Hiện tượng này, được gọi là cyberchondria – những mối lo ngại về bệnh tật đến từ hành vi tìm kiếm thông tin trên mạng để tự “chẩn bệnh”, gây ra cảm giác hoảng sợ và căng thẳng tột cùng, trong khi không thực sự giải quyết được vấn đề. Dưới đây là 10 lý do dẫn đến những lo âu đó.
Internet giúp chúng ta kiểm tra triệu chứng chỉ trong vài giây. Tuy nhiên sự thuận tiện này cũng đồng nghĩa với việc phải tiếp nhận một lượng thông tin khổng lồ. Thay vì tìm được sự yên tâm, nhiều người lại bắt gặp những kịch bản nghiêm trọng nhất, khiến nỗi lo ngày càng gia tăng.
Việc có quá nhiều nguồn thông tin cũng khiến chúng ta khó xác định đâu là thông tin chính xác và phù hợp.
Cyberchondria thường khiến người bệnh liên tục tìm kiếm thông tin sức khỏe. Mỗi lần tra cứu có thể mang lại cảm giác yên tâm trong chốc lát, nhưng cảm giác đó nhanh chóng biến mất. Càng lo lắng, họ càng muốn tiếp tục tìm kiếm, tạo thành một vòng luẩn quẩn khó dứt.
Nhiều người khó chấp nhận việc không thể biết chắc mình mắc bệnh gì. Vì vậy họ tìm kiếm những câu trả lời dứt khoát trên internet. Tuy nhiên internet hiếm khi mang lại sự chắc chắn, mà thường chỉ khiến xuất hiện thêm nhiều câu hỏi và nỗi lo mới.
Việc sử dụng internet một cách cưỡng chế có thể làm cyberchondria trở nên nghiêm trọng hơn. Khi thông tin luôn sẵn có, nhiều người rất khó dừng việc tra cứu. Với một số trường hợp, đây chỉ là một phần trong thói quen sử dụng internet quá mức.
Các kết quả tìm kiếm thường ưu tiên những bệnh hiếm hoặc nghiêm trọng, khiến các triệu chứng thông thường trở nên đáng sợ hơn thực tế. Điều này dễ khiến mọi người đánh giá quá cao nguy cơ mình mắc bệnh nặng.
Internet chứa rất nhiều lời khuyên sức khỏe trái ngược nhau. Sự thiếu nhất quán này khiến người đọc bối rối, nghi ngờ và tiếp tục tìm kiếm với hy vọng có được câu trả lời rõ ràng hơn, nhưng thường chỉ làm tăng thêm lo âu.
Vì nhiều lý do khác nhau, có những người không muốn tìm đến bác sĩ. Tuy nhiên hậu quả đáng lo ngại của cyberchondria là tự chẩn đoán và tự điều trị dựa trên thông tin trên internet. Thiếu những hướng dẫn từ chuyên gia, người bệnh có thể lựa chọn phương pháp điều trị không phù hợp, làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Đây là vòng lặp không hồi kết. Việc liên tục tra cứu triệu chứng thường không giúp giảm bớt nỗi sợ mà ngược lại còn khiến lo âu ngày càng nghiêm trọng. Càng tìm kiếm, nỗi sợ càng lớn và thói quen tra cứu cưỡng chế càng khó từ bỏ.
Những người đang mắc các vấn đề như rối loạn lo âu hoặc trầm cảm có nguy cơ cao rơi vào cyberchondria. Việc nhận diện những yếu tố dễ tổn thương này là cơ sở để xây dựng các biện pháp phù hợp nhằm kiểm soát lo âu khi tra cứu thông tin sức khỏe trên internet.
Theo dự thảo nghị định vừa được Bộ Tư pháp công bố thẩm định, phụ cấp ưu đãi nghề được chia thành 6 mức từ 30% đến 100%. Các mức này tính trên mức lương theo chức danh nghề nghiệp cùng các khoản phụ cấp liên quan.
Nhóm được đề xuất hưởng mức cao nhất 100% gồm nhân viên y tế trực tiếp làm công tác hồi sức cấp cứu, giải phẫu bệnh, pháp y, pháp y tâm thần, điều trị và chăm sóc bệnh nhân tâm thần. Đây là các vị trí được đánh giá có áp lực đặc biệt cao, thường xuyên tiếp xúc ca bệnh nặng, nguy cơ rủi ro nghề nghiệp lớn và dễ xảy ra bạo hành y tế. Việc điều chỉnh nâng phụ cấp ưu đãi nghề nhằm bảo đảm chế độ đãi ngộ, khuyến khích và giữ chân nhân lực chất lượng cao trong ngành.
Cả nước hiện có gần 17.000 nhân sự làm việc tại các khoa hồi sức tích cực, chống độc và cấp cứu. Nếu nâng phụ cấp nhóm này lên 100%, tổng kinh phí tăng thêm hơn 570 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước phải bổ sung gần 160 tỷ đồng.
Một nhóm khác cũng được đề xuất nâng phụ cấp tối đa là viên chức y tế tại trạm y tế xã, cơ sở y tế dự phòng ở vùng sâu, xa, biên giới, hải đảo và địa bàn đặc biệt khó khăn.
Hai nhóm hưởng 100% này sẽ tăng theo lộ trình: từ năm 2026 hưởng 80%, năm 2027 hưởng 90% và từ năm 2028 đạt 100%.
Theo tính toán của cơ quan soạn thảo, năm 2026 tổng chi phí phụ cấp tăng thêm khoảng 5.961 tỷ đồng. Trong đó, các đơn vị tự đảm bảo khoảng 825 tỷ đồng, phần còn lại do ngân sách nhà nước chi bổ sung. Chi phí này dự kiến tăng lên hơn 6.351 tỷ đồng vào năm 2027 và khoảng 6.714 tỷ đồng mỗi năm từ 2028.
Mới đây, các bác sĩ được tăng lương khởi điểm, theo Nghị quyết 72. Cụ thể, bác sĩ, bác sĩ y học dự phòng, dược sĩ được xếp lương từ bậc hai ngay khi được tuyển dụng thay vì bậc một như hiện nay. Bộ Y tế đánh giá việc tăng lương, phụ cấp sẽ giúp cải thiện thu nhập, giữ chân nhân lực ngành y trong bối cảnh nhiều bệnh viện thiếu nhân sự, đặc biệt ở các chuyên khoa áp lực cao như cấp cứu, hồi sức.
Thời gian qua, Bộ Y tế và cử tri các tỉnh thành liên tục kiến nghị tăng lương, phụ cấp nghề cho y bác sĩ. Nhân viên y tế làm việc không có ngày nghỉ, làm việc cường độ cao trong thời gian kéo dài trong khi lương và phụ cấp chỉ đảm bảo một phần nhu cầu cuộc sống, không tương xứng với đặc thù làm việc cũng như quá trình đào tạo.
Theo thống kê của Bộ Y tế, từ đầu năm 2021 đến giữa năm 2022, cả nước có gần 10.000 nhân viên y tế nghỉ việc, trong đó nhiều nhất là ở TP HCM, Hà Nội, Đồng Nai, Bình Dương, An Giang, Đà Nẵng. Một trong những nguyên nhân chính là áp lực kinh tế, thu nhập thấp và mong muốn tìm kiếm một môi trường làm việc tốt hơn.
Ngày 4/6, Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng thông tin, gần đây đơn vị tiếp nhận nhiều trường hợp ngộ độc do ăn nấm tự hái trong rừng. Nhiều bệnh nhân nhập viện với các triệu chứng nặng, phải điều trị kéo dài để loại bỏ độc tố khỏi cơ thể.
Theo các bác sĩ, chỉ trong 3 ngày đầu tháng 6, đơn vị tiếp nhận 4 người trong cùng một gia đình ở phường Xuân Trường - Đà Lạt bị ngộ độc sau khi ăn nấm rừng. Hiện 3 người đã xuất viện, một bệnh nhân vẫn đang tiếp tục được điều trị và theo dõi.
Ông H.L. (SN 1958), một trong các bệnh nhân, cho biết, người thân hái một giỏ nấm trong rừng thông mang về chế biến, làm món ăn cho cả gia đình. Loại nấm mà gia đình ông dùng chế biến món ăn thường được người dân gọi là “nấm gan bò”, xuất hiện nhiều ở rừng thông mỗi khi mùa mưa đến.
Khoảng 2 giờ sau khi dùng bữa cùng món nấm, các thành viên trong gia đình ông L. lần lượt xuất hiện triệu chứng đau bụng, nôn ói và tiêu chảy, phải nhập viện cấp cứu.
Không chỉ trường hợp trên, trong hơn một tháng qua, nhiều cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng cũng ghi nhận các ca ngộ độc liên quan đến việc sử dụng nấm rừng.
Theo bác sĩ Nguyễn Kỳ Sơn, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng, việc nhận biết nấm độc bằng mắt thường rất khó khăn vì nhiều loại có hình dạng, màu sắc tương tự nấm ăn được, thậm chí mọc xen lẫn trong cùng một khu vực.
Bác sĩ Sơn cho biết, ngộ độc nấm có thể gây đau bụng, nôn ói, tiêu chảy trong các trường hợp nhẹ. Với những loại nấm chứa độc tố mạnh, người bệnh có nguy cơ tổn thương gan, suy thận cấp, rối loạn đa cơ quan và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Ban đầu, cô cho rằng cảm giác đau họng đó chỉ là do vị cay của món ăn gây ra nên tự mua thuốc điều trị song tình trạng sức khỏe chuyển biến xấu nhanh. Chỉ ít phút khi được đưa tới bệnh viện, cô tử vong do ngạt thở, theo EBC.
Bác sĩ Cao Minh, Trưởng khoa Tai Mũi Họng - Phẫu thuật Đầu và Cổ (Bệnh viện Nhân dân Trịnh Châu), kết luận nguyên nhân tử vong là viêm nắp thanh quản cấp tính. Ông đánh giá đây là một trong những tình trạng cấp cứu nguy kịch nhất của chuyên khoa. Bệnh khởi phát đột ngột, diễn tiến nhanh, làm tắc nghẽn đường thở và đe dọa tính mạng bệnh nhân ở mọi lứa tuổi.
Đồng tình với quan điểm trên, bác sĩ Chu Quốc Văn (Bệnh viện trực thuộc Đại học Sư phạm Hàng Châu) chỉ ra nhiễm trùng là nguyên nhân phổ biến nhất. Đồ uống và thực phẩm kích ứng mạnh cũng dễ làm viêm nhiễm niêm mạc nắp thanh quản. Bệnh nhân thường ớn lạnh, sốt, đau đầu, mệt mỏi, chán ăn, khó nói, đau họng dữ dội và đau nhói khi nuốt. Ở thể nặng, người bệnh thậm chí không thể nuốt nước bọt.
Giải thích cơ chế gây ngạt, bác sĩ Tai Mũi Họng Chen Hongjun (Đài Loan) mô tả nắp thanh quản như một chiếc nắp đậy di động ngăn thức ăn lọt vào khí quản. Khi vi khuẩn tấn công, hoặc người bệnh dung nạp nhiệt lượng quá mức, phần sụn này sẽ sưng tấy, ửng đỏ như quả anh đào. Cấu trúc vùng họng vốn hẹp, nên khối mô sưng to vô tình tạo thành nút chặn bít kín lối vào phổi. Chỉ trong vài giờ, người bệnh chuyển từ cảm giác khó chịu nhẹ sang ngạt thở hoàn toàn.
Về mối liên hệ với món lẩu, các chuyên gia y tế nhận định nhiệt độ cao và vị cay nóng làm tổn thương niêm mạc họng, mở đường cho vi khuẩn xâm nhập sâu vào mô. Nam giới 40-50 tuổi hoặc những người mang bệnh lý nền như tiểu đường, tim mạch, hô hấp đối mặt nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
Đối với căn bệnh sát thủ gây nghẹt thở này, bác sĩ ưu tiên khai thông đường thở bằng cách đặt ống nội khí quản hoặc mở khí quản cấp cứu. Sau đó, họ dùng kháng sinh và thuốc kháng viêm liều cao để giảm phù nề. Giới chuyên môn cảnh báo người dân tuyệt đối không tự chẩn đoán hay mua thuốc điều trị tại nhà khi đau họng bất thường, nhằm tránh nguy cơ đột tử khi đang ngủ hoặc di chuyển.
