Ông Nguyễn Tiến Thảo – Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo – cho biết bộ đang trình Chính phủ dự thảo nghị định quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Mục tiêu không chỉ dừng ở hỗ trợ chi phí học tập, sinh hoạt cho người học mà quan trọng hơn là tạo động lực đủ mạnh để thu hút và giữ chân người học giỏi theo đuổi các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược – những lĩnh vực có vai trò quyết định đối với năng lực cạnh tranh quốc gia.
Chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược dự kiến được áp dụng từ 1-9-2026, dành cho công dân Việt Nam đang theo học hệ chính quy, từ sinh viên cử nhân, kỹ sư đến học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh tiến sĩ.
Danh mục nhóm ngành đề xuất được cấp học bổng dự kiến có 15 nhóm ngành gồm: sinh học, sinh học ứng dụng, khoa học vật chất, khoa học Trái đất, toán học, thống kê, máy tính, công nghệ thông tin, kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, kỹ thuật điện – điện tử và viễn thông, kỹ thuật hóa học – vật liệu – luyện kim và môi trường, vật lý kỹ thuật, kỹ thuật địa chất – địa vật lý và trắc địa, kỹ thuật mỏ, xây dựng.
Các mức học bổng dự kiến chia theo bậc học và nhóm ngành. Ở bậc đại học, mức hỗ trợ dao động từ khoảng 3,7 – 5,5 triệu đồng/tháng, mỗi năm học được tính 10 tháng. Ở bậc thạc sĩ và tiến sĩ, mức hỗ trợ cao hơn, tối đa lên tới 8,4 triệu đồng/tháng, hưởng 12 tháng/năm.
Có hai nhóm được xem xét hỗ trợ học bổng. Thứ nhất, các thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi học sinh giỏi quốc gia hoặc quốc tế (thời gian đoạt giải không quá ba năm).
Nhóm thứ hai, các thí sinh có tổng điểm thi tốt nghiệp trong tổ hợp xét tuyển gồm môn toán và hai môn trong số bốn môn lý, hóa, sinh, tiếng Anh từ 22,50 điểm trở lên (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng, không tính điểm quy đổi môn tiếng Anh nếu thí sinh sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để miễn thi tốt nghiệp).
Bên cạnh đó, nhóm thí sinh thứ hai cũng phải bảo đảm nằm trong nhóm 30% thí sinh đạt điểm trúng tuyển cao nhất cùng nhóm ngành trên phạm vi toàn quốc…
Đối với chương trình đào tạo thạc sĩ và tiến sĩ, yêu cầu tập trung vào năng lực nghiên cứu khoa học. Trong đó với thạc sĩ để duy trì học bổng, năm thứ nhất phải đạt điểm tích lũy 3.2/4.0 trở lên hoặc là tác giả đứng tên đầu hoặc tác giả liên hệ của ít nhất một bài báo khoa học có nội dung chuyên môn thuộc đề tài luận án thạc sĩ đã được chấp nhận đăng thuộc danh mục tạp chí khoa học do Hội đồng giáo sư nhà nước quy định.
Đối với chương trình đào tạo tiến sĩ yêu cầu 12 tháng liền trước là tác giả đứng đầu hoặc tác giả liên hệ ít nhất một bài báo có nội dung chuyên môn thuộc đề tài luận án tiến sĩ đã được chấp nhận đăng thuộc danh mục tạp chí khoa học do Hội đồng giáo sư nhà nước quy định.
Theo ông Thảo, chính sách học bổng đang được bộ đề xuất giúp các bạn sinh viên đủ sinh hoạt phí khi theo học các chương trình đào tạo các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.
Chính sách học bổng cũng thiết kế theo cấu trúc tăng dần theo trình độ đào tạo, phản ánh đúng yêu cầu về năng lực nghiên cứu và đóng góp của người học.
Ngoài ra, việc xét và chi trả học bổng được thực hiện trên cơ sở dữ liệu sẵn có khi thí sinh đăng ký xét tuyển đại học, không phát sinh thủ tục hành chính cho người học, bảo đảm công khai, minh bạch và hiệu quả.
Thí sinh muốn được nhận học bổng của chương trình thì tổ hợp xét tuyển của ba môn thi tốt nghiệp THPT của thí sinh phải nằm trong số năm môn (toán, lý, hóa, sinh, tiếng Anh) mới đạt điều kiện nhận học bổng.
Các tổ hợp khác ngoài năm môn này nếu xét tuyển vào nhóm ngành trên sẽ không được nhận học bổng. Từ đó ông Thảo lưu ý với các cơ sở đào tạo và thí sinh về định hướng kỹ thuật trong quá trình xây dựng phương án tuyển sinh và lựa chọn tổ hợp xét tuyển để không lãng phí cơ hội.
Năm 2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu thí sinh đạt tối thiểu 15/30 điểm thi tốt nghiệp THPT (ba môn theo tổ hợp hoặc Toán, Văn và một môn khác), dù xét tuyển bằng bất kỳ phương thức nào.
Tuy nhiên, với các lĩnh vực như sức khỏe, sư phạm, pháp luật, điều kiện xét tuyển vào nhiều ngành học cao hơn từ 1,5 đến 4 điểm. Ví dụ với ngành Y khoa, Răng Hàm mặt, Y học cổ truyền và Dược học, nếu xét học bạ, điểm thi đánh giá năng lực, thí sinh phải điểm lớp 12 ở mức tốt, kèm tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp từ 20, hoặc điểm xét tốt nghiệp THPT từ 8,5/10 trở lên.
Các ngành như Sư phạm Ngữ văn, Toán, Vật lý, Hóa học,... yêu cầu tương tự, nhưng tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp tối thiểu 18/30.
Nếu xét bằng điểm thi tốt nghiệp, Bộ sẽ quyết định mức điểm sàn nhận hồ sơ xét tuyển, công bố sau kỳ thi. Như năm ngoái, điểm sàn ngành Y khoa, Răng Hàm Mặt ở mức 20,5; các ngành sư phạm là 18-19.
Ngoài ra, điều kiện vào các chương trình đào tạo trong lĩnh vực vi mạch, bán dẫn, đường sắt cũng cao hơn mặt bằng chung.
Thí sinh lưu ý đây là các điều kiện tối thiểu. Các trường có thể đưa ra mức sàn cao hơn. Như năm ngoái, điểm sàn nhận đăng ký xét tuyển của Đại học Y Hà Nội lên đến 22,5.
Danh sách các khối ngành lấy điểm sàn cao hơn mức 15 điểm như sau:
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay diễn ra ngày 11-12/6. Thí sinh biết điểm vào ngày 1/7 và đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng đại học từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7.
Thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng thay vì không giới hạn như mọi năm. Các trường đại học thông báo điểm chuẩn, kết quả đỗ - trượt từ 17h ngày 9/8 đến 13/8.
Wang Nini, nghiên cứu sinh 24 tuổi tại Thượng Hải, từng có định kiến với các ứng dụng hẹn hò trực tuyến phổ biến. Cô cho rằng việc lựa chọn người hẹn hò chỉ dựa vào vài tấm ảnh mạng là "quá ngẫu nhiên".
Mọi thứ thay đổi khi Wang biết đến SJTU Date - nền tảng hẹn hò chỉ dành riêng cho sinh viên Đại học Giao thông Thượng Hải. Thay vì "quẹt" ảnh, ứng dụng này bắt buộc người dùng trả lời bảng khảo sát gồm 57 câu hỏi về quan điểm sống, thói quen sinh hoạt và phong cách định hình tình cảm.
Sau khi hoàn tất hồ sơ, thuật toán đã ghép đôi Wang với một nam nghiên cứu sinh ngành kỹ thuật cùng trường. Sau vài lần trò chuyện và gặp mặt, cả hai nhận ra có nhiều điểm tương đồng "chính xác đến khó tin".
Mô hình "hẹn hò nội bộ" đang tạo nên một cơn sốt tại các đại học top đầu của Trung Quốc. Chỉ một tuần sau khi ra mắt vào giữa tháng 3, ứng dụng SJTU Date đã thu hút hơn 6.000 người dùng từ Đại học Giao thông Thượng Hải. Khi đổi tên thành CampusDate và mở rộng sang 6 trường đại học danh tiếng khác như Phúc Đán, Thanh Hoa..., số thành viên nhanh chóng vượt mốc 17.000.
Sự bùng nổ này xuất phát từ tâm lý mệt mỏi của giới trẻ trước các nền tảng hẹn hò trực tuyến truyền thống, vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro như tài khoản giả mạo, lừa đảo hoặc quấy rối. Bằng cách yêu cầu xác thực danh tính bằng email của trường hoặc thẻ sinh viên, CampusDate tạo ra một "bộ lọc" an toàn và uy tín.
Bên cạnh đó, áp lực học tập và nghiên cứu đè nặng khiến sinh viên trường top gần như không có thời gian gầy dựng các mối quan hệ ngoài đời thực. Do đó, việc thu hẹp "tệp ứng viên" là những người có cùng nền tảng học vấn và môi trường sống được xem là cách tối ưu.
Du Shichao, giảng viên xã hội học tại Đại học Phúc Đán, cho rằng xu hướng này phản ánh việc vòng tròn xã hội của giới trẻ Trung Quốc ngày càng thu hẹp.
"Theo thời gian, không gian sống của sinh viên chỉ xoay quanh trường học, thư viện, phòng thí nghiệm hoặc nơi thực tập", ông nói. "Cơ hội gặp gỡ tự nhiên ngày càng ít đi".
Ông cũng đánh giá giới trẻ ưu tiên yêu người có nền tảng học vấn và điều kiện sống tương đồng nhằm giảm thiểu rủi ro trong tương lai. Tuy nhiên, việc "lọc trước rồi mới gặp" có thể khiến người trẻ thiếu kiên nhẫn hơn trong các mối quan hệ thực tế, còn tình yêu đang dần bị biến thành một bài toán KPI.
"Nếu trước đây hai người có thể cùng tiến về phía nhau dù tồn tại khác biệt, thì bây giờ chỉ cần xuất hiện mâu thuẫn nhỏ, họ sẽ cho rằng thuật toán ghép đôi đã sai", ông nói.
Khảo sát năm 2026 của Viện MyCOS tại Bắc Kinh cho thấy chỉ 6,7% sinh viên muốn sống độc thân lâu dài. Hơn 40% cho rằng độ tuổi lý tưởng để kết hôn là 26-28, trong khi hơn 70% đã cảm nhận áp lực kết hôn từ gia đình.
Ngày 15-5, Công an tỉnh Bắc Ninh cho hay cơ quan này và các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an, Công an TP Hà Nội, Công an tỉnh Thanh Hóa đã làm rõ một nhóm người có hành vi làm giả con dấu, tài liệu của hơn 100 cơ quan, tổ chức.
Trước đó lực lượng công an phát hiện có người mua bán, trao đổi các văn bằng, chứng chỉ giả nhằm trục lợi, xâm phạm đến quyền lợi của các cơ quan, tổ chức.
Đến ngày 20-4, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an tỉnh Bắc Ninh) và các cơ quan chức năng làm rõ 3 người có hành vi làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức.
Danh sách gồm Lê Thế Hải (37 tuổi), Lê Thế Bẩy (41 tuổi) cùng trú xã Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa và Khuất Tiến Minh (28 tuổi) trú phường Đông Ngạc, Hà Nội. Trong đó, Lê Thế Hải và Lê Thế Bẩy là những người trực tiếp làm giả giấy tờ, tài liệu.
Để tìm người muốn làm giấy tờ giả, Hải và Bẩy thuê người chạy quảng cáo trên mạng xã hội. Khi có yêu cầu, họ hoàn thiện các văn bằng, chứng chỉ giả và chuyển xe khách, gửi đến khách mua. Chi phí từ 1,5 - 3 triệu đồng tùy loại.
Qua điều tra, lực lượng chức năng xác định Lê Thế Hải đã có 1 tiền án về hành vi làm giả giấy tờ, tài liệu của cơ quan, tổ chức nên Hải có nhiều kinh nghiệm đối phó với cơ quan chức năng.
Sau khám xét nơi ở những người liên quan, cơ quan điều tra thu giữ các văn bằng, chứng chỉ, bảng điểm, bản sao công chứng giả và nhiều công cụ làm giả tài liệu như máy tính, máy in, máy ép nhiệt…
Bước đầu cơ quan công an xác định từ năm 2025 đến nay, nhóm người này đã có hành vi làm giả hàng nghìn bộ con dấu, tài liệu của khoảng 110 cơ quan, tổ chức, như các sở giáo dục và đào tạo, trường đại học, học viện, cao đẳng, trung tâm ngoại ngữ, trung tâm tin học, UBND cấp xã hay cục, vụ thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo. Số tiền thu lợi bất chính hàng tỉ đồng.
Hiện cơ quan điều tra đã có quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 3 bị can trên về tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức, đồng thời mở rộng điều tra để xử lý nghiêm theo quy định.
