Minh Quân (27 tuổi, Hà Nội) bước vào buổi phỏng vấn vị trí lập trình viên tại một startup công nghệ tài chính với tâm thế tự tin. Gần bốn năm kinh nghiệm giúp anh trả lời trơn tru loạt câu hỏi chuyên môn. Nhưng đến cuối buổi, một câu hỏi ngắn khiến anh khựng lại: “Bạn sử dụng AI như thế nào trong công việc?”.
Quân trả lời có dùng ChatGPT để tra cứu và hỗ trợ viết code, nhưng không thường xuyên vì muốn tự làm để hiểu kỹ hơn. Sau buổi phỏng vấn, anh nhận email từ chối với lý do “chưa phù hợp với cách làm việc của nhóm”, vì công ty ưu tiên ứng viên biết khai thác AI tối đa. “Không phải tôi thiếu kỹ năng, mà do không hợp với văn hóa mới thay đổi”, Quân nói.
Trong làn sóng AI đang lan rộng, nhiều doanh nghiệp công nghệ bắt đầu điều chỉnh cách đánh giá ứng viên, không chỉ dựa vào năng lực chuyên môn, mà còn ở cách họ tận dụng các công cụ để làm việc.
Bà Nguyễn Hồng Hạnh, Giám đốc nhân sự của G-Group, cho biết AI được “thúc đẩy và khuyến khích sử dụng rộng rãi” trong công ty. Ở một số vị trí, đặc biệt là công nghệ và nhân sự, AI gần như trở thành “công cụ mặc định”.
Với những mảng khác, trí tuệ nhân tạo được sử dụng linh hoạt theo đặc thù công việc. Ví dụ, đội pháp chế dùng AI tóm tắt văn bản, rà soát hợp đồng, văn phòng dùng để soạn thông báo, biên bản, tổng hợp đầu việc. Trong khi đó, bộ phận kinh doanh dùng để nghiên cứu khách hàng, soạn email, chăm sóc qua hệ thống tổng đài tự động.
Cách làm việc mới cũng kéo theo thay đổi trong tuyển dụng. Bà Hạnh cho biết họ chưa quy định cứng, nhưng với vị trí liên quan đến công nghệ, yếu tố “biết dùng AI” thường được đánh giá trong quá trình phỏng vấn. Ứng viên sẽ được chấm điểm cao nếu biết tận dụng AI để giải quyết bài toán thực tế, đặt ra yêu cầu rõ ràng, kiểm chứng kết quả và hiểu giới hạn của công cụ.
“Nếu hai ứng viên có nền tảng chuyên môn tương đương, người biết tận dụng AI hiệu quả sẽ có lợi thế rõ rệt”, bà nói. Ở chiều ngược lại, phụ thuộc quá vào AI cũng không tốt, có thể bị đánh giá thấp nếu không hiểu bản chất vấn đề, không kiểm chứng thông tin hoặc không thể tự xử lý khi không có công cụ hỗ trợ.
Trong khi đó, bà Trần Xuân Ngọc Thảo, Giám đốc nhân sự và truyền thông VNG, cho biết kỹ năng AI chưa phải yêu cầu bắt buộc, nhưng ứng viên sẽ được đặt câu hỏi liên quan đến cách tiếp cận và ứng dụng AI trong công việc thực tế.
“Điều chúng tôi tìm kiếm ở một ứng viên là tư duy – cách nhìn nhận vấn đề, mức độ sẵn sàng học hỏi và khả năng thích nghi chứ không phải việc thành thạo một công cụ cụ thể nào đó”, bà nói.
Bà cho biết, từ 2025, công ty bắt đầu cung cấp tài khoản AI cho một số cá nhân hoặc đội nhóm có nhu cầu. Chính sách đã phát huy hiệu quả, khi một dự án phần mềm vốn cần ba người thực hiện trong 1,5 tháng nay có thể hoàn thành trong chưa đầy 20 giờ.
Theo Giám đốc nhân sự này, AI khiến việc nảy sinh ý tưởng trở nên dễ dàng và phổ cập hơn. Khi ý tưởng không còn là thứ khan hiếm, khả năng thực thi – tốc độ đưa ý tưởng thành sản phẩm thực tế mới là lợi thế cạnh tranh thực sự. Một ứng viên biết tận dụng AI để làm được nhiều hơn, nhanh hơn và chính xác hơn không chỉ cho thấy việc sử dụng tốt một công cụ, mà còn chứng minh họ phù hợp với cách thức vận hành của thời đại mới.
Theo dữ liệu từ nền tảng tuyển dụng TopCV, các doanh nghiệp IT đều xác nhận AI đang tác động mạnh mẽ đến họ, thay đổi ngành công nghiệp này, từ cách tổ chức công việc đến tạo sản phẩm. Tỷ lệ doanh nghiệp cảm nhận rõ sự tác động là 42,86% ở nhóm gia công phần mềm (IT Outsourcing), 40,9% ở nhóm dịch vụ (IT Service) và 37,5% ở nhóm tư vấn công nghệ thông tin (IT Consulting).
Xu hướng này không chỉ diễn ra tại Việt Nam, khi nhiều doanh nghiệp trên thế giới đã đưa việc sử dụng AI vào tiêu chí tuyển dụng và mô tả công việc (JD).
Theo dữ liệu đầu năm 2026 từ LinkedIn, số tin tuyển dụng đề cập kỹ năng AI tăng 70% so với năm trước. Trong khi đó, nghiên cứu do đại học Cornell (Mỹ) thực hiện năm nay với hơn 1.700 nhà tuyển dụng tại Mỹ và Anh cho thấy, ứng viên sở hữu khả năng vận dụng AI tốt hơn có cơ hội được mời phỏng vấn cao hơn 8-15% so với người có nền tảng chuyên môn tương đương.
Nhu cầu tuyển dụng liên quan đến AI cũng tăng nhanh những năm qua. Báo cáo của công ty phân tích dữ liệu về thị trường lao động Lightcast ghi nhận số tin tuyển dụng đề cập AI tạo sinh tăng từ vài chục vị trí năm 2021 lên gần 10.000 vào năm 2025. Ngoài ra, khả năng sử dụng công cụ AI cũng xuất hiện trong mô tả công việc, kể cả với vị trí không thuần kỹ thuật.
Một số tổ chức như McKinsey đưa AI trực tiếp vào bài đánh giá tuyển dụng, yêu cầu ứng viên dùng công cụ để xử lý tình huống cụ thể. Trong bối cảnh đó, “biết dùng AI” không còn là tiêu chí bổ sung, mà trở thành yếu tố bộc lộ rõ sự khác biệt giữa các ứng viên ngay trong quá trình phỏng vấn.
Từ phía người lao động tại Việt Nam, mức độ nhận thức và sẵn sàng thích nghi với AI cũng có xu hướng tăng. Chỉ 14% tự nhận chưa từng sử dụng AI, thậm chí tỷ lệ này chỉ 6% ở nhóm IT – phần mềm. Giới công nghệ dùng AI chủ yếu để tra cứu kiến thức chuyên sâu, viết tài liệu kỹ thuật và hỗ trợ lập trình. 96,8% người làm IT có định hướng rõ ràng về vai trò của bản thân trong môi trường mới, theo khảo sát của TopCV. Trong khi đó, nhóm ngoài công nghệ tận dụng AI cho các tác vụ mang tính sáng tạo như viết nội dung, phân tích dữ liệu.
Trọng Đạt
Việt Nam quản lý AI thế nào theo luật mới?
Startup AI trước bài toán tuân thủ quy định về trí tuệ nhân tạo
Xu hướng người trẻ đẩy cuộc trò chuyện khó cho AI
Người già Trung Quốc xếp hàng để được ‘chỉ tận tay’ về AI Agent
Trong thông báo ngày 23/5, Viettel cho biết bắt đầu triển khai chương trình hỗ trợ xác thực thuê bao tại nhà cho người cao tuổi và nhóm khách hàng gặp khó khăn trong việc thực hiện thủ tục. Việc này nhằm chuẩn bị cho các mốc thời gian tiếp theo của Thông tư 08, trong đó có việc nhà mạng phải khóa thuê bao chưa xác thực khi đến hạn.
Cụ thể, người có nhu cầu sẽ gọi đến tổng đài 1800 8098 để gặp điện thoại viên và cung cấp thông tin cơ bản như họ tên, số điện thoại, địa chỉ. Sau khi tiếp nhận yêu cầu, nhân viên ở địa phương sẽ chủ động liên hệ và đến hỗ trợ hoàn tất thủ tục.
"Nếu không được hỗ trợ kịp thời, một bộ phận khách hàng có nguy cơ bị gián đoạn liên lạc, ảnh hưởng trực tiếp tới sinh hoạt hằng ngày cũng như khả năng kết nối với người thân, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp", đại diện nhà mạng nói.
VinaPhone cũng cho biết, với nhóm người dùng cao tuổi, người không sử dụng điện thoại thông minh, người dân ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo hoặc các nhóm cần hỗ trợ đặc biệt, nhà mạng sẽ "phối hợp với lực lượng công an cấp xã tổ chức xác thực trực tiếp tại nơi cư trú".
Hiện chưa có thống kê về số lượng thuê bao di động chưa xác thực thông tin tại Việt Nam. Theo Viettel, trong số khách hàng chưa hoàn thành thủ tục tại nhà mạng này, nhóm lớn tuổi chiếm hơn 30%. Họ cũng gặp nhiều khó khăn nhất trong quá trình thực hiện do hạn chế về sức khỏe, khả năng di chuyển, chưa quen sử dụng điện thoại thông minh hoặc chưa thành thạo thao tác công nghệ. Ngoài ra, nhiều người vẫn sử dụng điện thoại phổ thông, ít theo dõi tin nhắn hoặc chưa nhận thức đầy đủ về những thay đổi trong quy định quản lý thuê bao.
Bên cạnh hỗ trợ tại nhà, nhà mạng cũng triển khai nhiều biện pháp thúc đẩy, như tặng tiền vào tài khoản di động cho người hoàn thành xác thực, cộng điểm trên ứng dụng cho người giới thiệu, nhằm khuyến khích các thành viên trong gia đình giúp nhau hoàn tất thông tin thuê bao.
Thông tư 08 được Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành ngày 31/3 nhằm siết quản lý SIM không chính chủ. Thông tư có hai điểm mới là cho phép người dùng chủ động xác nhận số điện thoại đang sử dụng qua ứng dụng VNeID (từ 15/4); và yêu cầu xác thực lại khuôn mặt khi thực hiện đổi SIM sang thiết bị mới (từ 15/6).
Theo quy định, nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học khuôn mặt, và dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an. Có bốn cách xác thực được chấp nhận, gồm: trực tuyến thông qua VNeID; qua ứng dụng của nhà mạng; trực tiếp tại địa điểm dịch vụ của nhà mạng; và tại địa điểm được nhà mạng ủy quyền.
Về quy trình, ứng dụng VNeID sẽ gửi thông báo đến người dùng theo từng đợt, đề nghị xác nhận việc có hay không sử dụng các số điện thoại mà họ đang đứng tên ở tất cả các mạng. Trường hợp người dùng xác nhận không sử dụng, số điện thoại sẽ bị khóa một chiều và người đang dùng số đó được yêu cầu cập nhật thông tin chính xác. Với cách làm này, những thuê bao chính chủ đang sử dụng, vốn đã được xác thực trong các đợt chuẩn hóa trước đây, sẽ không cần thao tác thêm. Các thuê bao không chính chủ sẽ bị khóa.
Ngoài ra, người vẫn sử dụng thông tin đăng ký là CMND 9 số, giấy tờ không phải CCCD, hoặc đăng ký SIM hộ người thân, được khuyến nghị đi xác thực lại. Để kiểm tra thuê bao của mình có thuộc diện phải chuẩn hóa hay không, người dân có thể soạn tin nhắn miễn phí với cú pháp TTTB kèm số CCCD hoặc CMND gửi đến đầu số 1414.
iPhone Ultra được kỳ vọng sẽ giúp phổ biến và sớm thống trị phân khúc thị trường smartphone gập. Mặc dù vậy, sự thành công ban đầu của bất kỳ sản phẩm nào của Apple không chỉ phụ thuộc vào thiết bị mà còn vào sức hút thương hiệu. Thách thức thực sự sẽ đến khi cơn sốt ban đầu lắng xuống và iPhone Ultra cần phải chứng minh giá trị của mình thông qua những ưu điểm nổi bật.
Apple dường như đã nhận thức được điều này và đang đầu tư mạnh mẽ để tạo ra một chiếc điện thoại xuất sắc. Theo thông tin rò rỉ, iPhone Ultra có thể mỏng hơn so với những tin đồn trước đây, chỉ dày 9,23 mm khi gập lại. Tuy nhiên, điều đó dường như chưa đủ đảm bảo doanh số bán hàng cao, đặc biệt khi sản phẩm đang đối mặt với hai thách thức lớn mà chưa có giải pháp rõ ràng.
Thứ nhất, thiết kế của iPhone Ultra có thể không được lòng tất cả người dùng. Mặc dù ý tưởng về màn hình gập đã thu hút một số người hâm mộ, một cuộc khảo sát gần đây từ PhoneArena cho thấy chỉ khoảng một phần ba người dùng thích kiểu dáng này.
Đây rõ ràng là một lợi thế cho Samsung, công ty đang dẫn đầu thị trường smartphone gập với nhiều mẫu mã đa dạng, bao gồm Galaxy Z Flip7 và Z Fold Wide trong tương lai. Tại Trung Quốc, Huawei cũng đang chiếm ưu thế với danh mục sản phẩm phong phú, khiến Apple gặp khó khăn trong việc cạnh tranh.
Thứ hai, giá bán sẽ là yếu tố quyết định sự thành công của iPhone Ultra. Các tin đồn gần đây cho thấy Apple sẽ bán sản phẩm này với mức giá từ 1.999 đến 2.400 USD. Trong khi đó, Samsung cũng dự kiến bán Galaxy Z Fold Wide với giá tương tự.
Mặc dù những người hâm mộ trung thành của Apple có thể không bận tâm đến giá cả, nhưng khách hàng thông thường có thể tìm kiếm lựa chọn khác với mức giá hợp lý hơn, như Moto Razr Fold hay các mẫu điện thoại gập sắp ra mắt.
Dù vậy, Apple vẫn có thể tạo ra bất ngờ với iPhone Ultra bằng những tính năng đột phá hoặc mức giá cạnh tranh hơn. Nhiều người vẫn rất háo hức với sự ra mắt của iPhone Ultra và cách Apple sẽ đối mặt với những thách thức lớn trong việc giới thiệu một sản phẩm như vậy vào thời điểm này. Xét cho cùng, ngay cả khi iPhone Ultra có tầm ảnh hưởng lớn, tác động đến thị trường của sản phẩm có thể không đáng kể.
Kết quả báo cáo xu hướng tìm kiếm quý 2-2026 do trình duyệt Cốc Cốc công bố ngày 14-7 cho thấy lượng tìm kiếm của người dùng Việt tăng mạnh ở nhóm quy định và thủ tục hành chính mới.
Nổi bật, từ khóa “xác thực SIM” tăng 5.042%, “Chỉ thị 21 của Thủ tướng Chính phủ” tăng 2.502%, “giấy ủy quyền lương hưu” tăng 512%, trong khi “Nghị định 168” và “Sổ tay điện tử đảng viên” cũng nằm trong nhóm từ khóa được quan tâm.
Các vụ việc liên quan đến an toàn sản phẩm và lừa đảo nhanh chóng tạo ra những đợt tăng trưởng tìm kiếm lớn. Từ khóa “Đông y Bảo Thanh Đường” tăng 4.833%, “300 tấn thịt lợn” tăng 4.021%, “sách Tin học lớp 3 chứa link nhạy cảm” tăng 3.578% và “lừa đảo kỳ nghỉ” tăng 2.552%.
Các sự kiện mang tính thời điểm cũng tạo ra những đỉnh tìm kiếm ngắn hạn. Nổi bật, “bão Mekkhala”, “gặp ma ở Tràng An”, “nam sinh mất tích Tam Đảo” và “đập phá quán cà phê Đà Nẵng” đồng loạt lọt nhóm từ khóa được tra cứu nhiều ngay sau khi thông tin được đăng tải trên báo chí và mạng xã hội.
Bên cạnh đó các chủ đề về quy hoạch, hạ tầng và năng lượng như “bản đồ quy hoạch 100 năm”, “đường vành đai” hay “xăng E10” (tăng 1.123%) tiếp tục thu hút lượng tra cứu lớn.
Dữ liệu cho thấy người dùng quan tâm đến cả những định hướng phát triển dài hạn và các chính sách có khả năng tác động trực tiếp đến việc đi lại, tiêu dùng và sinh hoạt hằng ngày.
Điểm nhấn của quý 2 là sự gia tăng mạnh mẽ của các tìm kiếm liên quan đến khu vực công. Từ khóa “Sàn giao dịch việc làm quốc gia” tăng tới 7.857%, trong khi “Bộ Y tế tuyển dụng”, “Thanh tra Chính phủ tuyển dụng 2026” và “tuyển dụng công chức 2026” lần lượt tăng 936%, 739% và 147%, cho thấy người dùng tích cực theo dõi cơ hội việc làm tại các cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp.
Ở nhóm ngành nghề, logistics tăng 173%, AI Engineer tuyển dụng tăng 139%, kỹ thuật cơ khí tăng 127%, Cyber Security tăng 108% và lập trình viên tăng 89%. Các truy vấn nổi bật trong quý tập trung chủ yếu vào những vị trí đòi hỏi chuyên môn cao về công nghệ và kỹ thuật.
Các nền tảng tuyển dụng như TopCV, VietnamWorks, Vieclam24h và CareerViet tiếp tục duy trì lượng tìm kiếm lớn, trong khi LinkedIn lần đầu xuất hiện trong nhóm từ khóa nổi bật, phản ánh xu hướng mở rộng kênh tìm kiếm và kết nối cơ hội nghề nghiệp của người dùng.
FIFA World Cup 2026 trở thành tâm điểm với lượng tìm kiếm tăng 3.987%. Sức nóng của giải đấu cũng kéo theo nhu cầu tìm hiểu về các rủi ro liên quan, khi từ khóa “vé World Cup gian lận” tăng 1.667%.
Sức nóng của FIFA World Cup 2026 lan sang nhóm nhân vật quốc tế khi Cristiano Ronaldo và Lionel Messi tiếp tục nằm trong nhóm tên tuổi được tìm kiếm nhiều nhất, còn từ khóa “Shakira” tăng 1.022% khi cô tái xuất với ca khúc chính thức của giải đấu.
Làn sóng K-pop tiếp tục duy trì sức hút với Mark Lee, Park Ji Hoon, Wanna One và Big Bang tăng lần lượt 410%, 345%, 116% và 107%, trong khi màn kết hợp giữa Faker và Karina (aespa) cũng thu hút lượng tìm kiếm lớn trong quý.
Trong khi đó loạt diễn biến mới trong làng giải trí Việt tiếp tục dẫn dắt hành vi tìm kiếm của người dùng Cốc Cốc trong quý 2. Các cụm từ khóa “Sơn Ngọc Minh Long Nhật”, “Miu Lê”, “Hải Đăng Doo Lou Hoàng” và “Trung Quân Idol” lần lượt tăng 6.260%, 2.446%, 641% và 522%. Mức tăng đồng loạt cho thấy người dùng phản ứng nhanh trước những thông tin mới liên quan đến người nổi tiếng.
