Đáng lo hơn, không ít thanh niên trẻ âm thầm chịu đựng, tự tìm thông tin trên mạng hoặc bị dẫn dắt bởi các quảng cáo “thuốc gia truyền”, “tăng bản lĩnh”, “tăng testosterone” không rõ nguồn gốc khiến việc điều trị bị chậm trễ.
Bệnh nhân T.N.V. (29 tuổi, ngụ TP.HCM) đã đến khám nam khoa tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định trong tình trạng lo lắng kéo dài vì khả năng “cương” giảm sút trong nhiều tháng qua.
Theo chia sẻ, anh V. đang trong giai đoạn công việc có nhiều áp lực, thường xuyên thức khuya để hoàn thành chỉ tiêu, ngủ không đúng giờ, tinh thần căng thẳng kéo dài. Ban đầu anh chỉ thấy hiện tượng cương buổi sáng giảm dần. Sau đó tình trạng khó duy trì độ cương khi gần gũi với vợ bắt đầu xuất hiện khiến anh càng thêm bất an.
Gần nửa năm nay, hai vợ chồng anh V. mong muốn có con đầu lòng, chủ động “thả” để có em bé nhưng chính tình trạng rối loạn cương khiến anh ngày càng e ngại gần gũi. Anh V. dần né tránh vợ và luôn trong tâm trạng lo âu, tự trách bản thân, tự ti, căng thẳng.
Đến bệnh viện, anh V. được các bác sĩ đánh giá kỹ về triệu chứng, thăm khám lâm sàng, siêu âm, xét nghiệm tinh dịch đồ và nội tiết. Kết quả cho thấy chưa ghi nhận bất thường cấu trúc đáng kể tại cơ quan sinh dục, tuy nhiên nồng độ testosterone ở ngưỡng tương đối thấp và các chỉ số tinh dịch đồ trong ngưỡng bình thường.
Bệnh nhân sau đó được tư vấn và điều trị cá thể hóa. Bên cạnh sử dụng thuốc, các bác sĩ còn tập trung vào điều chỉnh lối sống, khuyến khích tăng cường vận động thể thao và ngủ đủ giấc. Sau một thời gian điều trị, tình trạng của anh V. được cải thiện rõ rệt.
Hiện tượng cương buổi sáng dần trở lại ổn định hơn, khả năng duy trì độ cương được cải thiện, tâm lý nhẹ nhõm hơn và sự tự tin trong đời sống vợ chồng của anh V. cũng dần phục hồi mà không còn lệ thuộc vào thuốc. Niềm vui đến với gia đình anh gấp bội sau quá trình điều trị là vợ anh đã mang thai tự nhiên.
Một nam bệnh nhân (48 tuổi) là doanh nhân thành đạt đến phòng khám tại TP.HCM khám vì rối loạn cương kéo dài nhiều tháng trong giai đoạn áp lực công việc cao. Điểm đáng chú ý các chỉ số sau khi được các bác sĩ thăm khám hoàn toàn bình thường.
Qua trao đổi, bệnh nhân cho biết thường làm việc kéo dài, ít ngủ, hiếm khi nói ra cảm xúc mệt mỏi, luôn cố giữ hình ảnh “tôi vẫn ổn”.
Các bác sĩ điều trị tập trung vào phục hồi nền tảng: tái thiết giấc ngủ, giảm lịch tiếp khách và rượu bia trong vài tuần cao điểm, đưa vận động trở lại đều đặn và quan trọng nhất là “hạ mức cảnh giác” bằng cách học cách chia sẻ trạng thái thật với bạn đời để giảm áp lực phải luôn hoàn hảo. Sau vài tuần điều trị, tình trạng rối loạn cương dương giảm hẳn.
ThS.BS Nguyễn Huỳnh Đăng Khoa, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM), cho biết ở nam giới trẻ, rối loạn cương không nên xem nhẹ hoặc quy hoàn toàn cho tâm lý. Stress kéo dài, thiếu ngủ và rối loạn nhịp sinh học có thể góp phần làm rối loạn trục nội tiết sinh dục, khiến nồng độ testosterone suy giảm về ngưỡng thấp.
Khi đó, người bệnh không chỉ bị ảnh hưởng về chức năng cương mà còn dễ rơi vào mệt mỏi, giảm năng lượng, giảm tự tin, rối loạn cảm xúc và giảm hiệu suất làm việc. Những yếu tố này tương tác lẫn nhau, tạo thành một vòng xoắn bệnh lý.
Theo bác sĩ Khoa, tỉ lệ nam giới trẻ tuổi bị rối loạn cương chiếm khoảng 8 – 15%, với dấu hiệu giảm cương buổi sáng là chi tiết quan trọng cần được lưu ý. Đây có thể là tín hiệu cho thấy cơ thể đang chịu tác động của stress kéo dài, rối loạn giấc ngủ hoặc thay đổi nội tiết, thậm chí có thể là dấu hiệu gợi ý bệnh lý chuyển hóa chứ không đơn thuần chỉ là mệt mỏi nhất thời.
Còn BS Nguyễn Gia Kỳ, phòng khám nam khoa, khoa ngoại thận – tiết niệu Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho hay rối loạn cương có thể điều trị hiệu quả nếu được phát hiện sớm và đánh giá đúng. Nam giới nên đi khám khi có các biểu hiện như giảm cương buổi sáng kéo dài, khó duy trì độ cương, giảm ham muốn, mệt mỏi, cảm giác thiếu năng lượng.
Đáng lưu ý, rối loạn cương nếu kéo dài còn có thể làm giảm tần suất quan hệ, từ đó ảnh hưởng cơ hội thụ thai tự nhiên và góp phần gây hiếm muộn ở một số cặp vợ chồng. Việc thăm khám sớm không chỉ giúp cải thiện chức năng tình dục mà còn giúp nhận diện những rối loạn nội tiết, tâm lý hoặc lối sống đang âm thầm tác động lên sức khỏe toàn diện.
Các bác sĩ khuyến cáo nam giới trẻ không nên xem nhẹ những thay đổi của cơ thể, đặc biệt trong bối cảnh áp lực công việc, thức khuya và căng thẳng ngày càng phổ biến. Rối loạn cương không phải là vấn đề đáng xấu hổ, càng không nên được xử lý bằng lời truyền miệng hay quảng cáo thiếu kiểm chứng. Khi có dấu hiệu bất thường về chức năng cương cần sớm đến cơ sở chuyên khoa để được đánh giá toàn diện và điều trị phù hợp, nhất là ở những cặp vợ chồng đang mong con.
Cà phê chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi như polyphenol và a xít chlorogenic. Đây là những chất chống ô xy hóa giúp bảo vệ tế bào trước tác động của căng thẳng ô xy hóa, vốn là một trong những yếu tố thúc đẩy lão hóa và nhiều bệnh mạn tính, theo trang thông tin sức khỏe Everyday Health (Mỹ).
Đối với người trên 50 tuổi, một lượng cà phê hợp lý vào buổi sáng sẽ giúp tỉnh táo, tăng khả năng tập trung và giảm cảm giác uể oải. Tuy nhiên, lợi ích này chủ yếu đến từ cà phê, không phải từ phần sữa đặc được thêm vào.
Sữa đặc có đường được sản xuất bằng cách cô đặc sữa và bổ sung lượng lớn đường. Vì vậy, loại thực phẩm này có hàm lượng calo cao hơn đáng kể so với sữa tươi thông thường. Chỉ một muỗng canh sữa đặc khoảng 20 gram đã chứa khoảng 60 calo và phần lớn lượng calo này đến từ đường.
Trong khi đó, một ly cà phê sữa đặc theo khẩu vị của nhiều người có thể dùng từ 2 - 3 muỗng sữa đặc, đồng nghĩa với việc lượng đường nạp vào cơ thể là khá lớn.
Đối với người trên 50 tuổi, đây là vấn đề cần được quan tâm vì nguy cơ tăng cân, tiền tiểu đường và tiểu đường loại 2 thường tăng theo tuổi tác. Nếu uống cà phê sữa đặc quá ngọt trong thời gian dài, lượng đường dư thừa có thể góp phần làm tăng rủi ro mắc các bệnh này.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị lượng đường tự do nên chiếm dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày và việc giảm xuống dưới 5% sẽ mang lại thêm lợi ích cho sức khỏe. Đường tự do là đường được thêm vào món ăn và đồ uống.
Việc giảm đường nên thực hiện theo hướng từ từ. Cách này thường thực tế hơn so với bỏ ngay lập tức các món ăn hoặc đồ uống yêu thích, bà Maggie Moon, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Columbia (Mỹ), cho biết.
Cụ thể, thay vì loại bỏ hoàn toàn cà phê sữa đặc, một giải pháp hợp lý hơn là giảm lượng sữa đặc hoặc uống ít ngọt. Nếu thường xuyên uống cà phê sữa đặc quá ngọt, người lớn tuổi có thể vô tình vượt quá lượng đường khuyến nghị mà không nhận ra.
Với cà phê, dù loại thức uống giàu caffeine này mang lại một số lợi ích nhưng lại có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ ở một số người. Nhiều người trên 50 tuổi lại gặp tình trạng khó ngủ, ngủ không sâu hoặc thường xuyên thức giấc vào ban đêm.
Nếu uống cà phê sữa đặc vào cuối buổi chiều hoặc buổi tối, một số người có thể khó đi vào giấc ngủ hơn hoặc ngủ không sâu giấc. Điều này không chỉ gây mệt mỏi vào ngày hôm sau mà còn có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tim mạch, trí nhớ và khả năng kiểm soát đường huyết.
Vì vậy, người lớn tuổi nên uống cà phê sữa đặc một cách vừa phải, tùy theo thể trạng và các vấn đề sức khỏe cá nhân. Nên vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều để giảm nguy cơ ảnh hưởng đến giấc ngủ, theo Everyday Health.
Nhờ được đưa đến viện kịp thời, cả hai người bệnh đã thoát khỏi nguy cơ tàn phế và đang hồi phục tốt.
Trường hợp đầu tiên là cụ ông N.C. (85 tuổi, trú xã Vạn Tường, Quảng Ngãi).
Sáng sớm ngày 17-5, sau khi đi tập thể dục (đi bộ) về nhà lúc 5h sáng, cụ C. đột ngột thấy mệt lả, yếu hẳn nửa người bên trái.
Nhận thấy dấu hiệu bất thường, gia đình đã nhanh chóng đưa cụ đến Bệnh viện Việt - Hàn Đà Nẵng.
Người bệnh nhập viện lúc 7h15 cùng ngày trong tình trạng yếu liệt nửa người.
Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ đã khởi động quy trình cấp cứu đột quỵ khẩn cấp.
Chỉ trong chưa đầy 60 phút từ khi bước qua cửa bệnh viện, người bệnh đã được hoàn tất các xét nghiệm lâm sàng, chụp CT sọ não và tiến hành truyền thuốc tiêu sợi huyết.
Chỉ một ngày sau, ngày 18-5, khoa nội tổng hợp tiếp tục tiếp nhận ca đột quỵ thứ hai là cụ ông L.N.T. (71 tuổi, trú xã Bình Sơn, Quảng Ngãi). Người bệnh khởi phát triệu chứng yếu nửa người bên trái kèm theo méo miệng tại nhà. Rất nhanh chóng, gia đình đã đưa cụ đến cấp cứu lúc 15h10 cùng ngày.
Các bác sĩ đã khẩn trương đánh giá tình trạng, làm các xét nghiệm cần thiết và áp dụng liệu pháp tiêu sợi huyết ngay trong "thời gian vàng", giúp làm tan cục máu đông, tái thông mạch máu não cho người bệnh.
Đến ngày 20-5, sau những ngày được can thiệp tiêu sợi huyết cấp cứu, sức khỏe của hai người bệnh đều tiến triển tốt, đang tiếp tục được theo dõi, điều trị tích cực. Tình trạng yếu liệt đã được cải thiện rõ rệt, cả hai đều tỉnh táo, tiếp xúc tốt, các chỉ số sinh tồn ổn định, đã có thể vận động trở lại.
Ngày 2/7, Bệnh viện Việt Đức thông tin, các bác sĩ Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hóa và Bệnh lý sàn chậu vừa cấp cứu một ca dị vật tiêu hóa đặc biệt.
BSCKII Lê Nhật Huy, Phó Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hoá và Bệnh lý sàn chậu cho biết, nam bệnh nhân mắc chứng tự kỷ từ nhỏ, nhập viện trong tình trạng đau bụng âm ỉ.
Người thân cho biết, trước đó bệnh nhân đã nuốt một chiếc bàn chải. Ngay lập tức, bác sĩ chỉ định chụp X-quang. Hình ảnh X-quang khiến cả ê-kíp ngỡ ngàng khi thấy không chỉ có 1 chiếc bàn chải mà có nhiều dị vật khác trong dạ dày, trong đó có một vật chuôi nhọn.
Theo BS Huy, với kích thước lớn và số lượng dị vật nhiều trong dạ dày người bệnh, hơn nữa bệnh nhân cũng không nhớ rõ đã nuốt những vật gì nên việc nội soi lấy dị vật sẽ rất nguy hiểm, có thể gây rách thực quản.
Các bác sĩ buộc phải phẫu thuật mở dạ dày để lấy dị vật. Khi mở dạ dày, bác sĩ lấy ra không chỉ một chiếc bàn chải mà bệnh nhân mới nuốt, mà còn có một chiếc bàn chải cũ, dài, chuôi nhọn và một chiếc thìa inox.
Theo BS Huy, nhiều người đặt câu hỏi, vì sao một người có thể nuốt những vật dụng to, dài như vậy. Chuyên gia đánh giá, người bệnh mắc hội chứng Pica - một rối loạn ăn uống khiến người bệnh thèm ăn những thứ không phải là thực phẩm.
Bệnh được nhắc tới từ thế kỷ 14, đến thế kỷ 18 được mô tả đầy đủ hơn và được đặt tên chính thức: hội chứng Pica.
Ở người tự kỷ (ASD), Pica không phải là sự nghịch ngợm. Nó xuất phát từ những nguyên nhân sâu xa hơn:
- Rối loạn xử lý cảm giác: Nhiều người tự kỷ tìm kiếm sự kích thích mãnh liệt ở vùng miệng. Cảm giác cứng của inox hay độ nhám của bàn chải mang lại cho họ sự "thỏa mãn" về cảm giác mà thực phẩm thông thường không có.
- Sự thiếu hụt vi chất: Cơ thể thiếu sắt hoặc kẽm đôi khi kích thích não bộ tạo ra những cơn thèm ăn vật lạ (như đất, đá, kim loại).
- Cơ chế tự xoa dịu: Khi gặp căng thẳng hoặc thay đổi môi trường, hành vi nhai nuốt dị vật giúp họ giảm bớt lo âu.
Chuyên gia cảnh báo, mọi vật dụng trong nhà đều có thể trở thành mối nguy với người tự kỷ mắc hội chứng Pica.
Trong đó, mối nguy lớn nhất là người tự kỷ thường có ngưỡng chịu đau rất cao hoặc khó khăn trong việc diễn đạt. Vì thế, họ có thể đã nuốt dị vật từ nhiều ngày trước mà không hề kêu đau, cho đến khi xuất hiện biến chứng.
Khi nuốt các dị vật sắc nhọn, bệnh nhân có nguy cơ bị thủng tạng, tắc ruột; nguy cơ ngộ độc nếu nuốt pin điện tử hoặc đồ chơi có chứa chì.
Vì thế, để đảm bảo an toàn cho bệnh nhân tự kỷ, gia đình cần rà soát môi trường sống an toàn, cất kỹ các vật nhỏ như pin, đồng xu, kim khâu trong tủ có khóa; sử dụng bàn chải đánh răng loại silicon mềm hoặc loại có tay cầm to, ngắn, khó nuốt.
Trong bữa ăn, ưu tiên dùng thìa nhựa dẻo loại tốt (khó bẻ gãy), thu dọn ngay sau khi sử dụng.
Nếu người bệnh có nhu cầu nhai, hãy trang bị các loại "đồ chơi nhai" (chewelry) bằng silicon y tế chuyên dụng. Đây là cách an toàn để họ thỏa mãn cảm giác mà không gây hại.
Ngoài ra, bệnh nhân tự kỷ nên được kiểm tra sức khỏe định kỳ, kịp thời bổ sung nếu bệnh nhân thiếu sắt hoặc kẽm.
"Nếu thấy người bệnh bỗng dưng bỏ ăn, nôn, bụng chướng hoặc có hành vi kích động bất thường, hãy đưa người bệnh khám để được chẩn đoán. Gia đình cũng cần lưu ý, phẫu thuật lấy dị vật chỉ giải quyết được phần ngọn, quan trọng nhất là sự giám sát kiên trì của người thân", BS Huy cho biết.
