Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan tại lễ phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm 2026 ngày 16/5, cho biết trong 36 vụ ngộ độc thực phẩm, có đến 9 vụ quy mô lớn với hơn 30 người mắc, chiếm 25%. Đây là tỷ lệ cao, đáng báo động, cho thấy tính chất nghiêm trọng và nguy cơ gây hậu quả lâu dài đến sức khỏe cộng đồng. Các vụ ngộ độc chủ yếu tập trung ở bếp ăn tập thể, trường học và thức ăn đường phố do những sai sót trong khâu sơ chế, bảo quản và nguồn gốc nguyên liệu.
Nhấn mạnh tính cấp bách của vấn đề, bà Lan dẫn lại chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm: “Nếu không làm tốt khâu an toàn thực phẩm thì việc xây thêm bệnh viện hay đào tạo thêm bác sĩ cũng không thể đáp ứng đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân”.
Theo Bộ trưởng, việc kiểm soát các hộ kinh doanh cá thể, thức ăn đường phố và các sàn thương mại điện tử nhỏ lẻ đang tiềm ẩn nhiều rủi ro do tính chất phân tán, khó truy xuất nguồn gốc, dẫn đến không kịp thời ngăn chặn số người mắc gia tăng.
Để khắc phục, hệ thống pháp luật về an toàn thực phẩm sẽ được củng cố. Dự kiến vào kỳ họp Quốc hội thứ 2 tháng 10 tới, Bộ Y tế sẽ trình Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Trong đó, vấn đề thức ăn đường phố, bếp ăn tập thể và bếp ăn trường học sẽ được đưa thành một chương riêng biệt để quản lý hiệu quả hơn.
Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP HCM Phạm Khánh Phong Lan đánh giá thức ăn đường phố là mảng “càng nhỏ càng khó quản lý”. Dù việc xử phạt trên thực tế gặp khó khăn và chủ yếu dừng ở mức nhắc nhở, bà Phong Lan khẳng định chế tài hiện hành mang tính răn đe rất cao.
“Chỉ cần một hành vi không đeo bao tay, vừa bốc thức ăn vừa cầm tiền thì khi phát hiện sẽ bị xử phạt 3 triệu đồng, một số tiền không nhỏ so với thu nhập một ngày của gánh hàng rong”, bà Lan dẫn chứng và kêu gọi cộng đồng cùng chung tay tẩy chay các cơ sở không đảm bảo vệ sinh.
Về vấn đề suất ăn học đường, lãnh đạo Sở An toàn thực phẩm TP HCM cho biết thành phố là đơn vị đi đầu cả nước với việc ký kết liên tịch cùng Sở Giáo dục Đào tạo. Mới đây, 317 cơ sở cung cấp suất ăn trường học đã ký cam kết đảm bảo chất lượng.
Với quy mô hơn 14 triệu dân sau sáp nhập và 168 xã, phường, đặc khu, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường nhìn nhận công tác quản lý an toàn thực phẩm của thành phố đang đối diện với nhiều thách thức, nguy cơ ngộ độc vẫn tiềm ẩn rất lớn. Ông yêu cầu các cơ quan chức năng phải công khai minh bạch thông tin về các tổ chức, cá nhân vi phạm để cảnh báo và răn đe. Thành phố sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, chuyển đổi tư duy từ quản lý nhỏ lẻ sang kiểm soát theo chuỗi giá trị hàng hóa từ khâu sản xuất đến bàn ăn.
Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm nay diễn ra từ 15/4 đến 15/5 với thông điệp “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”. Lực lượng chức năng được yêu cầu kiên quyết xử lý nghiêm vi phạm, không có vùng cấm, đồng thời chuẩn bị sẵn sàng mọi nguồn lực để điều tra truy xuất nguồn gốc và cấp cứu kịp thời nếu xảy ra sự cố.
Không ít người có thói quen uống nước chanh vào buổi sáng hoặc dùng trong bữa ăn. Thức uống này còn được ưa chuộng trong những ngày nắng nóng vì giúp bổ sung nước nhanh và tạo cảm giác nhẹ bụng.
Tuy nhiên, lợi ích của nước chanh không chỉ phụ thuộc vào cách pha hay thời điểm sử dụng.
Việc kết hợp nước chanh với thực phẩm hằng ngày cũng ảnh hưởng đáng kể đến hệ tiêu hóa và sức khỏe tổng thể, theo trang sức khỏe Verywell Health.
Các món ngọt như bánh kẹo, nước ngọt hay bánh ngọt không phù hợp khi dùng cùng nước chanh.
Nước chanh chứa axit citric, có thể làm mòn men răng nếu dùng thường xuyên. Trong khi đó, đường làm tăng nguy cơ sâu răng và khiến răng dễ tổn thương hơn.
Ngoài tác động đến răng miệng, đường còn làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể và ảnh hưởng xấu đến đường ruột. Điều này làm giảm tác dụng chống viêm vốn có của nước chanh.
Nước chanh có tính axit nên dễ làm nặng thêm tình trạng trào ngược dạ dày. Các sản phẩm sữa nhiều chất béo như sữa nguyên kem, kem hay phô mai béo cũng dễ gây ợ nóng và khó tiêu.
Khi dùng nước chanh, nên chọn sữa ít béo, sữa chua ít béo hoặc phô mai ít béo để giảm cảm giác khó chịu ở dạ dày.
Khoai tây chiên đóng gói, snack hay bánh kẹo công nghiệp có thể gây kích ứng niêm mạc dạ dày và làm tăng viêm đường ruột. Những thực phẩm này còn làm axit dạ dày dễ trào ngược lên thực quản.
Chanh chứa lượng lớn axit citric nên khi dùng chung với thực phẩm chế biến sẵn, cơ thể dễ bị đầy bụng, ợ nóng và khó tiêu hơn.
Để tận dụng lợi ích của nước chanh, nên dùng cùng thực phẩm tươi, ít qua chế biến.
Các món chiên rán như gà chiên hay khoai tây chiên thường khó tiêu hóa. Chúng làm tăng phản ứng viêm trong đường ruột.
Đồ chiên còn kích thích cơ thể tiết ra các chất làm giãn cơ vòng thực quản dưới. Tình trạng này khiến axit dạ dày dễ trào ngược lên trên, gây nóng rát và khó chịu. Khi uống thêm nước chanh, cảm giác này có thể rõ hơn vì thức uống có tính axit cao.
Ớt cay, tương ớt hay các món ăn quá cay dễ gây nóng rát dạ dày và làm nặng triệu chứng trào ngược. Khi kết hợp với nước chanh, tình trạng ợ nóng và khó tiêu càng dễ xuất hiện.
Người bị trào ngược dạ dày thực quản nên tránh uống nước chanh trong lúc ăn món cay. Nước lọc là lựa chọn phù hợp hơn trong trường hợp này.
Nghiên cứu trên tạp chí European Journal of Nutrition vào năm 2022 cho thấy uống nước chanh trong bữa ăn có thể giúp thức ăn di chuyển nhanh hơn trong đường tiêu hóa.
Nhờ đó, cơ thể tiêu hóa tốt hơn, giảm đầy hơi và táo bón. Thói quen này còn hỗ trợ ổn định đường huyết sau ăn.
Nước chanh phù hợp khi dùng cùng rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, đạm nạc, các loại đậu và sản phẩm sữa ít béo.
Sau khi uống nước chanh, nên súc miệng bằng nước lọc để bảo vệ men răng. Người bị trào ngược dạ dày nên tránh uống nước chanh vào buổi tối để hạn chế ợ nóng khi nằm ngủ.
Khám, chụp X-quang miễn phí cho trẻ gù vẹo cột sống hôm 4/4 tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, các bác sĩ ghi nhận nhiều trẻ em cột sống cong vẹo nghiêm trọng. Điển hình, một bé gái 11 tuổi ở Hà Nội đến viện khám sau khi cha mẹ phát hiện vai con lệch nhẹ. Bác sĩ xác định cột sống của bé vẹo tới 63 độ, buộc phải can thiệp chuyên sâu.
"Hàng ngày con vẫn học tập, vui chơi bình thường, không ngờ bị cong vẹo cột sống nặng đến vậy", mẹ bé cho hay.
Tương tự, bé trai 9 tuổi ở Bắc Ninh được mẹ phát hiện vai hơi gù song chỉ nhắc nhở con ngồi thẳng khi học bài. Lần này bé đến viện khám, mẹ bất ngờ khi bác sĩ thông báo bé bị vẹo cột sống 39 độ cần theo dõi sát, can thiệp kịp thời, nhất là khi trẻ sắp bước vào giai đoạn dậy thì - thời điểm bệnh có thể tiến triển nhanh.
PGS.TS Đinh Ngọc Sơn, Trưởng khoa Phẫu thuật Cột sống, cho biết cong vẹo cột sống là bệnh lý thường gặp ở trẻ em, tỷ lệ mắc khoảng 0,5-1% dân số. Phần lớn trường hợp không xác định được nguyên nhân cụ thể. Một số trẻ mắc do yếu tố bẩm sinh, bệnh lý thần kinh - cơ, hoặc thói quen sinh hoạt sai tư thế kéo dài. Điểm nguy hiểm của bệnh là tiến triển âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng nên dễ bị bỏ qua.
Nhiều trẻ vẫn sinh hoạt hoàn toàn bình thường, không đau đớn, không hạn chế vận động. Dấu hiệu ban đầu thường rất kín đáo, chỉ là lệch vai, gù nhẹ hoặc mất cân đối cơ thể. Chính vì vậy, không ít phụ huynh chủ quan, chỉ đưa con đi khám khi tình trạng đã trở nên nghiêm trọng, theo BS Sơn.
Hệ lụy của cong vẹo cột sống không dừng lại ở vấn đề thẩm mỹ. Khi cột sống biến dạng, lồng ngực có thể bị ảnh hưởng, làm giảm không gian phát triển của phổi. Trong những trường hợp nặng, bệnh có thể gây suy giảm chức năng hô hấp, thậm chí dẫn đến xẹp phổi. Đặc biệt, giai đoạn từ 5 đến 8 tuổi được xem là thời kỳ vàng để phổi phát triển. Nếu cột sống bị cong vẹo trong thời điểm này, những ảnh hưởng đến sức khỏe trẻ có thể kéo dài lâu dài.
Yếu tố quan trọng nhất trong điều trị là phát hiện sớm. Bệnh ở giai đoạn nhẹ có thể cải thiện bằng các phương pháp đơn giản như tập phục hồi chức năng, vận động phù hợp hoặc bơi lội để điều chỉnh tư thế. Khi bệnh tiến triển hơn, trẻ phải mặc áo chỉnh hình nhằm kiểm soát độ cong, cần kết hợp với tập luyện để đạt hiệu quả.
Trường hợp độ cong lớn hoặc các phương pháp bảo tồn không còn hiệu quả, bác sĩ cân phẫu thuật. Trẻ đang trong độ tuổi phát triển, các kỹ thuật nẹp tăng trưởng hiện đại có thể giúp vừa chỉnh hình cột sống, vừa duy trì khả năng phát triển tự nhiên, hạn chế số lần can thiệp.
Một trong những nguyên nhân khiến nhiều trẻ đến viện muộn, theo bác sĩ Sơn, là do phụ huynh chưa chú ý đến các dấu hiệu ban đầu. Trong khi đó, cách kiểm tra sớm hoàn toàn có thể thực hiện ngay tại nhà. Cha mẹ chỉ cần quan sát khi trẻ đứng thẳng để xem hai vai có cân đối hay không, hoặc cho trẻ cúi gập người về phía trước để phát hiện sự bất thường ở hai bên lưng. Nếu một bên vai hoặc lưng nhô cao hơn có thể là dấu hiệu cảnh báo.
Bên cạnh đó, thói quen sinh hoạt đóng vai trò quan trọng trong việc làm nặng thêm tình trạng cong vẹo cột sống. Ngồi học sai tư thế trong thời gian dài, ít vận động hoặc mang cặp lệch một bên đều có thể khiến bệnh tiến triển nhanh hơn. Vì vậy, phụ huynh cần nhắc nhở trẻ duy trì tư thế đúng khi ngồi học, đồng thời khuyến khích tham gia các hoạt động thể chất như bơi lội, đu xà để hỗ trợ cột sống phát triển cân đối.
Lê Nga
Nhiều người cho rằng uống bia làm béo bụng vì bia giàu calo dẫn đến tăng hình thành lượng mỡ nội tạng. Thực tế, uống đồ uống có cồn nói chung đều gây rối loạn chuyển hóa mỡ. Do đó, người rối loạn mỡ máu thường được khuyên hạn chế rượu bia. Uống nhiều bia khiến mất cân bằng trong thực phẩm sử dụng, tăng tiết các hormone liên quan đến stress, dẫn đến rối loạn dự trữ mỡ.
Tuy nhiên, bụng là khoang lớn nhất trong cơ thể, nằm giữa lồng ngực và khung chậu. Trong bụng có rất nhiều cơ quan nội tạng như gan, thận, ruột, lách, tụy... Không giống lồng ngực và não bộ được bảo vệ rất tốt bằng khung xương vững chắc, bụng được bao phủ bằng các lớp tổ chức mềm hơn nhiều.
Từ ngoài vào trong, đầu tiên là lớp da bụng ở trên bề mặt như lớp áo choàng dính chặt vào thành bụng, tiếp đến là lớp cơ, lớp màng bụng mỏng, cuối cùng là các dây chằng treo các nội tạng trong ổ bụng.
Như vậy, bụng được bảo vệ lỏng lẻo, nên ai cũng sẽ đến lúc béo bụng dù không hề uống bia. Nhiều người nghiện đồ ngọt, nước có gas cũng bị béo bụng.
Ngoài ra, đa số lượng mỡ trong cơ thể tập trung ở dưới da (khoảng 90%), còn nguồn gốc "bụng bia" lại xuất phát từ lượng mỡ nội tạng còn gọi là mỡ bên trong bụng. Lớp mỡ này nằm sâu hơn, ngay dưới các lớp che chắn bụng vừa liệt kê, bao quanh các tạng trong ổ bụng. Lượng mỡ nội tạng này không hoàn toàn xấu vì nó cũng có chức năng quan trọng trong việc kích hoạt sản xuất cytokines - một hormone không thể thiếu để cơ thể khởi phát hệ thống miễn dịch tự bảo vệ mình.
Béo bụng không tốt cho sức khỏe. Mọi người nên duy trì chế độ ăn cân bằng, tăng cường vận động thể lực, hạn chế rượu bia. Nếu buộc phải uống rượu bia, bạn nên ăn nhẹ trước khi uống để vừa chống say vừa hạn chế sử dụng những thức ăn không tốt cho sức khỏe.
Lưu ý, không có bài tập thần kỳ nào để làm riêng cái bụng nhỏ lại. Chủ yếu vẫn là luyện tập toàn cơ thể để giảm lượng mỡ tích tụ bên trong nội tạng.
