Bên trong bảo tàng mô phỏng cuộc sống tương lai năm 2071

Chỉ số Hòa bình Toàn cầu năm 2026 đánh giá các quốc gia trên ba lĩnh vực: xung đột đang diễn ra, an ninh - an toàn xã hội, mức độ quân sự hóa.

Đối với các cuộc xung đột đang diễn ra, báo cáo đã xem xét cả "các cuộc xung đột nội bộ và bên ngoài, cũng như vai trò và thời gian tham gia". An ninh và an toàn xã hội được đánh giá dựa trên các yếu tố như tỷ lệ giết người, khủng bố chính trị, các cuộc biểu tình bạo lực và nhận thức về tội phạm. Cuối cùng, lĩnh vực quân sự hóa bao gồm chi tiêu quân sự của một quốc gia tính theo tỷ lệ phần trăm GDP, khả năng tiếp cận vũ khí và các yếu tố khác.

Chỉ số hòa bình chia thế giới thành 6 màu cơ bản, gồm xanh đậm, xanh nhạt, vàng, cam, đỏ và trắng, mức độ hòa bình từ cao đến thấp. Trong đó, Việt Nam thuộc nhóm những quốc gia màu xanh nhạt, ở mức độ hòa bình cao, chỉ sau xanh đậm. Nếu tính riêng khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Việt Nam đứng ở vị trí thứ 8, lần lượt gồm: New Zealand, Singapore, Nhật Bản, Malaysia, Úc, Timor-Leste, Mông Cổ, Việt Nam, theo sau có Hàn Quốc, Lào, Indonesia...

Trong khi đó, nếu tính phạm vi toàn thế giới, Việt Nam ở vị trí 41/163 quốc gia và vùng lãnh thổ. Nhóm xanh nhạt gồm các nước xếp thứ tự từ số 9 đến 66. Quốc gia đứng vị trí cao nhất của châu Á trong danh sách này là Singapore số 8, trong khi ở vị trí thấp có Campuchia thứ 96, Thái Lan 101, Trung Quốc 108, Myanmar 151.

Nhóm các quốc gia dẫn đầu Chỉ số Hòa bình Toàn cầu 2026 gồm Iceland, New Zealand, Thụy Sĩ, Slovenia, Ireland, Áo, Bồ Đào Nha. Nhóm cuối bảng có Afganistan, Nam Sudan, Congo… Những quốc gia đang trong xung đột Trung Đông như Mỹ ở vị trí 134, Iran 144, Israel 159.

Chỉ số Hòa bình Toàn cầu năm 2026, do Viện Kinh tế và Hòa bình (IPF) có trụ sở chính tại Úc công bố, cho thấy thế giới trở nên kém hòa bình hơn, với mức độ hòa bình trung bình của các quốc gia giảm 0,7% so với năm trước. Đây là năm thứ 12 liên tiếp hòa bình toàn cầu suy giảm.

Tin Gốc: Thanh Niên

Tháng 8/2025, gia đình 9 người tại Vân Nam nhập viện trong tình trạng nguy kịch sau khi ăn nấm rừng tự hái. Đây không phải trường hợp cá biệt tại địa phương này. Mỗi mùa mưa từ tháng 6 đến tháng 9, các tỉnh Tây Nam Trung Quốc như Vân Nam bước vào mùa nấm rừng, kéo theo hàng loạt rủi ro về an toàn thực phẩm.

Dù chính quyền liên tục gửi cảnh báo qua điện thoại với nội dung "Không hái, bán hoặc ăn các loại nấm rừng lạ, có rủi ro cao", tình trạng ngộ độc vẫn diễn ra thường xuyên. Từ năm 1978 đến 2010, giới chức ghi nhận hơn 400 ca tử vong tại đây do "hội chứng đột tử Vân Nam". Các nạn nhân thường bị ngừng tim đột ngột ngay khi mùa mưa bắt đầu mà không rõ nguyên nhân.

Sau quá trình nghiên cứu, các chuyên gia xác định thủ phạm là loài nấm trắng nhỏ, tên khoa học là Trogia venenata. Một giả thuyết khác cho thấy nạn nhân nhiễm độc Barium, loại kim loại nặng trong đất thấm vào nấm. Độc tố từ loài nấm này kết hợp với nồng độ Barium tích tụ qua nhiều bữa ăn đã gây ra những cái chết bất ngờ.

Năm 2024, trào lưu "Đến Vân Nam ăn nấm" trở nên phổ biến trên mạng xã hội. Tuy nhiên, cùng với sức hút ẩm thực, nhiều báo cáo ghi nhận tình trạng ngộ độc gây ảo giác, phổ biến nhất là hiện tượng nhìn thấy "người tí hon", sau khi ăn các loại nấm rừng không rõ nguồn gốc.

Ông Shi Jun, thành viên Ủy ban truyền thông khoa học của Hiệp hội Thực vật học Trung Quốc, cho biết việc nhìn thấy "người tí hon" là một phản ứng thần kinh tâm thần đối với việc ngộ độc nấm.

"Đó không phải triệu chứng duy nhất. Ăn nấm độc còn có thể gây ra cái chết", ông nói.

Lịch sử gắn bó của người Trung Quốc với nấm có từ rất lâu. Tại ba địa điểm thuộc thời đại Đồ đá mới ở tỉnh Chiết Giang, các nhà khảo cổ đã khai quật được năm mẫu vật nghi là linh chi (Ganoderma lucidum). Phân tích cho thấy từ 6.800 năm trước, cư dân cổ đại đã biết thu hái và sử dụng linh chi.

Di sản đó đặc biệt mạnh mẽ ở Vân Nam, nơi được mệnh danh là "Vương quốc của nấm rừng". Trong số khoảng 2.500 loài nấm rừng ăn được trên thế giới, riêng Vân Nam đã sở hữu hơn 900 loài, chiếm khoảng 36% đa dạng toàn cầu và gần 90% các loại nấm đã biết của Trung Quốc.

Địa lý là yếu tố then chốt. Vân Nam nằm trên cao nguyên vĩ độ thấp, nơi sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn cùng độ ẩm cao tạo điều kiện lý tưởng cho nấm. Địa hình hiểm trở với rừng che phủ các ngọn núi mang lại lượng lá rụng và chất hữu cơ dồi dào.

Theo ông Shi Jun, thành viên Ủy ban truyền thông khoa học của Hiệp hội Thực vật học Trung Quốc, hiện tượng nhìn thấy "người tí hon" là một phản ứng thần kinh tâm thần do ngộ độc nấm. Ông cho biết đây không phải triệu chứng duy nhất, bởi ăn nấm độc có thể dẫn đến tử vong.

Lịch sử sử dụng nấm của người Trung Quốc bắt đầu từ hàng nghìn năm trước. Tại ba địa điểm thuộc thời đại Đồ đá mới ở tỉnh Chiết Giang, các nhà khảo cổ khai quật được 5 mẫu vật nghi là linh chi. Kết quả phân tích cho thấy cư dân cổ đại đã biết thu hái và sử dụng loại nấm này từ 6.800 năm trước.

Vân Nam hiện được xem là "Vương quốc nấm rừng" với sự đa dạng sinh học lớn. Trong khoảng 2.500 loài nấm ăn được trên thế giới, tỉnh này sở hữu hơn 900 loài, chiếm 36% toàn cầu và gần 90% các loại nấm đã biết của Trung Quốc.

Điều kiện địa lý giúp Vân Nam trở thành môi trường lý tưởng cho nấm phát triển. Tỉnh nằm trên cao nguyên vĩ độ thấp, có sự chênh lệch nhiệt độ giữa ngày và đêm lớn cùng độ ẩm cao. Địa hình núi rừng hiểm trở cũng mang lại lượng chất hữu cơ dồi dào từ lá rụng, tạo điều kiện thuận lợi cho các loài nấm sinh sôi

Theo ông Shi Jun, nấm thường có kết cấu giống thịt nhờ các hợp chất polysaccharide. Vị ngọt của loại thực phẩm này đến từ các axit amin như axit glutamic, axit aspartic kết hợp cùng các nucleotide.

Bà Zhu Yi, Phó giáo sư về an toàn thực phẩm và dinh dưỡng tại Đại học Nông nghiệp Trung Quốc cho biết, hương vị của nấm rừng hình thành từ các nguyên tố vi lượng, mùn và dịch tiết của rễ cây trong môi trường tự nhiên. Sự hội tụ của các thành phần này tạo nên hỗn hợp hợp chất có nồng độ hương vị cao.

Dù có sức hấp dẫn về ẩm thực, rủi ro ngộ độc nấm luôn hiện hữu. Trung Quốc hiện ghi nhận hơn 500 loài nấm rừng độc, riêng Vân Nam có hơn 200 loài, trong đó hơn 20 loại chứa độc tố mạnh.

Việc tự nhận diện nấm rừng tiềm ẩn nguy cơ lớn do nhiều loài có hình dáng tương tự nhau, gây khó khăn cho việc phân biệt. Một quan niệm sai lầm phổ biến là nhiệt độ cao có thể loại bỏ mọi độc tố.

Thực tế, nấu chín kỹ chỉ có tác dụng khử độc với một số loài nhất định như nấm Jian Shou Qing. Với nhiều loại khác, đặc biệt là họ nấm tán, độc tố rất bền và không bị phân hủy dù được luộc hay hấp kỹ.

Tin Gốc: Vnexpress

Trên khắp thế giới, từ trung tâm hàng không ở đảo Síp xuống cấp trong 5 thập kỷ đến căn cứ của Đức với quá khứ liên quan đến Đức Quốc xã, đây là những "sân bay ma" đã bị bỏ mặc xuống cấp sau khi chuyến bay cuối cùng cất cánh.

Với một chiếc máy bay chở khách bị bỏ hoang, nhà ga hoang tàn kể từ năm 1974 và các khu vực đổ nát, thật khó tưởng tượng sân bay quốc tế Nicosia từng là một trung tâm giao thông nhộn nhịp.

Được xây dựng vào những năm 1920 như một căn cứ của Không quân Hoàng gia Anh (RAF), sân bay quốc tế Nicosia đóng vai trò quan trọng trong Thế chiến II. Đến những năm 1950 và 1960, nó trở thành trung tâm hàng không lớn. Tuy nhiên, vào năm 1974, chiến tranh đã phá hủy một phần sân bay và khiến nó bị bỏ hoang. Ngày nay, sân bay này nằm trong Khu vực Bảo vệ của Liên Hiệp Quốc và phần lớn vẫn bị cấm người ra vào.

Sân bay Kai Tak, sân bay cũ của Hồng Kông cho đến khi đóng cửa vào năm 1998, nổi tiếng với đường băng đầy thách thức, từng được coi là nơi đáng sợ nhất thế giới để hạ cánh máy bay.

Máy bay chỉ ở độ cao khoảng 300 mét khi thực hiện cú "quay đầu kiểu Hồng Kông" đầy nguy hiểm. Đối với nhiều hành khách trên các chuyến bay đang đến gần, cảm giác lo lắng được gọi là "cơn đau tim Kai Tak".

Cuối cùng, chính quyền Hồng Kông đã quyết định xây dựng một sân bay mới vào năm 1998. Ngày 6.7.1998, chuyến cất cánh cuối cùng đã diễn ra trước khi sân bay quốc tế Hồng Kông tiếp quản vai trò trung tâm hàng không chính của thành phố - và Kai Tak bị bỏ lại. Sân bay sau đó đã được tái phát triển thành nơi tọa lạc của khu phức hợp thể thao và giải trí, công viên thể thao Kai Tak.

Từng được dự kiến trở thành trung tâm giao thông lớn nhất thế giới với 6 đường băng và 6 nhà ga - nhưng kế hoạch đã không thành hiện thực.

Năm 1975, sân bay chính thức mở cửa và dự kiến hàng triệu người sẽ bay từ đây mỗi năm. Tuy nhiên, nó đã không thể thành công vì tuyến tàu cao tốc dự kiến nối liền sân bay với thành phố chưa bao giờ được xây dựng và xa trung tâm thành phố, trong khi hành khách có chọn lựa khác...

Ngày 31.10.2004, hoạt động thương mại tại sân bay chấm dứt và chuyến bay chở khách cuối cùng cất cánh. Sau nhiều năm bỏ trống, nhà ga hành khách đã bị phá hủy vào năm 2016, nhưng phần còn lại của sân bay vẫn tiếp tục hoạt động như một trung tâm vận chuyển hàng hóa, địa điểm lắp ráp máy bay và cơ sở thử nghiệm hàng không vũ trụ.

Sân bay Tempelhof nổi tiếng khi là nơi Adolf Hitler đọc bài phát biểu nhân ngày Quốc tế Lao động. Sân bay hiếm khi được Không quân Đức sử dụng trong Thế chiến II và phần lớn bị đóng cửa - ngoại trừ các dịp lễ nghi.

Nó đã ngừng hoạt động như một sân bay gần một thập kỷ trước. Trải rộng trên hơn 300.000 mét vuông, sân bay có mái che dài 1,23 km bao phủ các nhà chứa máy bay chính. "Sân bay của Hitler" - sân bay Tempelhof mang tính biểu tượng ở Berlin, hiện là công trình kiến trúc bị bỏ hoang - từng được chuyển đổi thành trung tâm tị nạn lớn nhất nước.

Từng cung cấp các chuyến bay từ Anh đến các điểm đến nổi tiếng ở châu Âu như Bồ Đào Nha và Ý. Tuy nhiên, nó đã bị bỏ hoang từ năm 2014. Kể từ đó, nó chủ yếu được sử dụng làm bãi đỗ xe tải - nhưng hiện chuẩn bị mở cửa trở lại vào năm 2029.

Sân bay quốc tế cũ của Athens là một trong những nhà ga bị bỏ hoang rùng rợn nhất thế giới, từng là trung tâm hàng không chính của thủ đô Hy Lạp trong 60 năm. Nơi này bị phát xít Đức chiếm giữ và sử dụng làm căn cứ không quân trong Thế chiến II, và đóng cửa vào năm 2001 khi sân bay quốc tế Athens mở cửa.

Năm 2004, sân bay được chuyển đổi thành công viên, nơi diễn ra một số sự kiện Thế vận hội Mùa hè, bao gồm khúc côn cầu và bóng chày. Sắp tới đây sẽ trở thành khu dân cư.

Sở hữu một trong những đường băng dài nhất châu Âu, sân bay này được xây dựng với chi phí 1 tỉ euro trong thời kỳ bùng nổ kinh tế của Tây Ban Nha. Tuy nhiên, nó đã trở thành biểu tượng của sự lãng phí sau khi đóng cửa vào năm 2012, chỉ 4 năm sau khi khai trương.

Tin Gốc: Thanh Niên