Theo Hãng tin AFP, ngày 24-6, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte rằng ông “thất vọng” trước việc nhiều thành viên của liên minh quân sự này không ủng hộ cuộc chiến của Mỹ với Iran.
“Chúng tôi đã bị thất vọng. Chúng tôi hoàn toàn không cần sự giúp đỡ trong việc này. Chúng tôi đã đánh bại Iran ngay trong tuần đầu tiên theo đúng nghĩa đen, nhưng sẽ thật tuyệt nếu họ nói rằng: ‘Chúng tôi muốn giúp một tay'” – ông Trump nói trong cuộc gặp với ông Rutte tại Nhà Trắng.
Về phần mình, ông Rutte đã lên tiếng bảo vệ các nước thành viên NATO, cho biết đã có từ 4.000 – 5.000 “máy bay Mỹ cất cánh từ các căn cứ ở châu Âu” trong thời gian diễn ra cuộc chiến.
Sau cuộc gặp, người đứng đầu NATO nói với các phóng viên rằng ông Trump “hoàn toàn cam kết với liên minh NATO”, đồng thời khẳng định Washington “chắc chắn” sẽ bảo vệ châu Âu nếu khu vực này bị tấn công.
Những chỉ trích của ông Trump nhằm vào NATO được đưa ra chỉ hai tuần trước khi lãnh đạo 32 quốc gia thành viên dự kiến nhóm họp tại hội nghị thượng đỉnh NATO diễn ra ngày 7 tới 8-7 ở thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ.
Theo Hãng tin Reuters, ngày 24-6, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đề nghị Quốc hội Mỹ phê duyệt khoản ngân sách bổ sung 87,6 tỉ USD, trong đó phần lớn dành cho các “nhu cầu cấp bách” liên quan đến cuộc chiến với Iran, cũng như ứng phó với đợt bùng phát dịch Ebola ở châu Phi.
Đề xuất được đăng tải trên trang web Nhà Trắng, bao gồm 67,15 tỉ USD dành cho quân đội. Nhà Trắng cho biết khoản ngân sách này có 21 tỉ USD dành cho Lầu Năm Góc nhằm mua sắm đạn dược, tăng cường nền tảng công nghiệp của Mỹ và hỗ trợ các năng lực quan trọng.
Gói ngân sách cũng bao gồm 500 triệu USD cho chương trình An ninh Y tế toàn cầu nhằm phòng ngừa, phát hiện và ứng phó với đợt bùng phát dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo, Uganda và các quốc gia khác, qua đó “bảo vệ người Mỹ và ngăn dịch bệnh lây lan tới Mỹ”.
Ngày 24-6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cam kết Washington sẽ không làm bất cứ điều gì có thể làm suy yếu an ninh của các đồng minh ở vùng Vịnh trong các cuộc đàm phán với Iran, theo Hãng tin Reuters.
“Chúng tôi sẽ hoàn toàn đồng hành với các đối tác ở vùng Vịnh. Đó là lý do tôi thực hiện chuyến công du lúc này và cũng là lý do tôi có mặt ở đây” – ông Rubio nói với các phóng viên tại Kuwait trước khi lên đường tới Bahrain.
Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi sẽ không làm bất cứ điều gì làm suy yếu an ninh của các đồng minh, những đồng minh lâu năm của chúng tôi trong khu vực”.
Sau cuộc gặp Tổng thống UAE Mohamed bin Zayed Al Nahyan trước đó trong ngày, ông Rubio đã gặp lãnh đạo Kuwait trước khi tới Bahrain.
Nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ đang thực hiện chuyến công du ba quốc gia vùng Vịnh nhằm trấn an các đồng minh trong khu vực. Những nước này cho rằng thỏa thuận hòa bình đang được đề xuất với Iran là quá mềm mỏng đối với một cường quốc khu vực từng tấn công họ.
Theo Hãng tin Reuters, hôm 24-6, Mỹ, Anh, Pháp và Đức đã lên tiếng về các hoạt động gần đây của Trung Quốc ngoài khơi bờ biển phía đông Đài Loan, cho rằng những động thái này đe dọa sự ổn định khu vực và quyền tự do hàng hải.
Trong tháng 6, Trung Quốc đã điều tàu hải cảnh tới vùng biển ngoài khơi phía đông đảo Đài Loan để tiến hành “chiến dịch thực thi pháp luật hàng hải đặc biệt”, nhằm đáp trả việc Nhật Bản và Philippines thông báo bắt đầu đàm phán về ranh giới trên biển giữa hai nước. Trung Quốc cũng điều tàu khảo sát hàng hải tới cùng khu vực.
“Những hành động của Trung Quốc đang gây bất ổn nghiêm trọng” – một người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ nói khi được hỏi về thông tin tàu hải cảnh Trung Quốc quấy rối các tàu thương mại.
“Chúng tôi bác bỏ mọi tuyên bố của Trung Quốc về quyền can thiệp vào tự do hàng hải, tự do hàng không, quyền đặt cáp ngầm hoặc các hoạt động hợp pháp khác trên biển” – vị này nói, đồng thời cho rằng Bắc Kinh đang làm suy yếu nỗ lực giải quyết hòa bình các vấn đề mà chính họ tuyên bố theo đuổi.
Trong một tuyên bố chung hiếm hoi, các cơ quan đại diện trên thực tế của Anh, Pháp và Đức tại Đài Loan cũng bày tỏ quan ngại về các hoạt động của Trung Quốc, tuyên bố “phản đối mọi hành động đơn phương làm thay đổi hiện trạng, đặc biệt bằng đe dọa hoặc sử dụng vũ lực”.
Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa phản hồi khi được đề nghị bình luận.
Theo Hãng tin AFP, truyền thông Lebanon đưa tin cuộc tấn công của Israel nhằm vào một chiếc xe ở miền nam Lebanon đã khiến hai người thiệt mạng vào hôm 24-6. Nhóm vũ trang Hezbollah nói rằng Israel lại vi phạm thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên.
Hãng tin NNA của Lebanon cho biết hai người thiệt mạng khi một chiếc máy bay không người lái của Israel nhắm mục tiêu vào chiếc xe của họ gần thị trấn Kfar Rumman.
Trước đó, quân đội Israel cho biết đã tấn công “hai phần tử khủng bố Hezbollah có vũ trang” gần thành phố Nabatieh vì những người này “đặt ra mối đe dọa”, đồng thời tuyên bố sẽ “tiếp tục hành động nhằm loại bỏ các mối đe dọa ngay lập tức”.
Sau đó, quân đội Israel thông tin họ cũng đã tấn công “một chiếc xe chở các đối tượng khả nghi đang di chuyển qua vùng an ninh ở khu vực đồi Ali al-Taher, gây ra mối đe dọa đối với binh sĩ Israel”.
Cùng ngày, Hezbollah cáo buộc Israel “vi phạm” lệnh ngừng bắn mới. Họ nói: “Đây là lần thứ hai trong vòng chưa đầy 48 giờ, quân đội Israel đã cố tình nhắm mục tiêu vào công dân Lebanon đang kiểm tra nhà cửa của họ gần thị trấn Kfar Rumman”.
Phóng viên TTXVN tại Malaysia cho biết Viện Nghiên cứu Các vấn đề quốc tế (SIIA) vừa công bố báo cáo Triển vọng Khói bụi 2026, đưa ra cảnh báo mức độ “báo động đỏ” về nguy cơ ô nhiễm khói bụi xuyên biên giới gia tăng tại khu vực Đông Nam Á trong những tháng tới.
Theo báo cáo, các quốc gia bao gồm Malaysia, Brunei, Indonesia và Singapore có khả năng phải đối mặt với tình trạng khói bụi nghiêm trọng, đặc biệt là trong giai đoạn cao điểm vào tháng 8 và tháng 9 năm nay.
Đây là lần thứ hai SIIA đưa ra mức xếp hạng báo động đỏ kể từ khi báo cáo này được công bố lần đầu vào năm 2019, sau lần cảnh báo tương tự vào năm 2023.
Các chuyên gia khí tượng nhận định rằng rủi ro khói bụi tăng cao là kết quả của sự kết hợp giữa hiện tượng El Nino và hiện tượng Lưỡng cực Ấn Độ Dương (IOD). Những điều kiện thời tiết này được dự báo sẽ kéo dài mùa khô, khiến thời tiết trở nên nóng và khô hạn hơn, từ đó làm gia tăng đáng kể nguy cơ xảy ra các vụ cháy rừng trên khắp khu vực.
Người phát ngôn của đơn vị vận hành tuyến tàu nội đô Karina Amanda cho biết vụ va chạm xảy ra giữa một đoàn tàu nội đô và một đoàn tàu đường dài tại ga Bekasi Timur ở tỉnh Tây Java, cách Jakarta khoảng 25 km vào tối 27/4.
Anna Purba, người phát ngôn của công ty đường sắt nhà nước KAI, cho biết 7 người thiệt mạng và 81 người bị thương. Lực lượng cứu hộ đang nỗ lực tiếp cận hai người còn sống nhưng bị mắc kẹt trong đống đổ nát.
Sausan Sarifah, hành khách 29 tuổi trên tàu nội đô, kể về khoảnh khắc kinh hoàng khi tàu đường dài đâm sầm vào tàu nội đô đang dừng, khiến hành khách bị kẹt trong những toa biến dạng.
"Tôi đã nghĩ mình sẽ chết", Sausan nói tại bệnh viện RSUD Bekasi. Cô bị gãy tay và có vết cắt sâu ở đùi.
Theo Franoto Wibowo, phát ngôn viên của đơn vị vận hành đường sắt KAI, có vẻ một chiếc taxi đã va quệt với tàu nội đô tại điểm giao cắt, khiến đoàn tàu phải dừng lại trên đường ray và bị đâm trúng.
Sausan cho hay cô cùng các hành khách đã nhận được thông báo dừng từ tàu nội đô và đang chuẩn bị sẵn sàng xuống tàu. Nhưng vụ va chạm xảy ra, khiến mọi người không thể thoát ra ngoài và ngã đè lên nhau.
"Mọi chuyện xảy ra quá nhanh, chỉ trong tích tắc", Sausan kể lại.
Khi đó cô nơm nớp sợ sẽ bị ngạt thở đến chết trong cảnh hỗn loạn và lo ngại một số người bị kẹt bên dưới không thể qua khỏi. "Tôi nằm ở phía trên, nên tôi đã được sơ tán nhanh chóng", cô nói.
Tại nhà ga, cảnh tượng hỗn loạn diễn ra sau vụ va chạm. Các nhân viên cứu hộ hò hét gọi bình oxy trong khi hàng dài xe cứu thương chờ đợi với đèn nháy liên tục. Phóng viên AFP tại hiện trường cho hay nhiều người được khiêng ra từ đống đổ nát và đưa lên xe cứu thương, trong khi hàng trăm người dân đứng xem với vẻ mặt bàng hoàng.
Asep Edi Suheri, cảnh sát trưởng Jakarta, cho biết đoàn tàu đường dài đã đâm vào toa cuối cùng, vốn dành riêng cho phụ nữ, của đoàn tàu nội đô. Theo bà Purba, tất cả nạn nhân đều trên tàu nội đô, còn khoảng hơn 240 hành khách trên tàu đường dài đã được sơ tán an toàn.
Phó chủ tịch Hạ viện Sufmi Dasco Ahmad cho biết số thương vong có thể còn tăng lên, khi nhân viên cứu hộ nỗ lực giải cứu thêm nhiều người mắc kẹt trong các toa tàu bị bẹp dúm.
Quân đội, lính cứu hỏa, cơ quan tìm kiếm cứu nạn quốc gia và Hội Chữ thập đỏ cũng đang hỗ trợ nỗ lực sơ tán, theo ông Franoto.
Vụ tai nạn đường sắt nghiêm trọng gần đây nhất tại Indonesia đã khiến 4 nhân viên đoàn tàu thiệt mạng và khoảng 20 người bị thương tại tỉnh Tây Java vào tháng 1/2024. Trước đó vào năm 2015, đã có 16 người thiệt mạng khi một đoàn tàu nội đô đâm vào xe buýt tại điểm giao cắt ở Jakarta.
"Các máy bay ném bom chiến lược Tu-160 thuộc lực lượng hàng không tầm xa của không quân vũ trụ Nga đã thực hiện chuyến bay theo kế hoạch trong không phận quốc tế ở vùng biển Barents và biển Na Uy", Bộ Quốc phòng Nga thông báo trên Telegram ngày 23.6.
Theo Hãng thông tấn TASS, các phi hành đoàn Tu-160 đã thực hành tiếp nhiên liệu trên không trong quá trình làm nhiệm vụ. Chuyến bay được các tiêm kích MiG-31 thuộc không quân vũ trụ Nga hộ tống. Bộ Quốc phòng Nga cho biết máy bay chiến đấu nước ngoài đã xuất hiện tại một số thời điểm, nhưng không nêu rõ thuộc quốc gia nào.
Nga thường triển khai tiêm kích hộ tống các chuyến bay quân sự ở vùng trời quốc tế gần lãnh thổ nước này. Hồi tháng 4, Nga thông báo 2 máy bay mang tên lửa chiến lược Tu-95MS thực hiện chuyến bay hơn 7 giờ trên vùng biển quốc tế tại biển Barents và biển Na Uy, theo Hãng thông tấn Anadolu (Thổ Nhĩ Kỳ).
Tu-160 là một trong những máy bay ném bom chiến lược lớn nhất thế giới, có khả năng mang khoảng 45 tấn vũ khí, gồm tên lửa hành trình mang đầu đạn thông thường hoặc hạt nhân. Toàn bộ vũ khí được bố trí trong thân máy bay, giúp giảm lực cản và duy trì hiệu suất bay.
Các phiên bản Tu-160M hiện đại có thể phóng tên lửa hành trình tầm xa Kh-101 và Kh-102 từ khoảng cách hơn 5.000 km, cho phép tấn công mục tiêu mà không cần tiến vào vùng phòng không đối phương. Khi kết hợp với tiếp nhiên liệu trên không, loại oanh tạc cơ này có thể thực hiện các nhiệm vụ xuyên lục địa, theo chuyên trang Military Watch Magazine.
Động thái của Nga diễn ra trong bối cảnh căng thẳng liên quan chiến sự Ukraine tiếp tục leo thang. Điện Kremlin ngày 22.6 cáo buộc Ukraine đe dọa chủ quyền của Belarus, đồng minh thân cận của Nga, sau khi Kyiv yêu cầu Minsk dỡ bỏ các trạm chuyển tiếp tín hiệu mà Ukraine cho là đang hỗ trợ các cuộc tấn công của Nga.
Trong một diễn biến khác, Đại diện Ukraine tại Liên Hiệp Quốc Andrii Melnyk ngày 22.6 cho biết Kyiv có thể xem xét lại đề nghị ngừng bắn dọc theo chiến tuyến hiện tại nếu Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc không thông qua nghị quyết kêu gọi chấm dứt hoàn toàn và vô điều kiện các hành động thù địch.
"Ukraine sẵn sàng tham gia đàm phán trực tiếp với Nga để đạt một nền hòa bình công bằng và lâu dài phù hợp với Hiến chương Liên Hiệp Quốc, nhưng sự kiên nhẫn của chúng tôi không phải là vô hạn", Reuters dẫn lời ông Melnyk nói.
Theo ông, đề xuất ngừng bắn dọc theo chiến tuyến trên thực tế đã là "một sự thỏa hiệp lớn". Ông cũng cho rằng Ukraine đã thay đổi cục diện chiến sự bằng các cuộc tấn công gần đây, trong đó khoảng 40% nhà máy lọc dầu của Nga bị hư hại.
"Tôi không thể đứng ngoài cuộc và nhìn guồng quay thù hận nhắm vào người dân của chúng tôi một cách vô lý", Kyrylo Budanov, chánh văn phòng Tổng thống Ukraine, hôm 20/6 nói khi tuyên bố từ bỏ Huân chương Công trạng hạng Sĩ quan Vàng mà Ba Lan trao tặng vào năm ngoái.
Ông Budanov cho hay Kiev sẽ "đánh giá" việc Warsaw thu hồi Huân chương Đại bàng Trắng đã trao cho Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky năm 2023.
Huân chương này, vốn là giải thưởng cao quý nhất của Ba Lan, được trao tặng để ghi nhận những đóng góp của lãnh đạo Ukraine "cho quan hệ song phương, dân chủ, hòa bình và an ninh tại châu Âu cũng như sự kiên định trong việc bảo vệ các quyền con người không thể bị tước bỏ".
"Chúng tôi sẽ duy trì các nguyên tắc về quan hệ đối tác cởi mở với tất cả đồng minh. Tuy nhiên, đó phải là mối quan hệ bình đẳng, dựa trên các nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau", ông Budanov nói.
Đại sứ Ukraine tại Ba Lan Vasyl Bodnar cũng đã trả lại Huân chương Công trạng hạng Hiệp sĩ từng được Ba Lan trao tặng, đồng thời nhấn mạnh Tổng thống Zelensky là "một người bạn của Ba Lan".
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha gọi quyết định của Ba Lan là "sai lầm chiến lược".
"Chúng tôi lấy làm tiếc khi cảm xúc đã lấn át tại Warsaw và đẩy các chính trị gia Ba Lan đến những bước đi vô lý, bốc đồng và thiếu tôn trọng, không chỉ đối với cá nhân Tổng thống Zelensky, mà trước hết là đối với nhà nước Ukraine", ông nói.
Ngoại trưởng Sybiha cho biết cũng sẽ trả lại Huân chương Công trạng hạng Chỉ huy từng được cựu tổng thống Ba Lan Andrzej Duda tặng năm 2022.
Chủ tịch Quốc hội Ukraine Ruslan Stefanchuk thậm chí còn đưa ra lập trường cứng rắn hơn khi gọi động thái của Ba Lan là "sai lầm thảm khốc sẽ để lại những hậu quả tiêu cực sâu rộng đối với quan hệ đối tác Ukraine - Ba Lan".
Quyết định thu hồi huân chương của Warsaw diễn ra chỉ một tuần trước khi Hội nghị Tái thiết Ukraine chuẩn bị khai mạc tại thành phố Gdansk của Ba Lan. Ông Stefanchuk mô tả hành động của Ba Lan là "cố ý, có tính toán và gây hại".
Căng thẳng mới nhất giữa hai nước xảy ra khi Ba Lan bày tỏ bất bình với việc Tổng thống Zelensky chấp thuận đặt tên một đơn vị quân đội Ukraine là 'Những anh hùng UPA'.
UPA là tên một nhóm nổi dậy dân tộc chủ nghĩa thời Thế chiến II. Nhóm này bị cáo buộc tham gia các cuộc thảm sát Volhynia giai đoạn 1943-1945. Ba Lan cho rằng khoảng 100.000 người Ba Lan đã bị các lực lượng dân tộc chủ nghĩa Ukraine sát hại trong giai đoạn này. Hàng nghìn người Ukraine cũng thiệt mạng trong các cuộc trả đũa sau đó.
Ba Lan là đồng minh thân cận của Kiev kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng nổ vào năm 2022. Warsaw đã cung cấp hàng tỷ USD viện trợ, đóng vai trò là tuyến đường hậu cần then chốt cho các dòng viện trợ quân sự đổ vào Ukraine và đã tiếp nhận gần một triệu người tị nạn Ukraine.
Bất chấp tranh cãi mới nhất này, Tổng thống Karol Nawrocki tuyên bố việc Warsaw tiếp tục hỗ trợ Ukraine trong xung đột với Nga "không có gì thay đổi".
