Liên quan đến biểu giá bán lẻ điện theo thời gian sử dụng (Time of Use – TOU), Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) cho biết đây là một trong những công cụ quản lý nhu cầu điện năng được áp dụng rộng rãi trên thế giới nhằm điều tiết phụ tải, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống điện và tối ưu hóa chi phí sử dụng điện.
Thông qua cơ chế giá điện khác nhau theo từng khoảng thời gian trong ngày, khách hàng được khuyến khích điều chỉnh hành vi tiêu dùng điện theo hướng phù hợp hơn với điều kiện vận hành của hệ thống điện.
Vì sao cần áp dụng giá điện theo thời gian sử dụng?
Theo NSMO, việc điều chỉnh khung giờ sử dụng điện và nghiên cứu áp dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng xuất phát từ những thay đổi lớn của hệ thống điện Việt Nam trong những năm gần đây.
Công suất các nguồn năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời, đã tăng rất nhanh, làm thay đổi mô hình vận hành của hệ thống điện. Trong khi điện mặt trời phát công suất lớn vào ban ngày, phụ tải của hệ thống lại thường đạt đỉnh vào cuối buổi chiều và buổi tối, khi nguồn điện này suy giảm nhanh.
Đây cũng là thời điểm hệ thống phải huy động các nguồn điện linh hoạt có chi phí cao như tuabin khí, LNG hoặc dầu để đáp ứng nhu cầu.
Theo đơn vị vận hành hệ thống điện quốc gia, các khung giờ cao điểm hiện nay được xây dựng dựa trên đặc điểm phụ tải và cơ cấu nguồn điện của hơn một thập kỷ trước, nên không còn phản ánh đầy đủ thực tế vận hành.
Vì vậy, việc điều chỉnh khung giờ cao điểm và tiến tới áp dụng cơ chế giá điện theo thời gian sử dụng nhằm đưa tín hiệu giá điện tiệm cận hơn với chi phí cung ứng điện ở từng thời điểm, thay vì chỉ thay đổi cách tính tiền điện.
NSMO cho rằng mục tiêu cốt lõi của biểu giá điện theo thời gian sử dụng là tạo động lực kinh tế để khách hàng dịch chuyển nhu cầu sử dụng điện khỏi các thời điểm hệ thống chịu áp lực lớn nhất.
Khi tín hiệu giá phản ánh đúng điều kiện vận hành, khách hàng sẽ có động lực bố trí lại hoạt động sản xuất, đầu tư các giải pháp quản lý năng lượng hoặc lưu trữ điện, từ đó góp phần giảm công suất cực đại của hệ thống, cải thiện hệ số phụ tải và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng điện.
Đối với Việt Nam, việc dịch chuyển một phần nhu cầu sử dụng điện từ buổi tối sang ban ngày còn giúp tận dụng tốt hơn nguồn điện mặt trời đang phát công suất cao, hạn chế tình trạng phải cắt giảm nguồn năng lượng tái tạo trong khi vẫn phải huy động các nguồn điện có giá thành cao vào buổi tối.
Theo NSMO, đây cũng là xu hướng mà nhiều quốc gia đang áp dụng trong quá trình chuyển dịch năng lượng và xây dựng hệ thống điện thông minh.
Từ các phân tích dựa trên dữ liệu vận hành thực tế, NSMO ước tính nếu dịch chuyển được khoảng 3-5% phụ tải buổi tối sang ban ngày, công suất đỉnh của hệ thống có thể giảm khoảng 450-750MW; nếu tỷ lệ dịch chuyển đạt 10%, mức giảm có thể lên tới khoảng 1.500MW.
Điều này không chỉ giúp giảm nhu cầu huy động các nguồn điện chi phí cao mà còn giảm áp lực đầu tư bổ sung nguồn và lưới điện phục vụ các đỉnh phụ tải ngắn hạn. Đơn vị này cũng cho biết phần chi phí mua điện tiết kiệm được có thể đạt từ hàng tỷ đến hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm, tùy theo mức độ dịch chuyển phụ tải.
Theo NSMO, lợi ích của cơ chế này không chỉ nằm ở việc tiết kiệm chi phí vận hành mà còn góp phần nâng cao độ tin cậy cung cấp điện, giảm nguy cơ thiếu điện trong các thời điểm phụ tải tăng cao. Trong điều kiện cực đoan, thiệt hại kinh tế do thiếu điện được đánh giá cao hơn rất nhiều so với chi phí phát điện, vì vậy bất kỳ giải pháp nào giúp giảm đỉnh phụ tải đều mang lại lợi ích kinh tế – xã hội đáng kể.
Điều chỉnh giờ cao điểm không đồng nghĩa tăng giá điện
Cuối tháng 4, Bộ Công Thương đã ban hành quyết định quy định khung giờ cao điểm, giờ thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia.
Theo quyết định này, giờ cao điểm được áp dụng từ thứ hai đến thứ bảy, trong khoảng thời gian từ 17h30 đến 22h30, tương đương 5 giờ mỗi ngày. Chủ nhật không áp dụng giờ cao điểm.
Giờ bình thường được tính từ 6h đến 17h30 và từ 22h30 đến 24h đối với các ngày từ thứ hai đến thứ bảy, tổng cộng 13 giờ mỗi ngày. Riêng chủ nhật, giờ bình thường kéo dài từ 6h đến 24h. Khung giờ thấp điểm được áp dụng thống nhất từ 0h đến 6h hàng ngày.
NSMO cũng cho biết, việc điều chỉnh khung giờ cao điểm không đồng nghĩa với việc tăng giá điện. Theo đơn vị này, mức giá điện hiện hành và tổng số giờ cao điểm vẫn được giữ nguyên, chỉ điều chỉnh khoảng thời gian áp dụng nhằm phản ánh sát hơn tình hình vận hành thực tế của hệ thống điện và sự thay đổi của nhu cầu sử dụng điện qua từng giai đoạn.
Đối với khách hàng sinh hoạt, NSMO khẳng định việc điều chỉnh khung giờ cao điểm – thấp điểm hiện chỉ áp dụng với các khách hàng đang sử dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng.
Phần lớn hộ gia đình sử dụng điện theo biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt thông thường sẽ không thay đổi cách tính tiền điện và không bị ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí sử dụng điện.
Với khách hàng doanh nghiệp, NSMO cho rằng mục tiêu của việc điều chỉnh khung giờ không phải làm tăng chi phí điện mà nhằm khuyến khích sử dụng điện hiệu quả hơn theo điều kiện vận hành của hệ thống.
Biểu giá mới tạo điều kiện để doanh nghiệp bố trí sản xuất liên tục vào ban ngày, hạn chế làm việc vào buổi tối. Nếu chủ động sắp xếp kế hoạch sản xuất và dịch chuyển một phần phụ tải sang giờ bình thường hoặc thấp điểm, doanh nghiệp có thể tối ưu, thậm chí giảm chi phí tiền điện so với trước.
Tại dự thảo sửa đổi Luật Điện lực, Bộ Công Thương đề xuất nghiên cứu áp dụng biểu giá điện theo thời gian sử dụng (TOU) đối với khách hàng sinh hoạt đủ điều kiện, thay vì áp dụng đại trà.
Theo dự thảo, giá bán lẻ điện có thể được tính theo các khung giờ cao điểm, bình thường và thấp điểm khi đáp ứng điều kiện kỹ thuật. Đồng thời, Bộ Công Thương sẽ xây dựng lộ trình triển khai từng bước.
Theo Bộ Công Thương, đây là một trong những giải pháp nhằm khuyến khích sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả hơn trong bối cảnh nhu cầu điện ngày càng tăng, trong khi việc phát triển nguồn cung còn gặp nhiều khó khăn trong thời gian tới.
Từ số liệu từ Thống kê TP.HCM cho thấy bên cạnh 783 dự án cấp mới (đạt hơn 1,09 tỉ USD) và 107 dự án điều chỉnh tăng vốn (430,2 triệu USD), dòng vốn ngoại chảy vào TP.HCM ghi nhận sự bùng nổ ở mảng M&A.
Chỉ trong 5 tháng qua, TP.HCM ghi nhận tới 747 trường hợp nhà đầu tư nước ngoài góp vốn, mua cổ phần với tổng giá trị đạt 2,33 tỉ USD. Tâm điểm của thị trường là siêu thương vụ từ nhà đầu tư Indonesia Haryanto Sudarno Kusuma khi đăng ký góp vốn vào Công ty cổ phần đầu tư và tài chính VLD với giá trị lên tới hơn 1,7 tỉ USD.
Ngoài ra, danh sách các "ông lớn" ngoại rót vốn rầm rộ vào các doanh nghiệp nội địa được Sở Tài chính TP.HCM công bố còn cho thấy có rất nhiều cái tên.
Cụ thể, Momogi Group (Singapore) góp hơn 64,3 triệu USD vào Bibica Capital. Zeit Elevator (Hàn Quốc) đã đầu tư hơn 41,4 triệu USD vào Thang máy VGSI. Kredivo Việt Nam (Singapore) cũng đã đăng ký và rót gần 34,4 triệu USD vào Công ty cổ phần Timo Việt Nam.
Hai nhà đầu tư Trung Quốc (Zhang Shuting và Yang Chao) cũng góp hơn 20,2 triệu USD vào Công ty TNHH Quốc tế HongYI Việt Nam.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, một chuyên gia đầu tư - kinh tế tại TP.HCM nhận định thị trường M&A không chỉ sôi động ở mảng tài chính mà còn ghi nhận nhiều giao dịch chiến lược, giúp các tập đoàn ngoại hoàn thiện hệ sinh thái tại Việt Nam.
Lý giải cho nhận định trên, vị chuyên gia này cho biết qua theo dõi trong lĩnh vực logistics, ông biết CJ Logistics (Hong Kong) đã ký thỏa thuận mua lại toàn bộ 49,1% cổ phần còn lại tại Gemadept Logistics để nâng tỉ lệ sở hữu lên 100%.
Theo chuyên gia, năm 2026, TP.HCM đặt mục tiêu đầy tham vọng là thu hút 11 tỉ USD vốn FDI. Để đạt được con số này, TP.HCM xác định trọng tâm là đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan để kịp thời tháo gỡ vướng mắc cho nhà đầu tư.
Cùng đó chắc chắn TP.HCM sẽ tăng cường xúc tiến đầu tư có trọng điểm, ưu tiên các dự án có tính lan tỏa lớn thuộc các lĩnh vực: công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, trung tâm dữ liệu, logistics và đặc biệt là tăng trưởng xanh.
Việc theo dõi sát tiến độ các dự án quy mô lớn được kỳ vọng sẽ giúp TP.HCM duy trì vị thế dẫn đầu trong thu hút nguồn lực quốc tế.
Các báo cáo khác của Sở Tài chính TP.HCM cũng thể hiện ở mảng y tế, hệ sinh thái CBC Group cũng hoàn tất thâu tóm cổ phần chi phối tại Thiết bị y tế Đỉnh Cao (Pinnacle Health) - một trong những nhà phân phối thiết bị y tế lớn nhất Việt Nam.
Lĩnh vực sản xuất bền vững cũng đón nhận tin vui khi Quỹ đầu tư phát triển Na Uy Norfund rót 4 triệu USD vào Circular Plastics Vietnam, nhằm nâng công suất nhà máy tái chế nhựa phía Nam đạt chuẩn thực phẩm phục vụ xuất khẩu sang châu Âu.
Trong khi đó lĩnh vực du lịch ghi nhận thương vụ Quỹ SC Capital Partners (Singapore) thâu tóm Serenity Holding (đơn vị vận hành chuỗi Fusion Hotel Group), để quản lý danh mục 16.000 phòng tại châu Á.
Trong tài liệu họp cổ đông thường niên cuối tháng này, Hội đồng quản trị Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) nhận định năm nay "có nhiều khó khăn, thách thức hơn thuận lợi". Do đó, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu tăng 2%, lên 315.000 tỷ đồng; còn lợi nhuận sau thuế dự kiến giảm 7%, xuống 3.380 tỷ đồng - mức thấp nhất bốn năm qua.
Theo ban lãnh đạo Petrolimex, sản lượng tiêu thụ năm nay và năm sau dự kiến tăng 8,5-10%. Xe điện bắt đầu tác động rõ hơn nhưng chưa chiếm lĩnh thị trường, do số lượng phương tiện động cơ đốt trong vẫn rất lớn. Kế hoạch hạn chế xe xăng vào nội đô từ năm sau sẽ ảnh hưởng đến sản lượng tại các thành phố lớn.
Sang giai đoạn 2028-2030, sản lượng bán xăng dầu truyền thống có thể đạt đỉnh hoặc bắt đầu đi ngang. Doanh nghiệp dự đoán khi đó tác động của xe điện, nhiên liệu xanh và chính sách hạn chế phương tiện rõ nét hơn.
Cụ thể, giá xe điện có thể giảm, hạ tầng sạc và các chính sách khuyến khích phát huy hiệu quả. Việc hạn chế phương tiện sử dụng xăng dầu ở các thành phố lớn cũng được thực thi đầy đủ hơn, gây áp lực lên sản lượng bán hàng tại những khu vực này.
Các dự án phát triển mạng lưới cao tốc, tăng trưởng kinh tế và nhu cầu vận tải hàng hóa được doanh nghiệp kỳ vọng bù đắp một phần sự sụt giảm sản lượng.
Trong báo cáo tài chính kiểm toán, ban lãnh đạo Petrolimex cho biết xung đột Trung Đông cũng gây ảnh hưởng bất lợi đến môi trường kinh doanh bình thường. Do phụ thuộc lớn vào nguồn dầu từ Trung Đông nên từ khi xung đột xảy ra, giá thế giới đã tăng mạnh, đặc biệt đối với dầu DO. Chi phí vận chuyển quốc tế cũng tăng theo giá nhiên liệu, cộng thêm mức phụ phí vận tải tăng bất thường.
5 năm tới, Petrolimex đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu bình quân không thấp hơn tăng trưởng sản lượng, dự kiến đạt 7% mỗi năm. Lợi nhuận kỳ vọng tăng 6-7% mỗi năm, còn cổ tức bình quân đạt 8-10%.
Petrolimex là nhà bán lẻ xăng dầu lớn nhất Việt Nam. Doanh nghiệp ước tính chiếm 50% thị phần tính theo sản lượng xuất bán và có mạng lưới 5.500 cửa hàng xăng dầu khắp cả nước. Năm ngoái, doanh thu tăng hơn 9% lên xấp xỉ 310.000 tỷ đồng, nhưng lãi trước thuế giảm khoảng 8% còn 3.643 tỷ đồng.
Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu Petrolimex đang ở vùng giá 39.000 đồng, tăng khoảng 10% so với đầu năm.
Trong báo cáo định kỳ gửi Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), Công ty Dịch vụ du lịch cáp treo Fansipan Sa Pa cho biết lợi nhuận trước thuế năm 2025 tăng 7 lần so với cùng kỳ, từ 15 tỷ lên 103 tỷ đồng. Công ty lãi gần 29 tỷ đồng sau khi trừ thuế, gấp hơn 2 lần cùng kỳ.
Theo ban lãnh đạo, các mảng kinh doanh trọng tâm như cáp treo, khách sạn, hoạt động vui chơi giải trí... đều ghi nhận tăng trưởng trong năm ngoái.
Kinh doanh khởi sắc giúp lỗ lũy kế phát sinh của doanh nghiệp này từ những năm trước giảm từ 222 tỷ đồng xuống 194 tỷ. Các chỉ tiêu về khả năng sinh lời như tỷ suất lợi nhuận trên tổng tài sản (ROA) và lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu (ROE) cũng cải thiện, lần lượt đạt 0,22% và 0,88%.
Công ty Dịch vụ du lịch cáp treo Fansipan Sa Pa là đơn vị vận hành quần thể Sun World Fansipan Legend. Trong đó, dự án cáp treo được khởi công xây dựng vào tháng 11/2013 và hoạt động từ tháng 2/2016.
Công ty này có vốn chủ sở hữu hơn 4.800 tỷ đồng, tăng vọt so với mức 1.733 tỷ đồng hồi đầu kỳ. Tính đến cuối năm ngoái, tổng nợ phải trả của doanh nghiệp tăng khoảng 2.200 tỷ đồng, lên trên 10.750 tỷ. Trong số này có khoảng 830 tỷ đồng là trái phiếu chào bán trong nước. Dư nợ tăng nhưng các chỉ tiêu về khả năng thanh toán ngắn hạn, nhanh và lãi vay của họ đều cải thiện. Theo ban lãnh đạo, điều này giúp công ty chủ động nguồn lực để đáp ứng các nghĩa vụ tài chính trong ngắn hạn.
