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng cường đầu tư cơ sở vật chất cho y tế là các nội dung được chú trọng cho y tế địa phương.
Tại hội nghị, PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, cho biết, bệnh viện sẽ hỗ trợ Bệnh viện đa khoa tỉnh Sơn La nâng cao chất lượng y tế cơ sở, đào tạo nhân lực cùng với xây dựng mạng lưới y tế cơ sở. "Y tế cơ sở không tốt thì y tế chuyên sâu xây dựng bao nhiêu cũng thiếu", ông Cơ đánh giá.
Ông Cơ chia sẻ, thực tế Sơn La thiếu hụt cả ngàn nhân lực y tế, do đó, cùng với đào tạo nhân lực cho y tế Sơn Lan, về lâu dài, cần hướng đến thành lập cơ sở đào tạo y tế ngay tại tỉnh để chủ động nhân lực cho Sơn La và khu vực Tây Bắc. Hiện Bạch Mai đang làm thủ tục thành lập Đại học Y dược Bạch Mai, và đội ngũ các chuyên gia hàng đầu, hoàn toàn có thể hỗ trợ Sơn La về nâng cao chất lượng nhân lực y tế
Với Bệnh viện đa khoa tỉnh Sơn La, ông Cơ đánh giá, bệnh viện đang triển khai bệnh án điện tử ở mức cơ bản, là bệnh viện không còn giấy tờ; và tương lai phải là ứng dụng dữ liệu thông minh trong chẩn đoán điều trị, chăm sóc sức khỏe người dân.
Ông Cơ khẳng định, hợp tác của Bạch Mai với Bệnh viện đa khoa tỉnh Sơn La không chỉ là chuyển giao kỹ thuật, mà là toàn diện, người dân được chăm sóc sức khỏe ngay tại thôn, bản và thụ hưởng dịch vụ y tế kỹ thuật cao.
Đơn cử như, bệnh viện hiện có máy chụp DSA rất tốt, là hệ thống can thiệp hiện đại, nhưng cần khai thác thật hiệu quả để người dân được hưởng thụ thành tựu khoa học kỹ thuật: can thiệp đột quỵ lấy huyết khối sớm, đặt stent điều trị bệnh mạch vành; can thiệp khối u, nút mạch u (lồng ngực, gan, tiền liệt tuyến...) Do đó Bệnh viện Bạch Mai cần giúp để ứng dụng được ngay máy này.
Bạch Mai cũng sẵn sàng hỗ trợ Sơn La ứng dụng công nghệ trong quản trị hệ thống y tế; Sở Y tế tỉnh đồng bộ hóa dữ liệu y tế người dân từ thôn bản... Tất cả thu về một đầu mối, công nghệ đồng bộ trong cả tỉnh, đồng bộ với T.Ư, tránh là những mảnh ghép rời rạc về y tế.
Theo công Cơ, với việc nâng cao chất lượng nhân lực, sử dụng tối đa trang thiết bị, sẽ giúp bệnh nhân giảm chuyển tuyến tăng cơ hội điều trị, cứu sống, giảm chi phí. Đầu tư cho sức khỏe là đầu tư an ninh y tế quốc gia.
Mới đây, Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận nam bệnh nhân (BN) 25 tuổi, là công nhân, tiền sử khỏe mạnh, bị suy thận cấp chỉ sau một ngày làm việc dưới trời nắng mà không uống đủ nước. BN nhập viện trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút chân tay. Trước nhập viện một ngày, anh làm việc liên tục ngoài trời nắng nóng nhưng gần như quên uống nước.
Th.S - bác sĩ nội trú Tô Thị Ánh Huyền, Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai, thông tin: BN nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch. Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine (chỉ số đo chức năng lọc của thận) tăng vọt lên 400 µmol/L, cao gấp gần 4 lần mức bình thường. Đây là dấu hiệu suy thận cấp. Nếu tới bệnh viện muộn hơn, khi độc chất tích tụ quá nhiều trong máu, BN có thể đã phải chỉ định lọc máu cấp cứu. May mắn, sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của người bệnh đã hồi phục, các triệu chứng co rút cơ và khó thở cũng biến mất, BN được xuất viện.
Theo Trung tâm Thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai, mỗi mùa nắng nóng, số ca nhập viện vì suy thận cấp do mất nước và thời tiết cực đoan lại gia tăng, trong đó có nhiều trường hợp là người trẻ, khỏe mạnh.
Nguyên nhân là do khi làm việc hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể phải tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không được bù nước kịp thời, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng mất nước nghiêm trọng, khiến lượng máu nuôi thận suy giảm. Bên cạnh đó, vận động quá sức trong thời tiết nóng bức còn có thể gây hủy cơ vân. Khi cơ bị tổn thương, các chất độc từ cơ sẽ giải phóng vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và nhanh chóng dẫn tới suy thận cấp.
Ngày 2-6, thông tin từ Bệnh xá Quân dân y Sư đoàn 4 (Quân khu 9) cho biết vừa hỗ trợ thành công một sản phụ sinh con trên taxi khi đang trên đường đi khám thai.
Trước đó ngày 1-6, sản phụ V.T.D.L. (35 tuổi ngụ phường Hà Tiên, tỉnh An Giang) mang thai tuần thứ 36 đang trên đường đi phường Rạch Giá khám thai thì có dấu hiệu đau bụng chuyển dạ.
Quá trình chuyển dạ diễn ra quá nhanh, chị L. đã sinh bé gái ngay trên taxi. Sau đó được đưa vào Bệnh xá Quân dân y Sư đoàn 4 cấp cứu.
Ngay khi tiếp nhận, bé gái mới sinh có dấu hiệu tím tái, các y bác sĩ đã phối hợp với cán bộ Trạm y tế xã Bình Sơn (tỉnh An Giang) nhanh chóng cấp cứu, khai thông đường thở, hút dịch, nhớt ở mũi, miệng, kích thích bằng cách xoa lưng làm nóng, ủ ấm.
Sau khi tiến hành cấp cứu, sức khỏe bé gái nặng 2.5kg tiến triển tích cực, phản xạ tốt; tiếp tục ủ ấm và theo dõi.
Còn sản phụ được cấp cứu theo đúng quy trình chuyên môn, ngăn ngừa nguy cơ nhiễm trùng, nhiễm khuẩn. Hiện tình hình sức khỏe chị L. và bé gái ổn định đã được chuyển lên bệnh viện tuyến trên để tiếp tục theo dõi, chăm sóc.
