Theo các chuyên gia, VN muốn có trường ĐH tư thục hàng đầu, cần phải vận hành theo cách của các ĐH tư thục danh tiếng khu vực và thế giới.
Tính đến thời điểm hiện tại, trong số gần 70 trường ĐH tư thục của VN, chỉ có VinUni và Trường ĐH Quản lý và công nghệ TP.HCM được thành lập theo mô hình không vì lợi nhuận (KVLN) theo quy định từ luật Giáo dục ĐH 2012 và luật Giáo dục ĐH sửa đổi 2018, với nhà đầu tư trong nước là Tập đoàn Vingroup và Tập đoàn Kiến Á. Bên cạnh đó, Trường ĐH Fulbright VN được cấp phép hoạt động theo mô hình trường ĐH KVLN nhưng dựa chủ yếu vào khoản tiền tài trợ từ Mỹ.
PGS-TS Nguyễn Huy Vị, nguyên Phó hiệu trưởng Trường ĐH Phú Yên, nguyên giảng viên cao cấp khoa Giáo dục Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), từng có nghiên cứu về hệ thống giáo dục tư thục, cho biết: “Trên thế giới, các trường tư thục danh tiếng đa số hoạt động theo mô hình KVLN. Nhiều trường vẫn nhận tài trợ từ Chính phủ gồm phí cho sự vận hành hoặc đầu tư, cấp đất; sử dụng miễn phí trang thiết bị, bất động sản; thiết lập các công cụ pháp lý và cơ chế tài chính nhằm khuyến khích doanh nghiệp hoặc các nhà đầu tư quan tâm đến sứ mệnh giáo dục ĐH tư; cấp học bổng, cho sinh viên vay; chịu trách nhiệm trả lương một phần hay toàn bộ; giúp đỡ, hỗ trợ nghiên cứu”.
Theo PGS-TS Huy Vị, có 4 con đường cấp vốn cho ĐH tư KVLN danh tiếng trên thế giới. Thứ nhất là tài trợ cơ bản của nhà nước với gói kinh phí chi thường xuyên, thường thấy ở Đức, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ. Thứ hai là tài trợ theo dự án bởi nhà nước: các nguồn lực này được cấp theo các dự án nghiên cứu hoặc các hoạt động dịch vụ, thường trong một khoảng thời gian nhất định và được cấp trực tiếp cho các đơn vị trong trường. Thứ ba là hợp đồng và hiến tặng của các doanh nghiệp, cá nhân, gồm tài sản hoặc các khoản tài chính đóng góp/hỗ trợ vào ngân sách và vốn tài sản của trường ĐH một cách tự giác như một nghĩa cử có tính xã hội hóa. Cuối cùng là nguồn tài chính từ sinh viên, thường là thông qua học phí.
Tiến sĩ Võ Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Văn Lang, nhận định: Phần lớn các ĐH tư thục danh tiếng trên thế giới hoạt động theo mô hình KVLN hoặc mang bản chất phi lợi nhuận trong quản trị học thuật. Họ vẫn tạo ra nguồn thu lớn thông qua nhiều nguồn như học phí, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, đầu tư tài chính, chuyển giao công nghệ, bằng sáng chế, startup, các khoản tài trợ của doanh nghiệp, và đặc biệt là từ quỹ hiến tặng ĐH. Đây chính là một trong những khác biệt căn bản nhất giữa các ĐH tư thục hàng đầu thế giới và hầu hết ĐH tư thục VN hiện nay.
Tiến sĩ Trần Đức Cảnh, nguyên thành viên Hội đồng quốc gia giáo dục và phát triển nhân lực nhiệm kỳ 2016 – 2021, chuyên gia nghiên cứu về giáo dục ĐH tư thục, nhận định một nền giáo dục ĐH muốn vững vàng thì cần phải có “kiềng 3 chân”: trường công, tư và tư KVLN.
“Tôi chưa thấy nước nào phát triển giáo dục ĐH mạnh mà thiếu 3 “chân” này. Riêng ở Mỹ, luật thuế, miễn thuế rất rõ ràng đối với trường KVLN. Tại VN, luật Giáo dục ĐH sửa đổi năm 2018 lần đầu tiên xác lập tính pháp lý của loại trường KVLN trong hệ thống giáo dục ĐH, nhưng chưa được định nghĩa đầy đủ. Luật Giáo dục ĐH năm 2025 cũng không làm rõ một số vấn đề liên quan đến thuế và ưu đãi, cũng như tính sở hữu của loại hình trường tư thục”, tiến sĩ Trần Đức Cảnh cho hay.
Tiến sĩ Cảnh cho rằng do còn nghi ngại nên nhiều nhà đầu tư chưa mạnh dạn lắm, vì thế ông đề xuất các chính sách dành cho loại trường này rõ ràng hơn trong tương lai. Hiện nay nhiều trường tư phải chạy theo học phí, áp lực dòng tiền lớn, rất khó đầu tư dài hạn. Nhà nước nên tạo chính sách ưu đãi thuế cho trường KVLN đúng nghĩa cũng như cá nhân, tổ chức đóng góp cho trường, ví dụ giảm thuế cho người hiến tặng, xây dựng khung pháp lý rõ cho quỹ giáo dục tại các trường ĐH KVLN và các trường nói chung.
Tiến sĩ Võ Văn Tuấn cũng nêu quan điểm: “Hiện nay đã có nhiều chính sách dành cho ĐH tư thục, nhưng vẫn chưa thực sự có một chiến lược quốc gia đủ mạnh để phát triển hệ thống này. Bên cạnh việc hoàn thiện cơ chế tự chủ ĐH, cần nghiên cứu xây dựng các chính sách khuyến khích hình thành quỹ phát triển ĐH, quỹ hiến tặng giáo dục, ưu đãi thuế cho hoạt động tài trợ giáo dục và tạo điều kiện để các trường tư thục tiếp cận bình đẳng hơn với các chương trình nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và hợp tác quốc tế. Nếu làm được điều đó, tôi tin rằng trong vòng 10 – 20 năm tới, VN hoàn toàn có thể xuất hiện những ĐH tư thục có uy tín và vị thế không chỉ ngang bằng với các trường công lập hàng đầu trong nước mà còn đủ năng lực cạnh tranh trong khu vực châu Á”.
Ở góc độ trường ĐH, tiến sĩ Nguyễn Quốc Anh, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, cho rằng VN hoàn toàn có thể xuất hiện những ĐH tư thục có uy tín hàng đầu khu vực, nếu như các trường tiếp tục đầu tư và tích lũy ở 3 yếu tố cốt lõi.
Thứ nhất là thương hiệu học thuật và uy tín xã hội. Đây là loại tài sản đặc biệt, không thể mua, không thể tạo ra trong ngắn hạn, được hình thành qua nhiều thế hệ sinh viên thành công, qua những đóng góp có giá trị cho cộng đồng và qua sự ghi nhận bền vững của xã hội đối với chất lượng đào tạo của nhà trường.
Thứ hai là năng lực nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Thứ ba là mạng lưới cựu sinh viên và hệ sinh thái kết nối doanh nghiệp.
Thực tế cho thấy các ĐH hàng đầu thế giới đều sở hữu cộng đồng cựu sinh viên rất mạnh, hoạt động gắn kết và có tầm ảnh hưởng rộng. Đây vừa là nguồn lực hỗ trợ thiết thực cho nhà trường, vừa là minh chứng thuyết phục nhất cho chất lượng đào tạo và sức lan tỏa của trường ra ngoài xã hội.
Chiều 22/5, gần 4.000 học sinh đã làm bài thi môn Toán (vòng 1) vào lớp 10 trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên (HSGS), trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Dưới đây là phần lời giải chi tiết của thầy Võ Quốc Bá Cẩn, Nguyễn Lê Phước, Nguyễn Tiến Dũng (giáo viên trường Archimedes Academy, Hà Nội), thầy Trần Đức Hiếu (THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam), thầy Phan Quang Linh (THCS Giảng Võ) thầy Vũ Minh Đức, Nguyễn Văn Quý, Đào Phúc Long (câu lạc bộ CMATH), thầy Trần Quang Độ (Viện Toán học).
Năm nay, trường THPT chuyên Khoa học Tự nhiên tuyển 545 học sinh, trong đó mỗi lớp chuyên Toán, Lý, Hóa, Sinh, Tin tuyển 109.
Thí sinh đăng phải thi bốn môn, gồm Toán (vòng 1), Văn, Tiếng Anh và môn chuyên, trong đó Tiếng Anh là môn mới. Điều kiện để học sinh được xét tuyển là đạt 4/10 điểm trở lên ở mỗi môn. Điểm xét tuyển là tổng điểm môn Toán (vòng 1) và môn chuyên nhân hệ số hai. Kết quả được công bố trước ngày 16/6.
Năm ngoái, điểm chuẩn lớp Toán và Tin cao nhất, cùng 19,5, còn lại ba lớp chuyên Lý, Hóa, Sinh cùng lấy 17.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Cần Thơ chứng kiến một câu chuyện đầy ấn tượng khi hai người bạn thân Nguyễn Hồng Anh (Trường THPT Thốt Nốt) và Mai Ngô Quốc Việt (Trường THPT chuyên Lý Tự Trọng) cùng xuất sắc giành danh hiệu thủ khoa với số điểm 37,5. Thành tích này được ghi nhận trong số hơn 34.000 thí sinh dự thi tại thành phố.
Cụ thể, Mai Ngô Quốc Việt đạt điểm toán: 10; văn: 8,5; hóa: 10 và sinh: 9,5. Trong khi đó, Nguyễn Hồng Anh đạt toán: 10; văn: 8,5; hóa: 9,5 và sinh: 9,5.
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, Ngô Quốc Việt, học sinh lớp chuyên Toán, cho biết em dự định nộp hồ sơ vào ngành Y khoa của Trường Đại học Y dược TPHCM.
Ước mơ trở thành bác sĩ đã được Việt ấp ủ từ năm lớp 9, đồng thời gia đình em cũng có truyền thống làm ngành Y.
Điều đặc biệt là Việt chính là người đã thông báo tin vui cho Hồng Anh về kết quả thủ khoa kép. "Em với Hồng Anh học chung từ cấp 2, sau đó cấp 3 em thi vào Trường THPT chuyên Lý Tự Trọng, còn bạn nộp vào Trường THPT Thốt Nốt.
Tuy không còn gặp nhau thường xuyên nhưng cả hai vẫn thường trò chuyện, vừa là bạn thân nhưng cũng xem nhau là đối thủ để tiến bộ. Chính em là người đề xuất cả hai cố gắng trở thành thủ khoa kép trong kỳ thi năm nay, càng vui sướng hơn là em và Hồng Anh đều đã làm được", Việt chia sẻ.
Trong suốt 12 năm học, Việt luôn là học sinh giỏi, xuất sắc. Ba năm THPT, nam sinh này đã đạt nhiều giải thưởng cao trong các cuộc thi học sinh giỏi môn toán, hóa và các cuộc thi máy tính cầm tay.
Thủ khoa đầu vào lớp 10 và thủ khoa Cần Thơ
Nguyễn Hồng Anh cũng là một học sinh có thành tích học tập xuất sắc từ lớp 1 đến lớp 12. Trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10, Hồng Anh đã là thủ khoa đầu vào với tổng điểm 47 (tiếng Anh: 10, toán: 9,5, văn: 9).
Ba năm THPT, Hồng Anh luôn đứng đầu trường và đạt nhiều giải thưởng cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp thành phố các môn toán, hóa, sinh.
Dù là học sinh khối tự nhiên, Hồng Anh vẫn đạt 8,5 điểm môn văn, một con số khá cao đối với học sinh chuyên khối B.
"Bí quyết để đạt điểm cao ở các môn là nắm vững kiến thức trong sách giáo khoa kết hợp giải đề, bài tập nâng cao. Thời điểm gần tới kỳ thi em sẽ luyện đề nhưng ở mức độ vừa phải. Ví dụ mỗi môn em chỉ giải khoảng 10 đề, nhưng mỗi đề phải canh thời gian và nắm chắc kiến thức.
May mắn là em được tham gia đội tuyển học sinh giỏi và cọ xát ở nhiều kỳ thi, nhờ đó có cơ hội tiếp xúc với các dạng đề nâng cao", Hồng Anh chia sẻ về phương pháp học tập của mình" Hồng Anh chia sẻ.
Giống như người bạn thân Quốc Việt, Hồng Anh cũng dự định nộp hồ sơ vào ngành Y khoa của Trường Đại học Y dược TPHCM.
Ông Nguyễn Xuân Hội (45 tuổi), cha ruột của Hồng Anh, bày tỏ niềm tự hào về thành tích của con trai. Ông cho biết Hồng Anh có ý thức tự học rất cao, ngoài việc học trên lớp còn tích cực tham gia các khóa học trực tuyến.
"Đối với nguyện vọng học ngành Y của Hồng Anh thì gia đình ủng hộ và sẽ luôn đồng hành cùng con trong chặng đường sắp tới", ông Hội khẳng định.
Theo ông Nguyễn Bảo Quốc - Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, dự kiến chiều 5-6 sở sẽ công bố đáp án đề thi lớp 10 năm 2026.
Được biết hội đồng chấm thi tuyển sinh lớp 10 đã làm việc từ ngày 3-6, với công tác làm phách. Sáng mai 5-6, các giám khảo sẽ họp với Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM để thống nhất đáp án. Sau khi thống nhất, sở sẽ công bố đáp án đề thi tuyển sinh lớp 10 năm 2026.
Quy trình chấm thi tuyển sinh lớp 10 bao gồm sau khi làm phách, ban thư ký hội đồng chấm thi chịu trách nhiệm giao túi bài thi đã làm phách và phiếu chấm cho trưởng môn chấm thi.
Mỗi bài thi lớp 10 sẽ trải qua quy trình 2 lần chấm. Lần chấm thứ nhất, tổ trưởng tổ chấm thi tự luận giao ngẫu nhiên (đảm bảo 1 túi bài thi được chấm bởi 2 tổ chấm khác nhau) nguyên túi bài thi cho từng giám khảo.
Sau khi chấm lần thứ nhất, thành viên ban thư ký rút toàn bộ các phiếu chấm thi ra, giao các túi bài thi cho tổ trưởng tổ chấm thi để tổ chức cho lần chấm thứ hai (giao ngẫu nhiên), bảo đảm không giao trở lại túi bài thi đã chấm cho chính người đã chấm lần thứ nhất.
Tổ trưởng tổ chấm thi tiếp nhận bài thi và phiếu chấm từ ban thư ký hội đồng thi, sau đó chỉ đạo các tổ chấm thi thực hiện thống nhất điểm bài thi.
Điểm từng câu và tổng điểm toàn bài chỉ được ghi vào vị trí quy định trên tờ giấy thi sau khi đã thống nhất điểm.
Bên cạnh đó tổ chấm kiểm tra thực hiện chấm kiểm tra ít nhất 5% số lượng bài thi đã được giám khảo chấm xong lần thứ nhất hoặc lần thứ hai, hoặc sau khi được hai giám khảo thống nhất điểm.
Việc chọn bài chấm kiểm tra như sau: lãnh đạo ban chấm thi chọn ngẫu nhiên một số bài đã chấm (có thể chọn cả túi) hoặc chọn những bài thi được 2 giám khảo cho điểm chênh lệch nhau nhiều trước khi thống nhất điểm, hoặc chọn các bài thi có điểm cao, hoặc điểm thấp trong hội đồng thi (trên cơ sở thống nhất với trưởng ban chấm thi) chuyển thư ký hội đồng thi tập hợp để giao cho tổ chấm kiểm tra thực hiện chấm kiểm tra các bài thi này.
Công tác chấm thi tuyển sinh lớp 10 dự kiến diễn ra trong 4 ngày (từ 5 đến 8-6). Sau đó là giai đoạn ráp phách, lên điểm và so dò.
Dự kiến ngày 12-6, sở sẽ công bố điểm kỳ thi lớp 10 năm học 2026 - 2027.
